Commissiepresentatie Warmteprogramma 3 nov 2025
Tekst van het document
Warmteprogramma Gemeente Hattem Themasessie gemeenteraad Eva Herrewijnen, Stephan Roos
3 november 2025
Agenda
1. Aanleiding: waarom een warmteprogramma? 2. Aanpak en planning warmteprogramma Hattem 3. Korte terugblik TVW en haalbaarheidsonderzoeken 4. Uitgangspunten
2
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
Haskoning
1. Aanleiding Waarom een warmteprogramma? •
Klimaatakkoord: beperken van wereldwijde opwarming
•
Klimaatwet: in 2030 55% reductie van broeikasgassen, in 2050 netto 0 CO2-uitstoot → aardgasvrije gebouwde omgeving
•
Gemeenten werken hier stapsgewijs naartoe in de ‘warmtetransitie’, waarvoor de gemeente Hattem in 2020 de Transitievisie Warmte (TVW) heeft opgesteld
•
In 2026 moet de gemeente een nieuw warmteprogramma vaststellen (wettelijke opvolger TVW)
•
Ontwikkelingen die invloed hebben op warmtetransitie in Hattem:
3
•
Externe factoren als netcongestie, gestegen energieprijzen en geopolitieke ontwikkelingen
•
Nieuwe wet- en regelgeving: Wet collectieve warmte (WCW) met publiek meerderheidsbelang en Wet gemeentelijke instrumenten warmte (Wgiw) met aanwijsbevoegdheid
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
Haskoning
1. Aanleiding Wat houdt het warmteprogramma in? • Onderbouwde keuzes over ‘wat’ en ‘wanneer’:
4
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
Haskoning
1. Aanleiding En wat is dan een goede keuze? • Er is geen ‘one solution fits all’ • Meestal een combinatie van warmteoplossingen per gemeente
• Afhankelijk van techniek, beschikbare bronnen, draagvlak, kosten, samenwerking, tijdspad, etc. • Kiezen voor de ene oplossing heeft gevolgen voor een andere oplossing: •
Haalbaarheid andere systemen/oplossingen
•
Ruimte op het (elektriciteits)net
•
Mate van benodigde isolatie
• Energiebesparing en isolatie is vrijwel altijd een ‘geen spijt-maatregel’ 6
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
Haskoning
2. Aanpak en planning warmteprogramma
-
7
Terugblik Opstellen participatieplan Herijken uitgangspunten Afstemming wethouder Sessie raad Bewonersavond Enquête
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
-
Vooruitblik Opstellen concept Gesprek wethouder
-
Keuzes toetsen bij stakeholders Ontwerp opstellen Informeren raad
-
-
Collegebesluit Ter inzagelegging Communicatie richting bewoners
Haskoning
3. Korte terugblik TVW Activiteiten laatste 5 jaar 2020
• •
• 2021 • • 2022 • • • 2023 • • 2024 •
2025
8
•
Vaststelling van de warmtevisie Hattem (TVW Hattem) Wijkvolgorde en kansrijke aardgasvrije oplossingen worden bepaald
Quickscan Thermische Energie uit Oppervlaktewater (TEO) Buurtanalyse De Bongerd (Liander) Wijkaanpak Netelhorst (Over Morgen) Startdocument de Hilst Verkenning TEO de Bongerd (Arcadis) Start van het Hattems Isolatieplan: collectieve isolatieactie voor woningeigenaren Opstellen van oplegnotitie met voorgestelde acties voor uitvoering van de TVW) Rapportage “Van TVW naar WUP” Onderzoek naar verduurzaming van De Marke en omgeving (Fakton) Start Warmteprogramma met Haskoning
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
Haskoning
3. Korte terugblik TVW •
Aandeel woningen met label B of hoger [%]
Gemiddeld aardgasverbruik per woning [m3]
2,000
55
1,500
-32%
50
1,000 45
500 0 2020
2021 Hattem
9
2022
2023
Nederland
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
0 2021
2022 Hattem
DASHBOARD - Energieverbruik - Hattem
2023
2024
2025
Nederland
Haskoning
3. Korte terugblik TVW Aardgasverbruik gemiddeld per Buurt [m3]
3.500 3.000 2.500
2020 2023
2.000 1.500 1.000 500 0
10
Binnenstad
Zandkamp Ten oosten van Hogenkamp en omgeving Apeldoornseweg en omgeving
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
Villapark
De Hilst
Verspreide huizen bosgebied
DASHBOARD - Energieverbruik - Hattem
Verspreide huizen Hoenwaard
Verspreide Verspreide huizen Koeweg huizen en Molecaten Gelderse Dijk en omgeving Haskoning
3. Korte terugblik TVW Percentage woningen elektrisch verwarmd [%]
3,000
12
2,500
10
2,000
8 6
1,500
4
1,000
2
500
0 2020
2021 Hattem
11
Elektriciteitsverbruik gemiddeld per woning [kWh]
2022
2023
2024
0
2020 2024
Hattem
Nederland
Nederland
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
DASHBOARD - Energieverbruik - Hattem
Haskoning
3. Korte terugblik TVW Belangrijke inzichten recente studies – bronnenstudie Noord Veluwe (2025) • Mogelijke kansrijke buurten voor ZLT-warmtenet met WKO: • Binnenstad •
Zandkamp Apeldoornseweg
•
(gedeelten van) Gelderse Dijk
•
• Clustering van buurten kan tot 22% collectieve invulling van warmtevraag leiden, maar spreiding van woningen maakt dit in praktijk lastig. • Klimaatneutraal gas (zoals groengas/waterstof) wordt genoemd als optie, maar niet aanbevolen zonder concrete toewijzing vanwege onzekerheid in beschikbaarheid en prijs. 12
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
Haskoning
3. Korte terugblik TVW Belangrijke inzichten recente studies – van TVW naar WUP (2024) • Aanbeveling voor all-electric oplossingen in de meeste buurten. • Enkele buurten (zoals Binnenstad en Zandkamp) worden als mogelijk kansrijk voor collectieve warmte aangemerkt. • Financiële haalbaarheid en vergunningen zijn grote uitdagingen bij collectieve systemen. • De Hilst: gekozen voor individuele hybride warmtepompen vanwege bouwjaar en technische geschiktheid. • Netelhorst: businesscase voor TEA-warmtenet is zwaar onrendabel. • De Bongerd: TEO met WKO is technisch mogelijk, maar vergunningen en ondergrond zijn complex. 13
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
Haskoning
4. Uitgangspunten • Uitgangspunten vanuit de TVW: •
Realistische en onderbouwde keuzes
•
Snelheid met zo min mogelijk overlast
•
Duurzaamheid en lokaal eigenaarschap
•
Maatschappelijke betaalbaarheid
•
Gedeeld eigenaarschap
• Randvoorwaarden
14
•
Capaciteit en middelen
•
Een passend aanbod van bronnen
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
Haskoning
4. Uitgangspunten in dilemma’s De laagste kosten voor de maatschappij als geheel zijn voor ons leidend...
Of…
De laagste kosten voor de eindgebruiker zijn voor ons leidend?
15
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
Haskoning
4. Uitgangspunten in dilemma’s Na de kosten is voldoende maatschappelijk draagvlak voor ons leidend...
Of…
Na de kosten vinden we de uitvoerbaarheid (technisch, organisatorisch, etc.) van oplossingen leidend?
16
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
Haskoning
4. Uitgangspunten in dilemma’s Als gemeente wachten we af tot initiatieven uit de samenleving zich bij ons melden...
Of…
Als gemeente gaan we proactief met inwoners in gesprek, hoe we onze gebouwen zo goed mogelijk aardgasvrij kunnen maken?
17
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
Haskoning
4. Uitgangspunten in dilemma’s We nemen alleen besluiten over aardgasvrije warmteoplossingen als we het daarover eens zijn met onze maatschappelijke partners (woningcorporaties, netbeheerder, inwonercollectieven, bedrijven, etc.)...
Of…
Als gemeente nemen we besluiten die passen bij onze wettelijke regierol, ook als niet iedereen het daarmee eens is?
18
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
Haskoning
4. Uitgangspunten in dilemma’s Als gemeente zijn wij van plan om de komende 10 jaar onze aanwijsbevoegdheid in te zetten
Of…
Als gemeente maken we voorlopig geen gebruik van onze aanwijsbevoegdheid?
19
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
Haskoning
4. Uitgangspunten in dilemma’s • Wat wilt u ons nog meegeven m.b.t. het opstellen van het warmteprogramma?
20
Raadpresentatie Gemeente Hattem | 22 oktober 2025
Haskoning
Warmteprogramma gemeente Hattem Sessie gemeenteraad 03-11-2025
Dank voor uw aandacht!