CConstaterende datHattem
Koppel je AI →
Document · PDF

III._Chw_bestemmingsplan_Buitengebied_Bijlagen_toelichting_Bijlage_19_Participatieverslag_Omgevingsplan_Buitengebied_Hattem_21_juni_2018.pdf

Raadsvergadering 5 juni 2023, gemeente HattemBij agendapunt: Chw Bestemmingsplan Buitengebied17.455 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

PARTICIPATIEVERSLAG OMGEVINGSPLAN BUITENGEBIED HATTEM

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem

CODE 20161966 Concept / 21-06-2018

GEMEENTE HATTEM CODE 20161966 / 15-01-2018 PARTICIPATIEVERSLAG OMGEVINGSPLAN BUITENGEBIED HATTEM

INHOUDSOPGAVE

1.

blz

INLEIDING 1

1. 1. 1. 2. 1. 3. 1. 4. 1. 5.

Aanleiding Pilotproject Participatie Ligging en afbakening plangebied Leeswijzer

1 1 1 2 3

2.

PROCES OMGEVINGSPLAN BUITENGEBIED

4

3.

PARTICIPATIEPROCES OMGEVINGSPLAN BUITENGEBIED

5

3. 1. 3. 2. 3. 3. 3. 4. 3. 5.

Participatiecode gemeente Hattem Wat is het doel van participatie voor het omgevingsplan? Werkgroep participatie Participatieladder Partijen voor participatie

5 5 6 6 7

4.

VERZOEKEN VAN INITIATIEFNEMERS

8

5.

GESPREKKEN MET STAKEHOLDERS EN KETENPARTNERS

14

5. 1. LTO Noord en makelaars 14 5. 2. Ronduit Hattem en Molencaten vakantieparken 17 5. 3. GGD 18 5. 4. Gelders Landschap en Kastelen 21 5. 5. Bekenstichting, Powered by Hattem, Vereniging Landschap en milieu Hattem, Provincie Gelderland, Waterschap Vallei en Veluwe en Veiligheidsregio Oost Gelderland 23 6.

ALGEMENE INFORMATIEBIJEENKOMST

6. 1. 6. 2. 6. 3. 6. 4. 6. 5. 6. 6. 7.

Ruimtelijke kwaliteit & deregulering Mobiliteit/verkeer Duurzaamheid, natuur & landschap Gezondheid & leefbaarheid Wonen, werken & recreëren Landbouw & overige thema’s

FIETSTOCHTEN IN HET BUITENGEBIED VAN HATTEM

Bijlagen Bijlage 1 Bijlage 2

Gebiedsanalyse Buitengebied Hattem Kaart met locaties initiatieven

28 28 36 38 40 42 44 45

Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5

Kaart met input algemene informatiebijeenkomst Bijlagen bij verslag Ruimtelijke kwaliteit & deregulering Uitnodiging fietstochten door het buitengebied van Hattem

20161966

blz 1

1. INLEIDING 1. 1. Aanleiding Voor het buitengebied van Hattem geldt nu nog een bestemmingsplan. Dit plan is in 2007 door de gemeenteraad vastgesteld. Bestemmingsplannen moeten op basis van de Wet ruimtelijke ordening na 10 jaar worden herzien. In plaats van een nieuw bestemmingsplan gaat de gemeente Hattem aan de slag met het maken van een omgevingsplan voor het Buitengebied. Hiermee wordt ingespeeld op een grote aanpassing van de huidige wet- en regelgeving op het gebied van de ruimtelijke ordening en milieu. Het Rijk werkt namelijk aan de Omgevingswet die zoals het nu lijkt op 1 januari 2021 in werking treedt. Met het omgevingsplan mag de gemeente Hattem als pilotgemeente alvast vooruitlopen op die wet en van bepaalde bestaande wet- en regelgeving afwijken. 1. 2. Pilotproject De gemeente Hattem heeft zich bij het Rijk aangemeld als pilotgemeente om met het omgevingsplan Buitengebied vooruit te kunnen lopen op de Omgevingswet. De ervaringen die tijdens de pilot worden opgedaan kunnen dienen als blauwdruk voor het opstellen van het gemeente dekkend omgevingsplan dat de gemeente in de jaren na de inwerkingtreding van de Omgevingswet voor het gehele grondgebied moet opstellen. De gemeente Hattem mag voor het buitengebied (zonder de uiterwaarden) een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte opstellen.

In dit verslag wordt dat alvast een omgevingsplan genoemd, ook al is dat het nog niet, omdat de Omgevingswet nog niet geldt. 1 De reikwijdte van het omgevingsplan is breder dan die van het bestemmingsplan. Met het omgevingsplan kunnen regels worden gesteld voor alle activiteiten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving, bestemmingsplannen hebben alleen betrekking op een goede ruimtelijke ordening. De fysieke leefomgeving is breder. Dit begrip omvat alles wat de kwaliteit van de fysieke leefomgeving bepaalt. Dus ook aspecten als duurzaamheid, gezondheid, welstand, landschap, milieu, veiligheid en cultureel erfgoed. Met een omgevingsplan kan beter worden ingespeeld op actuele maatschappelijke vraagstukken in Hattem en de regio omdat het de bredere sociaaleconomische doelstellingen verbindt aan de fysieke leefomgeving. 1. 3. Participatie Met de nieuwe Omgevingswet wordt ingezet op een verdere terugtreding van de overheid en meer participatie van de inwoners. Het is de intentie van de wetgever om de verantwoordelijkheid voor een goede en veilige fysieke leefomgeving meer bij de inwoners zelf neer te leggen. Bij plan- en besluitvorming van de gemeente is het om die reden van belang om in een vroeg stadium inwoners, ondernemers en organisaties te raadplegen en te informeren.

Participatie is een belangrijke pijler 1 De mogelijkheden in een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte zijn beperkter dan in een echt omgevingsplan onder de Omgevingswet. Op grond van het Besluit CHW mag op een aantal onderdelen worden afgeweken van bestaande wet- en regelgeving. Als de Omgevingswet met bijbehorende regelgeving in werking treedt zijn de mogelijkheden voor een omgevingsplan ruimer. We proberen hier wel zoveel mogelijk op voor te sorteren op basis van de kennis die voorhanden is.

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

Rho Adviseurs B.V.

blz 2

20161966

binnen de Omgevingswet. Vroegtijdig samenwerken vergroot de kwaliteit van oplossingen en zorgt ervoor dat verschillende perspectieven, kennis en creativiteit direct op tafel komen. De rol van de gemeente gaat daarin eveneens veranderen. De gemeente wordt meer deel van de samenleving en onderdeel van processen, in plaats van het sluitstuk. Deze nieuwe rol past perfect binnen de Participatiecode die de raad van de gemeente Hattem in mei 2017 heeft vastgesteld. Uitgangspunt daarin is de inwoners uitgebreid en op een andere wijze te betrekken bij de gemeentelijke plan- en besluitvorming en meer ruimte te geven aan eigen initiatieven. Met het Omgevingsplan Buitengebied gaat de gemeente Hattem aan de slag met die andere wijze van participatie. Met de Werkgroep Participatie wordt het participatieproces afgestemd en geëvalueerd. 1. 4. Ligging en afbakening plangebied Op de volgende afbeelding is het plangebied van het Omgevingsplan Buitengebied weergegeven.

Figuur 1.

tem

Ligging en afbakening plangebied Omgevingsplan Buitengebied Hat-

Rho Adviseurs B.V.

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

20161966

blz 3

Dit is de grens zoals die in de 15e tranche van het Besluit Uitvoering Crisis- en Herstelwet is opgenomen. Voor dit gebied mag een omgevingsplan worden vastgesteld. Dit is de uiterste grens. Het plangebied van het omgevingsplan mag wel kleiner, maar niet groter dan dit worden. De gebieden waarvoor onherroepelijke bestemmingsplannen gelden zijn hiervan uitgezonderd. Bestemmingsplannen die tijdens de totstandkoming van het omgevingsplan onherroepelijk worden zullen voor vaststelling alsnog uit het plangebied worden gehaald. Ook de uiterwaarden van de IJssel, die natuurlijk onderdeel zijn van het buitengebied van Hattem, vallen hier buiten. Hiervoor geldt nog een actueel bestemmingsplan. 1. 5. Leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op het proces om te komen tot het omgevingsplan Buitengebied. In hoofdstuk 3 staat hoe het participatieproces voor het omgevingsplan wordt vorm gegeven. In de daaropvolgende hoofdstukken wordt verslag gedaan van het participatieproces. In hoofdstuk 4 worden de resultaten van de keukentafelgesprekken met concrete initiatiefnemers in het buitengebied benoemd. In hoofdstuk 5 zijn de resultaten van de sessies met stakeholders in het buitengebied weergegeven. In hoofdstuk 6 wordt verslag gedaan van de algemene informatiebijeenkomst op 27 september 2017.

Na deze bijeenkomst zijn twee fietstochten in het buitengebied georganiseerd specifiek voor het onderwerp welstand en ruimtelijke kwaliteit. Het verslag van deze fietstochten is opgenomen in hoofdstuk 7.

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

Rho Adviseurs B.V.

blz 4

20161966

2. PROCES OMGEVINGSPLAN BUITENGEBIED Het proces om te komen tot een omgevingsplan Buitengebied is in drie fasen ingedeeld: 1. Ambitie ophalen 2. Ambitie kleuren 3. Ambitie uitwerken Ad. 1 Ambitie ophalen De eerste fase in het proces is belangrijk en bedoeld om de ambities van de gemeente (bestuurlijk en ambtelijk) te bepalen. De gemeente wil inventariseren wat er leeft in het buitengebied, welke waarden en kwaliteiten beschermd moeten worden en aan welke ruimtelijke ontwikkelingskansen de gemeente ruimte wil bieden. Naast het bepalen van de ambities is de eerste fase ook een goed moment om de gemeentelijke organisatie kennis te laten maken met het omgevingsplan en de Omgevingswet. In de eerste fase worden de ambities voor het omgevingsplan opgehaald. In parallelle sessies worden intern (raad, college en werkgroep) en extern met inwoners, organisaties en ondernemers de ambities voor het buitengebied opgehaald. Ad 2. Ambitie kleuren Vanuit de verschillende sessies worden de resultaten teruggekoppeld met college en raad. Voor college en raad is het interessant om te zien hoe ambtelijk en extern wordt gedacht over het buitengebied en wat dat betekent voor het omgevingsplan. En natuurlijk welke ideeën zijn opgehaald in het buitengebied. In deze fase is van belang hoe wordt omgegaan met tegenstrijdigheden.

Uitgangspunt is dat de keuzes samen met de inwoners, ondernemers en organisaties gemaakt worden. Hoe precies wordt door de Werkgroep Participatie bepaald. Na dit traject wordt een Nota van uitgangspunten opgesteld waarin de randvoorwaarden en uitgangspunten voor het omgevingsplan Buitengebied worden opgenomen. Deze nota wordt in ieder geval door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld. Ad 3. Ambitie uitwerken De ambities, uitgangspunten en randvoorwaarden uit de Nota van uitgangspunten worden uitgewerkt in een omgevingsplan en een planMER Buitengebied. Kansrijke initiatieven worden op voorhand zo veel mogelijk gefaciliteerd, uiteraard gelden hiervoor wel bepaalde randvoorwaarden die in de Nota van uitgangspunten worden verwoord. Ook gelden er randvoorwaarden vanuit wet- en regelgeving waarmee rekening moet worden gehouden. In dit participatieverslag zijn de resultaten van de eerste fase Ambitie ophalen opgenomen. De ambities die bij inwoners, organisaties en ondernemers zijn opgehaald zijn in dit verslag verwerkt in de hoofdstukken 4, 5, 6 en 7.

Rho Adviseurs B.V.

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

20161966

blz 5

3. PARTICIPATIEPROCES OMGEVINGSPLAN BUITENGEBIED 3. 1. Participatiecode gemeente Hattem “Onder het motto “Samen Hattem” willen we een gemeente zijn die zich laat voeden en inspireren door de samenleving. Passie, kennis en liefde voor Hattem zijn daarbij leidende motieven. Samen Hattem staat voor alles wat Hattem zo tot Hattem maakt. De binnenstad, de uiterwaarden, de bossen, de IJssel, de unieke ligging, het brede netwerk van vrijwilligers, de levendigheid. Een gemeente met niet alleen een sturende functie vanuit het stadhuis maar ook een gemeente waarin een beweging op gang wordt gebracht om de kracht van de Hattemse samenleving te benutten. En dus een gemeente die niet alleen zelf allerlei activiteiten oppakt maar wil faciliteren, verbindingen zoekt en betrokken inwoners centraal stelt.” Dit is de eerste alinea die is opgenomen in de Participatiecode van de gemeente Hattem. 2 De gemeenteraad heeft deze code op 1 mei 2017 vastgesteld. Het gemeentebestuur, de gemeenteraad en de ambtelijke organisatie hebben als uitgangspunt gekozen om inwoners bij beleid en uitvoering nadrukkelijk te betrekken. En tegelijk de inwoners meer ruimte te geven voor eigen initiatief. Het is echter niet genoeg om alleen de intentie te hebben om inwoners te laten meedenken bij het maken van plannen en/of samen met inwoners die plannen uit te voeren.

Participatie moet een bewust afgewogen proces worden, waarbij overheid en inwoners weten wat ze aan elkaar hebben, wat de mogelijkheden zijn en waar de grenzen en verantwoordelijkheden liggen. De participatiecode geeft invulling hoe dit proces moet plaatsvinden. Bij de totstandkoming van het omgevingsplan Buitengebied past de gemeente Hattem de participatiecode toe. 3. 2. Wat is het doel van participatie voor het omgevingsplan? Doel van de participatie is in eerste instantie het inventariseren en zoveel mogelijk verwerken van de wensen van inwoners, ondernemers en organisaties voor het buitengebied van Hattem. Het omgevingsplan Buitengebied biedt ook ruimte voor nieuwe thema’s, zoals duurzaamheid en gezondheid. De hele fysieke leefomgeving is onderwerp van het omgevingsplan, daarom is het wenselijk zoveel mogelijk mensen en organisaties bij de totstandkoming van het omgevingsplan te betrekken om te kijken of die nieuwe thema’s tot nieuwe inzichten leiden. In het participatieproces wordt uitgegaan van het ‘ja, mits…’-principe. De gemeente Hattem gaat het proces in met een open houding en bekijkt of de initiatieven die er zijn of later nog komen mogelijk gemaakt kunnen worden en passen binnen de ambities voor het omgevingsplan Buitengebied. Die ambities worden samen met de inwoners van Hattem bepaald in het participatieproces.

Dus niet alleen door de gemeente, maar nadrukkelijk samen met de inwoners.

2 Volgens de site www.gemeentenvandetoekomst.nl een “helder stuk over het waarom en het hoe

van participatie op sociaal en fysiek vlak in drie kantjes met als bijlagen: een praktisch participatieschema, een afwegingskader en de participatieladder”. Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

Rho Adviseurs B.V.

blz 6

20161966

Onderwerp van gesprek zijn in ieder geval de thema’s landbouw, natuur, water, landschap & cultuurhistorie, economische dragers, recreatie & toerisme, duurzaamheid, leefbaarheid en gezondheid. Hiervoor heeft de gemeentelijke projectgroep een gebiedsanalyse Buitengebied Hattem opgesteld. Deze gebiedsanalyse is opgenomen als bijlage 1 bij dit verslag. Bij alle thema’s gaat het om de wijze waarop hiermee om kan worden gegaan in het omgevingsplan Buitengebied. Daarbij is er ook aandacht voor de andere twee deelprojecten van het Programma Omgevingswet van de gemeente Hattem, namelijk deregulering en welstand. Deze aspecten zijn ook zeker van belang voor het omgevingsplan Buitengebied en komen daarom terug in het participatietraject. Over deregulering en welstand wordt voor heel Hattem nagedacht, maar deze onderwerpen worden nu eerst meegenomen in het proces van het omgevingsplan Buitengebied Hattem. 3. 3. Werkgroep participatie Voor het participatieproces van het omgevingsplan Buitengebied is een Werkgroep Participatie samengesteld. De werkgroep bestaat uit leden van de gemeentelijke projectgroep voor het omgevingsplan, een raadslid en twee vertegenwoordigers van organisaties in Hattem, namelijk van Vereniging Landschap en Milieu Hattem en Powered by Hattem.

De werkgroep maakt op basis van de uitgangspunten van participatie per fase in het omgevingsplanproces uit de Participatiecode keuzes voor de wijze waarop de participatie voor een groot gebied als het buitengebied het meest efficiënt plaats kan vinden. De werkgroep zorgt ervoor dat de Participatiecode op de juiste manier wordt toegepast. Met de werkgroep wordt lopende het project ook het participatieproces geëvalueerd. 3. 4. Participatieladder Het proces om te komen tot vaststelling van een omgevingsplan Buitengebied Hattem is omvangrijk. Er zijn veel belanghebbenden, namelijk de inwoners, organisaties en ondernemers in of nabij het buitengebied van Hattem. Daarnaast zijn er de ketenpartners, zoals provincie Gelderland, waterschap, veiligheidsregio en buurgemeenten. Onderdeel van de Participatiecode is de participatieladder. De participatieladder kent de volgende treden: 1. zelfbeheer 2. coproductie 3. meebeslissen 4. adviseren 5. raadplegen 6. informeren Hoe hoger de trede is, des te meer invloed inwoners hebben. Het is belangrijk om vooraf te bepalen op welke trede van de ladder de participatie plaatsvindt. De trede bepaalt namelijk onder meer welke methoden inzetbaar zijn. Ook dwingt een keuze voor een trede na te denken over het doel van het project en het doel van de participatie.

Uiteraard hangt de keuze voor een trede ook af van het soort project, de grootte van het gebied, de soorten belangen en het aantal belanghebbenden.

Rho Adviseurs B.V.

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

20161966

blz 7

Voor de eerste fase van het proces van het omgevingsplan Buitengebied is in de Werkgroep Participatie gekozen voor de trede raadplegen. Deze trede past goed bij het doel de fase Ambitie ophalen voor het omgevingsplan. De gemeente Hattem wil in deze fase ideeën ophalen voor het buitengebied, zonder daarbij gelijk de randvoorwaarden en beperkingen te betrekken. De gemeente staat open voor goede ideeën. In de volgende fase van het proces wordt bekeken hoe college en raad hierin staan. Als er keuzes moeten worden gemaakt worden opnieuw de inwoners, ondernemers en organisaties hierbij betrokken. Dan wordt ook opnieuw een trede van de participatieladder gekozen. De keuze voor de trede wordt door de Werkgroep Participatie gemaakt, uiteraard in goede afstemming met college en gemeenteraad. 3. 5. Partijen voor participatie De Werkgroep Participatie heeft op voorhand bekeken welke partijen in ieder geval in deze eerste fase van het participatietraject betrokken moeten worden. Er is gekeken naar een zo ruim mogelijke vertegenwoordiging van participanten. Deze participanten moeten inspireren en de gemeente uitdagen om op een frisse en open manier naar het eigen gebied te kijken (verlaten van de eigen comfortzone). Anderzijds zijn ook de gebruikelijke partners onderdeel van de participanten.

Het is belangrijk juist ook die partijen mee te nemen in dit proces, omdat ook die partijen straks onder de Omgevingswet op een andere en nieuwe manier zullen participeren in plan- en besluitvormingsprocessen. Tot slot is gekeken naar goede representanten in de vorm van initiatiefnemers in het gebied, inwoners van en gebruikers in het gebied. Dit alles heeft geleid tot de volgende groep van participanten: - initiatiefnemers die concrete verzoeken hebben ingediend - LTO Noord - Makelaars - Ronduit Hattem - Molencaten Vakantieparken - GGD - Gelders Landschap en Kasteelen - Bekenstichting, Stichting tot behoud van Veluwse sprengen en beken - Powered by Hattem - Vereniging Landschap en Milieu Hattem - Provincie Gelderland - Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland - Waterschap Vallei en Veluwe - alle inwoners en ondernemers van Hattem (via algemene bijeenkomst)

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

Rho Adviseurs B.V.

blz 8

20161966

4. VERZOEKEN VAN INITIATIEFNEMERS In de zomer en in het najaar van 2017 zijn met diverse initiatiefnemers in het buitengebied van Hattem keukentafelgesprekken gevoerd. Met sommige initiatiefnemers is geen gesprek gevoerd, dit betreft met name verzoeken die in 2018 zijn binnen gekomen. In dit verslag zijn de initiatieven wel allemaal opgenomen. Aan alle initiatiefnemers is de keus voorgelegd of ze willen mee liften met het omgevingsplan of dat ze een apart traject doorlopen. Voor sommige verzoeken wordt, vooruitlopend op de procedure van het omgevingsplan, aparte vergunningprocedures doorlopen. Deze initiatieven zijn niet opgenomen in dit participatieverslag. Doel van de keukentafelgesprekken was om samen met een vertegenwoordiging van de gemeente de voorgenomen plannen met de initiatiefnemers te bespreken. Hierbij is aangegeven dat het in dit stadium gaat om het ophalen van de ambitie voor het buitengebied. Of ook daadwerkelijk medewerking aan deze initiatieven wordt verleend door ze op te nemen in het omgevingsplan Buitengebied of hiervoor een aparte vergunningprocedure te volgen is in deze fase van het proces nog niet duidelijk en daarover kunnen ook nog geen uitspraken worden gedaan. Uitgangspunt voor de gesprekken is dat de gemeente open staat en benaderbaar is voor goede ideeën.

Deze ideeën zijn letterlijk bij de keukentafel van inwoners en ondernemers opgehaald, sommige gesprekken zijn op het stadhuis in Hattem gevoerd. Op de volgende kaart zijn de verschillende locaties in het buitengebied van Hattem weergegeven waar initiatieven zijn en waarover de gesprekken zijn gevoerd.

Rho Adviseurs B.V.

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

20161966

blz 9

Per locatie is hierna kort aangegeven wat het initiatief is. 1. Ierstweg 2 Op dit perceel is een intensieve varkenshouderij gevestigd met vleesvarkens, moederdieren en biggen. Voor het nieuwe omgevingsplan willen de initiatiefnemers graag wat meer ruimtebeslag op hun terrein en een groter bouwvlak, dit laatste om ook te kunnen voldoen aan de eisen voor dierenwelzijn. Ook hebben zij het perceel

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

Rho Adviseurs B.V.

blz 10

20161966

Ierstweg 1 gekocht. Daar staat een boerderij die momenteel niet in bedrijf is en waarvan de bebouwing erg vervallen is. Wens van de initiatiefnemers is om de bebouwing te slopen en verderop aan de Ierstweg (ten westen van het perceel net voorbij de bocht) een nieuwe boerderij te bouwen. Dat zal dan een grondgebonden agrarisch bedrijf worden (niet intensief). 2. Oude Kerkweg Aan de Oude Kerkweg ligt een stuk grond, direct grenzend aan de bebouwde kom van Hattem, maar gelegen in het buitengebied. Meestal wordt er op deze grond mais verbouwd wat er toe leidt dat de bewoners aan de overkant van de weg maandenlang geen uitzicht hebben en tegen hoge maisplanten aan kijken. Initiatiefnemer wil graag met een andere inwoner van Hattem op het perceel twee woningen bouwen waar ook ruimte is voor een soort aanleunwoning/mantelzorgwoning voor zijn dochter die afhankelijk is van een rolstoel en niet zelfstandig kan wonen. Gezien haar leeftijd zal ze langzaam moeten leren om in de verre toekomst begeleid te gaan wonen. Initiatiefnemer wil haar hierin begeleiden. Hierdoor heeft ze toch een eigen plek en zijn haar ouders dichtbij als ze hulp nodig heeft. Bij de vormgeving van de nieuwe woningen wordt gedacht aan woningen passend in het buitengebied, bijvoorbeeld stalwoningen.

Voor wat betreft de locatie op het perceel stelt initiatiefnemer voor deze zo ver mogelijk aan de zijkanten van het perceel te bouwen, zodat de overburen grotendeels vrij uitzicht hebben op het buitengebied van Hattem. 3. Geldersedijk 37 Naast de woning van initiatiefnemers ligt een boomgaard met veel oude fruitbomen. Deze bijzondere boomgaard kan veel toeristen trekken. Nu al is er jaarlijks een plukdag. Initiatiefnemers zouden graag een foodtruck op het terrein van de willen plaatsen, zodat ze voorbijkomende fietsers een plekje kunnen bieden om uit te rusten in de boomgaard en wat te drinken en te eten op een terras. Recreëren in de boomgaard dus. Daarnaast is er een braakliggend deel van het perceel wat eerder in gebruik was als paardenbak. Daar zouden initiatiefnemers graag een paar (bijvoorbeeld vier) recreatiehuisjes willen plaatsen, deze zouden eventueel ook voor de opvang van ouderen gebruikt kunnen worden. 4. De Wrange 7 Initiatiefnemer verzoekt om op de gronden behorende bij perceel (naast de woning aan De Wrange 5) een woning te mogen bouwen. Het betreffende perceel is in het bestemmingsplan Buitengebied 2007 voorzien van een agrarische bestemming. Voor de WOZ worden beide kavels al als één kavel gezien. Het perceel is volledig omsloten door een heg en niet als agrarisch in gebruik.

De nieuwe woning wordt helemaal afgestemd op de zorgbehoefte van de huidige bewoner van De Wrange 7. De huidige woning moet worden voorzien van aanpassingen en hulpmiddelen, omdat de bewoner inmiddels volledig rolstoelafhankelijk is. 5. Oostersedijk Zandwinplas Aan de Oostersedijk ligt de zandwinplas De Kolk. De omvang van de plas is ongeveer 7 hectare, de beplanting om de plas beslaat een kleine 2 hectare. Op deze plek is ooit zand gewonnen voor de realisatie van knooppunt Hattemerbroek in de jaren ’60. Ondertussen wordt de plas verondiept, dat houdt in dat er weer zand wordt gestort in de plas, de plas wordt dus ondieper. Inmiddels is er ongeveer 250.000 m3

Rho Adviseurs B.V.

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

20161966

blz 11

zand gestort. Er is vergunning voor 500.000 m3. In het bestemmingsplan Buitengebied 2007 heeft de plas de bestemming Water, de groene afscherming van de plas is bestemd als Bos. Wens van de initiatiefnemer is om als de plas helemaal verondiept is, dat is naar verwachting over ongeveer 10 jaar, opnieuw een agrarische bestemming op de gronden wordt gelegd, zodat er bijna 9 hectare aan landbouwgrond kan worden toegevoegd. 6. Vuursteenberg, ten zuiden van nr. 9 Initiatiefnemer wil op het nu braakliggende perceel zes tiny houses realiseren. De tiny houses zijn duurzaam en geschikt voor alleenstaanden en starters op de woningmarkt, voldoen aan de eisen van het Bouwbesluit 2012, worden aangesloten op water, riolering, elektra en worden voorzien van zonnepanelen. De huurkosten zijn erg laag (inclusief energiekosten), de kavels klein (tussen de 100 en 160 m2 per tiny house) en parkeren kan op eigen terrein. 7. Hilsdijk 91 Initiatiefnemer heeft in 2006 gronden van Prorail gekocht. In het bestemmingsplan Buitengebied 2007 hebben de gronden de bestemming Verkeersdoeleinden railverkeer. Initiatiefnemer wil graag dat de gronden aansluitend op het woonperceel een woonbestemming krijgen in het nieuwe omgevingsplan en op andere gronden de agrarische bestemming, aansluitend op zijn landbouwgronden.

Daarnaast verzoekt initiatiefnemer om de gronden op zijn perceel die zijn voorzien van de bestemming Bos te wijzigen naar een agrarische bestemming. Zowel van de gemeente Hattem als van de NS heeft initiatiefnemer al een aanschrijving gekregen om de bomen op het betreffende bosperceel te kappen, omdat deze binnen het valbereik van het naast het spoor gelegen fietspad staan. Een agrarische bestemming sluit daar goed bij aan en biedt meer mogelijkheid voor weidegang van de dieren van initiatiefnemer. 8. Perceel naast Oude Kerkweg 36 Het betreft hier twee agrarische percelen, ingeklemd tussen woonpercelen, gelegen aan de rand van de kom van Hattem. Initiatiefnemer wil graag de agrarische functie van de gronden wijzigen naar wonen. 9. Hilsdijk 100 Initiatiefnemers vinden dat in het buitengebied ruimte moet zijn om agrarisch te kunnen blijven. Infrastructuur (zoals landbouwvoertuigen) hoort daarbij. Idem geluid op de omgeving. De hoofdtak van het bedrijf aan de Hilsdijk 100 is agrarisch. Groei van het bedrijf staat nu stil door wetgeving. Initiatiefnemers vinden dat er mogelijkheden tot groei moeten blijven. Op dit moment heeft het bedrijf een vergunning voor 97 melkkoeien met jongvee. De wens is er om uit te kunnen breiden met meer koeien. De huidige stal is daar geschikt voor. De huidige bedrijfsverbreding is ontstaan vanuit economische noodzaak.

Boerderijwinkel maakt deel uit van tour de boer met excursies en educatie op de boerderij. Geldt ook voor ijssalon. Momenteel mogen alleen streekeigen producten worden verkocht, dit zou aangepast moeten worden streekproducten. Daardoor kunnen ook producten uit andere streken verkocht worden. Initiatiefnemer willen liever landwinkel worden, zodat ook producten uit andere streken ook verkocht worden. De winkel is nu gekoppeld aan het agrarisch bedrijf. Bedrijfsvoering die geen agrarisch raakvlak heeft mag niet. Een huidige presentatieruimte mag slechts beperkt verhuurd worden. Is het straks ook mogelijk dat er bijvoorbeeld een fotostudio wordt toegestaan? Op grond

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

Rho Adviseurs B.V.

blz 12

20161966

van het huidige bestemmingsplan is maximaal 50 m2 winkelruimte toegestaan. Dit wordt als weinig beschouwd. 10. Oostersedijk 10 Op het perceel is een wormenkwekerij gevestigd. De bedrijfsvoering is afhankelijk van licht en elektriciteit. Initiatiefnemer heeft de wens om een tweede bedrijfswoning op het perceel te realiseren, juist vanwege de afhankelijkheid van de wormen aan licht en elektriciteit. De tweede bedrijfswoning is volgens initiatiefnemer ooit ingetekend in een conceptversie van het bestemmingsplan Buitengebied 2007, maar is uiteindelijk niet in het plan opgenomen. De bestemming is nu Bedrijf, dat was in het daarvoor geldende bestemmingsplan Agrarisch. Binnen bedrijf is een tweede bedrijfswoning niet toegestaan, ook niet via afwijking van het bestemmingsplan. De oppervlakte aan bebouwing in bijlage 5 bij de voorschriften van het bestemmingsplan Buitengebied is onjuist, dit moet nog een worden hersteld in het nieuwe plan. 11. Hilsdijk 94 Initiatiefnemers willen graag een nieuwe woning realiseren op het perceel waar nu een paardenbak ligt. Als dat niet mogelijk is dan willen ze mogelijk een mantelzorgwoning op dat perceel realiseren. Daarnaast hebben initiatiefnemers aangegeven of er het gebied tussen het Vliet tot aan het spoor gewoond kan worden. De huidige agrarische bedrijfsvoering aan deze straat heeft weinig land waardoor de koeien op stal staan.

Het is de vraag of dit nog past in de huidige tijd. Het land is ook te nat voor veeteelt. 12. Hilsdijk 108 en Vijzelpad 65 Aan de Hilsdijk 108 zit het bedrijf van initiatiefnemer. Een deel van de voorraad en materialen wordt gestald in de gebouwen aan het Vijzelpad 65. Op dat perceel staan gebouwen met asbest op het dak, ongeveer 3.200 m2. De wens is om die bebouwing te slopen, maar het verwijderen van asbest is behoorlijk kostbaar. Mogelijk zouden de spullen kunnen worden verplaatst naar het perceel Hilsdijk 108. Het huidige pand aan de Hilsdijk moet daarvoor wel worden vergroot. De uitbreiding van het bedrijf past in beginsel in het geldende bestemmingsplan Buitengebied. Voor het perceel Vijzelpad 65 denkt de initiatiefnemer aan een andere invulling, met bijvoorbeeld woningen. Initiatiefnemer gaat nadenken over de toekomstige invulling en zal hiervoor de plannen nader uitwerken. 13. Vuursteenberg 11 Naast de woning aan de Vuursteenberg 11 staat een voormalige kippenschuur die al jaren niet meer bedrijfsmatig in gebruik is. Op het dag ligt asbest, het verwijderen hiervan is behoorlijk kostbaar. Initiatiefnemers zouden de schuur graag willen slopen en op die plek een woning willen bouwen. Dit zou bijvoorbeeld een woning kunnen zijn voor de kinderen van de bewoners, zodat zij zelf langer thuis kunnen blijven wonen. 14.

Geldersedijk 99 Initiatiefnemer willen de schapenschuur op het perceel verbouwen en geschikt maken voor een sociale plek waar mensen verbinding ervaren, ruimte voor een coach, dagbesteding in een (kleinschalige) keuken met een koffie/theetuin, vergaderingen, kantine voor de camping. Realisatie van 4 wooneenheden / appartementen voor (niet recreatieve) bewoning met een tijdelijk karakter voor diverse doelgroepen, zoals begeleid wonen en crisisopvang.

Rho Adviseurs B.V.

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

20161966

blz 13

15. Groeneweg 2a Op het perceel staat een bouwvallige schuur, hiervoor is destijds een vergunning verleend. De schuur is grotendeels vervallen. De initiatiefnemer wil graag investeren op het perceel. Hij wil graag duurzaam bouwen en de locatie gebruiken voor het realiseren van een levensloopbestendige woning. Duurzaamheid is hierbij een belangrijk aspect. De initiatiefnemer wil de woning energieneutraal bouwen. 16. Zuiderzeestraatweg 15-17 Het perceel heeft in het geldende bestemmingsplan een agrarische bestemming. Hierin zitten al jaren twee woningen. Verzoek is om hier een woonbestemming aan toe te kennen in het omgevingsplan. Het is niet de bedoeling om op korte termijn de boerderij te slopen. Initiatiefnemers willen in het omgevingsplan echter wel graag de mogelijkheid laten opnemen om de bestaande boerderij te mogen slopen en op termijn twee nieuwe vrijstaande woningen te bouwen. Initiatiefnemers willen daarnaast graag op kleine schaal agrarische producten verkopen aan huis, net zoals nu kan met de agrarische bestemming. Het wordt geen winkel, maar een onbemand afhaalpunt voor agrarische producten, zoals groenten. Mogelijk is er voor een deel van de verkoop een seizoensgebonden bemande winkel nodig. Initiatiefnemers willen graag weten of deze extra mogelijkheden zijn toegestaan bij de woonfunctie. De bestaande schuur op het perceel is in slechte staat.

Op termijn is sloop en herbouw noodzakelijk. Initiatiefnemers vragen welke afmetingen een nieuwe schuur bij een woonbestemming mag hebben. 17. Zuiderzeestraatweg 23 Er zijn wensen om de voormalige bedrijfswoning van het naastgelegen tuincentrum te wijzigen naar een reguliere woning. Momenteel heeft het perceel de bestemming Tuincentrum en is ter plaatse alleen een bedrijfswoning toegestaan. Er is geen relatie meer met het tuincentrum, bovendien wordt het tuincentrum verkocht. Daarnaast is het verzoek om op het naastgelegen perceel een nieuwe woning toe te voegen aan de zijde van de Zuiderzeestraatweg. Dit perceel is al voorzien van een woonbestemming, maar bestaat uit grasland. Het aantal woningen maakt het echter niet mogelijk om nog een woning toe te voegen.

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

Rho Adviseurs B.V.

blz 14

20161966

5. GESPREKKEN MET STAKEHOLDERS EN KETENPARTNERS Met diverse stakeholders en ketenpartners zijn gesprekken gevoerd over het omgevingsplan Buitengebied. In dit hoofdstuk wordt hiervan verslag gedaan. Ook bij deze gesprekken ging het om het ophalen van ideeën die leven bij de partijen die op de een of andere manier belangen hebben in het buitengebied van Hattem. De volgende partijen hebben deelgenomen aan de sessies. 1. LTO Noord 2. Makelaars 3. Ronduit Hattem 4. Molencaten Vakantieparken 5. GGD 6. Gelders Landschap en Kasteelen 7. Bekenstichting, Stichting tot behoud van Veluwse sprengen en beken 8. Powered by Hattem 9. Vereniging Landschap en Milieu Hattem 10. Provincie Gelderland 11. Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland 12. Waterschap Vallei en Veluwe In totaal zijn er vijf sessies geweest. Het aantal deelnemende partijen per sessie wisselde. Per sessie is een gesprekverslag gemaakt dat in de volgende paragrafen is opgenomen. 5. 1. LTO Noord en makelaars In een apart overleg is ook al gesproken met LTO Noord. De resultaten hiervan zijn de volgende: Natuur en landbouw: verschillen tussen de verschillende landschappen. Juist in het overgangsgebied gebeurt heel veel. Landbouw vooral in poldergebied. Is er nog landbouw mogelijk in de Kernrand? Wat is de verwachting van LTO voor het buitengebied van Hattem? De meeste boeren zijn hobbyboeren.

Schaalvergroting blijft wel mogelijk, maar wordt wel kostbaar. Meer mogelijkheden voor alternatieve bedrijfsvoering. Groene, gezonde omgeving: hoe ver gaat het begrip gezondheid? Gaat het ook om andere aspecten dan alleen ziekten. Er moet een verdienmodel zijn voor mensen die in het gebied werken en een meerwaarde leveren voor de fysieke leefomgeving. Functieverandering van de landbouw: zou dit makkelijker moeten worden gemaakt in het omgevingsplan? De zittende agrariër mag niet belemmerd worden door de functieverandering. Meer denken vanuit ruimtelijke kwaliteit. Plattelandswoningen? Kan elke agrariër van kleur verschieten? Water: IJssel en uiterwaarden (buiten plangebied), maar ook het bekenstelsel. Ruimtelijke kwaliteit in het omgevingsplan, hoe ga je bijvoorbeeld om met het gebied rondom de beken. De beleving en aantrekkelijkheid van de stad speelt een rol in de keuzes die je maakt. De Oude Middelwetering loopt al vanaf de Middeleeuwen door het gebied. Geen sprake van wateroverlast in het gebied. Er zijn veel retentievijvers aangelegd. Veel watergangen zijn van A- naar B- en C-watergangen gegaan, minder onderhoud door het waterschap. Geen waterproblemen.

Rho Adviseurs B.V.

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

20161966

blz 15

Landschap: houtwallen, erfbeplanting. Poldergebied: open gebied, hoe ga je hier om met schaalvergroting? Wordt doorsneden door A28, Oostersedijk en Zuiderzeestraatweg. Beleving van het gebied, ook door de inwoners en ondernemers. Niet alleen door toeristen. Economische dragers: ook bedrijvenpark H2O heeft gevolgen voor hoe je met het gebied daar om heen omgaat met ruimtelijke kwaliteit. Recreatie en toerisme: is ook van belang voor ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied. Duurzaamheid: hoe wil je in de deelgebieden omgaan met duurzaamheid? LTO is van mening dat er weinig ruimte moet zijn voor zonneweides, geen windmolens. Aandacht voor ruimtelijke kwaliteit. Bijeenkomst LTO Noord en makelaars De bijeenkomst wordt gestart met een zorgen, behoefte en wensen rondje. Wat is nu belangrijk voor het buitengebied? LTO Noord Landbouw Knelpunten: - De grootte van het bouwblok, de mogelijkheden zijn beperkt, met de vraag of de kuilplaten erbij in zitten - Verbreding van de landbouw mogelijk? - Specialisatie mogelijk - Teveel regels - Veel is ook onbekend, ondernemer weet niet zo goed waar hij aan toe is - Fosfaatregelgeving is een beperking (ext. factor), bijvoorbeeld voor het maximaal aantal koeien.

- Lichtuittreding levert mogelijk wat overlast op (richting woningen in de omgeving) - Direct over de gemeentegrenzen zijn er bedrijven met meer dan 1.200 geiten en grote windmolens - Weliswaar is er niet zoveel intensieve landbouw meer in Hattem (er is 1 varkenshouder in het plangebied) Kwaliteiten: - Het was altijd goed boeren in Hattem - Veluwe fietssnelweg (vanuit Zwolle) geeft aanloop - Klompenpad - 90 / 90 / 140 / ca 120 / 80 / 50. Ongeveer 120 / 130 is de max - Kop in de punt, er is veel aanwezig - VAB: Geldersedijk 95, en misschien nog een paar. Makelaars Kwaliteiten - Bos, water, dicht bij Zwolle - Mensen zijn georiënteerd richting zuid (Molencaten) en de Hoenwaard (voor recreatie)

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

Rho Adviseurs B.V.

blz 16

-

20161966

Dichtbij Zwolle, maar niet ín Zwolle Scholen, ziekenhuizen zijn dichtbij Veel Zwollenaren die nu naar Hattem trekken. Het is in Hattem beter wonen dan in Stadshagen Eén van de makelaars zou het op prijs stellen als het buitengebied ‘buitengebied’ blijft

Knelpunten - Er komen teveel woonhuizen, pas op dat openheid van het buitengebied afneemt. - Pas ook op dat deze functies elkaar niet in de weg gaan zitten. - Rood-voor-rood kan bijna niet uit (afbreken en opruimen is bijna net zo duur als de opbrengst van de kavels) Toekomst voor de landbouw LTO Noord - Kansen voor bedrijfsontwikkeling, maar wel passend in het landschap -> maatwerk?! - Mogelijkheden voor schaalvergroting, misschien 2-3 hectare (incl. kuilplaten). Het gaat niet sky high. - Ook naar buiten Hattem kijken - Verbreding, specialisatie - Landbouwverkeer mag tot 2.95 meter zonder vergunning. Makelaars - Toekomst is altijd onzeker, wereldeconomie, markten. - Niet verder laten verrommelen. Algemeen - Hoe ga je met het land om, bij verkoop komt het vrij, hoe kun je het te gelde maken - Kleinschalige invulling, maar wel andere functies. - Opvolging moet plaatselijk kunnen, maar vooral op maat, waar kan wat. Soms een bedrijfsbestemming, een enkele keer met wonen. - Criterium: als de buren het goed vinden, dan moet het kunnen. - Uitdaging is sanering van asbest, vervangen door zon. - Energie: Windmolens nee, zonnepanelen in het buitengebied (waarom niet). - Ideeën: vuilstort, hele zuid stuk van de Hanzelijn met zonnepanelen. - Gebruik eerst de ‘nutteloze’ stukken. Landbouw Agrarische mogelijkheden, geen regulering van bouwvlak. Zou agrarisch mooi zijn.

Vrijlaten ook weer niet onbeperkt. In overleg met de omgeving moet veel kunnen. Wie vindt wat? Het is zo moeilijk, de een vindt dit mooi, de ander dat.

Rho Adviseurs B.V.

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

20161966

blz 17

5. 2. Ronduit Hattem en Molencaten vakantieparken Namens de toeristische sector zijn aangeschoven medewerkers van Ronduit Hattem en van Molencaten vakantieparken. Ronduit Hattem richt zicht met name op de dagtoeristen. Molencaten vakantieparken richt zich op de verblijfstoeristen. De drie aanwezige recreatieondernemers geven aan wat naar hun mening de drijfveer voor toeristen is om naar Hattem te komen. Toeristen komen voor zowel de stad Hattem met zijn voorzieningen zoals musea als voor de omgeving (fietsen) naar Hattem. Molencaten probeert hun gasten niet vast te houden op het recreatiepark maar ook te laten genieten van de omgeving en de stad Hattem. De recreanten zijn tevreden over het toeristisch aanbod in Hattem. De drie verschillende gebieden (bos, weide en de stad) zijn goed in balans. Toeristen recreëren in alle drie de gebieden. Slechts aan kleine zaken storen de toeristen zich, zoals een mountainbikeroute die niet volledig is. Ook worden uitgezette wandelroutes en ruiterpaden gemist. Bij toeristische hotspots ontbreken soms horecafaciliteiten. Door het toevoegen van meer picknickbanken en bijvoorbeeld een nieuwe uitkijktoren kan de toeristisch beleving van het gebied verder toenemen. Het sterkste punt van de gemeente Hattem is de overzichtelijkheid. Hattem is een charmante stad / gemeente. Een sterk punt is de op de achtergrond aanwezigheid van de stad Zwolle.

Vooral voor regendagen is dit een ideale uitvalbasis. Verder is het opvallend dat verblijftoeristen zich steeds slechter voorbereiden. Men kiest voor de streek de Veluwe en ervaart het gebied pas als men er is. Wind- en zonneparken worden gezien als een bedreiging. Met name windparken zijn niet gewenst. Dergelijke parken tasten de authenticiteit van de regio aan. Een toerist heeft weinig behoefte aan dergelijke veranderingen omdat dit niet overeenkomt met het beeld wat men van deze regio heeft. Eventueel zou de voormalige vuilstort wel gebruikt kunnen worden voor een zonnepark, mits landschappelijk ingepast in de omgeving. Het kan een keuze zijn om je als gemeente Hattem puur te richten op toerisme en recreatie. De verwachting is dat toerisme in de toekomst nog toonaangevender wordt. Juist de authenticiteit van Hattem en kleinschaligheid van Hattem is een grote kans voor de toekomst. Industrie en recreatie is geen gelukkige combinatie. Als toerisme en recreatie op één staat dan industrie, grootschalige landbouw en intensieve veehouderij buiten de gemeente op een locatie die daarvoor beter geschikt is. Op die manier wordt de authenticiteit van Hattem behouden en mogelijk vergroot. De regionale gemeenten moeten keuzes maken wat ze met de regio willen.

Om de schaalvergroting in de landbouw tegen te gaan dienen kleinschalige landbouw, biologisch boeren, stadsboerderijen en boerderijwinkels gestimuleerd te worden. Kamperen bij de boer wordt niet gezien als een bedreiging. Deze vormen van landbouw sluiten beter aan bij de cultuurhistorische kwaliteiten van het gebied.

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

Rho Adviseurs B.V.

blz 18

20161966

Verwonen buitengebied (beperkte uitbreiden bijvoorbeeld via een rood voor rood regeling) moet mogelijk zijn mits rekening gehouden wordt met de cultuurhistorische kwaliteiten van het gebied. Vastleggen in regels is dan wel noodzakelijk. De regelgeving ten aanzien van maximale bebouwingsoppervlakte recreatiewoningen is beperkend. Molencaten heeft een voorkeur voor een systematiek waarbij gewerkt wordt met een maximale bebouwingspercentage in plaats van een maximale bebouwingsoppervlakte. Cultuurhistorie en dus ruimtelijke kwaliteit is hierbij een randvoorwaarde. Dit kan gewaarborgd worden door een maximale bouwhoogte vast te leggen en bouwen met een kap te verplichten. Een maximale bebouwingsoppervlakte is dan minder relevant omdat de ruimtelijke kwaliteit van de nieuwe recreatiewoning voldoet aan de cultuurhistorie van het gebied. Een belemmeringen vanuit de omgeving is de geluidsoverlast van de A50. Toeristen ervaren dit als een negatief punt. Door het sluiten van de vuilnisbelt en de geluidbeperkende maatregelen waarmee defensie rekening moet houden zijn die belemmeringen uit het verleden nu niet meer van toepassing. Wat nog wel als ongelukkig wordt ervaren is de verkeersontsluiting in de gemeente Hattem. Verkeer rijdt over wegen waar dit niet is toegestaan is. De vergrijzende bevolking (bewoners en bezoekers) gaat steeds meer gebruik maken van buitengebied.

De toeristische voorzieningen zijn hierop nog niet voldoende ingericht. Bereikbaarheid (fysiek maar ook zeker digitaal) en mobiliteit is sowieso erg belangrijk. 5. 3. GGD Algemeen De medewerkers van de GGD starten het gesprek met een algemene inleiding. Wat hun betreft moet een ruimtelijke vraagstuk niet gaan over de normen maar over de kwaliteit. Wat kan je doen aan gezondheid in relatie tot ruimtelijke plannen. Geluid en fijnstof voldoen aan de norm, maar de vraag moet zijn of het gezond is. Norm en (leef)kwaliteit zijn moeilijk vergelijkbaar. De GGD constateert dat gezondheidsschade onder de wettelijke norm vaak het grootst is. Naar aanleiding van de presentatie van de Gebiedsanalyse Buitengebied Hattem De GGD geeft aan dat zij in de presentatie info gemist hebben over bijvoorbeeld de sociaal economische bevolkingsopbouw. Deze gegevens hebben gevolgen voor de ruimtelijk ordening. Mensen met een lager inkomen zijn minder bereid om verder te reizen. Hiervoor moeten dan meer voorzieningen in de buurt aanwezig zijn. Ook is er geen inzicht in mogelijke problematiek met hitteoverlast in het stedelijk gebied. Ouderen hebben vaker in de stad last van hitte. Mogelijk speelt dit ook in Hattem. Meer water / groen kan daar een positief effect op hebben. Als dit niet in de stad gevonden kan worden dan is het buitengebied een zeer goed alternatief.

Huidige situatie gezondheid gemeente Hattem (buitengebied) Het is een prachtig gebied met veel groen en recreatiemogelijkheden. Het buitengebied is de uitvalbasis voor de bewoners die in de plaats Hattem wonen. In Hattem

Rho Adviseurs B.V.

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

20161966

blz 19

zijn weinig / geen grote kippen- en geitenbedrijven dus zijn er veel minder gezondheidsproblemen in het buitengebied ten opzichte van andere gemeenten. In het buitengebied zijn veel kleinschalige landbouwbedrijven die mogelijk economisch op zoek zijn naar nevenfuncties. Dit kan dan weer een knelpunt zijn als het om gezondheid gaat van de mensen die gebruik maken van deze nevenfuncties. De GGD heeft een richting ontwikkeld voor vrijkomende agrarische bebouwing Gezondheidsproblematiek is in het buitengebied niet echt aanwezig. Harde gegevens zijn het industrieterrein Hattemerbroek (waar naar men denkt bedrijven met een milieucategorie van maximaal 5 zijn toegestaan) en de autosnelwegen (geluid en fijnstof). Tegen de uitstoot van fijnstof is weinig te doen. Tegen geluidemissie zijn technische aanpassingen mogelijk om gezondheidsaspecten te verbeteren. Nadeel zijn de hoge kosten. Rijkswaterstaat is terughoudend in het toepassen van deze technische aanpassingen. Communicatie Het blijkt lastig om belanghebbenden te betrekken bij dit soort plannen. Het is een ver van mijn bed show en te abstract. De Omgevingswet brengt daarin geen verandering is het vermoeden. De GGD is erg geïnteresseerd is de al gevoerde keukentafelgesprekken. Zij vragen wie en waarom die mensen zijn uitgenodigd voor keukentafelgesprekken.

Het één op één benaderen en in gesprek gaan met mensen is een goede vorm van participatie. Tijdens avonden waar meerdere mensen voor worden uitgenodigd zijn het vooral mondige mensen en mensen met eigen belangen die aanwezig zijn. Door keukentafelgesprekken krijgt een ieder de kans om in hun eigen omgeving een mening te geven. GGD is zelf ook nog zoekende op welke manier de juiste personen benaderd kunnen worden om de relevante informatie te ontvangen. Het voeren van een keukentafelgesprek is één op één en is een positief initiatief. Ook is input via een app een idee. Zo is de stap om te reageren laagdrempelig. Participatie vanuit een (sport)vereniging of bijvoorbeeld een kerkgenootschap werkt goed. De doelgroep nodigt hun leden zelf uit. Draagvlak als vereiste bij nieuwe ruimtelijke plannen is een oplossing. Op die manier wordt iedereen de kans geboden om een standpunt in te nemen. Of dit juridisch haalbaar is, daar twijfelt de GGD aan. Visie vanuit de gemeente over draagvlak is belangrijk. GGD heeft onderzoek gedaan naar gezondheid in de leefomgeving: de Volksgezondheidsmonitor. Deze monitor is tot stand gekomen door een steekproef onder 5000 mensen. Er was hierbij sprake van een gemêleerde groep. Uit dit onderzoek komt de overlast van houthaarden sterk naar voren overlast van houthaarden. De gemeente heeft een nota volksgezondheid.

De verhouding stedelijk gebied - buitengebied is ook daarbij wat lastig. Beide gebieden zijn lastig te vergelijken. Sociaal economisch zijn er verschillen. Wel is zeker dat de gemeente Hattem vergrijst. Hiermee moet in de toekomst rekening worden houden. Hattem is qua inkomen een relatief rijke gemeente. Veel ouderen zijn hierdoor vitaal.

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

Rho Adviseurs B.V.

blz 20

20161966

Toekomstbeeld De mobiliteit voor de ouderen wordt steeds belangrijker. Een goede ontsluiting naar het buitengebied is daarbij van belang. Een voorbeeld hierbij is het ontvluchten van de toenemende hittestress in het stedelijk gebied. De GGD ondersteunt de gedachten van de energie neutrale wens. Windmolens en zonnepanelen kunnen een alternatief zijn voor fossiele brandstoffen. Nadelen zijn slagschaduw, geluid, landschapsaantasting, etc. Voor windenergie kan alleen draagvlak aanwezig zijn als inwoners vroegtijdig betrokken worden bij planvorming. Vaak is het zo dat het financieel gewin van de initiatiefnemer belangrijk is dan draagvlak. De gezondheidseffecten die windmolens met zich meebrengen is beperkt. De wettelijke norm is dusdanig hoog dat windmolens hier vaak aan voldoen. Mogelijk is het uitzicht wel van invloed op de gezondheid. De GGD is van mening dat de planvorming voor een nieuw vliegveld in Flevoland een bedreiging is voor Hattem en de omgeving. Een duurzame toekomst is ook een gezonde populatie. Het blijft altijd een afweging tussen de verschillende belangen. De GGD pleit voor maatmerk per aanvraag. Vaak is het zo dat alleen toetsen op gezondheidsaspecten bij een project niet haalbaar is. De GGD heeft om gezondheid deel uit te laten maken van een ruimtelijke afweging de Gelderse gezondheidswijzer ontwikkeld. Ook buurgemeenten hebben ambities geformuleerd.

Deze zijn te vinden op de website www.gezondeleefomgeving.nl. Op deze site zijn ook factsheets over de leefomgeving te vinden. Een belangrijk onderwerp is de sociale leefomgeving. De GGD vraagt zich af hoe dit wordt meegenomen in het omgevingsplan. Ten slotte wordt nogmaals geconcludeerd dat het een politieke keuze is om bijvoorbeeld af te wijken van de huidige normeringen door deze te verlagen en dus strengere eisen te stellen. Een andere keuze kan zijn om de uitstoot door houtkachels te beperken. Mogelijkheden en maatregelen in Hattem? Een maatregel die de gezondheid van mensen positief kan beïnvloeden is het toevoegen van meer ontmoetingsplekken in het buitengebied. Gebleken is dat gelegenheid tot ontmoeting positieve gevolgen hebben op de gezondheid. De bereikbaarheid van de voorzieningen in het buitengebied is dan erg belangrijk. Een idee is om het mogelijk te maken dat iedereen gebruik kan maken van een wandelroute woonbuurt - buitengebied. Op dit moment zijn er twee kronkelpaden met een netwerkstructuur aanwezig en zijn er al stille plekken in het buitengebied. In het stedelijk gebied van Hattem zijn veel sportvoorzieningen aanwezig. Jeugd scoort qua gezondheid iets beter dan het landelijk gemiddelde. Hattem heeft ambitie om beter te scoren op gezondheid (overgewicht).

Rho Adviseurs B.V.

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

20161966

blz 21

Ten slotte De GGD geeft nogmaals aan dat een goede analyse met de juiste informatie van groot belang is voor het opstellen van het omgevingsplan. Voor de GGD zijn vooral sociale demografische kengetalen en sociaal-e economisch gegevens van belang. De wens van de GGD is om meer aan de voorkant van het proces betrokken te worden in plaats van de huidige situatie. Dit overleg is daarin een goede stap. De GGD bedankt de gemeente voor de uitnodiging. 5. 4. Gelders Landschap en Kastelen Ambitie van de stichting Gelders Landschap en Kastelen (GL) is om het bezit te behouden en waar mogelijk voor de toekomst te verbeteren. Het belangrijkste proces dat nu speelt in het plangebied is Hattemerpoort, hiermee wordt de verbinding Veluwe-IJssel vormgegeven. De belangrijkste opgave voor de stichting is het realiseren van de ecologische verbinding. Alle soorten moeten kunnen migreren van het Veluwemassief naar de uiterwaarden van de IJssel. Het hert is hierbij de belangrijkste soort. Er is al heel veel gebeurd, maar er is ook nog veel te doen. Er ligt momenteel een ecoduct over de A50. In de zone moeten obstakels worden weggenomen, zodat de ecologische verbinding logisch en vanzelfsprekend wordt. De stichting kijkt wel in een groter gebied dan het eigendom, omdat ook op andere gronden aspecten moeten worden aangepast om de gewenste verbetering te bereiken.

Er wordt bijvoorbeeld gewerkt om de heidevelden in het gebied te verbinden. Aandachtspunt is verder de uitvoering en hoe je dat oppakt. Het GL loopt er tegen aan dat de regelgeving per gemeente verschilt en dat de vergunningprocedures stroef verlopen. Er is ook daarbij wens voor deregulering en minder zware procedures. Er is een wens om in dergelijke processen die een groot maatschappelijk belang vertegenwoordigen in gezamenlijkheid wordt gewerkt om de processen zo snel mogelijk te kunnen doorlopen. Voorbeeld: aanpassing van open natuur naar Bos, in sommige gemeenten is hiervoor een bestemmingsplanaanpassing nodig. De Wet natuurbescherming (Wnb) biedt aan gemeenten de mogelijkheid om regels te stellen aan het kappen van bomen. GL heeft de wens dat de gemeente Hattem die extra regels niet stelt in het omgevingsplan Buitengebied. De bal blijft dan alleen bij de provincie. De Wnb bepaalt voor het in stand houden van bos dat alles wat nu bos is bos moet blijven. Het kappen van bomen betekent niet dat het bos verdwijnt. De Boswet was voor 2017 van toepassing op het bos in Nederland, maar de Boswet was niet van toepassing op het gebied binnen de bebouwde kom. Stel iemand heeft een tuin van 5 hectare. Een deel daarvan kan vallen in het Gelders Natuur Netwerk. Nu is er de Wet natuurbescherming, daarmee kan de gemeente ook regels stellen voor particuliere terreinen kleiner dan 5 ha.

Ontrastering: hoe ga je hier mee om in het omgevingsplan? Bijvoorbeeld maximaal 1 meter. Voor het bouwen van rasters hoger dan een bepaalde hoogte is een vergunning nodig. Wens van GL is het faciliteren van de route naar de IJssel voor herten, de andere soorten volgen dan wel. Locatie Vogelzang op het grondgebied van de gemeente Oldebroek ten westen van de A50: hier wordt waarschijnlijk een Van der Valk gerealiseerd. GL is het hiermee

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

Rho Adviseurs B.V.

blz 22

20161966

niet eens, waarom komt deze functie niet op een andere locatie bij de snelweg, bijvoorbeeld Bedrijvenpark H2O? Gemeenten op de rand van de Veluwe floreren door een aantal functies, zoals recreatie & toerisme, bedrijvigheid, wonen. Alles wat helpt om de waarde van het Centraal Veluws natuurgebied te versterken zou in het omgevingsplan moeten worden gefaciliteerd. GL pleit er verder voor om extra aantasting van de Veluwe te voorkomen. Voor de Veluwe zou dit kunnen betekenen dat hier minder mag, in ieder geval niet dat wat die aantasting veroorzaakt. In een eerdere sessie heeft Landgoed Molencaten aangegeven na te denken over een vorm van flexibel kamperen. De gemeente is benieuwd hoe de stichting hierin staat. GL staat alleen positief tegenover extensieve recreatie. Elke vorm van verblijfsrecreatie is volgens GL een intensieve vorm van recreatie. De terreinen van GL op de Veluwe zijn natuurterreinen, daar is menging met recreatie niet gewenst. Vanuit het omgevingsplan wordt gekeken naar het gebied vanuit meerdere hoeken. Hierbij kijk je uiteraard naar de gebieden en kan het regime per deelgebied verschillen. De Veluwe mag anders worden gebruikt, bijvoorbeeld met recreatie, maar dan wel een compensatie elders. GL wil de beperkte natuur in Nederland beschermen en bewaken en het liefst nog wat uitbreiden.

Het functioneren van de terreinen van GL is afhankelijk van een grotere omgeving. Er moet geen sprake zijn van achteruitgang, maar van winst. Wat zijn de andere partijen in het buitengebied voor GL? De stichting heeft vooral te maken met Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten. In Hattem heeft GL ook te maken met particulieren. Landschap: GL hecht nog meer aan andere landschappen dan de Veluwe. In Hattem zijn er bij GL geen uitbreidingswensen voor het eigendom. Landschapswaarden, met name de openheid in het Polderlandschap, zijn de kracht van het gebied. Windmolens zou je bijvoorbeeld kunnen koppelen aan structuren die het landschap toch al verstoren. Hoe kijkt GL tegen windmolens op de Veluwe aan? Wat hebben aspecten als slagschaduw en geluid voor invloed op de natuur? GL is pertinent tegen windmolens, maar heeft niks tegen zonneparken, maar wil hier geen natuur voor opofferen. Duurzaamheid: GL doet niet aan houtverbranding, maar verkoopt het hout. Economisch belang is hierbij belangrijk. Hoogste belang is zaaghout, en dat is gelijk het meest CO2-neutraal. Geen tak- en tophout wordt geoogst, dat blijft achter in het natuurterrein. Dit vervalt van nature, dat levert biodiversiteit en een goede bodemontwikkeling op voor de natuur. Heidebeheer: maaien en afvoeren met een duurzame toepassing, zoals compost, papierindustrie, heidebrikken. De toepassingen zijn beperkt.

GL is continu op zoek hoe afval een goede bestemming kan krijgen. Dus in plaats van verbranden of iets degelijks, wordt gezocht naar een goede toepassing. Dit gaat vooral over bos- en graslanden. Afval moet tot een minimum worden beperkt en zoveel mogelijk in de kringloop. Afval wordt het pas als het niet meer lokaal kan worden verwerkt.

Rho Adviseurs B.V.

Participatieverslag Omgevingsplan Buitengebied Hattem Definitief / 21-06-2018

20161966

blz 23

Natuur: heideterreinen verbinden, die gaan werken in de ecologische verbinding. Op de langere termijn: van naaldbos naar loofbos. Monocultuur omzetten naar gemengde bossen. Stoplijnen creëren voor de veiligheid, waar brand doodloopt op een ander type bos. De betrokken partijen zijn continu bezig dat natuurbranden geen onbeheersbare branden worden. Bosbrandgevaar zit vooral in gebieden met monocultuur. In het omgevingsplan wel goed benoemen waar de concentraties van mensen zich bevinden die niet goed kunnen vluchten bij brand. Er moeten genoeg bereikbare wegen liggen in geval van ontruiming. Je moet eigenlijk een vluchtplan hebben. Gezondheid: verblijven in de natuur (geldt ook voor landschap en groen, dus een groene omgeving) leidt tot een betere gezondheid van mensen. De eigen bewoners hebben direct baat bij de natuur in het gebied. Moet zo dicht mogelijk bij de mensen worden gebracht. GL vindt toegankelijk belangrijk, bijna alle gebieden zijn opengesteld voor wandelen, fietsen en paardrijden, zolang het extensief is. Evenementen organiseren mag niet op de gronden van GL. Extensief mag niet intensief worden. Alle bezoekers moeten rekening houden met de andere gebruikers van de gebieden. GL maakt aparte mountainbikeroutes om overlast op andere locaties te voorkomen. Het scheiden van verkeersstromen is eigenlijk niet te doen.

Water: essentie zit in de te onderscheiden van gebieden. Voor GL is het aspect cultuurhistorie van belang. Het grondwater vanuit de Veluwe biedt kansen voor natuur daar waar ze aan de oppervlakte komen. Zal vooral in de Uiterwaarden liggen. Cultuurhistorie: cultuurhistorische elementen zijn voor GL leidend voor de inrichting van het gebied. Landbouw: laat er ruimte zijn om te blijven boeren. Een open agrarisch landschap kun je alleen maar in stand houden als er agrariërs zijn. Je hebt boeren nodig voor het beheer van het landschap en de voedselketen. Agrariërs zijn ook nodig voor het natuurbeheer. Agrariërs kunnen of verbreden of uitbreiden. Je hebt beide nodig. Overal verbreden is ook geen optie, dus de mengeling van beide is beter. Er zijn twee types boeren: de een wil mee met de techniek en wil wel blijven produceren voor de wereldhandel. De andere gaat niet voor het hoogste doel, een goede boterham verdienen is voldoende en wil het bedrijf exploiteren met respect voor natuur en landschap. De laatste past ook prima in een kleinschaliger landschap. De eerste past beter in het polderlandschap. Ruimtelijke kwaliteit: vooral landschap en cultuurhistorie. GL heeft binnen Hattem geen gebouwd vastgoed. De terreinen van GL kunnen veel meer mensen aan dan er nu zijn. De piek ligt nu in het weekend.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hattem&id=1e47a112-04e1-481d-937a-db0e677e19bc