Gemeente_Hattem_gewaarmerkte_jaarrekening_2020
Tekst van het document
We willen als college volop in contact staan met de samenleving en onze inwoners. Open, toegankelijk, vertrouwen, ruimte laten en praktisch zijn voor ons kernbegrippen. We streven naar besluiten met een breed draagvlak in de raad. We nodigen initiatieven uit. We zijn een betrouwbare partner voor onze inwoners, instellingen, verenigingen, bedrijven en de bestuurlijke partners waarmee we samenwerken. We zoeken naar de gezamenlijke winst en focussen ons daarbij op de langere termijn.
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende]\ / bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021: ,
\J
• REL EVANTE THEMA'S 1.
BESTUUR: Ontwikkelingen en resultaten: •
Raad
Besluiten In 2020 heeft de raad 15 keer vergaderd en 68 besluiten genomen en diverse moties en amendementen aangenomen. Van de 15 vergaderingen waren vier vergaderingen buitengewone vergaderingen te weten de profielschetsvergadering, de aanbevelingsraad, de benoeming van twee nieuwe raadsleden en het afscheid van de waarnemend burgemeester en de installatieraad. Door de uitbraak van de Coronacrisis heeft de raad afgelopen jaar de overgang gemaakt van fysiek vergaderen naar digitaal vergaderen. De eerste paar vergaderingen waren erg wennen, echter na wat opstartproblemen is het digitaal vergaderen goed verlopen. Daarmee is de continuïteit van het besluitvormingsproces geborgd. Een aantal onderwerpen waarover de raad besluit zijn jaarlijks terugkerende onderwerpen zoals de financiële stukken van verbonden partijen. De raad heeft daarnaast onder andere diverse verordeningen, drie steunmaatregelenpakketten Corona, de Transitievisie Warmte, het concept bod RES 1.0 en het stedenbouwkundigplan Oude IJsbaan vastgesteld.
Afscheid en installatie burgemeester In de vergadering van 11 februari 2020 heeft de raad in het bijzijn van de Commissaris van de Koning de profielschets voor een nieuwe burgemeester van Hattem vastgesteld. In de maanden april en mei heeft de Vertrouwenscommissie gesprekken gevoerd met kandidaten. Op 22 juni heeft de aanbevelingsraad plaatsgevonden waarin de raad mevrouw Sanderse heeft voorgedragen om te worden benoemd als burgemeester. Bij Koninklijk Besluit van 31 augustus 2020 is zij benoemd tot burgemeester van Hattem. In de vergadering van 14 september 2020 heeft waarnemend burgemeester Van Asseldonk afscheid genomen van de gemeenteraad. Op 18 september 2020 is mevrouw Sanderse geïnstalleerd als burgemeester.
Toekomstverkenning In februari ontving de raad het rapport van de verkenners "Samen voor de Kop van de Veluwe- een pleidooi voor actie!". In het totstandkomingsproces van dit rapport is door de raad, vanuit B&W en ambtelijk input geleverd aan de verkenners. Het rapport en de daarin opgenomen adviezen passen in de koers zoals de raad deze aan de verkenners heeft geschetst. De raad heeft kennis genomen van het rapport en onderschrijft de daarin opgenomen adviezen. De raad heeft het college met het besluit van 22 mei 2020 een viertal opdrachten meegeven om uitvoering te geven aan het rapport.
2.
INTEGRALE VEILIGHEID: Resultaten: •
Integrale veiligheid In het Integraal Veiligheidsplan 2020-2023 is ondermijning benoemd als één van de speerpunten. Om daar als samenwerkende gemeenten in Veluwe Noord (Elburg, Epe, Hattem, Heerde, Nunspeet en Oldebroek), de politie en OM een goed invulling aan te geven is in 2020 een voorstel gemaakt op welke wijze we dit kunnen vormgeven. Elke gemeente heeft extra middelen beschikbaar gesteld. Hiervoor wordt voor 2 jaar een coördinator Ondermijning voor Veluwe Noord geworven. Daarnaast maken de gemeenten capaciteit vrij om lokaal en structureel in te zetten op het thema Ondermijning. In 2020 is in de gemeente Hattem het lokaal plan van aanpak ondermijning vastgesteld. De Corona maatregelen hebben grote invloed gehad op de werkzaamheden binnen het veiligheidsdomein. De landelijke maatregelen vroegen constant vertaling naar de lokale situatie. Daarnaast was het een uitdaging om alle beschikbare informatie vanuit het Rijk, de VNOG en de GGD samen te brengen. Dit heeft veel invloed gehad op de beschikbare capaciteit. Zo zijn er een aantal acties
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021: ·
uit het Uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid Veluwe Noord op een later moment gerealiseerd of doorgeschoven naar 2021. We hebben in samenwerking met gemeenten in de regio afspraken gemaakt over de functie van de Jeugdcoördinator. Deze functie is verbonden aan de Veiligheidskamer Noordwest Veluwe waar Hattem ook bij is aangesloten. De functie vormt een schakel tussen de jeugdstrafrechtketen en het sociaal domein. In 2020 is het Regionaal risicoprofiel en Regionaal beleidsplan 2021-2024 van de VNOG behandeld in de gemeenteraad. De raad heeft bij de VNOG aangegeven meer aandacht te willen geven aan preventie in het risicoprofiel. Hier heeft de VNOG positief op gereageerd. Het beleidsplan is een uitwerking van de Toekomstvisie die begin 2020 is vastgesteld door de VNOG. Beide stukken zijn vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de VNOG. •
Kop van de Veluwe In 2020 hebben de gemeenten Hattem, Heerde, Elburg, Oldebroek en Nunspeet en de provincie Gelderland de Investeringsagenda Kop van de Veluwe ondertekend en is er een start gemaakt met de uitvoering ervan. De begrote bijdrage aan de organisatiekosten bleek in 2020 niet nodig.
•
Regio Zwolle Financieel vertoont de samenwerking in de Regio Zwolle geen afwijkingen ten opzichte van de begroting 2020. Inhoudelijk kunnen we melden dat de samenwerking het afgelopen jaar deels in het teken stond van de Coronacrisis. De Regio Zwolle heeft zich georganiseerd in een 'Brigade' die klaar stond om ondernemersvragen te beantwoorden en ondernemers te helpen bij problemen in het kader van de Coronacrisis. Verder is men gestart met het positioneren van de Regio Zwolle in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en werken we vanuit daar aan thema's als Bereikbaarheid, Verstedelijking. De Human Capital Agenda blijven we uitvoeren, met een verbreding richting werknemers i.v.m. de Coronacrisis.
•
Crisisbeheersing Afgelopen jaar zijn we bijna het gehele jaar bezig geweest met het bestrijden van de Corona crisis. Van half maart tot 1 december is er in het gehele land GRIP 4 (gecoördineerde Regionale Incidenten Procedure) geweest. Vanaf 1 december wordt er vanuit ministeriële regelingen door de gemeente taken uit de Corona wet uitgevoerd.
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende \/ bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
\]\F
• WAT HEEFT HET GEKOST?
Verschil begroting na wijziging en rekening
Financieel Middelen (x€1.000)
Rek«e
·i
tekening
2019
2020
AAA EI III
Totaal lasten Totaal baten
AI
---sm
Gerealiseerd totaal Gebruik onvoorzien Verrekening met reserves
II
Gerealiseerd resultaat
Beleidsveld
3- Besturen en organiseren I
Baten a
a
is @
tis:}/if#fer
a
a
nI
rG@hi@j@e e k
Ek<_;$
Externe betrekkingen H2O Externe betrekkingen
9o
Rampenbestrijding
27
}
-9
Integrale veiligheid
812
Verkiezingen
11
Bestuursondersteuning
16
Burgemeester en Wethouders
l
734 504
Raad en commissies -500
0
500
1.000
1.500
2.000
2.500
3.000
• ANALYSE Toelichting
De voorliggende jaarrekening kent op het deelprogramma 'besturen en netwerken' een nadelig saldo van € 131.000,-- ten opzichte van de begroting (na wijzigingen) en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Bedragen
(x € 1.000,--)
begroting
rekening
verschil
Raad en commissies Burgemeester en Wethouders - Bestuursondersteuning - Verkiezingen - Integrale veiligheid . Rampenbestrijding - Externe betrekkingen - Externe betrekkingen H2O Besturen en netwerken
437 694 14 17 774
67 40 1 -7 28
105
504 734 16 11 802 27 106
2.070
2.201
131
-
28
1
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021: '
Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: • Raad en commissie (N) Vergoedingen raadsleden (N) De raadsvergoeding is vanaf de installatie van de nieuwe raadsleden (29 maart 2018) verhoogd. De begroting 2020 was hier nog onvoldoende op aangepast. Compensatie is verkregen in de algemene uitkering Afrekening accountantskosten controle gemeentelijke jaarrekening 2019
(N) •
•
Reserve
Kosten procedure benoeming nieuwe burgemeester (N) Burgemeester en wethouders (N) Wachtgeld voormalig collegeleden (N) Dotatie voorziening wethouders pensioenen (N) Door ProAmbt wordt jaarlijks een financieel verslag opgesteld. Hieruit blijkt dat een extra dotatie nodig is om de noodzakelijke reservewaarde per 31 december 2020 in de voorziening opgebouwd te hebben. Dit is nodig omdat de salarissen zijn gestegen en de rekenrente sterk is gedaald. Integrale veiligheid (N) Onderhoud en vervanging (brandbeveiliging)installaties in de brandweerkazerne (N) Onderhoud aan de gebouwen wordt verrekend met de hiervoor ingestelde reserve.
Met de algemene reserve zijn de wachtgeldvergoedingen van de wethouders verrekend.
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende+ bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021: \
]
V
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
"
Besturen en organiseren -
Dienstverlening
• COLLEGEAKKOORD •
We willen dienstverlening die past bij wat we als gemeente uit willen stralen. Het stadhuis is een uitnodigende plek voor onze inwoners.
• RELEVANTE THEMA'S 1.
DIENSTVERLENING: Resultaten: •
Dienstverlening In 2020 zijn diverse projecten en activiteiten uit het Programma Verbetering Dienstverlening opgepakt. Dit Programma is de opvolger van het beëindigde Programma Dienstverlening 2014 - 2018. Het Programma Verbetering Dienstverlening is een meerjarig programma waarin langs de drie hoofdopgaven KCC, Digitaal en Mentaal een bijdrage geleverd wordt aan de ambities om integraler, professioneler, digitaler en klantgerichter te werken. Het beschikbaar gestelde voorbereidingskrediet is aangewend voor het opstellen van een plan voor het verbouwen van de centrale hal van het stadhuis, inclusief balies en spreekruimtes. In het derde kwartaal van 2020 is uw raad geïnformeerd over de verschillende scenario's voor een meer integrale (her) inrichting het stadhuis, waarbij naast principes van dienstverlening en klantcontact ook rekening wordt gehouden met eisen op het terrein van beveiliging en duurzaamheid en niet in de laatste plaats de ontwikkelingen rondom Covid 19. Knelpunten zoals die ten aanzien van brandveiligheid en installatiewerk naar voren zijn gekomen worden begin 2021 nader uitgewerkt en voorgelegd aan uw raad. In de begrotingsvoorbereiding 2022 verwachten we de besproken scenario's, ten aanzien van de verbouwing van de centrale hal van het stadhuis, mee te nemen en financieel te vertalen.
De initiatieven voor het digitale en mentale spoor vinden hun weg in de doorontwikkeling van de organisatie. Zo worden met de opgaven Loket 0-100 en de Omgevingswet concrete stappen gezet met integraal werken, het vereenvoudigen en versnellen van processen, deregulering en het vaststellen van servicenormen. Er zijn dienstverleningsprincipes opgesteld die als bouwsteen fungeren bij het procesgericht werken dat in 2021 verder wordt opgepakt. Vooruitlopend op procesgericht werken is het proces meldingen openbare ruimte herontworpen om de dienstverlening op dit punt verder te verbeteren. Uitvoering van de maatregelen uit dit pilotproces, worden in 2021 opgepakt.
Paraaf voor waarrnerkingsdoeleinden behorend bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
Hierna volgt een opsomming van activiteiten die we in 2020 hebben afgerond, waardoor onze dienstverlening verder is verbeterd. $ Eind november konden medewerkers van vergunningen al werken met de koppeling Nieuw Handelsregister (NHR) en dat is uitgebreid naar alle gebruikers van het zaaksysteem. Het NHR is de basisregistratie voor informatie over ondernemingen en rechtspersonen (KvK). # Per 1 januari 2021 zijn er meer producten van onze gemeente digitaal verkrijgbaar.: Geboorteaangifte kan digitaal worden gedaan; Melding voorgenomen huwelijk/ partnerschap kan ook vanuit huis worden geregeld; Net als de verklaring omtrent het gedrag en: Voor de begrafenisondernemer: digitale aangifte van overlijden. Wanneer inwoners of ondernemers bellen voor een afspraak voor deze diensten, maken we hen erop attent dat dit nu ook digitaal kan (inloggen met DigiD of eHerkenning): ¥ De vormgeving van de gemeentelijke websites van Hattem, Heerde en Oldebroek is in 2020 aangepast. De sites zijn gebruiksvriendelijker, voldoen aan de digitale toegankelijkheidseisen en zijn volledig ingericht zonder maatwerk. k In 2020 is een plan van aanpak Digitale toegankelijkheid vastgesteld en grotendeels uitgevoerd. Dit plan beschrijft de weg om te komen tot volledig toegankelijke websites voor de gemeenten Hattem, Heerde en Oldebroek.
• WAT GAAT HET KOSTEN?
Financieel Middelen x€1.000)
. . . .• .------Rek . tekening
ha
: :
2020
2019
Totaal baten
III
Gerealiseerd totaal Gebruik onvoorzien Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat
Beleidsveld
IET
3- Besturen en organiseren „bk±, as ±p u g , Baten
g&ii
Verschil begroting na wijziging en rekening
sighs
a
sgg
gaga
êg g
,
ss
egg± ikg
as
±Gzg es
Lasten ,
:±EI:====) -200
-150
-100
-50
0
so
100
150
200
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
250
• ANALYSE Toelichting
De voorliggende jaarrekening kent op het deelprogramma 'dienstverlening' een nadelig saldo van € 5.000,-- ten opzichte van de begroting (na wijzigingen) en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Bedragen
(x€1.000,--)
-
Burgerzaken Dienstverlening
begroting
rekening
verschil
64 64
70
5 5
70
Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan door:
Reserve
Voor programma 3B hebben er geen verrekeningen met reserves plaatsgevonden
Paraaf voor waarrnerkingsdoeleinden behorend bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
Besturen en organiseren -
Financiën
• COLLEGEAKKOORD • •
• • •
Hattem is een mooie woongemeente waar we de lastendruk zoveel mogelijk beperken. De gemeente krijgt extra geld om uitvoering te geven aan de afspraken in het Interbestuurlijk Programma. Daarnaast kent de gemeente ook autonome ontwikkelingen die financiële consequenties kennen. Wij zullen een verantwoord financieel beleid voeren, waarbij we de financiële ruimte die ontstaat in de stad investeren. De weerstandsratio handhaven we op minimaal 1.4. Ons beleid is er op gericht dat we blijven voldoen aan de provinciale normen om onder repressief toezicht te vallen. De begroting is zowel in het eerste als in het laatste jaar van het meerjarenperspectief in evenwicht. We gaan ervoor zorgen dat de extra heffing die Vitens oplegt aan huishoudens vanwege de precario op leidingen, niet tot hogere totale Jasten leidt voor de Hattemse huishoudens.
• RELEVANTE TH EMA'S 1.
FINANCIEEL BELEID: Ontwikkelingen: • Financieel Beleid Artikel 212 van de Gemeentewet regelt dat de raad bij verordening de uitgangspunten vaststelt voor het financiële beleid, het financiële beheer en de inrichting van de financiële organisatie. De verordening waarborgt dat aan de eisen van rechtmatigheid, verantwoording en controle wordt voldaan. De verordening is in de vergadering van 6 mei 2019 door de raad vastgesteld en in werking getreden op 1 januari 2019. Ze vervangt de Financiële verordening gemeente Hattem 2008, de nota waardering en afschrijving activa gemeente Hattem 2009 en het Treasurystatuut gemeente Hattem 2012. Reserve positie en weerstandsvermogen In de kadernota van 2020 is het uitgangspunt opgenomen dat de ratio van het weerstandsvermogen in de jaren 2020-2022 tijdelijk mag dalen tot 1,0. Vanaf 2023 moet hij weer hoger of gelijk aan 1,4 zijn. De reserves zijn dan ruim voldoende om risico's op te vangen. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing van de begroting 2020 is de weerstandsratio berekend op 1, 76. In deze jaarrekening wordt een ratio gepresenteerd van 2,35. Beide meetgegevens geven aan dat het weerstandsvermogen ruim voldoende respectievelijk uitstekend is.
Ons uitgangspunt 'een krachtig en stabiel financieel beleid' dat gericht is op een blijvend en structureel evenwicht tussen inkomsten en uitgaven en de ambitie om een robuuste reservepositie te hebben, maakt dat we de ontwikkeling van de weerstandsratio continu monitoren.
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
De voorliggende jaarrekening bevat een beoordeling van de onderlinge verhouding van de voorgeschreven kengetallen in relatie tot onze financiële positie. Onderstaand de ontwikkeling van de reservepositie over de afgelopen jaren: {bedragen x €1.000,--)
Reservepositie 2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
Algemene reserves
10.603
9.774
8.452
6.705
6.435
6.754
6.819
6.640
Bestemmingsreserves
2.165
2.368
2.429
3.003
2.367
2.797
1.972
2.115
Bestemmingsreserves (beklemd)
884
880
995
943
892
842
796
750
Voorzieningen
319
1.316
2.210
4.168
2.143
2.249
1.918
1.833
Saldo van baten en lasten
78
-392
-1.115
500
1.483
-225
232
928
Totaal reserves en voorz.
14.598
13.946
12.971
15.319
13.319
12.417
11.737
12.266
(stand per 1/1)
Aan de reserves is ten behoeve van de exploitatie over 2020 per saldo een bedrag van € 314 duizend onttrokken. Te weten aan: Reserve ontwikkeling 2020
(bedragen x €1.000,--)
Algemene reserve
-179
Reserve grondexploitatie Egalisatiereserve afvalstoffenheffing Egalisatiereserve onderhoud gebouwen
17 39 -32
Egalisatiereserve sociaal domein Reserve dekking kapitaallasten Resultaat boekjaar 2019
120 -46 -232
Totaal:
-314
Resultaat boekjaar 2020
928
•
Belastingen AIie onroerende zaken t.b.v. de wet WOZ worden jaarlijks getaxeerd. Voor het belastingjaar 2020 zijn de aanslagen opgelegd aan de hand van de taxaties per prijspeildatum 1 januari 2019. Voor 2020 is de geraamde opbrengst ten opzichte van 2019 verhoogd met het gehanteerde inflatiepercentage van 1,5%. Naast het jaarlijkse inflatiepercentage is de opbrengst van de onroerendezaakbelastingen voor 2020 extra met 2% verhoogd om een structureel en reëel sluitende begroting te verkrijgen. Het besluit bij de begroting 2018 om de OZB in het jaar 2020 bovenop de inflatiecorrectie met 5% extra te verhogen is gedeeltelijk teruggedraaid.
•
Overige gemeentelijke belastingen en rechten Voor 2020 is het uitgangspunt kostendekkende tarieven voor afvalstoffen- en rioolheffing, leges, begraafrechten en precariorechten gehanteerd. Precariobelasting De precariobelasting op kabels, buizen en leidingen is bij wet afgeschaft. Voor de gemeente Hattem geldt een overgangstermijn om te mogen blijven heffen tot 1 januari 2022, voor maximaal het tarief uit 2016. De afbouw van de precariobelasting is daarmee gesteld op vijf jaar. De baten precariobelasting zijn overeenkomstig de begroting 2020 ingezet als algemeen dekkingsmiddel. Als gevolg van de Corona-impact zijn voor het belastingjaar 2020 geen aanslagen precariobelasting voor terrassen opgelegd.
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
Rioolheffing Op grond van artikel 44 lid 2 van het BBV is er in 2017 een wijziging doorgevoerd in het verrekenen met reserves van het saldo op het beleidsterrein 'waterhuishouding'. Wanneer op de rioolheffing een voordeel wordt behaald - nu of in de toekomst - dan mag dit op grond van de regelgeving enkel in een reserve vloeien als kan worden aangetoond dat de 'overdekking' wordt veroorzaakt door efficiency- of aanbestedingsvoordelen. In alle andere gevallen moet het voordeel in een voorziening door derden beklemde middelen worden gestort. Hiervoor is een voorziening rioolrecht gevormd. Over 2020 is een negatief resultaat van € 207.500 aan de voorziening onttrokken waardoor de stand van de voorziening€ 620.500 bedraagt. De stand van de reserve staat per 31 december 2020 ongewijzigd op € 386.000. In 2020 zijn de uitkomsten beschikbaar gekomen van het geactualiseerde afvalwaterketenplan. De tariefstelling en de wijze van verrekening worden daarbij opnieuw bepaald.
Afvalstoffenheffing Door de toenemende kosten van afvalverwijdering (Rova) en verlaging van de opbrengsten (Nedvang) is volledige compensatie vanuit de egalisatiereserve afvalstoffen niet langer mogelijk. Op basis van de beleidsuitgangspunten dat o.a. de afvalstoffenheffing kostendekkend moet zijn, is een verhoging doorgevoerd. Het basistarief (vast recht) is in 2020 verhoogd met€ 35,-- per aansluiting. In april 2020 is overgegaan op een ander contract met Nedvang van na sortering naar bronscheiding. Door deze contractwijziging zijn de kosten van sorteren en vermarkten lager geworden. Hoewel de inkomsten vanuit Nedvang ook iets lager zijn levert de verwerking per saldo toch een positief resultaat op. Over 2020 is een positief resultaat van € 38.500 aan de reserve toegevoegd waardoor de stand van de voorziening ultimo 2020 € 198.600 bedraagt.
Vennootschapsbelasting Overheidsondernemingen zijn sinds 1 januari 2016 belastingplichtig voor de Vennootschapsbelasting (VPB). Tot en met dit verslagjaar is alleen grondexploitatie Assen rade een belastingplichtige activiteit. Nu de raad december 2019 de grondexploitatie 't Veen vastgesteld heeft, heeft Gemeente Hattem met ingang van 2020 twee grondexploitaties die onderhevig zijn aan Vennootschapsbelasting. Voor de inventarisatie en de berekening maakt de gemeente Hattem gebruik van de expertise van een belastingspecialist. De gemeente heeft de VPB-berekening 2019 (uitstel verleend) en 2020 nog niet opgesteld. Voorjaar 2020 is er een vaststellingsovereenkomst (VSO) aangegaan met de belastingdienst. Voor 2020 is een voorschot betaald van € 54.000. Gelet op de winstprognose van de grondexploitatie is het niet aannemelijk dat dit bedrag ook daadwerkelijk afgedragen moet worden. •
BTW De BTW controle over de jaren 2014 tot en met 2016 bevindt zich in de afrondende fase. We verwachten dat ons bezwaar binnenkort wordt afgewikkeld. Dat bezwaar is impliciet ook tegen het verwerpen van ons voorstel uit 2016 om tot een gunstiger BTW-afhandeling te komen. Een belangrijk nog lopend onderwerp is BTW naheffing over baten uit afval. Gemeenten ontvangen namelijk een bijdrage van de Stichting Afvalfonds Verpakkingen voor het gescheiden inzamelen van afval. In november 2019 heeft de staatssecretaris van Financiën het standpunt ingenomen dat deze bijdrage belast is met 21% btw. Hattem kreeg hiervoor naheffingen opgelegd over de jaren 2014 tot en met 2019. De naheffingen van deze verschuldigde belasting is geen last; de verschuldigde BTW kon doorberekend worden aan het afvalfonds en is inmiddels per bank ontvangen. Een last is wel de invorderingsrente die de Belastingdienst in rekening gebracht. Op het resultaat van 2020 drukt een bedrag € 12.496. Met gemeenten die met dezelfde problematiek te maken hebben, is een procedure gestart, met name tegen deze rente.
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
•
Algemene uitkering gemeentefonds
Meer ontvangen dan primair begroot In 2020 is er in de primaire begroting een bedrag begroot aan baten algemene uitkering gemeentefonds (zonder sociaal domein ) van € 14.592.200. De gevolgen van de verschenen circulaires tot en met de septembercirculaire 2020 zijn verwerkt als begrotingswijzigingen waarna het begroot bedrag € 15.187.400 bedroeg. De werkelijke ontvangsten in 2020 kwamen uit op € 15.242.100, dit is € 648.900 hoger dan de primaire begroting (op basis van de septembercirculaire 2019); Een bedrag van € 66.600 betreft taakmutaties; €241.200 is ontstaan door stijging uitkeringsfactor, hoeveelheidsverschillen etc.; € 322.300 betreft de Corona steunpakketten € 19.800 betreft nabetalingen over de jaren 2018 en 2019;
Toelichting verschil in begrote en werkelijke ontvangsten De werkelijke ontvangsten waren € 54.700 hoger, dit is met name ontstaan door de gevolgen van de decembercirculaire 2020 die een stijging van de uitkeringsfactor liet zien alsmede een betaling in verband met de Corona steunpakketten. (De decembercirculaire wordt - gezien het tijdstip van verschijnen - niet meer als begrotingswijziging verwerkt.) •
Uitkering gemeentefonds Sociaal domein De primaire begroting (basis septembercirculaire 2019) gaf een begroot bedrag aan van € 1.114.700 wat in 2020 verhoogd is met € 161.600 tot € 1.276.300. De werkelijke ontvangsten zijn overeenkomstig de begroting. Voor een nadere toelichting en onderbouwing wordt verwezen naar paragraaf H - decentralisaties
•
Dividend Algemeen: het dividend dat in 2020 is verantwoord, heeft betrekking op 2019. Het gerealiseerde dividend is even veel als begroot na wijziging (€ 260.000), maar de € 38.000 van onze deelneming BNG wordt naar verwachting pas in 2021 ontvangen; te beginnen met ruim de helft in maart 2021. Dit vanwege het advies van ECB aan Europese banken om vanwege de grote onzekerheid door de Corona-uitbraak hun financiële buffers intact te houden en derhalve (voorlopig) niet tot het uitkeren van dividend over te gaan. We hebben geen reden gezien om (een deel van) dit dividend afte boeken.
•
Onvoorziene uitgaven Voor onvoorziene uitgaven wordt jaarlijks een raming opgenomen van € 1,35 per inwoner. Voor 2020 €16.200,-- gebaseerd op 12.000 inwoners. Op basis van het collegebesluit d.d. 11 juni 2019 is een bedrag van € 6.500 uit de post onvoorziene uitgaven gedekt voor een bijdrage aan het Waterschap voor 'de gebiedsvisie Levendige Hoenwaard'. Voor 2020 is overeenkomstig de raming de bijdrage verwerkt.
•
Inzet De Planning en Controldocumenten 2020 zijn met uitzondering van de Kadernota 2021 opgeleverd en door de raad vastgesteld. De planning- en controldocumenten 2020 bestaan uit: • • • •
Kadernota 2021 Begroting 2021 Voor- en Najaarsnota 2020 Jaarstukken 2019
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
Kadernota De kadernota 2021 is niet samengesteld. Aan de hand van een raadsinformatie is stilgestaan bij de impact van de crisis op de gemeentebegroting 2021 als gevolg van het Covid-19 virus. Wel is er voor gekozen om de voorjaarsnota aan te vullen met structurele bijstellingen waarbij een eerste doorkijk is gegeven van de gevolgen voor het jaar 2021. De raadsinformatie is besproken en vastgesteld in de vergadering van de auditcommissie van 4 mei. Begroting De begroting 2021 is in de raad van 9 november 2020 behandeld en vastgesteld. Gedeputeerde Staten van Gelderland heeft op de begroting 2021 een repressieve vorm van toezicht afgegeven. Voor- en Najaarsnota Met de voor- en najaarsnota 2020 zijn per programma c.q. paragraaf de relevante mutaties in de exploitatie in beeld gebracht. Na de najaarsnota bedroeg het geprognosticeerde begrotingsresultaat 2020 € 442.200,-- positief. Jaarstukken Bij de jaarstukken 2019 is door de accountant een goedkeurend oordeel voor getrouwheid en rechtmatigheid afgegeven. De jaarrekening is vastgesteld in de raad van 29 juni. Bedrijfsvoeringkosten Door de BBV-voorschriften worden de kosten van overhead verantwoord op het programma Bedrijfsvoering. Op de overige programma's worden de kosten verantwoord die betrekking hebben op het primaire proces.
Het uitgangspunt hierbij is dat direct toe te rekenen kosten onderdeel uit maken van de directe producten en derhalve niet onder de overhead vallen. De doorberekening van de directe kosten heeft plaatsgevonden op basis van een organisatiebrede urenplanning en waar wenselijk op basis van het Timetell tijdverantwoordingssysteem. De doorbelasting naar de diverse in- en externe producten is gebaseerd op een nacalculatorisch uurtarief. Voor de grondexploitatie en investeringen is de doorbelasting gebaseerd op het begrote uurtarief.
•
Investeringen Voor de dekking van kapitaallasten van nieuwe investeringen zijn op basis van het meerjareninvesteringsprogramma 2020 t/m 2023 ramingen opgenomen voor een totaalbedrag van €18.000,--. Voor rioleringsinvesteringen en investeringen op het product afval vindt dekking van de kapitaallasten plaats uit de riool- respectievelijk afvalstoffenheffing en de hiervoor gevormde egalisatie reserves. In 2020 zijn er door de raad geen begrotingswijzigingen vastgesteld waarbij een bijstelling van investeringen heeft plaatsgevonden. Op grond van de richtlijnen uit het BBV worden de lasten van rente en afschrijving rechtstreeks verantwoord op de desbetreffende programma's en beleidsvelden. Belangrijke investeringen waarmee in 2020 is gestart met de uitvoering of waaraan een vervolg is gegeven zijn: •
Uitloopgebied Assenrade 2014
•
Herinrichting Bijleveldsingel / Vechtstraat 2020
•
Reconstructie Zuiderzeestraatweg 2019
• • • • • • •
Vervanging houten bruggen 2018 Voorbereidingsfase GVVP 2019 Herstraten Markt Binnenstad Fase 1 2019 Vervanging armaturen openbare verlichting Verkoop percelen grond plandeel Hattem H2O bedrijventerrein Onderwijshuisvesting - voorbereidingskrediet 2018 Renovatie douches etc. gymzaal de Hunze 2020
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
• • • • • • • •
Herinrichting binnenstad Fase II 2020 Uitbreiding begraafplaats eerste deel 2020 Bron/puls druppelsysteem begraafplaats 2020 PowerdByHattem aandelen participatie 2018 Veiligheidsaanpassingen noodstroomaggregaat stadhuis 2018 Ventilatie/luchtbehandeling stadhuis 2019 Voorbereiding fysieke herinrichting hal stadhuis 2020 Ontwikkelingen I-Dienst H2O 2020-M2A
Naast bovengenoemde investeringen lopen er een aantal financiële vaste activa (o.a. door de gemeente verstrekte geldleningen) waarop aflossingen zijn ontvangen. Te weten van: • Stichting MFC de Marke - Zwembad - 2012 • Hattemse Mixed Hockey Club 2015 • Hattemse Mixed Hockey Club 2017 • Tafeltennisvereniging Smash '70 2016 • Stichting beheer MFC- Kulturhus - 2016
Bij deze jaarrekening wordt een 18-tal investeringen afgesloten. Voor het uitvoeren van deze investeringen is door de raad een totaalbedrag beschikbaar gesteld van €5 miljoen. Hierop is een bedrag van € 4,4 miljoen uiteindelijk uitgegeven. De lagere investeringslast vertaalt zich in structureel lagere afschrijvingslasten. Afgesloten: •
Beleidsplan opb.verlichting'14 Masten
•
Beleidsplan opb.verlichting'14 Armaturen
•
Beleidsplan opb.verlichting'16 Armaturen
•
Beleidsplan opb.verlichting'17 Armaturen
•
Beleidsplan opb.verlichting'18 Armaturen
•
Vervanging speelvoorzieningen 2018
•
Uitloopgebied Assenrade Fase I 2014
•
Reconstructie wegen Vechtstraat 2016
•
Recon. Parallelweg/ KI.Gracht/Nieuwst'19
•
Reconstr. Zuiderzeestraatweg 2019
•
Herinrichting De Bleek Planvorming 2019
•
Vervanging houten bruggen 2018
•
Herinr. Binnenstad recon.Wegen vrb.2017 Fase3
•
Rotonde Hilsdijk / Zuiderzeestraatweg 20
•
Herstraten Markt etc. binnenstad fase 1 2019
•
GVVP I Vechtstraat / Bij leve Id singel '20
•
Uitbreiding begraafplaats eerste deel'20
•
Bron puls druppelsyst.begraafplaats '20
• WAT IS HET RESULTAAT? •
Resultaat Het gerealiseerde totaal van het saldo van baten en lasten bedraagt voordelig € 614.000 (afgezien van reservemutaties). Het saldo van deze reservemutaties bedraagt voordelig € 314.000, zodat het gerealiseerde resultaat (na reservebestemming) € 928.000 voordelig bedraagt (kleine verschillen door afronding van bedragen).
Paraaf voor waarrnerkingsdoeleinden behorend bij de controleverklaring d.d 11 juni 2021:
Het voordelig gerealiseerde resultaat is tot nadere besluitvorming verantwoord op de post "Saldo van rekening van baten en lasten".
Op begrotingsbasis was een voordelig saldo voorzien van € 442.200,-- opgebouwd als volgt:
- Uitkomst oorspronkelijke begroting 2020 - 3 wijziging (Voorjaarsnota) - 5° wijziging (Steunmaatregelen Corona) - 7° wijziging (Najaarsnota) - Uitkomst jaarrekening 2019 Uitkomst per saldo
Begroting 2020 V 75.200 V 248.000 N 159.600 V 278.600 V
442.200
Rekening 2020
V V
927.600 927.600
Het saldo van de rekening 2020 kent een voordelig verschil ten opzichte van de begroting 2020 van €485.400. Dit bedrag is een resultante van de over de diverse programma's verantwoorde uitgaven, inkomsten en verrekeningen met de reserves. Van het rekeningresultaat wordt op hoofdlijnen een analyse gegeven.
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
Gerealiseerd resultaat De baten en lasten met betrekking tot het rekeningjaar 2020 zijn als volgt over de (deel)programma's verwerkt:
2019 realisatie
(Bedragen x € 1.000)
2020 begroting na wijz. realisatie verschil
Lasten en baten programma's 1 Socia a I sterk 1a- opgroeien en ontwikkelen 1b- werk 1c-zorg 1d- welzijn en sport 2 Wonen, werken en recreëren 2a - ruimtelijke ontwikkeling 2b - economische ontwikkeling 2c- fysieke leefomgeving 3 Besturen en organiseren 3a - netwerken en besturen 3b - dienstverlening 4 Bedrijfsvoering 4a - overhead totaal Algemene lasten en baten Lasten: - Lokale heffingen - Algemene uitkeringen - Dividend - Saldo van de financieringsfunctie - Overige algemene dekkingsmiddelen Baten: - Lokale heffingen - Algemene uitkeringen - Algemene uitkeringen - deelfonds - Dividend - Saldo van de financieringsfunctie - Overige algemene dekkingsmiddelen Gerealiseerd totaal saldo baten en lasten:
4.092 1.899 2.301 1.845
4.173 1.894 2.829 1.770
4.239 2.108 2.752 1.862
4.094 1.665 2.666 1.866
1.217 -254 3.333
954 516 3.593
1.016 515 3.563
805 491 3.494
2.224 59
2.070 64
2.070 64
2.201 70
-131 -6
4.226 20.942
3.980 21.843
4.202 22.391
4.453 21.805
-251 586
977
326
260
277
-17
1
1
29
188
282
174
1 0 108
-5.696 -14.338 -1.165 -382
-6.134 -14.592 -1.115 -238
-5.976 -15.187 -1.276 -285
-6.050 -15.242 -1.276 -285
-13
-45
-15
-15
74 55 0 0 0 0
354
234
195
-612
807
-3.658 3.076 -231
-420 109 -77
-1.184 547
-855 541 -928
-329 6
145 443 86 -4 0 211
24 69
Verrekening reserves Beoogde onttrekking (bate) en Toevoegingen (last) reserves Gerealiseerd resultaat * :
-442
484
verschillen als gevolg van afronding op duizendtallen
Het begrote resultaat 2020 - na de bijstelling bij de najaarsnota - van € 442.200 voordelig is verrekend met de Algemene reserve.
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
• WAT HEEFT HET GEKOST?
• • • •• •• rra
Financieel Middelen (x€1.000)
-
Rekening
»
.. •
2019
Totaal lasten
••
-
Verschil begroting na wijziging en rekening
2020
AAA rEIII II III AA rAETI
Totaal baten Gerealiseerd totaal Gebruik onvoorzien Verrekening met reserves (3C) Exploitatieresultaat Gerealiseerd resultaat
-129 -211
De bedragen zijn gecorrigeerd met de verrekeningen met de reserves en het begroting- en rekeningresultaat.
** Het begrote exploitatieresultaat is verrekend met de algemene reserve waardoor het resultaat na wijziging in principe nihil is.
Beleidsveld
3-Besturen en organiseren Baten
Lasten
7ml
-8 Saldi kostenverdeling Schade aan gemeente eigendommen
-15
55 34
Algemene baten en lasten Investeringen Algemene Uitkering
-16.51.8
Financiering en dekkingsmiddelen
38
Nutsbedrijven
7
Heffing en invordering Belastingen en heffingen
0 -6.041
-30.000 -26.000 -22.000 -18.000 -14.000 -10.000 -6.000
16 19
-2.000
2.000
6.000
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
10.000
• ANALYSE Toelichting
De voorliggende jaarrekening kent op het deelprogramma 'financiën' een nadelig saldo van € 587.000,-- (inclusief het resultaat) ten opzichte van de begroting (na wijzigingen) en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse begroting
rekening
verschil
-
-5.777
142 -246 -38 -16.464
-5.845 156 -247 -38 -16.518
-68
-
144
34
42 -637 442 -22.392
40 -314 928 -21.804
Bedragen
(x€1.000,--)
Belastingen en heffingen Heffing en invordering Nutsbedrijven Financiering en dekkingsmiddelen - Algemene Uitkering - Algemene baten en lasten - Schade aan gemeente eigendommen - Mutaties reserves - Resultaat rekening van baten en lasten Financiering en dekkingsmiddelen
14 -1 -54 -110 -2 323 486 588
Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: • Belastingen en heffingen (V} Betreft het saldo van de diverse belastingsoorten.
Precario {V} Betreft een naheffing 2019 en meer opgegeven meters van kabels en leidingen door Li ander
Toeristenbelasting {V} De verwachte opbrengst is als gevolg van de Corona-maatregelen neerwaarts bijgesteld. Inclusief een geringe naheffing over 2019 bedraagt de gerealiseerde opbrengst op grond van de opgelegde aanslagen het oorspronkelijk begrote bedrag Afvalstoffenheffing (N) Afrekening 2019 Diftar
Rioolheffing {V} Betreft opbrengsten reinigingsrechten bedrijven
Onroerendezaakbelastingen niet-woningen (V)
•
•
•
•
In uitvoering van het raadsbesluit over het tweede pakket steunmaatregelen COVID19 is een compensatiebudget opgevoerd ten behoeve van (buiten)sportverenigingen. De compensatie is verantwoord bij het product sportactiviteiten Heffing en invordering (N) Kwijtscheldingen gemeentelijke belastingen (N) Consultantsvergoedingen WOZ bezwaren (N) Algemene uitkering (V) Coronacompensatie / steunpakket (met name continuïteit van zorg en gemeentelijk schuldenbeleid} decembercirculaire Algemene baten en lasten (V) de post onvoorziene uitgaven is in 2020 gedeeltelijk aangewend (V) betreft de inzet van mindere formatie in het kader van 'beschut werken' (V) Stelpost compensatie loon- en prijsstijgingen waarvoor de toename van kosten verantwoord zijn op de reguliere producten (V) Mutaties reserves (N) per saldo is minder onttrokken aan de reserves dan begroot
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
•
Reserve
•
Begrotingsresultaat Betreft een voordelig saldo ten opzichte van de begroting 2020 (Najaarsnota) Bij de Najaarsnota is een geprognosticeerd positief resultaat in beeld gebracht van € 422 duizend. De jaarrekening sluit met een positief resultaat van€ 928 duizend. Het bedrag is op begrotingsbasis toegevoegd aan de algemene reserve.
Met de algemene reserve zijn de Coronacompensatie vergoedingen vanuit het Rijk en de steunmaatregelen ten behoeve van sportverenigingen, reclamebelasting en precariobelasting terrassen verrekend. De reserve is tevens ingezet voor het afboeken van een aantal vorderingen dubieuze debiteuren. Het rekeningresultaat 2019 is verrekend met de algemene reserve en de reserve grond exploitatie.
Reserves
Door de verrekening met de reserves wordt het gerealiseerde resultaat bepaald. Het totale bedrag dat per saldo met de reserves ten gunste van de exploitatie is verrekend bedraagt€ 314.000,-- (onttrokken). Onder te verdelen naar: • Algemene reserves • Bestemmingsreserves
€ €
411.000,-- (V) 97.000,--(N)
Voor de 'bedrijfsvoeringskosten en overhead' bedraagt het met de reserves te verrekenen bedrag € 21.000,-- en is onder andere aangewend voor: • Frictiekosten voormalig personeel • Steunmaatregelen Corona (communicatie) • Jaarlasten investeringen economisch nut (nieuwbouw gemeentewerkplaats) Met een tweetal reserves is het positieve exploitatieresultaat over 2019 verrekend. Naast de verrekening met de reserve grondexploitatie van€ 17.000 (toevoeging) kon aan de algemene reserve een bedrag van € 215.000,-- worden toegevoegd. Het saldo van de rekening van baten en lasten bedraagt over 2020 € 928.000,-- positief. In de nota van aanbieding wordt voorgesteld hoe dit bedrag te verrekenen.
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
Overzicht totale uitgaven per deelpro gramma 2020:
Uitgaven 2020 x € 1.000 541
927
2.254
1.822
Opgroeien en ontwikkelen
IWerk
Cl Zorg
CIWelzijn en sport
Ruimtelijke ontwikkeling
DEconomische ontwikkeling
Fysieke leefomgeving
CINetwerken en besturen
■Dienstverlening
EIFinanciên
Bedrijfsvoering en overhead
Reserves
p Gerealiseerd resultaat
Overzicht totale inkomsten per deelprogramma 2020:
Inkomsten 2020 x € 1.000 478
855
255
149
Opgroeien en ontwikkelen
■Werk
Cl Zorg
CIWelzijn en sport
■Ruimtelijke ontwikkeling
Cl Economische ontwikkeling
Fysieke leefomgeving
INetwerken en besturen
Dienstverlening
Financiên
Cl Bedrijfsvoering en overhead
■Reserves
Gerealiseerd resultaat
Paraaf voor waarrnerkingsdoeleinden behorend bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
Besturen en organiseren - Gemeentelijke organisatie
• COLLEGEPROGRAMMA •
Bij bestuurlijke zelfstandigheid hoort een toekomstbestendige gemeentelijke organisatie. En ambities zijn niet te realiseren zonder uitvoeringskracht. Blijvend inzetten op participatie, de transformatie in het sociaal domein, het waar kunnen maken van een "ja, mits" insteek in het ruimtelijk domein, zijn thema's die een permanente doorontwikkeling van de gemeentelijke organisatie vragen. Wij realiseren ons dat ambities en ontwikkelingen ook investeringen in de gemeentelijke organisatie vragen. Daarbij verwachten wij van de organisatie dat zij het werk op een slimme manier, "lean", organiseert en investeert in haar flexibiliteit en lerend vermogen.
• RELEVANTE THEMA'S
1.
ORGANISATIEONTWIKKELING EN PERSONEELSBELEID: Resultaten: • Doorontwikkeling van de organisatie Het programma voor de doorontwikkeling van de organisatie is bewust vertraagd door de Corona crisis. Op onderdelen hebben we de trein tot stilstand gebracht en prioriteit gegeven aan het bestrijden van de crisis in combinatie met het borgen van de continuïteit van essentiële dienstverlening. De vertraging in het programma heeft er wel toe geleid, dat we voor 2021 een belangrijke impuls willen geven zodat de contouren van de organisatie die we voor ogen hebben, voor iedereen duidelijk wordt. De bijdragen van eigen medewerkers vormen hierbij een belangrijke bouwsteen. Om hen te faciliteren willen we de ondersteuning van externen intensiveren, waardoor het eenmalige ontwikkelbudget zal moeten worden verruimd. De nieuwe besturingsfilosofie voor de organisatie is vastgesteld. In de kern maken we hiermee de beweging naar een organisatie die Opgave- en procesgericht werkt. We doorbreken de traditionele indeling van de organisatie met een hiërarchische verdeling van taken & verantwoordelijkheden en ontwikkelen ons naar een organisatie met een nieuwe sturing, die we samensturing noemen. In dat verband zijn nieuwe rollen belegd zodat de organisatie verder ingericht kan worden naar Opgaven en Procesketens. Voor beide vormen zal met teams en nieuwe rollen worden gewerkt.
Om dit goed te faciliteren, zal een programma worden uitgewerkt dat medewerkers in staat zal stellen om nieuwe rollen zich eigen te maken - qua kennis, vaardigheden en gedrag. Om talentontwikkeling verder te stimuleren, zal aandacht worden geschonken aan mobiliteit.
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende\ { bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021 \],/
Ons doel voor het optimaliseren/verleanen van werkprocessen blijft uitgangspunt. Dat geldt ook voor de besparing die we daarbij voor ogen hebben. In de aanloop naar de kanteling krijgen we een scherper beeld hoe de toekomstige organisatie er uit ziet. Er zal een overzicht worden gemaakt van de daarbij behorende kwalitatieve- en kwantitatieve personeelsformatie. Dat overzicht zal ons in staat stellen om (tijdig) maatregelen te nemen om de kloof tussen huidige- en toekomstige personeelsformatie te overbruggen.
• WAT HEEFT HET GEKOST? De kosten van de gemeentelijke organisatie vallen onder programma Bedrijfsvoering en overhead.
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:'
Bedrijfsvoering
'Efficiëntie van alle inspanningen'
• INLEIDING Onder de noemer 'Bedrijfsvoering' wordt de ondersteuning van de primaire processen (financieel) in beeld gebracht.
• AMBITIE •
We willen als gemeente transparant zijn in ons doen en laten en dus ook in de doelstelling, activiteiten en financiën van de Bedrijfsvoering.
w
-···· ------------ .. _ -- ·---- _ .. _ -- -- __ 83 ....... bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
• WAT HEEFT HET GEKOST?
sir ---------
Financieel Middelen (x€1.000)
Rekening
2020
2019
AI AI
Totaal baten Gerealiseerd totaal Gebruik onvoorzien Verrekening met reserves
II
Gerealiseerd resultaat
Beleidsve/d*
4- Bedrijfsvoering g±gs$a.grs,hkgspas.gs„ijisii4 @@$ji g
Baten
lasten
u
8$fps4
4e - Eenheden
-89
I
.891
4d - Machines
01 91
4c - Advies en ondersteuning
22
4b - Facilitaire zaken 4a - Bedrijfsinformatie -2.000
-62 [
2.266 6Q
-327 -1.000
ef l:
p]
0
1.000
2.000
3.000
4.000
5.000
6.000
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende] bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
]
\\M
Bedrijfsvoering -
Bedrijfsvoering en overhead
• COLLEGEPROGRAMMA •
Er is ruimte voor verdere professionalisering en doorontwikkeling van de organisatie.
• RELEVANTE THEMA'S 1.
Bedrijfsvoering Ontwikkelingen: Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) •
Voor de begroting en de rekening 2020 is het wijzigingsbesluit BBV van toepassing. Voor een versterking van de horizontale sturing door de raad is de indeling van de gemeenterekening gebaseerd op de wijzigingen zoals die zijn aangedragen door de commissie Depla. Deze wijzigingen richten zich op (onder meer): • uniforme indeling in taakvelden • uniforme basisset van beleidsindicatoren • een uniforme basisset van financiële kengetallen • verbeterde informatie over verbonden partijen • vernieuwing van de accountantscontrole • inzicht in overheid en (rente)kosten • aanpassingen van het stelsel van baten en lasten en • vennootschapsbelasting De jaarrekening 2020 is opgesteld waarbij de huidige beleidsvelden zijn gehanteerd zoals opgenomen in onze planning & control documenten. De huidige indeling komt goed tegemoet aan de taken die onze gemeente heeft. Wel wordt overeenkomstig de nieuwe voorschriften inzage gegeven in de financiële ontwikkelingen op de diverse taakvelden. De financiële verantwoording op de taakvelden is weergegeven bij het onderdeel overzichten.
•
Door de commissie BBV worden jaarlijks één of meerdere notities verstrekt. In de notities geeft de commissie aan op welke wijze betreffende onderwerpen in de begroting en de jaarrekening verwerkt en verantwoord kan of moet worden. Kan, omdat de regelgeving meerdere verwerkingsopties toestaat en moet als de regelgeving verplicht tot meen bepaalde verwerkingswijze. De BBV-notities bevatten dan ook aanbevelingen en stellige uitspraken voor de juiste toepassing en uitvoering van het BBV.
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
De gepubliceerde notities die actueel zijn:
o
Notitie hoofdlijnen BBV In februari 2020 heeft de commissie BBV de geactualiseerde notitie "Besluit Begroting en Verantwoording op hoofdlijnen verklaard, externe verslaggeving voor decentrale overheden" vastgesteld. De oude notitie "Raamwerk baten en lasten" uit 2016 is per dezelfde datum vervallen. Die notitie was de opvolger van de originele notitie 'Uitgangspunten gemodificeerd stelsel van baten en lasten provincies en gemeenten' uit 2004. De notitie bevat een nieuw hoofdstuk voor de leden van de gemeenteraad, provinciale staten en algemeen besturen. Ook zijn de gepubliceerde vragen uit de vraag en antwoord rubriek in de notitie verwerkt. Er zijn geen nieuwe stellige uitspraken of aanbevelingen in de notitie opgenomen. Het doel van de notitie 'Besluit Begroting en Verantwoording op hoofdlijnen verklaard, externe verslaggeving voor decentrale overheden" is het bevorderen van een eenduidige interpretatie en toepassing van de begroting en jaarstukken van gemeenten door het uitwerken van uitgangspunten en principes welke belangrijk zijn bij het opstellen en inrichten van deze stukken en waarom. Daarbij beperkt het document zich tot de financiële informatie. Centraal daarbij staan de principes die ten grondslag liggen aan het begrotingsstelsel dat voor gemeenten is voorgeschreven in het BBV.
o
Notitie Materiële Vaste Activa (MVA) De notitie materiële vaste activa (MVA) is herzien. Daarmee komt de vorige versie te vervallen. Deze notitie bevat één belangrijke wijziging: het is niet langer toegestaan om bij onvoldoende financiële middelen een termijn van vier jaar te hanteren voor het vormen van de voorziening. Ook is het niet toegestaan om op die wijze een negatieve voorziening aan te vullen. Een voorziening mag niet negatief zijn. Een onverwacht bij de jaarrekening gesignaleerde negatieve stand moet via een eenmalige last worden gedekt. Deze stellige uitspraak is een aanscherping ten opzichte van eerder gepubliceerde notities en treedt daarom in werking met ingang van het begrotingsjaar 2021. Verder bevat de nieuwe notitie een hoofdstuk gericht op het belang voor raadsleden, leden van provinciale staten en leden van het algemeen bestuur van waterschappen en gemeenschappelijke regelingen. Verder is de notitie geactualiseerd aan de hand van de vraag en antwoord rubriek, presentaties aan raden en bijeenkomsten met deskundigen.
o
Meerjarig financieel inzicht voor de raad In september 2020 heeft de Commissie BBV de notitie 'Meerjarig financieel inzicht voor de raad' vastgesteld. Met deze notitie beoogt de commissie BBV om de gebruiker (met name de raadsleden) uitleg te geven hoe de diverse onderdelen uit de begroting en jaarrekening in samenhang gezien kunnen worden om een oordeel te vormen over de financiële positie van de gemeente en/of de gevolgen te overzien van bepaalde beleidskeuzes voor de ontwikkeling van die financiële positie. Daarom gaat deze notitie specifiek in op enkele onderdelen (waaronder kengetallen) die in het BBV zijn voorgeschreven en die erop gericht zijn om de raad (meer) inzicht te geven in de financiële positie van de gemeente op de korte en langere termijn. In de begroting 2021 is al kort stilgestaan bij deze notitie en is ook de relatie gelegd met de rol van onder andere de rekenkamer. We betrekken de notitie bij het participatief uitwerken van scenario's en het bepalen van streef- en normwaarden waarop de komende jaren gestuurd kan/zal worden.
Ontwikkelingen o
Model tekst rechtmatigheidsverantwoording Vanaf 1 januari 2021 moet het College van B&W een verantwoording opnemen in de jaarrekening over de rechtmatigheid van de relevante financiële beheershandelingen. De accountant zal toetsen of de jaarrekening (inclusief de rechtmatigheidsverantwoording) getrouw is.
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021:
In het rapport Vernieuwing accountantscontrole gemeenten (Depla-Il) was de suggestie opgenomen voor de invoering van een rechtmatigheidsverantwoording. In het rapport werd tevens aanbevolen om de commissie BBV een standaardtekst op te laten opstellen voor deze verantwoording. De commissie zal de Kadernota rechtmatigheid in de loop van dit jaar aanpassen aan de gewijzigde uitgangspunten. De standaardtekst zal door gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen opgenomen moeten worden in de jaarrekening, op het moment dat de wetgeving is aangepast. Bij de aanpassing van de wetgeving betreft het enkele artikelen van de Gemeentewet, Provinciewet, het Besluit begroting en verantwoording (BBV) en het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO). In het BBV zal onder andere een bevoegdheid worden opgenomen voor de commissie BBV, voor de vaststelling van deze standaardtekst. Zoals reeds aangegeven, wordt gestreefd naar een invoering op 1 januari 2021. De reden waarom de commissie BBV de tekst nu reeds publiceert, vooruitlopend op de aanpassing van de wetgeving, vloeit voort uit de wens om zekerheid te bieden aan gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen. Deze kunnen zich dan beter voorbereiden op de aankomende wijzigingen.
De commissie Bedrijfsvoering en audits gemeenten en provincies (BADO) zal met een handreiking komen, waarin de gevolgen voor de accountantscontrole en de interne beheersing alsmede controle bij decentrale overheden op hoofdlijnen worden geschetst.
o
VIC notitie De commissie Bedrijfsvoering, Auditing Decentrale Overheden (BADO) bestaat uit deskundigen die onder meer werkzaam zijn bij gemeenten, provincies, de VNG, de beroepsorganisatie van accountants (NBA), accountantskantoren/diensten en het Rijk. De commissie BADO stelt het oplossen van problemen voorop. Problemen die raken aan de bedrijfsvoering en de accountantscontrole van decentrale overheden. De commissie BADO brengt richtinggevende notities uit met een nadruk op de hoe-vraag en de interpretatie van bestaande wet- en regelgeving, voor wat betreft knelpunten en gezamenlijke oplossingen die raken aan de bedrijfsvoering en de accountantscontrole van decentrale overheden. De meest recente notitie heeft betrekking op de verbijzonderde interne controle (VIC), deze is mede naar aanleiding van eerdere ontwikkelingen in de accountancyregelgeving opgesteld. De commissie BADO wil hiermee een handreiking bieden aan met name decentrale overheden, waarbij inzicht geboden wordt in hoe de verbijzonderde interne controle kan worden ingericht en welke gevolgen dit heeft voor de mogelijkheden voor de controlerend accountant om hiervan gebruik te maken.
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende [ bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021: \]
2.
Bedrijfs voeri ng O ntw ikkelingen:
BBV - Beleidsindicatoren Op grond van de regelgeving zoals verwoord in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is de gemeente gehouden de maatschappelijke effecten die met de verschillende programma's worden beoogd of gerealiseerd, toe te lichten aan de hand van beleidsindicatoren. Deze indicatoren dragen bij om de begroting en jaarverslagen beleidsmatiger te maken, zodat de raad op de belangrijke momenten in een beleidscyclus zich een beeld kan vormen over behaalde beleidsresultaten en te behalen beleidsresultaten. Voorde gemeenten is door de Vereniging Nederlandse Gemeenten VNG en Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten (KING), met raadpleging van enkele gemeenten, een lijst van indicatoren ontwikkeld en samengesteld.
Daarbij is een aantal belangrijke uitgangspunten gehanteerd: de indicatoren leveren een bijdrage aan de versterking van het horizontaal toezicht; de raad wordt daarmee in staat gesteld om op maatschappelijke effecten te kunnen sturen; de indicatoren zijn van toepassing op alle gemeenten; de indicatoren zijn gebaseerd op landelijke bronnen waardoor er geen extra informatie uitvraag hoeft te worden gedaan en zodat gemeenten automatisch deelnemen; er worden bestaande bronnen gebruikt; de indicatoren worden regelmatig door de bronnen gepubliceerd; voor de indicatoren met betrekking tot het 'sociaal domein' is aangesloten bij de reeds bestaande 'Gemeentelijke monitor sociaal domein'. Omdat er voor gekozen is om voor de indicatoren aan te sluiten bij reeds bestaande bronnen is de informatie voor de indicatoren voor alle gemeenten beschikbaar en toegankelijk. Via de website 'waarstaatjegemeente.nl' zijn alle gegevens voor het opnemen van de indicatoren eenvoudig en in één keer te downloaden. Via deze website zal ook meer achtergrondinformatie over de gekozen indicatoren worden gegeven en de bronnen. Voor de beleidsindicatoren in het taakveld 'bestuur en ondersteuning' beschikken de gemeenten zelf over de gegevens. Overzlcht beleldsindicatoren
Taakveld
nr.
Indicator
Eenheid
' O. Bestuur en ondersteuning
1
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
l2 34
Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur
-mrt
5
1. Veiligheid
6
overhead Verwijzingen Halt
Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner
i
Bron Eigen gegevens
Hattem
NL
7,4
Eigen gegevens Eigen gegevens
Kosten als % van totale loonsom+ totale kosten inhuur externen
Eigen gegevens
% van totale lasten
Eigen gegevens
per 10.000 inw. 12-17 jr
Bureau Halt
f" 139
132
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden .behcrende \ \) bij de controleverklaring d.d.11 Juni 2021: \\\,
Taakveld
nr.
Indicator
Eenheid
Bron
8
Winkeldiefstal
aantal per 1.000 inwoners
CBS - Geregistreerde criminaliteit
a
9
Geweldsmisdrijven
1o oetsal ut woning per 1.000
aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners
-tttsscl 11
3. Economie
4.onderwijs
NL
0,0 I
& efstallen Di
1 e
Hattem
2,3
d
CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen
"cis .'.°Geregistreerde crim inaliteit
J
2i
1,2
4,8
1,6
2,3
3,7
5,9
j cl i"Woes &Diefstallen 1
Vernieling en beschadiging
aantal per 1.000 inwoners
14
Funct iemenging
ihitdicce il"
16
Vestigingen (van bedrijven)
per 1.000 inw. 15-64jr
CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen
31 zii
136,1
LISA
17 A b soluut verzuim
per 1.0oo teentingen
o uo/nerado
19 1.-
Relatief verzuim
per 1.000 leerlingen
DUO/lngrado
»°
v ooru jaiee schoolenl aters totaal
%
Duo/tiner ado
1,7
2,o
RIVM - Zorgatlas
50,1
48,7
18
S. Sport, cultuur en
(VO+MO)% Niet-sporters
22
Jongeren met delict voor rechter
%
recreatie
6.iaal soc domein
Verwey Jonker Instituut Kinderen in Tel
%
,,
sKinderenin
Netto arbeidsparticipatie « %werkloze jongeren
l 27
1
vrey lonker nstau«. i =
123 Kinderen in uitkeringsgezin
I
26
as
er1.ooo mw15-64
24
20
iacSscs
20
26
.à..-
Bijstandsuitkeringen
%
CBS - Arbeidsdeelname
%
verwey Jonker Instituut-
per 10.000 inw 18jr eo
Kinderen in Tel CBS- Participatie Wet
1 __ J - -
6
Tel 70,7
celen
Jongeren met jeugdhulp
30
Jongeren met jeugdbescherming
31
Jongeren met jeugdreclassering
%van alle jongeren tot 18 jaar
2
Ee s
167,0
459,7
177
202,0
CBS - Beleidsinformatie Jeugd
9,7
12,3
cS-eleidsinformatie B Jeugd a . CBS - Beleidsinformatie Jeugd
0,9
1,2
Geen info
0,4
/28Lopende re-integratievoor zieningen per 1o.Ooo mw. 15-64j cs- Partiatve wet 29
68,8
q1
p
hi«i ii
32
Wmo-cliënten met een
hc maatwerkarrangement
%
." tats
te
·
i per 10.000 inwoners
cos. Monitor
iaal Domsoc ein
WMO mie
a-
4
s30" Gao
fi-le
\\J\J
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende~ \ biJ de cont roleverklaring d.d 11 juni 2021:
/
Taakveld
nr.
Indicator
Eenheid
Bron
7. Volksgezondheid en
33
Fijn huishoudelijk restafval
kg per inwoner
CBS - Statistiek Huishoudelijk afval
48
%
Rijkswaterstaat Klimaatmonitor
per 1.000 euro
CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken
3,8 302
Milieu
4q ernieuwbare elektriciteit 8. Vhrosv
35
WOZ-waarde woningen
36 I Nieuwbouw woningen 37 Demografische druk as le. id
Hattem
NL
163
we 270
9,2
aantal per 1.000 woningen
ABF - Systeem Woningvoorraad
%
CBS - Bevolkingsstatistiek
4,0 86,3
70,0
I COELO, Groningen
s4s
700
COELO, Groningen
869
773
Woonlasten
l / éénpersoonshuishouden 39
Woonlasten meerpersoonshuishouden
euro
., Paraaf voor waarmer1<ingsdoeleinden behorende bij de con troleverklaring d d 11 juni 2021:
l1\.\\.,J'.,/
3.
Bedrijfsvoering (is bijgew erkt ) Ontw ikkelingen: BBV - Overh ead
•
Naast de indeling in taakvelden vragen de voorschriften ook inzicht in de gemeentelijke overhead en (rente)kosten. In het programma 'Bedrijfsvoering' is een overzicht opgenomen van de kosten van de overhead. In de overige programma's zijn de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. Het uitgangspunt hierbij is dat direct toe te rekenen kosten onderdeel uit maken van de directe producten en derhalve niet onder de overhead vallen. De kosten die verband houden met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces (eenheids-managers) en de kosten van communicatie, klachtenafhandeling en de receptie worden wel onder de overhead gerekend. Overhead is toegerekend aan grondexploitaties, investeringen en andere projecten. In de paragraaf lokale heffingen is een passage over de kostendekkendheid van de lokale heffingen opgenomen. Voor het berekenen van de kostendekkende tarieven wordt rekening gehouden met de feitelijke rente en overhead. De personeelskosten die betrekking hebben op het primaire proces zijn aan de hand van een individuele urenplanning en -verantwoording tegen een nacalculatorisch eenheidsuurtarief rechtstreeks toegerekend aan de beleidsvelden. Voor de eenheden zijn hiervoor de volgende uurtarieven berekend:
Publiek & Service Realisatie & Beheer Binnen Realisatie & Beheer Buiten Ingeleend personeel
46,87 € 48,77 € 34,03 € 65,00
48,92 € 52,55 € 32,76
*
* Doorbelasting op basis van facturen Voor de overhead is extra comptabel een tweetal uurtarieven berekend; één voor de binnen- en één voor de buitendienst. De tarieven zijn opgebouwd uit een vijftal bedrijfsvoerings-onderdelen. Te weten: Bedrijfsvoeringsonderdelen Personeel Bedrijfsinformatie Facilitaire zaken Advies en ondersteuning Machines
Het saldo van de totale lasten en baten is naar rato afgezet tegen het totaal aantal productieve uren van de binnen- en buitendienstmedewerkers. Voor de overhead zijn de volgende uurtarieven berekend: Organisatieonderdeel
begroting
Binnendienst
€ 46,10
Buitendienst
€ 30,71
€ 30,74
* Stijging als gevolg van in verhouding hogere kosten inhuur derden Op basis van nacalculatie heeft doorbelasting plaatsgevonden aan de producten.
Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende, ] bij de controleverklaring d.d. 11 juni 2021: t[/
De doorbelasting aan de investeringen en de grondexploitatie is gebaseerd op het begrote uurtarief.
• WAT GAAT HET KOSTEN?
Financieel Middelen
(x€1.000)
Rekening
2019
•• · ··• ··•· ·· a
2020
EA
Totaal lasten
EI IE
Totaal baten Gerealiseerd totaal Gebruik onvoorzien Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat
a
---------
AITI
• ANALYSE Toelichting
Verschillenanalyse Begroting
(x €1.000,--)
-
Personeel Bedrijfsinformatie Facilitaire zaken Advies en ondersteuning Machines Bedrijfsvoering/ overhead