bijlage 2 Ruimtelijke onderbouwing.pdf
Tekst van het document
Zon op ‘t Zand BV Ruimtelijke onderbouwing Drijvend zonnepark Hattem
Zon op ‘t Zand BV Ruimtelijke onderbouwing Drijvend zonnepark Hattem
Project 102058 Ekwadraat
Opdrachtgever
Zon op ‘t Zand BV G. Wielink Oostersedijk 4 8051 ST Hattem
Adviseur
Ekwadraat BV Ynduksjewei 4 8914 CA Leeuwarden 088-4000 500 088-4000 509 info@ekwadraat.com
Colofon
Contactpersoon: Nico la Crois Auteur: Nico la Crois Status: Definitief Datum: 5 februari 2022 Projectnummer: 102058
Zonnevelden Hattem
2/43
Inhoudsopgave 1
Inleiding ..................................................................................................................................................... 6 1.1 Aanleiding .......................................................................................................................................... 6 1.2 Organisatorische opzet ...................................................................................................................... 6 1.3 Leeswijzer .......................................................................................................................................... 7 2 Projectbeschrijving .................................................................................................................................... 8 2.1 Bestaande situatie ............................................................................................................................. 8 2.1.1 Ligging projectgebied ................................................................................................................ 8 2.1.2 Planologisch regime................................................................................................................... 8 2.2 Beoogde situatie/project ...................................................................................................................
9 2.2.1 Projectbeschrijving .................................................................................................................... 9 2.2.2 Toelichting locatiekeuze .......................................................................................................... 10 2.2.3 Project in relatie tot het bestemmingsplan ............................................................................. 11 2.2.4 Benodigde toestemmingen (vergunningen en andere voorzieningen) .................................. 11 3 Beleid ....................................................................................................................................................... 12 3.1 Rijksbeleid........................................................................................................................................ 12 3.1.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) ....................................................................... 12 3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)............................................................. 12 3.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking .................................................................................... 12 3.1.4 Energieakkoord 2013 ...............................................................................................................
13 3.1.5 Klimaatakkoord........................................................................................................................ 13 3.1.6 Analyse/beoordeling ............................................................................................................... 14 3.1.7 Conclusie.................................................................................................................................. 15 3.2 Provinciaal beleid ............................................................................................................................ 15 3.2.1 Omgevingsvisie Gaaf Gelderland ............................................................................................. 15 3.2.2 Omgevingsverordening Gelderland ......................................................................................... 15 3.2.3 Analyse/beoordeling ............................................................................................................... 15 3.2.4 Conclusie.................................................................................................................................. 17 3.3 Gemeentelijk beleid.........................................................................................................................
17 3.3.1 Beleidskader hernieuwbare energie ....................................................................................... 17 3.3.2 Analyse/beoordeling ............................................................................................................... 17 3.3.3 Conclusie.................................................................................................................................. 20 4 Omgevingsaspecten ................................................................................................................................ 21 4.1 Milieuzonering ................................................................................................................................. 21 4.1.1 Juridisch kader ......................................................................................................................... 21 4.1.2 Analyse/beoordeling ............................................................................................................... 21 4.1.3 Conclusie.................................................................................................................................. 21 4.2 Geluid...............................................................................................................................................
21 4.2.1 Juridisch kader ......................................................................................................................... 21 4.2.2 Analyse/beoordeling ............................................................................................................... 22
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
3/43
Realisatiefase .......................................................................................................................................... 22 Exploitatiefase ........................................................................................................................................ 22 4.2.3 Conclusie.................................................................................................................................. 23 4.3 Luchtkwaliteit .................................................................................................................................. 23 4.3.1 Juridisch kader ......................................................................................................................... 23 4.3.2 Analyse/beoordeling ............................................................................................................... 23 4.3.3 Conclusie.................................................................................................................................. 23 4.4 Licht en reflectie .............................................................................................................................. 24 4.4.1 Juridisch kader .........................................................................................................................
24 4.4.2 Analyse/beoordeling ............................................................................................................... 24 4.4.3 Conclusie.................................................................................................................................. 24 4.5 Bodem.............................................................................................................................................. 24 4.5.1 Juridisch kader ......................................................................................................................... 24 4.5.2 Analyse/beoordeling ............................................................................................................... 25 4.5.3 Conclusie.................................................................................................................................. 25 4.6 Archeologie en cultuurhistorie ........................................................................................................ 25 4.6.1 Juridisch kader ......................................................................................................................... 25 4.6.2 Analyse/beoordeling ...............................................................................................................
25 4.6.3 Conclusie.................................................................................................................................. 26 4.7 Externe veiligheid ............................................................................................................................ 26 4.7.1 Juridisch kader ......................................................................................................................... 26 4.7.2 Analyse/beoordeling ............................................................................................................... 28 4.7.3 Conclusie.................................................................................................................................. 29 4.8 Ecologie............................................................................................................................................ 30 4.8.1 Juridisch kader ......................................................................................................................... 30 4.8.2 Analyse/beoordeling ............................................................................................................... 30 Gebiedsbescherming ..............................................................................................................................
30 Soortenbescherming ............................................................................................................................... 32 4.8.3 Conclusie.................................................................................................................................. 36 Gebiedsbescherming .............................................................................................................................. 36 Soortenbescherming ............................................................................................................................... 37 4.9 Water ............................................................................................................................................... 37 4.9.1 Juridisch kader ......................................................................................................................... 37 4.9.2 Analyse/beoordeling ............................................................................................................... 37 4.9.3 Conclusie.................................................................................................................................. 37 4.10 Verkeer en parkeren ........................................................................................................................
38 4.10.1 Analyse/beoordeling ............................................................................................................... 38 Verkeer .................................................................................................................................................... 38 4.10.2 Conclusie.................................................................................................................................. 38 4.11 Landschap/stedenbouw en welstand.............................................................................................. 38 4.12 Mer-beoordeling / aanmeldnotitie ................................................................................................. 39
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
4/43
5
Uitvoerbaarheid....................................................................................................................................... 40 5.1 Maatschappelijke uitvoerbaarheid.................................................................................................. 40 5.2 Economische uitvoerbaarheid ......................................................................................................... 41
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
5/43
1 Inleiding 1.1 Aanleiding Zon op ‘t Zand BV heeft het plan opgevat om in Hattem nabij het verkeersknooppunt bij Hattem op een vijftal agrarische percelen en een zandwinningsplas zonnevelden te realiseren. Vier van de vijf agrarische percelen en de zandwinningsplas bevinden zich binnen de gemeentegrenzen van Hattem. Het initiatief is in strijd met het ter plaatse geldende bestemmingsplan ‘Buitengebied 2007’. Eerder is reeds vergunning verleend voor de vier velden. Thans wordt een vergunning gevraagd voor (‘veld 5’) drijvende panelen op de zandwinplas. Burgemeester en wethouders zijn bevoegd om met een omgevingsvergunning planologische medewerking te verlenen aan het project. Met deze ruimtelijke onderbouwing wordt gemotiveerd dat het project passend is binnen de relevante beleidskaders op nationaal, provinciaal en gemeentelijk niveau. Ook wordt voldoende aannemelijk gemaakt dat de verschillende bij de beoordeling te betrekken omgevingsaspecten niet in de weg staan aan vergunningverlening. Tenslotte wordt gemotiveerd dat het project maatschappelijk en economisch uitvoerbaar is. De onderbouwing kan ten grondslag worden gelegd aan het besluit omtrent de aanvraag omgevingsvergunning voor het drijvende zonnepark.
1.2 Organisatorische opzet Initiatiefnemer: Bedrijf: Contactpersoon: Adres: Postcode en plaats: Telefoonnummer: e-mailadres:
Zon op ‘t Zand BV de heer G. Wielink Oostersedijk 4 8051 ST Hattem 06-25447595 gwielink@wielinkbv.nl
Gemachtigde/opsteller ruimtelijke onderbouwing: Bedrijf: Ekwadraat BV Contactpersoon: Nico la Crois Postadres: Postbus 827 Postcode en plaats: 8901 BP Leeuwarden Bezoekadres: Ynduksjewei 4 Postcode en plaats: 8914 CA Leeuwarden Telefoonnummer: 06-41140024 E-Mail adres: nlacrois@ekwadraat.com Internet: www.ekwadraat.com
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
6/43
1.3 Leeswijzer In het volgende hoofdstuk worden de locatie, het project en de planologische situatie beschreven. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de relevante beleidskaders op nationaal, provinciaal en gemeentelijk niveau. In hoofdstuk 4 worden de relevante omgevingsaspecten voor dit project behandeld. Tenslotte wordt in hoofdstuk 5 ingegaan op de uitvoerbaarheid van het project.
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
7/43
2 Projectbeschrijving 2.1 Bestaande situatie 2.1.1
Ligging projectgebied
De projectlocatie is gelegen in de nabijheid van het verkeersknooppunt bij Hattem. De projectlocatie kent een oppervlakte van ongeveer 7 ha. De gronden hebben geen specifieke functie (zandwinningsplas). De projectlocatie is indicatief weergegeven op onderstaande luchtfoto (figuur 1).
Figuur 1: Locatie projectgebied
2.1.2
Planologisch regime
Ter plaatse van het projectgebied geldt het bestemmingsplan ‘Buitengebied 2007’, zoals vastgesteld op 2 april 2007. In figuur 2 is het relevante fragment van de bij het bestemmingsplan behorende verbeelding weergegeven.
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
8/43
Figuur 2a: Fragment verbeelding bij bestemmingsplan
Op grond van dit bestemmingsplan hebben de gronden de volgende bestemming(en) en aanduidingen(en): - Water, met de aanduiding ‘waterberging’; - Bos.
2.2 Beoogde situatie/project 2.2.1
Projectbeschrijving
De initiatiefnemer heeft het plan opgevat om vijf zonnevelden te realiseren, waarvaan vier grondgebonden opstellingen op onrendabele ‘overhoeken’ langs de Rijksweg A28 en de provinciale weg N50, nabij het verkeersknooppunt. Eén zonneveld wordt drijvend gebouwd op een zandwinningsplas langs de Oostersedijk. Het zesde zonneveld is gelegen in de gemeente Oldebroek en maakt geen deel uit van onderhavige vergunningaanvraag Thans wordt vergunning gevraagd voor het drijvende zonnepark op de zandwinplas. De overige locaties, voor zover gelegen binnen de gemeente Hattem, zijn reeds eerder vergund. Het project omvat: - Het bouwen van drijvende zonnepanelen, inclusief bijbehorende bouwwerken (hekwerken, trafogebouwtjes). De opstellingen met zonnepanelen bestaan uit een drijvende constructie met daarop zonnepanelen bevestigd. De zonnepanelen worden georiënteerd op het zuidwesten. Rondom de plas wordt ter beveiliging een hekwerk geplaatst. Dit hekwerk kent een hoogte van maximaal 2 m. Voorts wordt een trafogebouwtje geplaatst. Om de zonnepanelen in te passen in het landschap is een
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
9/43
inrichtingsplan gemaakt. Dit inrichtingsplan bevat diverse maatregelen die bewerkstelligen dat de ter plaatse aanwezige landschappelijke waarden niet onevenredig worden geschaad en dat de zonnepanelen adequaat worden ingepast in het landschap. Hieronder, in figuur 3 is een situatietekening opgenomen die inzicht biedt in de aard en omvang van het project.
Figuur 3: Situatietekening met zonnepanelen
Voor zover het deze aanvraag betreft, is alleen dat deel van het inrichtingsplan relevant dat betrekking heeft op de zandwinplas. 2.2.2
Toelichting locatiekeuze
Initiatiefnemer heeft voor realisatie van diens project de onderhavige locatie gekozen op basis van de volgende selectiecriteria: - Aansluitmogelijkheid: Op beperkte afstand kan worden aangesloten op het net. De ligging is wat dit betreft redelijk gunstig. - Impact op het landschap: Rondom de zandwinningsplan is reeds een forse groensingel aanwezig, die de zonnepanelen grotendeels aan het zicht onttrekt. - Belangen van derden: De afstand van de beoogde zonnevelden tot woon- en bedrijfskavels van derden bedraagt ongeveer 250 meter. Op een dergelijke afstand wordt geen hinder ondervonden van een zonneveld. Het aantal derde-belanghebbenden dat vanaf de woon- of bedrijfskavel zicht heeft op de panelen, is daarmee beperkt/nagenoeg nihil. - Beleid: Onderzoek naar de provinciale en gemeentelijke beleidskaders ten aanzien van zonnevelden, wees uit dat deze locatie van overheidswege worden beschouwd als geschikt. - Geen ‘opoffering’ hoogwaardige landbouwgronden: De zandwinningsplan heeft thans geen nuttige invulling. Met de installatie van de zonnepanelen verandert dit.
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
10/43
2.2.3
Project in relatie tot het bestemmingsplan
Zoals hiervoor aangegeven hebben de gronden (hoofdzakelijk) de bestemming ‘Water’. Gronden voorzien van de bestemming ‘Water’ zijn (hoofdzakelijk en voor zover in dit kader relevant) bestemd om te worden gebruikt voor kanalen, vaarten, plassen, watergangen en oeverstroken. Het initiatief behelst de realisatie van een opstelling met zonnepanelen, inclusief de daarbij behorende bouwwerken. Met de bouwwerken wordt beoogd om energie op te wekken uit zonlicht. Het opwekken van energie is geen vorm van gebruik dat ten dienste staat van kanalen, vaarten etc. Het project is om deze reden functioneel in strijd met het bestemmingsplan. Een deel van het projectgebied heeft de bestemming ‘Bos’. Binnen deze bestemming worden onder andere hekwerken en een trafo geplaatst ten behoeve van de zonPV-installatie en er wordt verharding aangebracht en werkzaamheden uitgevoerd ten behoeve van het leggen van kabels. Ook deze bouwwerken en werken zijn functioneel in strijd met het bestemmingsplan, aangezien ze niet ten dienste staan van de bosbestemming. Binnen de bosbestemming geldt een vergunningplicht (omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een werk of werkzaamheden) in het geval sprake is van aanleg van verhardingen of grond- en graafwerkzaamheden.
Aangezien sprake is van één van de uitzonderingsgronden van artikel 9.3.2 van de planregels (er wordt gegraven en verhard ter uitvoering van een bouwvergunning), behoeft voor deze werkzaamheden echter geen vergunning te worden aangevraagd en verleend. 2.2.4
Benodigde toestemmingen (vergunningen en andere voorzieningen)
Gelet op voornoemde projectbeschrijving, de bestemmingsregels en het feit dat het initiatief in strijd is met het bestemmingsplan, dienen de volgende vergunningen te worden aangevraagd en/of meldingen te worden ingediend: - Omgevingsvergunning ‘(ver)bouwen van een bouwwerk’; - omgevingsvergunning ‘handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening’. Burgemeester en wethouders van Hattem zijn bevoegd om voorgaande toestemmingen te verlenen. De omgevingsvergunning voor het ‘handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening’ kan alleen worden verleend als de raad van de gemeente Hattem vooraf verklaart hieromtrent geen bedenkingen te hebben. Aan het besluit moet een zogenaamde ‘goede ruimtelijke onderbouwing’ ten grondslag worden gelegd. Deze notitie voorziet hierin. Gelet op de uitzonderingsgronden ex artikel 9.3.2 van de planregels, behoeft geen vergunning te worden gevraagd voor het onderdeel ‘uitvoeren van een werk of werkzaamheden’.
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
11/43
3 Beleid 3.1 Rijksbeleid 3.1.1
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR)
De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is de kapstok voor bestaand en nieuw Rijksbeleid. Deze structuurvisie geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid op Rijksniveau. Het hoofdthema van de SVIR is: ‘Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig’. De structuurvisie geeft een visie voor Nederland tot het jaar 2040. Er zijn in de structuurvisie drie hoofddoelen opgenomen voor de middellange termijn (2028). Deze doelen zijn: - Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijk economische structuur van Nederland; - Het verbeteren en ruimtelijk zekerstellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat; - Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn. Er is een nieuwe aanpak in het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid geformuleerd. Het Rijk laat de ruimtelijke ordening meer over aan gemeenten en provincies (‘decentraal, tenzij…’) en werkt aan eenvoudigere regelgeving. Het Rijk kiest voor een selectievere inzet van rijksbeleid op slechts 13 nationale belangen. Buiten deze belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. De verantwoordelijkheid voor de afstemming tussen verstedelijking en groene ruimte op regionale schaal laat het Rijk over aan de provincies. 3.1.2
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)
Het Barro voorziet in de juridische borging van het nationaal ruimtelijk beleid. Het bevat regels die de beleidsruimte van andere overheden ten aanzien van de inhoud van ruimtelijke plannen inperken, daar waar nationale belangen (zoals opgenomen en verwoord in de SVIR) dat noodzakelijk maken. 3.1.3
Ladder voor duurzame verstedelijking
Op grond van artikel 3.1.6, tweede lid van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is het verplicht om in het geval dat een bestemmingsplan of afwijkingsbesluit (omgevingsvergunning) een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, in de toelichting of ruimtelijke onderbouwing een beoordeling aan de hand van de zogenoemde ladder voor duurzame verstedelijking op te nemen. Per 1 juli 2017 is een wijziging van de Ladder voor duurzame verstedelijking’ in werking getreden. Het doel van deze wijziging is het vereenvoudigen van regeling. Waar de ‘Ladder’ voorheen bestond uit drie treden waaraan getoetst diende te worden, is de kern van de gewijzigde ‘Ladder’ nu terug gebracht tot navolgende tekst: ‘De toelichting van een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling, en, indien het
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
12/43
bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.’ Artikel 1.1.1 Bro definieert een stedelijke ontwikkeling als een ‘ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. 3.1.4
Energieakkoord 2013
Het energieakkoord 2013 heeft een basis gelegd voor een breed gedragen, robuust en toekomstbestendig energie- en klimaatbeleid. Het akkoord biedt een langetermijnperspectief met afspraken voor korte en middellange termijn. Hiervoor zijn de volgende doelen geformuleerd: - Een besparing van energieverbruik met gemiddeld 1,5%; - 100 Peta joule energiebesparing per 2020; - Een toename van het aandeel duurzame energie naar 14% van het totale jaarverbruik in Nederland in 2020 met een doorgroei naar 16% in 2023; - Het creëren van ten minste 15.000 voltijdsbanen binnen de duurzame energiesector. Deze doelen zijn uitgewerkt in verschillende pijlers. 3.1.5
Klimaatakkoord
Op 28 juni 2019 is het nationale Klimaatakkoord gepresenteerd. Het kabinet heeft met het nationale Klimaatakkoord een centraal doel: het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen in Nederland met 49 % ten opzichte van 1990. Sinds februari 2018 hebben meer dan 100 partijen gewerkt aan een samenhangend pakket aan voorstellen waarmee het CO2-reductiedoel in 2030 gerealiseerd kan worden. Het eindresultaat is het Klimaatakkoord. Het Klimaatakkoord bevat een pakket aan maatregelen met een breed maatschappelijk draagvlak, dat de steun heeft van zoveel mogelijk bijdragende partijen en waarmee het politieke reductiedoel van 49% in 2030 wordt gerealiseerd. In het Klimaatakkoord wordt onder andere ingezet op de realisatie van zonPV-projecten. De afspraken ten aanzien van het opwekken van zonne-energie zijn neergelegd in hoofdstuk C5.5 (Productie uit hernieuwbare bronnen op land). De volledige tekst van het klimaatakkoord is te vinden via https://www.klimaatakkoord.nl/binaries/klimaatakkoord/documenten/publicaties/2019/06/28/klimaatakk oord/klimaatakkoord.pdf. Ook als het gaat om de ruimtelijke inpassing van duurzame initiatieven zijn er afspraken gemaakt in het Klimaatakkoord (hoofdsuk C5.9, Ruimtelijke inpassing).
Deze afspraken berusten op de volgende principes: - Streef naar zuinig en (zoveel mogelijk) meervoudig ruimtegebruik; - breng vraag naar en aanbod van hernieuwbaar opgewekte elektriciteit zoveel mogelijk dicht bij elkaar; - combineer opgaven en ga indien nodig over tot uitruilen en herbestemmen; - sluit zo goed mogelijk aan bij gebieds-specifieke ruimtelijke kwaliteit.
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
13/43
3.1.6
Analyse/beoordeling
SVIR en Barro De realisatie van het drijvende zonneveld is naar aard en omvang geen project dat raakt aan één van de dertien in het SVIR/Barro genoemde nationale belangen. SVIR en Barro staan niet in de weg aan realisatie van het project. Ladder voor duurzame verstedelijking In haar uitspraak van 23 januari 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:178) heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State geoordeeld dat een zonneveld niet is aan te merken als stedelijke ontwikkeling, zoals bedoeld in de zin van de Ladder voor duurzame verstedelijking. Een zonneveld leent zich er bij uitstek niet goed voor om te worden gerealiseerd binnen bestaand stedelijk gebied. Een beoordeling aan de hand van de Ladder voor duurzame verstedelijking kan om deze reden achterwege blijven. Energieakkoord Het zonneveld levert een bijdrage aan de doelstelling om meer duurzame/hernieuwbare energie op te wekken. Per jaar wordt met de beoogde zonnevelden (uitgaande van het totale project, waaronder begrepen de drijvende opstelling op de zandwinplas) een hoeveelheid elektriciteit opgewekt, waarmee wordt voorzien in de behoefte van ongeveer 6.000 huishoudens. Het aandeel duurzame energie neemt toe ten gevolge van realisatie van het project, waardoor het bereiken van de doelstellingen uit het Energieakkoord een bescheiden stapje dichterbij wordt gebracht.
Klimaatakkoord Met de realisatie van het onderhavige project wordt CO2-uitstoot vermeden: Naarmate meer elektriciteit wordt opgewekt uit hernieuwbare bronnen, behoeft minder elektriciteit te worden opgewekt met gebruikmaking van fossiele brandstoffen. De emissiefactor van ‘grijze’ stroom is 0,649 kg CO2 per Kwh (bron: https://www.co2emissiefactoren.nl/lijstemissiefactoren/). Ervan uitgaande dat met onderhavige zonnevelden (de plas en de velden) 19.000 MWh/jaar wordt opgewekt, betekent dit dat met de realisatie van de zonnevelden jaarlijks 12.331.000 kg CO2-uitstoot vermeden wordt. Hiermee draagt het project bij aan het bereiken van de klimaatdoelstellingen, zoals verwoord in het Klimaatakkoord. Er wordt onrendabele grond (afgesloten voormalige zandwinlocatie) ingezet voor het opwekken van energie. Daarmee krijgt de grond een zinnige invulling. Voor wat betreft de ruimtelijke inpassing van het initiatief, wordt verwezen naar paragraaf 4.11 van deze onderbouwing en het ten behoeve van het project vervaardigde inrichtingsplan. Met realisatie van het inrichtingsplan wordt rekening gehouden met de uitgangspunten uit het Klimaatakkoord.
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
14/43
3.1.7
Conclusie
Het project is niet in strijd met de nationale doelstellingen en relevante beleidskaders. Het project draagt bij aan de nationale duurzaamheidsdoelstellingen. Gelet hierop is er geen aanleiding om de gevraagde omgevingsvergunning te weigeren.
3.2 Provinciaal beleid 3.2.1 Omgevingsvisie Gaaf Gelderland De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland is vastgesteld door Provinciale Staten op 19 december 2018 en in werking getreden op 1 maart 2019. De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland 2018 vervangt de Omgevingsvisie Gelderland 2014-2018. De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland 2018 gaat in de breedte over het beleid van de provincie voor de fysieke leefomgeving. De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland 2018 geeft richting op de strategische hoofdlijnen van het beleid. De visie integreert een vijftal wettelijk verplichte planfiguren voor het provinciaal beleid voor de leefomgeving; te weten ruimte, natuur, water, milieu en verkeer en vervoer. 3.2.2
Omgevingsverordening Gelderland
De Omgevingsverordening is een van de instrumenten om de ambities uit Omgevingsvisie te realiseren. Om samen een Gaaf Gelderland te bereiken, legt Gelderland bij het uitvoeren van haar taken de focus op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland. De provincie geeft hier richting aan door gezamenlijk zeven samenhangende ambities na te streven op het gebied van energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid; economisch vestigingsklimaat en woon- en leefklimaat. Net als de Omgevingsvisie richt de Omgevingsverordening zich op de inrichting en kwaliteit van de Gelderse leefomgeving. 3.2.3
Analyse/beoordeling
In de Omgevingsvisie is (onder andere) het volgende opgenomen met betrekking tot de energietransitie en het doel wat Gelderland wat dit betreft nastreeft: Het energievraagstuk is een wereldwijd vraagstuk. Het gaat aan niemand voorbij en raakt iedereen, ook in Gelderland. 'Oude' manieren van energie opwekken en gebruiken hebben teveel negatieve effecten en passen niet meer. Nieuwe manieren zijn nodig. Ons streven is dat Gelderland in 2050 volledig klimaatneutraal is. Het begin van verandering is er, maar het tempo en de kracht waarmee moeten flink omhoog, willen we Gelderland in de toekomst schoon en gezond houden. Wij hebben geen tijd te verliezen. In 2030 willen wij – als tussenstap – dan ook verder zijn dan landelijk is afgesproken. Forse ingrepen in de gebouwde omgeving zijn nodig om de overstap naar alternatieve, duurzame energiebronnen voor elkaar te krijgen. Om te beginnen, zetten wij in op energiebesparing en het terugdringen van het energieverbruik door isolatie en efficiëntere toepassingen: in huizen en gebouwen, bij verkeer en vervoer, in de industrie, in de landbouw. Daarnaast zetten we in op Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
15/43
duurzame opwekking. Wind, zon, biomassa, waterstof, geo- en aquathermie en waterkracht; ze zijn allemaal van belang en nodig. Wij stimuleren de ontwikkeling en toepassing van nieuwe technologieën. En: we pakken de kansen die dit biedt voor de werkgelegenheid door de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt op dit vlak te versterken. Voor het opwekken, opslaan en transporteren van duurzame energie is ruimte nodig; veel ruimte. Windturbines, zonneparken, warmtecentrales, (mest)vergisters, waterkrachtcentrales moeten een plek krijgen in het Gelderse landschap, willen wij onze ambitie halen. In de bodem zoeken wij naar mogelijkheden voor het benutten van aardwarmte (geothermie). Dit raakt de leefomgeving van alle Gelderlanders en kan botsen met sterke Gelderse kwaliteiten – zoals de natuur, het rivierenlandschap met haar uiterwaarden, het zicht op ons mooie erfgoed. Tegelijkertijd ontbreekt het in de Gelderse steden vaak aan ruimte om duurzame alternatieven in te passen. We zien al veel, en steeds meer, energie-initiatieven van onderop komen: zonneakkers, windmolens. Deze initiatieven willen we verder ontwikkelen. Maar er is meer nodig: een gezamenlijke regionale aanpak.
Samen met onze partners moeten we bepalen waar we de noodzakelijke extra meters kunnen maken en waar initiatieven zich niet en waar wel kunnen ontwikkelen en onder welke voorwaarden, bijvoorbeeld langs wegen of op vrijgekomen landbouwgronden. Niet zomaar en overal, maar met oog voor de kwaliteiten die Gelderland uniek maken. Hier zetten we ons voor in en pakken we door, als dat nodig is. Waar we naar streven… Een versnelde energietransitie, gericht op forse vergroting van het aandeel duurzame energie en passend bij de Gelderse kwaliteiten; dat is wat wij nastreven. Zo versterken wij Gelderland: nu en in de toekomst. Onze ambitie: In 2050 is Gelderland klimaatneutraal. Dit bereiken we door grootschalige besparing en opwekking uit verschillende duurzame bronnen van energie, zoals wind, zon, waterkracht, biomassa en bodemenergie. En we stimuleren innovatie en het uitrollen van bewezen technieken. Als tussendoel realiseren we in 2030 55% broeikasgasreductie in Gelderland. Realisatie van het initiatief draagt bij aan de provinciale doelstellingen als verwoord in de Omgevingsvisie. Het projectgebied is via de Themakaart Ruimtelijk beleid van de Omgevingsvisie aangewezen als gebied waar grote zonneparken (onder voorwaarden) mogelijk zijn. Een fragment van de betreffende kaart is hieronder ingevoegd (figuur 4).
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
16/43
Figuur 4: Fragment Themaakaart Ruimtelijk beleid
De Omgevingsverordening bevat geen instructieregels met betrekking tot zonneweides. 3.2.4
Conclusie
Het project draagt bij aan de provinciale doelstellingen en is niet in strijd met de Omgevingsverordening. De locatie is aangewezen als gebied waar grote zonneparken (onder voorwaarden) mogelijk zijn. Gelet hierop is er geen aanleiding om de gevraagde omgevingsvergunning te weigeren.
3.3 Gemeentelijk beleid 3.3.1
Beleidskader hernieuwbare energie
Op 29 juni 2020 heeft de raad van de gemeente Hattem het Beleidskader hernieuwbare energie vastgesteld. Het beleidskader geeft richting aan de ruimtelijke- en participatieve aspecten die aandacht vragen wanneer de gemeente gevraagd wordt vergunning te verlenen voor een initiatief dat ziet op het (grootschalig) opwekken van hernieuwbare energie. Naast de ‘Gedragscode Zon op Land’ benoemt de gemeente in het beleidskader een vijftiental randvoorwaarden die hierop aanvullend worden gesteld: 3.3.2
Analyse/beoordeling
Voor wat betreft de toepassing van de Gedragscode Zon op Land in het kader van onderhavig project, kan verwezen worden naar het inrichtingsvoorstel. De Gedragscode heeft hiervoor als leidraad gediend. In het inrichtingsvoorstel wordt uiteengezet op welke wijze hetgeen in de Gedragscode is bepaald, is verwerkt in de uitwerking van het onderhavige initiatief.
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
17/43
Ruimtelijke criteria 1. Gebaseerd op de vier treden van de zonneladder streeft Hattem naar balans tussen de vier treden waarbij zon op landbouwgrond eerst mogelijk wordt nadat overige treden eveneens voorzien zijn van initiatieven of plannen voor initiatieven. Inpassing, participatie en compensatie zijn naarmate de oppervlakte toeneemt en de trede afneemt van groter belang. De gemeente bewaakt de balans. Er is sprake van dubbelgebruik. Een voormalige zandwinplas krijgt een zinvolle invulling. Er wordt geen waardevolle landbouwgrond ‘opgeofferd’. 2. Buiten de Natura 2000-gebieden Veluwe en Veluwerandmeren en het Gelders Natuurnetwerk (ecologische hoofdstructuur), zoals begrensd in de Omgevingsverordening Gelderland. 3. Buiten de, vanwege cultuurhistorische, archeologische en landschappelijke waarden, beschermde essen en enken. Als deze waarden op een bepaalde locatie niet meer aanwezig zijn, kan een uitzondering worden gemaakt. De regionale archeoloog en de gemeentelijke landschapsadviseur zullen het gemeentebestuur hierover adviseren. 4. De uiterwaarden van de IJssel blijven vrij van zonneparken, zon op dak of infra is in overleg wel mogelijk. De zandwinplas is niet gelegen in één van de hiervoor genoemde uitsluitingsgebieden. Uitvoerbaarheid 5.
De regionale netbeheerder (Liander NV) heeft een verklaring afgegeven dat er voldoende capaciteit op het electriciteitsnetwerk beschikbaar is, of tijdig wordt gerealiseerd, om het zonnepark aan te sluiten, voordat het college de omgevingsvergunning verleent. Via correspondentie met de netbeheerder is aannemelijk gemaakt dat er tijdig een mogelijkheid gecreëerd kan worden om aan te sluiten en de opgewekte energie te leveren aan het net. 6. De initiatiefnemer is bereid om in een anterieure overeenkomst vast te leggen dat na maximaal 25 jaar na ingebruikname, de installaties (panelen, afrasteringen / hekwerken, omvormers) en eventuele verhardingen desgewenst worden verwijderd op kosten van de initiatiefnemer. De installaties dienen in ieder geval binnen 3 maanden na de datum van buitendienststelling van het zonneveld verwijderd te zijn op kosten van de initiatiefnemer. Initiatiefnemer heeft zich bereid getoond de panelen, constructies etc. te verwijderen na ommekomst van de vergunde periode. Dit wordt vastgelegd in een met de gemeente te sluiten overeenkomst. Landschappelijke inpassing en behoud bodemleven 7. Er wordt in beginsel geen gebruik gemaakt van stalen hekwerken maar van houten afrasteringen of houtwallen/houtsingels/hagen als afscherming van het zonneveld. Als een stalen hekwerk
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
18/43
aantoonbaar wordt geëist door de verzekeringsmaatschappij, wordt deze aan de binnenzijde van de landschappelijke inpassing geplaatst. Rondom de zandwinplas is reeds een hekwerk aanwezig. Deze wordt in stand gehouden en vervangen waar dit op basis van de verzekeringseisen noodzakelijk is. 8. Een strook van minimaal 5 m. breed, buiten de afrastering, rondom het zonneveld, wordt ingericht als bloemrijk grasland (lokale, inheemse soorten), mede ten behoeve van vlinders en andere insecten. Bij het opstellen van het inrichtingsplan wordt een landschapsarchitect betrokken. 9. De landschappelijke inpassing dient zodanig robuust te zijn dat de inpassing vanaf het moment van ingebruikname van het zonneveld goed is. Daarnaast is van belang dat het zonneveld jaarrond goed is ingepast (ook in de winter). 10. Behoud van het bodemleven vinden wij belangrijk. Daarom wordt op het gehele zonneveld actief bodem- en beplantingsbeheer toegepast zodat de biodiversiteit maximaal bevorderd c.q. in stand gehouden wordt, en de bodem zoveel mogelijk geschikt blijft voor agrarisch gebruik, na afloop van het gebruik als zonneveld. Bovengenoemde criteria kunnen niet onverkort worden toegepast op de onderhavige ontwikkeling, aangezien geen sprake is van agrarisch gronden, maar van een zandwinplas. De plas is reeds rondom voorzien van opgaande beplanting. Deze zone zal worden versterkt en in stand gehouden.
Verwezen wordt wat dit betreft naar het inrichtingsplan, als bijlage 1 bij de aanvraag en deze ruimtelijke onderbouwing. Participatie & draagvlak 11. De inwoners van de gemeente Hattem wordt de mogelijkheid geboden om te participeren in het zonneveld (voor minimaal 40% van de waarde van de investering in het zonneveld). 12. Initiatiefnemer overlegt voor de vergunningaanvraag met de directe buren van het zonneveld (eigenaren en pachters aangrenzende percelen). Onder buren wordt verstaan: voor zonneparken tot 2 hectare wordt een straal van minimaal 250 meter en voor grotere zonneparken een straal van minimaal 500 meter als minimale afstand genomen (alsmede woningen, welke direct zicht hebben op een zonnepark) voor procesparticipatie met omwonenden. Overlast voor omwonenden door schittering / reflectie moet worden voorkomen. Als de directe buren dat wensen, wordt een afstand van minimaal 20 m. tussen de afrastering van het zonneveld en de dichtstbijzijnde gevel van de dichtstbijzijnde woning aangehouden. 13. Initiatiefnemer zal zich inspannen om, waar mogelijk, lokale bedrijven te betrekken bij de realisatie en het beheer en onderhoud van het zonneveld. 14. Wij verwachten van een initiatiefnemer van een zonneveld dat hij zijn bestaande geschikte dakvlakken (woning, bedrijfsgebouwen) in de gemeente Hattem maximaal benut voor zonneenergie (wanneer van toepassing).
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
19/43
Wat dit betreft kan verwezen worden naar paragraaf 5.1 van deze ruimtelijke onderbouwing. Daarbij dient nog te worden vermeld dat in het kader van de vergunningaanvraag voor de veldopstellingen reeds uitvoering en inhoud is gegeven aan deze randvoorwaarden. 3.3.3
Conclusie
Het project draagt bij aan de gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen en is uitgewerkt en in gang gezet overeenkomstig hetgeen de raad heeft bepaald in het Beleidskader hernieuwbare energie. Gelet hierop is er geen aanleiding om de gevraagde omgevingsvergunning te weigeren.
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
20/43
4 Omgevingsaspecten 4.1 Milieuzonering 4.1.1
Juridisch kader
In het kader van een goede ruimtelijke ordening is ruimtelijke afstemming tussen bedrijfsactiviteiten, voorzieningen en gevoelige functies (waaronder woningen) noodzakelijk. Bij deze afstemming kan gebruik worden gemaakt van de richtafstanden uit de basiszoneringslijst van de VNG‐brochure ‘Bedrijven en milieuzonering’ (2009). Een richtafstand wordt beschouwd als de afstand waarbij onaanvaardbare milieuhinder als gevolg van bedrijfsactiviteiten redelijkerwijs kan worden uitgesloten. Voor de richtafstanden wordt onderscheidt gemaakt tussen woningen in een rustig woongebied en woningen in een gemengde omgeving. 4.1.2
Analyse/beoordeling
De exploitatie van een zonneveld is geen milieubelastende (bedrijfs)activiteit in het kader van milieuzonering. De zonnepanelen worden op stellages geplaatst. Om de opgewekte stroom te verwerken is een transformator nodig. Voor de transformator geldt op basis van de VNG-publicatie ‘Bedrijven en milieuzonering’ een richtafstand van 10 meter ten opzichte van geluidsgevoelige objecten (woningen). Voor transformatorstations bedraagt deze afstand 30 meter. De feitelijke afstand tussen de (bedrijfs)woningen van derden en de transformator bedraagt ruimschoots meer dan deze richtafstand. Daarmee wordt voldaan aan de beschreven richtafstand. Nader onderzoek is niet nodig. 4.1.3
Conclusie
De afstand van milieubelastende functies binnen de projectlocatie tot aan in de nabijheid gelegen gevoelige functies bedraagt meer dan de aanbevolen richtafstand. Onaanvaardbare milieuhinder kan daarmee redelijkerwijs worden uitgesloten.
4.2 Geluid 4.2.1
Juridisch kader
Realisatiefase Artikel 8.3 van het Bouwbesluit 2012 bevat normen die zijn gericht op het voorkomen van geluidshinder tijdens bouw- en sloopwerkzaamheden. Onder andere is bepaald dat werkzaamheden (behoudens ontheffing) uitsluitend mogen plaatsvinden op werkdagen en op zaterdag tussen 7:00 en 19:00 uur. Daarbij mogen de in het tweede lid genoemde dagwaarden en blootstellingsduur niet worden overschreden.
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
21/43
Exploitatiefase Bij het ontwikkelen van een ruimtelijk initiatief is het belangrijk rekening te houden met geluidbronnen en de mogelijke hinder of overlast daarvan voor mensen. De beoordeling van het aspect geluid vindt zijn grondslag vooral in de Wet geluidhinder, maar daarnaast ook in de Wet ruimtelijke ordening, wanneer het gaat om de beoordeling van de vraag in hoeverre sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Het aspect geluid kent voor een aantal gevoelige bestemmingen (zoals bijvoorbeeld wonen) in combinatie met een aantal typen geluidbronnen een wettelijk kader dat van belang is bij het opstellen van ruimtelijke plannen of het verlenen van een omgevingsvergunning in afwijking van een geldend ruimtelijk plan. Zo zijn in de Wet geluidhinder voor woningen en andere gevoelige bestemmingen grenswaarden opgenomen voor wegverkeerslawaai, industrielawaai en spoorweglawaai. Voor andere geluidbronnen bestaan geen wettelijke kaders. Andere geluidbronnen kunnen wel noodzaken tot een aanvullende beoordeling van het aspect geluid in het kader van een goede ruimtelijke ordening. Een algemeen geaccepteerd instrument waarmee dit beoordeeld kan worden, is de basiszoneringslijst van de VNG‐brochure Bedrijven en milieuzonering (2009). Deze publicatie geeft richtlijnen over de aan te houden afstanden tussen bedrijven en gevoelige bestemmingen.
Hiermee kan worden bepaald of de beoogde ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening. 4.2.2
Analyse/beoordeling
Realisatiefase Tijdens de realisatiefase is enige mate van hinder voor omwonenden onontkoombaar. De realisatie van het project vergt ongeveer zes maanden, waarbij de werkzaamheden voornamelijk bestaan uit het met vrachtauto’s aanvoeren van materieel en materialen, intern transport op de locatie, werkzaamheden met (mini)kranen etcetera. Het is onvermijdelijk dat deze werkzaamheden in enige mate hinder veroorzaken voor omwonenden. Het gaat hierbij om tijdelijke hinder, die in zijn algemeenheid aanvaard moet worden als sprake is van bouw- en aanlegactiviteiten. Bij het uitvoeren van de werkzaamheden zal voldaan worden aan het bepaalde in artikel 8.3 van het Bouwbesluit. Werkzaamheden vinden uitsluitend overdag plaats (op werkdagen en eventueel op zaterdag uitsluitend tussen 7:00 en 19:00 uur). Gelet op de aard van de werkzaamheden, aard en omvang van het bouwproject en de afstand tot gevoelige functies valt daarbij redelijkerwijs niet te verwachten dat de toegestane dagwaarden en blootstellingsduur worden overschreden. Exploitatiefase Het project ziet niet op de realisatie van een geluidgevoelige functie. Effecten van geluid ten gevolge van in de omgeving van de projectlocaties gelegen (spoor)wegen en bedrijven/industrieterreinen behoeven om die reden dan ook niet in beeld te worden gebracht. Akoestisch onderzoek in het kader van de Wet geluidhinder kan achterwege blijven.
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
22/43
Zoals hiervoor aangegeven dient naast een beoordeling aan de hand van de Wet geluidhinder ook beoordeeld te worden in hoeverre de ontwikkeling passend is, bezien vanuit een goede ruimtelijke ordening. Een beoordeling aan de hand van de richtafstandenlijst is uitgevoerd. De bevindingen zijn weergegeven in paragraaf 4.1 van deze onderbouwing. Daarbij is voor wat betreft het aspect geluid (en de andere omgevingsaspecten) geconcludeerd dat wordt voldaan aan de richtafstanden en dat om die reden akoestisch onderzoek achterwege kan blijven. 4.2.3
Conclusie
De realisatie van het project kan en zal plaatsvinden overeenkomstig het bepaalde in het Bouwbesluit 2012. Het project ziet niet op de realisatie van een geluidgevoelige functie. Onderzoek in het kader van de Wet geluidhinder kan om die reden achterwege blijven. Op grond van de richtafstanden als genoemd in de VNG-brochure ‘Bedrijven en milieuzonering’, kan geconcludeerd worden dat met de realisatie van het project een aanvaardbaar woon- en leefklimaat behouden blijft en het project daarmee niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening.
4.3 Luchtkwaliteit 4.3.1
Juridisch kader
Hoofdstuk 5 van de Wet milieubeheer bevat onder titel 2 de eisen ten aanzien van luchtkwaliteit. Daarnaast zijn de volgende besluiten en regelingen van kracht: Het Besluit ‘Niet in betekenende mate’ (Besluit NIBM) en de Regeling ‘Niet in betekenende mate’ (Regeling NIBM). Voornoemde wet- en regelgeving bevat maatregelen om zowel de uitstoot te beperken als te voorkomen dat mensen langdurig worden blootgesteld aan verontreiniging. In het Besluit NIBM en de Regeling NIBM zijn de uitvoeringsregels vastgelegd die betrekking hebben op het begrip NIBM. Het begrip ‘niet in betekenende mate’ is daarbij gedefinieerd als 3% van de grenswaarde van NO₂ en PM10. In de Regeling NIBM is een lijst met categorieën van gevallen (inrichtingen, kantoor- en woningbouwlocaties) opgenomen, die niet in betekenende mate bijdragen aan de luchtverontreiniging. Deze gevallen kunnen zonder toetsing aan de grenswaarden voor het aspect luchtkwaliteit worden uitgevoerd. 4.3.2
Analyse/beoordeling
Het project leidt, behoudens gedurende de aanlegfase van enkele maanden, niet tot een toename aan verkeersbewegingen. Het project draagt zodoende niet-in-betekenende-mate bij en er is geen luchtkwaliteitonderzoek nodig. 4.3.3
Conclusie
Het aspect luchtkwaliteit vormt geen belemmering voor het verlenen van de omgevingsvergunning.
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
23/43
4.4 Licht en reflectie 4.4.1
Juridisch kader
Als het gaat om het voorkomen van hinder als gevolg van lichtemissie en reflectie is geen sprake van duidelijke normstelling. In het kader van ‘een goede ruimtelijke ordening’ in zijn algemeenheid, geldt dat geen onrechtmatige hinder mag worden veroorzaakt en dat sprake moet zijn of blijven van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Voorts mag de aanwezigheid van de zonnepanelen niet leiden tot gevaarlijke situaties voor het (weg)verkeer. 4.4.2
Analyse/beoordeling
De drijvende zonopstelling zal niet worden verlicht en veroorzaakt daarmee dan ook geen lichtemissie die verstorend kan werken of hinder kan opleveren voor natuur en omwonenden. In theorie zou hinder kunnen ontstaan als gevolg van schittering (reflectie) van zonlicht dat wordt weerkaatst via de panelen. Ten aanzien hiervan dient als eerste te worden opgemerkt dat de toe te passen panelen zijn voorzien van een coating die schittering tegengaat. Reeds hierdoor wordt de kans op (hinderlijke) reflecties tot een minimum beperkt. Daarnaast zorgt ook de ligging van de locatie, de inrichting van het gebied en de hellingshoek en oriëntatie van de panelen ervoor dat geen hinderlijke of gevaarlijke situaties voor de omgeving kunnen ontstaan. Gelet op de afstand en ligging van woningen ten opzichte van de zonnevelden, is geen sprake van aantasting van het woon- en leefklimaat als gevolg van lichtreflectie. 4.4.3
Conclusie
De aspecten licht en reflectie staan niet in de weg aan vergunningverlening.
4.5 Bodem 4.5.1
Juridisch kader
In het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is bepaald dat in de toelichting op een ruimtelijke ontwikkeling inzicht verkregen moet worden in de uitvoerbaarheid van de ontwikkeling. Dit betekent onder meer dat er duidelijkheid moet zijn of er sprake is of kan zijn van een noodzakelijke financiële investering van een (mogelijk noodzakelijke) bodemsanering. Met het oog op een goede ruimtelijke ordening, moet in geval van ruimtelijke ontwikkelingen worden aangetoond dat de bodem geschikt is voor het beoogde functiegebruik. Uitgangspunt ten aanzien van de bodemkwaliteit is dat deze bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen zodanig goed moet zijn dat er geen risico's voor de volksgezondheid bestaan bij het gebruik van het projectgebied. Een onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem is daarmee een onderdeel van de onderzoeksverplichting van burgemeester en wethouders bij de voorbereiding van ruimtelijke plannen en Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
24/43
omgevingsvergunningen. Door deze onderzoeksverplichting moet worden voorkomen dat gronden met een onvoldoende milieuhygiënische kwaliteit (bodemverontreiniging) worden bestemd voor gevoelige functies (zoals woningen). In veel gevallen kan een historisch onderzoek uitwijzen of er een (aanvullend) bodemonderzoek moet plaatsvinden. 4.5.2
Analyse/beoordeling
De realisatie van drijvende constructies met zonnepanelen ziet niet op bouwwerken waarin mensen verblijven. Er is geen sprake van een gevoelige functie. De projectlocatie is voorts in gebruik geweest voor ten behoeve van de winning van zand. Er hebben geen bodembedreigende activiteiten plaats gevonden. Om deze redenen is geen milieukundig bodemonderzoek uitgevoerd. Realisatie van het project leidt niet tot gezondheidsrisico’s. 4.5.3
Conclusie
De gesteldheid van de bodem staat, gelet op de aard van het project en het historisch bodemgebruik, niet in de weg aan vergunningverlening.
4.6 Archeologie en cultuurhistorie 4.6.1
Juridisch kader
Archeologie Door ondertekening van het Verdrag van Malta (1992) heeft Nederland zich verplicht om bij ruimtelijke planvorming nadrukkelijk rekening te houden met het niet-zichtbare deel van het cultuurhistorisch erfgoed, te weten de archeologische waarden. In de Erfgoedwet (2016) is geregeld hoe met in de grond aanwezige dan wel te verwachten archeologische waarden moet worden omgegaan. Het streven is om deze belangen tijdig bij het plan te betrekken. Bij ingrepen waarbij de ondergrond wordt geroerd, dient te worden aangetoond dat de eventueel aanwezige archeologische waarden niet worden aangetast. Cultuurhistorie Door de wijziging van artikel 3.1.6, vijfde lid, onderdeel a, van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) moeten naast de in de grond aanwezige of te verwachten monumenten ook cultuurhistorische waarden worden meegewogen bij het vaststellen van bestemmingsplannen of het nemen van planologische afwijkingsbesluiten. 4.6.2
Analyse/beoordeling
Archeologie De projectlocatie kent geen verhoogde archeologische verwachtingswaarde. Om deze reden is geen archeologisch bureau- of verkennend veldonderzoek uitgevoerd. Aangezien sprake is van drijvende constructies, vinden geen noemenswaardige ingrepen in de bodem plaats. De kans dat archeologische vondsten worden aangetroffen of geschaad is uiterst gering. Mocht desalniettemin toch gestuit worden op
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
25/43
archeologische vondsten, dan dienen de werkzaamheden te worden gestaakt en moet hiervan melding worden gedaan bij de provinciaal archeloog. Cultuurhistorie In opdracht van initiatiefnemer is een korte analyse verricht van de ontstaansgeschiedenis en de mogelijk aanwezige cultuurhistorische waarden in het gebied. De bevindingen zijn neergelegd in het inrichtingsvoorstel. Voor wat betreft het aspect cultuurhistorie en de wijze waarop hiermee rekening is gehouden bij de planvorming, wordt verwezen naar paragraaf 4.11 van deze onderbouwing. Geconcludeerd kan worden dat, met name vanwege de kunstmatige zandafgraving geen sprake is van een grote cultuurhistorische waarde die bescherming geniet. 4.6.3
Conclusie
De aspecten archeologie en cultuurhistorie staan niet in de weg aan vergunningverlening.
4.7 Externe veiligheid 4.7.1
Juridisch kader
Externe veiligheid gaat over het beheersen van de risico’s voor de omgeving als gevolg van gebruik en opslag van gevaarlijke stoffen bij bedrijven, het vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg, het water, het spoor en via buisleidingen. De risicobenadering externe veiligheid kent twee begrippen om het risiconiveau van transport en aanwezigheid van gevaarlijke stoffen in relatie tot de omgeving aan te geven. Deze begrippen zijn het plaatsgebonden risico (PR) en het groepsrisico (GR). Het PR is de kans per jaar dat een persoon die zich continu en onbeschermd op een bepaalde plaats in de omgeving van een inrichting of transportroute bevindt, overlijdt door een ongeval met het transport van gevaarlijke stoffen op die route of binnen die inrichting. Plaatsen met een gelijk risico kunnen door zogenaamde risicocontouren op een kaart worden weergegeven. Voor nieuwe situaties is voor kwetsbare objecten (zoals bijvoorbeeld woningen) de grenswaarde voor het PR gesteld op een niveau van 10 -6/jaar. Voor beperkt kwetsbare objecten (zoals bijvoorbeeld bedrijven) is dit een richtwaarde. Het GR geeft aan wat de kans is op een ongeval met 10 of meer dodelijke slachtoffers in de omgeving van de beschouwde transportroute of inrichting. Het aantal personen dat in de omgeving van de transportroute of inrichting verblijft, bepaalt daarmee mede de hoogte van het GR.
De regelgeving ten aanzien van externe veiligheid is neergelegd in een aantal besluiten en regelingen. Bevi en Revi Sinds 2004 is het Bevi van kracht. Het Bevi verplicht de bevoegde gezagen voor de uitvoering van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en de Wet ruimtelijke ordening (Wro) afstand te houden tussen gevoelige objecten en risicovolle bedrijven. Het Bevi beperkt ook het totale aantal aanwezige personen in de directe omgeving van een risicovol bedrijf.
Project 102058 Ekwadraat
Zonnevelden Hattem
26/43
Gemeenten en provincies hanteren de normen uit het besluit bij het opstellen en wijzigen van bestemmingsplannen en bij het verlenen van omgevingsvergunningen. De veiligheidsregio adviseert over de bestrijding en beperking van een ramp. Afstemming tussen de drie taakvelden ruimtelijke ordening, milieu en rampenbestrijding is van groot belang. De normen in het besluit zijn niet effectgericht maar gebaseerd op een kansbenadering, de kans om te overlijden als direct gevolg van een ongeval met gevaarlijke stoffen. Gezondheidsschade, kans op verwonding of materiële schade tellen daarbij niet mee. In het Bevi is geen harde norm voor het groepsrisico vastgelegd. Er is voor gekozen om de norm voor het groepsrisico als oriëntatiewaarde te handhaven, met een nadrukkelijke verantwoordingsplicht. In het besluit is een voorschrift opgenomen waarbij inzicht moet worden gegeven in de actuele hoogte van het groepsrisico en de bijdrage aan het groepsrisico van ruimtelijke ontwikkelingen of risicovolle activiteiten. Eveneens sinds 2004 geldt de Regeling externe veiligheid inrichtingen (Revi). Deze regeling strekt tot uitvoering van het Bevi. Sinds 2004 is de Revi meerdere keren gewijzigd. In de Revi is een aantal zaken geregeld samenhangend met de uitvoering van het Bevi. In de eerste plaats is bepaald welke afstanden gelden tussen Bevi-inrichtingen en (beperkt) kwetsbare objecten.
Deze afstanden zijn afgeleid van de grens- en richtwaarden uit het Bevi. Daarnaast is in de Revi geregeld voor welke categorieën van inrichtingen het plaatsgebonden risico mag of zelfs moet worden berekend in plaats van herleiding uit de generieke Revi-tabellen. Er zijn referentiepunten vastgelegd van waaruit de afstanden gemeten moeten worden en er zijn regels gesteld over het invloedsgebied met het oog op de verantwoording van het groepsrisico. Bevb en Revb Het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) is tezamen met de bijbehorende Regeling externe veiligheid buisleidingen (Revb) op 1 januari 2011 in werking getreden. Het Bevb regelt de taken en verantwoordelijkheden van de buisleidingexploitant en de gemeenten. De normstellingen zijn in lijn met het Bevi. De belangrijkste punten uit het Bevb zijn: - de verplichting van gemeenten om bij het opstellen van bestemmingsplannen/het nemen van ruimtelijke besluiten rekening te houden met buisleidingen (het plaatsgebonden risico t.a.v. kwetsbare objecten en verantwoording van het groepsrisico); - ruimte te reserveren met betrekking tot een belemmeringenstrook van minimaal 5 meter met een bouwverbod en een ‘aanlegvergunningenstelsel’.
Project 102058 Ekwadraat