CConstaterende datHattem
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 bij brief Boni en AH Lidl_281021.pdf

Raadsvergadering 15 november 2021, gemeente HattemBij agendapunt: Bestemmingsplan Lidl4.323 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

MEMO LIDL HATTEM REACTIE OP OPLEGNOTITIE STEC 28 OKTOBER 2021

MEMO LIDL HATTEM REACTIE OP OPLEGNOTITIE STEC 28 OKTOBER 2021

Status: definitief Datum: 28 oktober 2021 Een product van: Bureau Stedelijke Planning bv Silodam 1E 1013 AL Amsterdam 020 - 625 42 67 www.stedplan.nl amsterdam@stedplan.nl Team Winkelen Dr. Aart Jan van Duren Floor Planken MSc Voor meer informatie: Dr. Aart Jan van Duren, ajvd@stedplan.nl

In opdracht van: Boni Supermarkten en Albert Heijn Vosselman

De in dit document verstrekte informatie mag uitsluitend worden gebruikt in het kader van de opdracht waarvoor deze is opgesteld. Elk ander gebruik behoeft de voorafgaande schriftelijke toestemming van Bureau Stedelijke Planning BV©. Projectnummer: 20210313 Referentie: Hattem-Lidl

INHOUDSOPGAVE

INLEIDING 1

7

REACTIE MEMO STEC LADDER LIDL HATTEM ...................................................... 8

INLEIDING

7

INLEIDING

Supermarkt Lidl heeft in Hattem het voornemen een winkel te openen aan de Populierenlaan. De locatie bevindt zich op een industrieterrein. Stec heeft in oktober 2018 een update gemaakt van het distributieplanologisch onderzoek (DPO) dat al was uitgevoerd door diverse onderzoeksbureaus. Deze update was nodig omdat zich nieuwe ontwikkelingen hadden voorgedaan en er recentere cijfers beschikbaar waren. Hierna heeft Stec ook de toets aan de Ladder voor Duurzame Verstedelijking opgesteld voor het initiatief van Lidl (7 november 2018). AKD advocaten ageert namens haar cliënten, Boni supermarkten en Albert Heijnondernemer Vosselman, tegen het voornemen van Lidl. AKD advocaten heeft destijds namens haar cliënten aan Bureau Stedelijke Planning gevraagd een reactie te formuleren op het onderzoek van Stec. Bureau Stedelijke Planning heeft hier in augustus 2020 op gereageerd. Naar aanleiding van deze reactie en nieuw gepubliceerde cijfers heeft Stec in oktober 2020 een oplegnotitie opgesteld voor de rapportage ‘Ladder Lidl Hattem’. In deze oplegnotitie is opnieuw gekeken naar het distributieplanologisch onderzoek van 2018 aan de hand van de toen beschikbare cijfers. Daarnaast wordt in de notitie ook gereageerd op de zienswijzen die Bureau Stedelijke Planning in augustus 2020 heeft opgesteld.

Naar aanleiding van deze notitie heeft AKD advocaten namens haar cliënten aan Bureau Stedelijke Planning gevraagd om een reactie te formuleren op hetgeen Stec naar voren heeft gebracht. De uitkomsten hiervan worden gepresenteerd in voorliggende memo.

8

REACTIE MEMO STEC LADDER LIDL HATTEM

1 REACTIE MEMO STEC LADDER LIDL HATTEM

Stec heeft in 2018 een Laddertoets opgesteld voor een vestiging van Lidl in Hattem. In augustus 2020 heeft Bureau Stedelijke Planning op deze Ladder gereageerd. In oktober 2020 heeft Stec een oplegmemo opgesteld op de bestaande Laddertoets. Deze memo bevat een herziening van het in 2018 opgestelde DPO en een tegenreactie op de reactie van Bureau Stedelijke Planning. In onderstaande tabel is een overzicht van de verschillende reacties zichtbaar met daarbij een tegenreactie van Bureau Stedelijke Planning. De elementen waarop gereageerd is zijn: 1. Het winkelvloeroppervlak van de nieuwe Lidl. 2. Het winkelvloeroppervlak van Albert Heijn. 3. De gerealiseerde binding- en toevloeiingscijfers. 4. De ambities ten aanzien van koopkrachtbinding en koopkrachttoevloeiing als gevolg van de komst van Lidl. 5. De vloerproductiviteit van het supermarktaanbod. 6. De formule-ontwikkeling van Lidl. 7. Concurrerende ontwikkelingen in de omgeving. 8. De ruimtelijke effecten van de komst van Lidl. 9. De meerwaarde van vestiging van Lidl in of bij het kernwinkelgebied van Hattem. 10. Het effect op de leegstand. 11. De invloed van online bestedingen. Concluderend kunnen we het volgende stellen: • De reactie van Stec op onze bemerkingen op de Laddertoets van 2018 is niet overtuigend. Er is door Stec teveel aan doelredenering gedaan, zonder met en objectieve blik naar de casus te hebben gekeken.

• De uitkomst van de distributieve berekening door Stec is zelfs met de correcties en afslagen die Stec ten faveure van het initiatief hanteert volstrekt niet voldoende om het initiatief te onderbouwen. Stec schetst in 2029 slechts 681 m2 wvo ruimte, ondanks alle kunstgrepen die Stec hiervoor heeft moeten hanteren. Kunstgrepen op het gebied van koopkrachtbinding, koopkrachttoevloeiing, de omvang van het initiatief, de vloerproductiviteit, kunstgrepen die ook nog eens anders zijn dan de kunstgrepen die in 2018 werden gehanteerd. Dit is op zijn best als weinig consistent te beschouwen. Zonder die kunstgrepen verdampt een groot deel van die niet-reële marktruimte. • (Los van het bovenstaande) gaat Stec veel te gemakkelijk voorbij aan het feit dat met de ontwikkeling van een derde, solitaire supermarktlocatie de

REACTIE MEMO STEC LADDER LIDL HATTEM

kans tot clustering (en daarmee versterking van de structuur) voorgoed tot het verleden behoort.

Ter toelichting staven we dit met de volgende overzichtstabel.

9

10

1.

REACTIE MEMO STEC LADDER LIDL HATTEM

REACTIE BSP (2020)

REACTIE STEC (2020)

REACTIE BSP (2021)

De vestiging van Lidl wordt groter (1.404 m2 wvo)

Het bruto vloeroppervlak van de beoogde Lidl bedraagt zo’n 2.050

De winkelvloeroppervlakte van Lidl gemeten

dan door Stec wordt aangenomen (1.287 m2 wvo).

m2. Het winkelvloeroppervlak bedraagt zo’n 1.285 m2 wvo (bron:

volgens de normering zoals gebruikelijk is, is

Lidl). Hiermee is sprake van een representatieve invulling. Om een

1.404 m2 Het verschil zit hem onder meer in de

lage prijs te kunnen bieden zijn de nieuwe filialen van Lidl zo

door hen aangeduide entreekoffer en het voor de

ontworpen dat in het magazijn grote voorraden kunnen worden

consument toegankelijke deel van de bake-off

opgeslagen. Hierdoor zijn minder (vracht)verkeersbewegingen

afdeling.

nodig. Ook werkt Lidl in het magazijn met pallets en pompwagens. Om deze goed en snel te kunnen gebruiken is een relatief groot magazijnoppervlakte nodig. Voor Lidl bestaat er dus geen aanleiding het winkelvloeroppervlak verder te maximeren. Het winkelvloeroppervlak bedraagt 1.285 m2 wvo. 2.

Albert Heijn heeft een oppervlakte van 1.639 m2 wvo Volgens Locatus bedroeg het oppervlak van de Albert Heijn in 2018 in plaats van 1.523 m2 wvo.

Deze correctie is terecht verwerkt.

1.523 m2 wvo. Momenteel bedraagt het oppervlak van de Albert Heijn 1.743 m2 wvo (+220 m2 wvo), zo blijkt uit cijfers van Locatus (oktober 2020). Het totale supermarktaanbod in Hattem komt daarmee uit op zo’n 3.009 m2 wvo. Hiermee is ook gerekend in het geactualiseerde DPO.

3.

Uit het Koopstromenonderzoek Oost-Nederland 2019 In het geactualiseerde DPO is gerekend met koopstromen die zijn

Stec heeft in zijn notitie voor wat betreft de

blijkt dat de koopkrachtbinding 79% is en de

gebaseerd op het Koopstromenonderzoek Oost-Nederland 2019. In

huidige koopkrachtbinding terecht de meest

toevloeiing 17%. Per saldo is er zowel in 2015 als in

2018 waren deze cijfers niet beschikbaar. Voor 2020 is gerekend met actuele (gemeten) cijfers uit het KSO Oost-

2019 sprake van een bescheiden koopkrachtlek (4%)

een koopkrachtbinding van 79% (gelijk aan KSO). Voor de

Nederland 2019 overgenomen. Voor de

in Hattem: er vloeien in de dagelijkse sector meer

koopkrachttoevloeiing is gerekend met 18% (+1%-punt hoger dan

koopkrachttoevloeiing gaat Stec niet uit van de

bestedingen af dan er toevloeien.

KSO). Stec heeft de toevloeiing onder andere afgezwakt ten opzichte 17% die in hetzelfde KSO is gemeten, maar verhoogt dit naar 18%, verwijzend naar invloed

REACTIE MEMO STEC LADDER LIDL HATTEM

11

van 2018 als gevolg van aanbodontwikkelingen in Wezep en

van toeristisch-recreatieve bestedingen die in het

Wapenveld.

KSO onderbelicht zouden zijn. Dit voelt als een willekeurige en oncontroleerbare ingreep die ook weinig effect heeft op de uitkomst van de distributieve berekening: +35 m2 wvo. De invloed van 1 procentpunt aanpassing van de toevloeiing op de uitkomst van de distributieve berekening is ook met de door Stec veronderstelde groei van de koopkrachtbinding (zie 4.) weliswaar meer dan evenredig groter, maar nog steeds van betrekkelijk weinig waarde op de uitkomst van de distributieve som. Concluderend kunnen we stellen dat ook met het zoeken naar de maximale reikwijdte van de distributieve berekening (maximale groei aantal inwoners, een groei van de koopkrachtbinding met maar liefst 11%-punt, een willekeurig gekozen groei van de koopkrachttoevloeiing en een lagere vloerproductiviteit) de uitkomst van de distributieve berekening nog steeds volstrekt onvoldoende is om toevoeging van Lidl aan het supermarktaanbod in Hattem te motiveren.

4.

Een toename van de koopkrachtbinding tot 90% en

Met de toevoeging van Lidl ontstaat een compleet en complementair Wij blijven van mening dat een

van de toevloeiing tot 25% is volstrekt onrealistisch

supermarktaanbod in Hattem. Inwoners van Hattem hebben, na

gezien de ligging van Hattem en het concurrerende

realisatie van Lidl, weinig tot geen reden meer om buiten de

koopkrachtsurplus van 8% (binding + toevloeiing

12

REACTIE MEMO STEC LADDER LIDL HATTEM

aanbod in de omgeving. Het huidige koopkrachtlek

gemeente boodschappen te doen. De koopkracht die nu afvloeit

= 108%) een onverantwoord groot surplus is voor

(4%) slaat met de aanname van Stec om in een fors

naar Wezep en Wapenveld (en Zwolle) zal deels in Hattem zelf

een kern als Hattem, die:

surplus (+15%). Dit is irreëel en wordt bevestigd door

besteed gaan worden. Een koopkrachtbinding van 90% in 2029

a)

Onder de rook ligt van de grote stad;

een benchmark met vergelijkbare gemeenten in het

vinden wij daarom reëel. De benchmark in het KSO met

b)

Geen natuurlijk achterland heeft;

KSO. Alleen enkele grotere grensplaatsen als

vergelijkbare gemeenten laat eenzelfde beeld zien. In deze

c)

Omgeven wordt door kernen van

Winterswijk of Coevorden kennen een dergelijk

gemeenten is de gemiddelde koopkrachtbinding 86%.

minimaal gelijke omvang en functie

surplus, vooral veroorzaakt door de Duitse consument.

(Wezep, Heerde, Elburg). Bovendien zien we in nabijgelegen kernen (van een vergelijkbare

Stec heeft weliswaar het surplus verlaagd van

omvang) een groter supermarktaanbod. Het bestaande

+15% naar +8%, verwijzend naar de recente

supermarktaanbod in deze kernen is vergelijkbaar met het aanbod

aanbodversterking in Wapenveld en Wezep, maar

in Hattem, na realisatie van Lidl. Alle kernen beschikken over een

gaat met de verwijzing naar de benchmark

hard discounter (Lidl/Aldi), een A-merk discounter (Boni) en

voorbij aan het feit dat:

fullservice supermarkt (Jumbo/Plus). De koopkrachtbinding ligt in

a)

Hattem zich met ca. 12.000 inwoners aan

deze kernen rond de 85-90%. Daarmee blijkt dat zowel de

de onderkant van de benchmarkklasse

koopkrachtbinding van 90% als het toekomstige supermarktaanbod

bevindt (10-20.000 inwoners) en de

reëel is voor een kern als Hattem.

gemiddeld koopkrachtbinding in de klasse daaronder (5-10.000 inwoners)

Omdat de bestedingen van toeristen in het nieuwe koopstromenonderzoek relatief laag zijn ingeschat (circa €

maar 80% bedraagt; b)

De koopkrachttoevloeiing in de categorie

300.000), vinden we het reëel om ervan uit te gaan dat de

10-20.000 inwoners bovendien sterk

koopkrachttoevloeiing 1%-punt hoger ligt dan waar in het KSO

wordt beïnvloed door de aard van de

van wordt uitgegaan. Hierbij hebben we gekeken naar het aantal

kern. Kortgezegd realiseren echte

overnachtingen in Hattem (op basis van cijfers aangaande

centrumkernen (naast het genoemde

toeristenbelasting), de sterke dagrecreatieve attractie van de

Coevorden ook kernen als Beilen,

Vestingstad Hattem en de gemiddelde bestedingen van toeristen

Denekamp, Elburg, Hardenberg,

en dagrecreanten.

Ommen, Raalte, Steenwijk en ook

REACTIE MEMO STEC LADDER LIDL HATTEM

13

Wezep) een toevloeiing van 25% of meer. Ook kernen die een naastgelegen woonkern zonder veel dagelijks aanbod kennen (zoals Ulft of Staphorst) hebben een hoge toevloeiing. Beide genoemde type kernen kennen dan ook een hoog surplus (vaak 15% of meer). Hattem heeft meer verwantschap met andere kernen zonder natuurlijk ommeland en/of onder de rook van een grote(re) stad, zoals IJsselmuiden en Genemuiden. In dit soort kernen wordt een surplus van 8% niet gehaald. Ondanks deze kunstgrepen blijft de uitkomst van de distributieve berekening door Stec voor de supermarktsector nog steeds volstrekt onvoldoende om toevoeging van Lidl aan het supermarktaanbod in Lidl te motiveren. Ook de Stec-berekening voor de dagelijkse sector als geheel levert met deze irreële aannames niet voldoende distributieve ruimte op om het Lidlinitiatief te kunnen motiveren. Daarbij komt dat Stec in zijn motivering van de binding en toevloeiing voor Hattem voorbijgaat aan het feit dat zich in Wezep op de voormalige

14

REACTIE MEMO STEC LADDER LIDL HATTEM

locatie van Welkoop mogelijk een Albert Heijnsupermarkt gaat vestigen. 5.

De gemiddelde vloerproductiviteit is afkomstig uit de In het rapport ‘omzetkengetallen 2019’ is opgenomen dat gebruik

De verwijzingen die Stec doet naar de NVM-

“omzetkengetallen” opgesteld door de verzamelde

gemaakt dient te worden van het 5-jaarsgemiddelde van de

publicatie en Fundagegevens gaan volstrekt voor

onderzoeksbureaus (waaronder Stec) als

winkelomzet. In dit rapport staat ook dat het 5 jarig gemiddelde niet bij aan het feit dat de huurprijzen voor

uitgangspunt bij eenduidig ruimtelijk economisch

per definitie de norm is voor goed functioneren. Een correctie op

supermarkten veel minder variëren dan die van

onderzoek. Het aanpassen van de vloerproductiviteit

deze norm, naar aanleiding van regionale invloeden, kan wenselijk

overig winkelaanbod (zeker niet-dagelijks). Er zijn

dat door Stec wordt gedaan lijkt een

zijn.

wel degelijk regionale verschillen, maar de

gelegenheidsargument om tot een gewenste uitkomst te kunnen komen.

variatie is veel minder groot dan Stec suggereert In bovenstaand memo is vloerproductiviteit met zo’n 3% verlaagd.

op grond van zijn verwijzingen (zie bijvoorbeeld

Dit is gedaan omdat de huurprijzen in Hattem lager liggen dan

het Handboek van SuperVastgoed Makelaardij uit

gemiddeld in Nederland. In Nederland wordt er gemiddeld € 160 per 2020). De keuze van Stec om een afslag te doen m2 winkelruimte gevraagd (NVM, Commercieel Vastgoed 2020). In

op de vloerproductiviteit met 3% is net als de

Hattem ligt de huurprijs voor winkelruimte (in het centrum) op

keuze van 1% aandeel toeristische bestedingen

gemiddeld zo’n € 145 per m2 (Funda in Business, oktober 2020). Ook willekeurig en oncontroleerbaar. in omliggende kernen constateren we lagere huurprijzen. In Wezep ligt deze bijvoorbeeld op € 130 per m2. Vergelijken we deze huurprijzen met de prijzen in bijvoorbeeld Winkelcentrum Zwolle, dan zien we duidelijke verschillen. Hier ligt de gemiddelde huurprijs op zo’n € 260 per m2. Er bestaan dus sterke regionale verschillen. Omdat de huurprijzen in Hattem zo’n 10% onder het landelijk gemiddelde liggen is een correctie van de benodigde vloerproductiviteit wenselijk. Omdat we verwachten dat het verschil in huurprijs voor dagelijkse winkelmeters minder groot is dan 10%

REACTIE MEMO STEC LADDER LIDL HATTEM

15

en omdat hierover beperkte data beschikbaar is, hebben we een conservatieve afslag van zo’n 3% gehanteerd. 6.

Lidl beweegt zich meer en meer van hard discounter

Stec is het oneens met de stelling dat Lidl en Boni naar elkaar

Wij hebben niet willen beweren dat Boni en Lidl

naar soft discounter en beweegt zich daarmee naar

bewegen. Er bestaan wel degelijk verschillen tussen Lidl en Boni.

qua formule vergelijkbaar zijn, maar wel dat Lidl

het segment waarin ook Boni opereert.

Boni is een A-merken discounter. Zij verkopen (vooral) A-merken

zich in de loop van de jaren beweegt naar een A-

voor een relatief lage prijs. Hierdoor wordt Boni door inwoners van

merken discounter als Boni. De groei van het

Hattem gezien als een primaire supermarkt (eerste keuze,

winkelvloeroppervlak, de groei van het

supermarkt waar consument het meest/vaakst boodschappen doet).

versassortiment, de introductie van A-merken en

Lidl verkoopt niet of nauwelijks A-merken. Zij verkopen vooral

de grote bakkerij-afdeling van Lidl zijn daarvoor

private label artikelen. Hierdoor wordt Lidl het vaakst als secundaire indicaties. of tertiaire supermarkt bezocht (tweede of derde keus). Daarbij komt dat het in de planologie gaat om de bestemming supermarkt en dat de precieze formule-invulling niet de grondslag kan zijn van de keuze tussen medewerking of geen medewerking. De recente overnames van Emté door Jumbo en die van Deen door Albert Heijn, Dekamarkt en Vomar laten zien dat de juridischplanologische bestemming bestendiger is dan de formule. 7.

De (inmiddels) gerealiseerde uitbreiding van Aldi

In het geactualiseerde DPO wordt hier rekening mee gehouden. De

Het door Stec aanzienlijk afgezwakte

Wapenveld alsmede de voorgenomen forse

verwachte toevloeiing is afgezwakt en richting 2029 gelijk

toevloeiingspercentage laat zien dat de

uitbreiding van Lidl in Wezep zijn niet meegenomen. gehouden. Doordat ook Wapenveld en Wezep hun

oorspronkelijke distributieve berekening wankel

supermarktaanbod versterken hebben consumenten uit deze kernen was. Het laat ook zien dat er met de huidige minder reden om in Hattem boodschappen te doen. Hierdoor

aannames door Stec letterlijk gezien te weinig

16

REACTIE MEMO STEC LADDER LIDL HATTEM

rekenen we voor de komende tien jaar met een gelijkblijvende

draagvlak is om de ontwikkeling distributief

koopkrachttoevloeiing.

mogelijk te maken. Stec zal bovendien mogelijk binding en toevloeiing wederom moeten corrigeren wanneer zich in Wezep, op de voormalige locatie van Welkoop, een Albert Heijn-supermarkt gaat vestigen. Dit zal het distributieve gat tussen het initiatief en de distributieve ruimte alleen maar groter maken. De aanzienlijke toevloeiing vanuit Wezep naar Albert Heijn in Hattem gaat dan grotendeels verloren. Iets dat een zeer substantiële impact zal hebben op de (nu al) weinig rooskleurige uitkomst van de distributieve berekening.

8.

De argumenten die Stec hanteert voor zijn stelling

Stec erkent dat het centrum van Hattem de belangrijkste

De reactie van Stec is uitgebreid, maar weinig

dat de ruimtelijke effecten van de komst van Lidl

aankooplocatie is voor niet-dagelijkse aankopen. Daarnaast vinden

overtuigend. Door erop te hameren dat de Boni-

beperkt zijn zijn buitengewoon zwak, alleen al

in het centrum van Hattem ook dagelijkse aankopen plaats, echter

supermarkt niet in het centrum gevestigd is,

omdat Stec grotendeels voorbijgaat aan de effecten

niet bij supermarkten (er is immers geen supermarkt gelegen in het

maar er net buiten, en door de uitdrukkelijke

op de ruimtelijke structuur en de belangrijke positie

centrum van Hattem), maar bij de drogist en/of speciaalzaken.

verwijzing naar het DTNP-rapport over de relatie

van het centrum daarin.

afstand-combinatiebezoek doet Stec feitelijk of de Supermarkten kunnen hierin een belangrijke rol spelen. Zij zorgen

huidige Boni geen meerwaarde heeft voor het

de hele week door voor passantenstromen en kunnen heirdoor

(functioneren van het) centrum van Hattem. Dit

bijdragen aan het behoud van een gevarieerd dagelijks én niet-

is veel te abstract en daarmee ondeugdelijk

dagelijks winkelaanbod. Belangrijke voorwaarde hiervoor is wel dat

beredeneerd. Het onderzoek van DTNP benadrukt

de onderlinge afstand tussen de supermarkt en het overige aanbod

het belang van supermarkten als levensader voor

REACTIE MEMO STEC LADDER LIDL HATTEM

17

niet te groot mag zijn. Hoe groter de afstand tussen de ingang van

aanvullend (dagelijks) aanbod. Het is evident dat

de supermarkt en overige winkels, hoe lager het aandeel van de

er in een ideale wereld een betere ruimtelijk-

supermarktbezoekers dat ook nog een of meer andere winkels of

functionele relatie zou kunnen zijn tussen de

voorzieningen bezoekt (DTNP, 2016). Bij een afstand van 40 meter

Boni en het centrum. Met een korte afstand, met

tot de eerste vijf winkels ligt het combinatiebezoek boven de 50%.

een betere zichtrelatie, etc. Dat is echter niet

Het combinatiebezoek daalt snel als de onderlinge afstand groter

hetzelfde als dat Boni geen toegevoegde waarde

wordt. Bij een afstand tussen 80 en 120 meter daalt het

zou hebben voor het centrum van Hattem. Die is

combinatiebezoek tot circa 35%.

er wel degelijk, gelegen op de rand van de vesting en met een parkeerterrein dat ook als bronpunt

In Hattem ligt de supermarkt (Boni) niet in het centrum, maar op

van centrumbezoek fungeert. In het betoog van

zo’n 200 meter afstand van het kernwinkelgebied. Hierdoor is het

Stec wordt daar veel te gemakkelijk aan voorbij

combinatiebezoek dat Boni genereert zeer beperkt.

gegaan. Het is evident dat een solitaire Lidl op de Populierenlaan voor geen enkele andere winkel

Uit het onderzoek van DTNP (2016) blijkt daarnaast dat ook de

meerwaarde oplevert, en een Lidl op een locatie

zichtrelatie tussen de winkels invloed heeft op het aantal

aan de rand van het centrum wel degelijk. De

combinatiebezoeken. Hoe meer winkels in het zicht vanaf de ingang stelling dat het combinatiebezoek dat Boni van de supermarkt, hoe hoger het combinatiebezoek. Alleen als de

genereert “zeer beperkt” is wordt volstrekt niet

(ingang van de) supermarkt op een zorgvuldige wijze is

onderbouwd, anders dan de uit zijn verband

vormgegeven en gekoppeld aan de rest van het centrum kunnen

getrokken verwijzing naar het DTNP-document.

andere winkels en voorzieningen echt profiteren van de aantrekkende werking. Dit is in dit geval niet zo. Vanaf de ingang

De stelling van Stec dat gezien de ligging van

van de Boni is geen enkele andere winkel (en dus ook geen winkel

Boni (buiten het kernwinkelgebied) en het

in het centrum van Hattem) zichtbaar. Er bestaan dus geen

beperkte combinatiebezoek dat Boni zou

zichtrelaties met ander aanbod in het centrum van Hattem. Dit is

genereren, omzetverlies bij Boni geen of slechts

ook logisch. Boni ligt buiten het kernwinkelgebied van Hattem.

beperkt effect heeft op de toekomstbestendigheid van het centrum van Hattem is dan ook

18

REACTIE MEMO STEC LADDER LIDL HATTEM

Enig omzeteffect bij Boni en/of Albert Heijn is niet uit te sluiten.

ongefundeerd en bezijden de werkelijkheid.

Leegstand verwachten we echter niet. Gezien de ligging van Boni

Omzetverlies voor Boni betekent wel degelijk

(buiten het kernwinkelgebied) en het beperkte combinatiebezoek

omzetverlies voor aanbieders in het centrum.

dat Boni genereert, heeft omzetverlies bij Boni geen of slechts beperkt effect op de toekomstbestendigheid van het centrum van Hattem. Hetzelfde geldt voor Albert Heijn. Deze winkel is gelegen in de wijk De Hilst en heeft hiervoor ook een belangrijke functie. Echter, we verwachten dat deze vestiging enig omzeteffect kan opvangen. Mocht onverhoopt toch blijken dat AH het niet zal redden als gevolg van de komst van Lidl, is dit niet onaanvaardbaar. Immers, inwoners kunnen op aanvaardbare afstand boodschappen blijven doen en de AH betreft een solitaire vestiging (er zal dus geen sprake zijn van een ruimtelijk effect op andere winkels). 9.

Onvolledige Laddertoets uitgevoerd door Stec. Er is

Voor de Ladder hoeven in principe geen alternatieve locaties te

niet gekeken naar mogelijke alternatieve locaties die worden afgewogen. De beoogde locatie voor Lidl ligt binnen het

Formeel is de reactie van Stec juist wanneer alleen naar de Ladder wordt gekeken Vanuit een

dichterbij het centrum zijn gelegen en waar andere

bestaand stedelijk gebied. In lijn met de jurisprudentie op dit aspect goede ruimtelijke ordening (de juiste functie op

aanbieders van het initiatief kunnen profiteren.

van de Ladder hoeven alternatieve locaties alleen afgewogen te

de juiste plaats) was een locatie-afweging zeer

worden als beoogde ontwikkeling buiten het bestaand stedelijk

wenselijk geweest. Die afweging was dan nooit in

gebied ligt. Dit is hier niet het geval. Bovendien versterken de

het voordeel van de ontwikkeling van een derde

genoemde alternatieve locaties in het BSP rapport het centrum van

supermarktlocatie (en dan ook nog eens een

Hattem (ook) niet of slechts zeer beperkt. Ook vanaf deze locaties is

solitaire locatie) uitgevallen, dat zal Stec met ons

de afstand tot de winkels groot en zijn de zichtrelaties beperkt.

eens zijn. Elke andere locatie waar clustering kan plaatsvinden (rand centrum of desnoods clustering met Albert Heijn) is gelet op de aard en schaal van Hattem veruit te verkiezen boven de ontwikkeling van de locatie Populierenlaan.

REACTIE MEMO STEC LADDER LIDL HATTEM

19

Anders dan met de locatie Populierenlaan zullen er op een dergelijke locatie ook positieve effecten optreden. 10.

BSP gaat ervan uit dat 1% omzetderving in de

BSP stelt dat omzetderving bij Boni en Albert Heijn een direct gevolg Onder verwijzing naar de voorgaande reactie

supermarkt leidt tot een leegstandstoename van 0,5% heeft op de leegstand in het centrum van Hattem. Zij stellen dat

(onder 9.) kunnen we deze reactie van Stec als

van het totale huidige gevestigde aanbod. In totaal

door de omzetderving in de supermarkten 700 m2 wvo extra

gaat het volgens BSP om zo’n 700 m2 wvo extra

winkelleegstand in het centrum van Hattem ontstaat. Dit klopt niet. bron die Stec hanteert (het DTNP-rapport over het

winkelleegstand. Deze toename kan volgens BSP

Er bestaat geen directe relatie tussen omzetderving in supermarkten belang van supermarkten) kan gesteld worden

onlogisch betitelen. Met verwijzing naar dezelfde

uitmonden in een aantasting van het woon-, leef-, en en leegstand bij overig aanbod in het centrum. Helemaal niet als de

dat verlies van het functioneren van de

ondernemersklimaat.

supermarkten een beperkte centrumfunctie hebben en slechts

supermarkt wel degelijk negatieve repercussies

beperkt combinatiebezoeken genereren (zie hierboven).

heeft voor het aanvullende aanbod dat van de trekkracht van de supermarkt afhankelijk is.

BSP vergelijkt hier appels met peren. Immers, zij berekenen het omzeteffect op supermarkten in Hattem. Dit doen zij door te stellen dat de omzetclaim volledig voor rekening komt van de andere supermarkten. In haar eigen DPO stelt BSP daarentegen dat er sprake is van enige marktruimte. De aanname dat de omzetclaim volledig voor rekening komt van andere supermarkten in Hattem is daarmee niet juist. Vervolgens vertaalt BSP de omzetclaim naar een leegstandseffect op basis van een niet te herleiden aanname. Daarna vertalen zij de leegstand (in het geval van het berekende omzeteffect van BSP circa 700 m2 wvo extra leegstand bij supermarkten – want daar gaat de berekening van BSP over), naar extra leegstand in het centrum van Hattem. Het door BSP veronderstelde leegstandseffect zou minimaal bij supermarkten moeten landen. Aangezien er geen supermarkten in centrum Hattem gelegen zijn is het vreemd dat de

20

REACTIE MEMO STEC LADDER LIDL HATTEM

conclusie getrokken wordt dat er extra leegstand in het centrum zal ontstaan. Het berekende leegstandseffect – voor zover te verwachten – heeft louter betrekking op supermarkten en geldt niet voor detailhandel in zijn algemeenheid. Uit de berekeningen van Stec blijkt overigens dat het (omzet- en leegstands)effect als gevolg van de realisatie van Lidl lager is dan door BSP verondersteld. Sterker nog; Stec verwacht een beperkt omzeteffect op bestaande supermarkten, maar geen leegstandseffect. 11.

BSP stelt dat er geen rekening is gehouden met de

De bestedingen in supermarkten stijgen al een aantal jaar op rij. Om Het is opmerkelijk dat daar waar het Stec

online bestedingen.

richting de toekomst mogelijke conjunctuureffecten uit te filteren

uitkomt correcties en afslagen wel worden

houden we de bestedingen richting 2029 gelijk. Hierin is een

gemaakt (denk aan de vloerproductiviteit en

toename van online bestedingen dus in feite al verwerkt. Dit heft

kooporiëntaties), maar waar het afbreuk doet aan

elkaar dus op. Bovendien zorgt de huidige coronacrisis voor een

de uitkomst van de distributieve berekening dit

forse omzetplus bij supermarkten, zowel online als offline.

niet wordt gedaan. Dat is op zijn minst niet consequent.

OVERZICHT REACTIES 'LADDER LIDL HATTEM' Bron: Stec; Bureau Stedelijke Planning

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hattem&id=68754ed3-824c-4dab-99d2-6cad4972fb3b