CConstaterende datHattem
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2.3_vervolgonderzoek_realisatie_drijvend_zonneveld_Hattemerbroek.pdf

Raadsvergadering 30 mei 2022, gemeente HattemBij agendapunt: Definitieve verklaring van geen bedenkingen drijvend zonneveld Oostersedijk2.061 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Vervolgonderzoek realisatie drijvend zonneveld Hattemerbroek In het kader van de Wet Natuurbescherming - soortenbescherming

Dit rapport is gedrukt op 100% FSC-papier

Juli 2021 rapportnummer: 211338

Vervolgonderzoek realisatie drijvend zonneveld Hattemerbroek

Vervolgonderzoek realisatie drijvend zonneveld Hattemerbroek

In het kader van de Wet Natuurbescherming ‘soortenbescherming’

In opdracht van: Ekwadraat Postbus 827 8901 BP LEEUWARDEN Contactpersoon: Dhr. N. La Crois Uitgevoerd door: Ecochore Natuurtechniek Ruiterweg 8 7152 DE EIBERGEN T 0544-350297 M 06-15904121 E info@ecochore.nl I www.ecochore.nl Auteur: Rody Schröder en Bas Voerman Collegiale toetsing: Bas Voerman Veldwerk: Ykelien Damstra, Rody Schröder en Anton van Triest Datum:

Juli 2021

Correspondentie door Ecochore Natuurtechniek vindt uitsluitend plaats op digitale wijze of op FSC/PEFC gecertificeerd papier. Foto voorzijde: zandwinplas Hattemerbroek.

Ecochore Natuurtechniek is aangesloten bij Samenwerkingsverband Ecologie: www.ecochore.nl

Ecochore Natuurtechniek

2

Vervolgonderzoek realisatie drijvend zonneveld Hattemerbroek

INHOUD INHOUD .......................................................................................................................... 3 1. AANLEIDING EN DOEL.................................................................................................... 4 2. INVENTARISATIEOPZET .................................................................................................. 5 2.1 Onderzoeksmethodiek ........................................................................................ 5 3. Onderzoeksresultaten ............................................................................................ 6 3.1 Kranswieren........................................................................................................ 6 3.2 Rugstreeppad ..................................................................................................... 6 3.3 Vissen................................................................................................................. 6 3.4 Overige waarnemingen ....................................................................................... 7 4. TOETSING SOORTENBESCHERMING - WET NATUURBESCHERMING ......................................... 8 4.1 Kranswieren........................................................................................................

8 4.2 Rugstreeppad ..................................................................................................... 8 4.3 Vissen................................................................................................................. 8 4.4 Overige soorten .................................................................................................. 8 5. CONCLUSIE EN ADVIES................................................................................................... 9 LITERATUUR.................................................................................................................. 10 BIJLAGE 1: FOTO’S AANVULLEND ONDERZOEK .................................................................... 11

Ecochore Natuurtechniek

3

Vervolgonderzoek realisatie drijvend zonneveld Hattemerbroek

1. AANLEIDING EN DOEL Op een zandwinplas aan de Oostersedijk nabij Hattemerbroek, is de eigenaar voornemens een drijvend zonneveld te realiseren. Ekwadraat is belast met de voorbereiding en ontwikkelingen van dit zonneveld. Middels de Wet Natuurbescherming wordt een groot aantal plant- en diersoorten beschermd. Als er plannen zijn om bepaalde (ruimtelijke) handelingen uit te voeren of wijzigingen aan te brengen in het bestemmingsplan, zal er onderzocht moeten worden of deze plannen, of onderdelen hiervan, nadelige effecten kunnen hebben op aanwezige, of mogelijk aanwezige, beschermde flora en fauna. Door het uitvoeren van een natuurtoets kan worden bepaald of dier- en plantsoorten negatieve gevolgen kunnen ondervinden van de werkzaamheden dan wel dat er gezocht moet worden naar mitigerende en/of compenserende maatregelen. Hiervoor kan het noodzakelijk zijn dat een ontheffing moet worden aangevraagd bij het bevoegd gezag. Dit is in de meeste gevallen de betreffende provincie waarin het project ligt. Om aan de Zorgplicht te kunnen voldoen, die gesteld wordt in de Wet Natuurbescherming, is aan Ecochore Natuurtechniek opdracht gegeven voor de uitvoering van een quickscan natuurtoets om zo de mogelijk negatieve effecten op flora en fauna in kaart te brengen (Voerman, 2020).

Hieruit is gebleken dat er vervolgonderzoek noodzakelijk is naar de volgende soorten en/of soortgroepen: Kranswieren Rugstreeppad Vissen Onderhavige rapportage beschrijft de bevindingen en de wettelijke consequenties van dit vervolgonderzoek.

Ecochore Natuurtechniek

4

Vervolgonderzoek realisatie drijvend zonneveld Hattemerbroek

2. INVENTARISATIEOPZET Voor het vervolgonderzoek naar kranswieren, rugstreeppad en vissen zijn voor op deze soorten/soortgroepen geëigende methodieken gehanteerd welke hieronder worden beschreven.

2.1 Onderzoeksmethodiek Kranswieren Tijdens het vissen-onderzoek is met behulp van een hark aan een lang touw vanuit de boot op diverse locaties (oeverzone en midden plas) de bodem afgezocht op de aanwezigheid van kranswieren. Met deze methode kunnen monsters van de aanwezige kranswieren worden genomen waarna deze kunnen worden gedetermineerd. Rugstreeppad Het 'Kennisdocument Rugstreeppad juli 2017' {BIJ12, 2017} vormde de basis van het onderzoek. Hieronder is daarvan een samenvatting opgenomen. Ten behoeve van het aantonen van voortplanting van rugstreeppad, dienen in de periode 15 april 31 mei 2 avondbezoeken aan het plangebied te worden gebracht. Tijdens dit bezoek wordt er geluisterd of er kooractiviteit is. Het onderzoek vindt plaats tijdens gunstige omstandigheden (niet te koud en weinig wind). Indien geen spontaan roepende mannetjes worden gehoord, dan wordt met behulp van een geluidsdrager het geluid van roepende mannetjes afgespeeld. Indien in deze periode geen rugstreeppadden zijn gehoord, wordt in de periode juni-juli nog 1 aansluitend (extra) avondbezoek gebracht. Indien in de periode 15 april-31 mei rugstreeppadden zijn gehoord tijdens de kooractiviteit, dan wordt in de periode 15 juni-juli het gebied overdag aanvullend onderzocht op de aanwezigheid van eisnoeren of larven van de rugstreeppad.

Omdat eisnoeren en larven soms lastig te vinden zijn, wordt op dezelfde dag op de oever van het voortplantingswater gezocht naar juveniele rugstreeppadden. Met beide methodieken kan de eventuele aanwezigheid van voortplantingsplaatsen voldoende worden aangetoond. Vissen Vanwege de diepte van de plas (8-10 meter) met steil oplopende oevers, was het gebruik van een zegen (net) niet zinvol. Hierom zijn de oevers van de gehele plas met behulp van een boot met 2 ecologen elektrisch afgevist waarbij alle gevangen soorten op naam zijn gebracht en geteld.

Ecochore Natuurtechniek

5

Vervolgonderzoek realisatie drijvend zonneveld Hattemerbroek

3. Onderzoeksresultaten In dit hoofdstuk worden kort de bevindingen van het vervolgonderzoek per soort en/of soortgroep weergegeven. In het volgende hoofdstuk worden de wettelijke consequenties en eventuele aanbevelingen beschreven.

3.1 Kranswieren Ondanks gerichte zoekacties zijn in de zandwinplas geen kranswieren aangetroffen. Hiermee is aanwezigheid redelijkerwijs uitgesloten.

3.2 Rugstreeppad De rugstreeppad is op de volgende data auditief onderzocht: Bezoekdatum

Starttijd

Weersgesteldheid

29-05-2021

21:00 – 22:30

bewolking 1/8, windkracht 1 NO Bft, 16 ºC, droog

02-06-2021

21:00 – 22:30

bewolking 4/8, windkracht 2 ZO Bft, 19 ºC, droog

07-07-2021

22:00 – 23:30

bewolking 4/8, windkracht 2 ZW Bft, 21 ºC, droog

De avondbezoeken zijn uitgevoerd tijdens gunstige weersomstandigheden (windkracht 1-3 Bft en droog). Alleen op de avond van 29 mei 2021 was de temperatuur iets aan de lage kant. Om nog binnen de door BIJ12 geadviseerde periode te kunnen onderzoeken is toch besloten die avond te onderzoeken. Iedere avond is het geluid van de rugstreeppad afgespeeld om eventueel aanwezige mannetjes te stimuleren te gaan roepen. In de avond van 7 juli zijn alle zandige (kale) oevers afgelopen op zoek naar (late) eisnoeren en juveniele rugstreeppadden. Gedurende de 3 bezoeken zijn geen rugstreeppadden gehoord en/of gezien in de zandwinplas in het Hattemerbroek.

3.3 Vissen Het visonderzoek is uitgevoerd op 24 juni 2021 - zie onderstaande tabel. Bezoekdatum

Starttijd

Weersgesteldheid

24-06-2021

dagbezoek

bewolking 6/8, windkracht 2 N Bft, 19 ºC, droog

Tijdens de visstandbemonstering zijn de volgende 8 vissoorten en aantallen per lengteklasse gevangen: Baars Bittervoorn Blankvoorn Brasem Kleine modderkruiper Paling Snoek Vetje

3-5 cm: 1 ex. 3-5 cm: 4 exx. 5-10 cm: 21 exx. 10-15 cm: 1 ex. 5-10 cm: 1 ex. >40 cm: 5 exx. 25-40 cm: 1 ex. 5-10 cm: 3 exx.

5-10 cm: 29 exx. 5-10 cm: 1 ex. 10-15 cm: 42 exx.

10-15 cm: 2 exx. 15-25 cm: 1 ex.

> 40 cm: 5 exx. (1 dood ex.)

Geen van de aangetroffen soorten zijn beschermd middels de Wet natuurbescherming of opgenomen in de Rode lijst van bedreigde vissen. Ecochore Natuurtechniek

6

Vervolgonderzoek realisatie drijvend zonneveld Hattemerbroek

3.4 Overige waarnemingen Tijdens het vervolgonderzoek zijn ook waarnemingen verricht aan andere soorten. Het betreft: bastaardkikker, havik, kleine plevier, meerkikker, meerkoet en oeverzwaluw. De bastaardkikker en meerkikker zijn vastgesteld in de zandwinplas. De havik werd eenmalig ter plaatse waargenomen. Mogelijk broedt deze roofvogel met categorie 4 jaarrond beschermde nesten, in de houtopstanden direct grenzend aan de zandwinplas. Dit is niet bevestigd. De kleine plevier heeft succesvol gebroed in het terrein. Er zijn van deze soort 3 pullen (jongen) waargenomen. De broedplaats betreft het grotendeels onbegroeide terrein rondom de oeverzwaluwkolonie (zie figuur 1). Van de meerkoet is een nest vastgesteld aan de rand van de plas. De oeverzwaluw heeft in 2021 een kolonie met minimaal 25 nesten gehad binnen de grenzen van het plangebied. Deze nesten zitten in steile kanten van een zandbult midden op het terrein (zie figuur 1).

Figuur 1. Locatie kolonie oeverzwaluwen in zandwinplas Hattemerbroek. Ecochore Natuurtechniek

7

Vervolgonderzoek realisatie drijvend zonneveld Hattemerbroek

4. TOETSING SOORTENBESCHERMING - WET NATUURBESCHERMING 4.1 Kranswieren Omdat er geen kranswieren zijn aangetroffen kan redelijkerwijs worden gesteld dat deze soorten, inclusief bedreigde soorten van de Rode lijst, niet voorkomen in de zandwinplas in de Hattemerbroek. Door het ontbreken van kranswieren zijn geen nadere maatregelen noodzakelijk.

4.2 Rugstreeppad Omdat er geen rugstreeppadden zijn aangetroffen, kan redelijkerwijs worden gesteld dat deze soort de zandwinplas in de Hattemerbroek niet als voortplantingsplaats gebruiken. Het aangrenzende landbiotoop (onder andere het opgespoten terrein en de houtopstanden) vormt hiermee dan ook geen landbiotoop voor rugstreeppadden. Door het ontbreken van een populatie rugstreeppadden zijn geen nadere maatregelen noodzakelijk.

4.3 Vissen Geen van de gevangen vissen is beschermd of staat op de Rode lijst van bedreigde vissoorten. Door het ontbreken van beschermde en/of Rode lijstgenoteerde vissoorten zijn geen nadere maatregelen noodzakelijk. Advies Geen van de gevangen vissen is beschermd of staat op de Rode lijst van bedreigde vissoorten. Deze groep van soorten vormt daardoor geen belemmering voor de geplande ontwikkelingen. In het kader van de Zorgplicht van de Wet natuurbescherming, wordt geadviseerd om een zone open water van circa 25 meter breed rondom de zonnepanelen vrij te houden. Hierdoor wordt voldoende zoninval in deze brede oeverzone van de plas gegarandeerd. Dit is van belang voor oogjagers als bijvoorbeeld snoek en overige vispopulaties en is noodzakelijk voor het behoud van submerse watervegetatie. Hiervan zullen alle aanwezige soorten vissen, amfibieën en vogels profiteren.

4.4 Overige soorten Bastaard- en meerkikker De vastgestelde bastaard- en meerkikker zijn vrijgesteld bij ruimtelijke ontwikkelingen. Voor deze soorten zijn daardoor geen nadere maatregelen noodzakelijk voor het plaatsen van de zonnepanelen. Indien de 25 meter zonnepanelenvrije zone zal worden aangehouden, zal voor beide amfibiesoorten voldoende leefgebied overblijven voor een duurzame populatie. Havik Indien een zonnepanelenvrije zone van 25 meter tussen oever en zonnepanelen wordt aangehouden, wordt geen negatief effect verwacht op een mogelijk in de omliggende opgaande houtopstanden broedende havik. Tussen de opgaande begroeiing en de plas bevindt zich immers nog een wilgenstruweel met een breedte van gemiddeld 5-10 meter. Hiermee is de bufferzone tussen het zonnepannelenveld en een mogelijk aanwezig havikhorst minimaal 30-40 meter. De inschatting is dat deze breedte voldoende is om verstoring van het nest in de broedtijd te voorkomen. Hierom is voor deze soort geen aanvullend onderzoek noodzakelijk. Oeverzwaluw In het kader van de Zorgplicht van de Wet natuurbescherming wordt geadviseerd om een duurzame oeverzwaluwwand aan te leggen. Hiermee blijft de kolonie van de plas behouden en kan zich wellicht uitbreiden. Het is raadzaam het aanleggen van een dergelijke natuurlijke of kunstmatige wand in afstemming met een ecoloog te realiseren.

Ecochore Natuurtechniek

8

Vervolgonderzoek realisatie drijvend zonneveld Hattemerbroek

5. CONCLUSIE EN ADVIES Op de planlocatie is een natuuronderzoek uitgevoerd in de vorm quickscan natuuronderzoek aangevuld met vervolgonderzoek. Aan de hand van de hierdoor verkregen gegevens is een goed beeld ontstaan van de waarde van de planlocatie voor kranswieren, rugstreeppad en vissen. Daarnaast is de aanwezigheid van enkele overige diersoorten bekend geworden. Uit het vervolgonderzoek blijkt dat er geen kranswieren en rugstreeppadden aanwezig zijn in de plas. Van de aangetroffen vissoorten zijn geen beschermde soorten of bedreigde soorten van de Rode lijst bekend geworden. Hierdoor zijn geen nadere maatregelen noodzakelijk voor het plaatsen van het drijvende zonneveld. Advies Voor het behoud van de vispopulaties wordt in het kader van de Zorgplicht van de Wet natuurbescherming geadviseerd om een 25 meter brede zone met open water rondom de zonnepanelen te handhaven waardoor een zone zonbeschenen, open water behouden blijft. Deze zone is van groot belang voor de vispopulaties als ook de populaties van amfibieën en moeras- en watervogels. Door deze zone blijft immers de aanwezige moerasvegetatie en wilgenstruwelen als leefgebied van genoemde soortgroepen behouden. Oeverzwaluwen Om de aanwezige kolonie oeverzwaluwen binnen het plangebied te behouden, wordt geadviseerd om een duurzame oeverzwaluwwand aan te leggen.

Een dergelijke wand kan bestaan uit een (half)natuurlijk opgebouwde oever als ook een kunstmatige wand. Doordat voor het goed functioneren van een dergelijke zone voor een kolonie oeverzwaluwen diverse verschillende voorwaarden en mogelijkheden van toepassing zijn, is het raadzaam deze maatregelen af te stemmen met een ecoloog.

Ecochore Natuurtechniek

9

Vervolgonderzoek realisatie drijvend zonneveld Hattemerbroek

LITERATUUR BIJ12, 2017. Kennisdocument Rugstreeppad, versie 1.0 (publicatienummer BIJ12-2017017). BIJ12, Utrecht. Voerman, B., 2020. Quickscan natuuronderzoek realisatie drijvend zonneveld Hattemerbroek. Rapportnummer 201189. Ecochore Natuurtechniek, Eibergen.

Ecochore Natuurtechniek

10

Vervolgonderzoek realisatie drijvend zonneveld Hattemerbroek

BIJLAGE 1: FOTO’S AANVULLEND ONDERZOEK

Onderzochte plas met moerasvegetaties en wilgenstruwelen in de oeverzones.

Ecochore Natuurtechniek

11

Vervolgonderzoek realisatie drijvend zonneveld Hattemerbroek

Gevangen snoek.

Gevangen brasem.

Gevangen bittervoorn.

Ecochore Natuurtechniek

12

Vervolgonderzoek realisatie drijvend zonneveld Hattemerbroek

Gevangen blankvoorn en bittervoorn.

Gevangen baars en blankvoorn.

Ecochore Natuurtechniek

13

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hattem&id=00218823-376b-465a-881d-74858575de08