CConstaterende datHattem
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 bij beantwoording RES 1.0 en RSW - Eindrapport inventarisatie milieuinformatie Gelderse RESen.pdf

Raadsvergadering 31 mei 2021, gemeente HattemBij agendapunt: Vaststellen Regionale Strategie Warmte (RSW) en Regionale Energie Strategie (RES) 1.0.12.821 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

63949 – Intern vertrouwelijk

27

8.3 Conclusies en aanbevelingen Cleantech Conclusies •

In het proces tot dusverre zijn natuur- en milieueffecten in wisselende mate in kaart gebracht. Milieu-informatie heeft een rol gespeeld in het ontwerpend onderzoek. Bij sommige locaties is ook ecologisch onderzoek uitgevoerd, waarbij vooralsnog onduidelijk is hoe de resultaten daarvan doorwerken in de afweging en besluitvorming.

•

Er zijn tien globale zoekgebieden in de concept-RES opgenomen, waarin nog nader geprioriteerd moet worden. Beleidsbeperkingen zijn in kaart gebracht en beschreven bij de diverse locaties.

•

De komende fase worden de tien potentiële zoekgebieden nader uitgewerkt en afgewogen. Die stap leent zich ook goed voor een transparante beoordeling op milieuaspecten.

•

Er is een afwegingskader opgenomen in de concept-RES, waarvan het vooralsnog onduidelijk is hoe deze wordt toegepast bij de beoordeling van varianten. Milieuaspecten ontbreken in dit afwegingskader als herkenbaar/zelfstandig thema (maar worden deels meegenomen onder “beleidskaders”).

Aanbevelingen •

Organiseer transparantie in de afweging tussen de tien potentiële zoeklocaties. Maak helder hoe de resultaten van de bestuurlijke reacties, maatschappelijke participatie en inhoudelijk onderzoek doorwerken in deze afweging.

•

Dit vraagt aanscherping van het afwegingskader en uitwerking van het afwegingsproces. Effecten op natuur en milieu dienen herkenbaar terug te komen in het afwegingskader.

•

Het heeft meerwaarde om een plan-m.e.r. uit te voeren of een m.e.r.-advies te vragen aan Commissie m.e.r. over de (milieu-)voor- en nadelen van de tien locaties, mits dit snel tot resultaat kan leiden en het RES-proces er niet te veel door wordt opgehouden. Een dergelijke stap maakt de RES 1.0 robuuster richting het uitvoeringsproces en biedt een stevige onderbouwing voor bestuurders en maatschappelijke stakeholders.

•

Bespreek met provincie en omliggende regio’s de mogelijkheid om een plan-m.e.r. uit te voeren op het schaalniveau van de Veluwe, als vervolg op de nu lopende beleidsmatige analyse. Gelet op de organisatorische complexiteit zou dit plan-m.e.r. op Veluweniveau over de RES 1.0 heen getild kunnen worden.

28

63949 – Intern vertrouwelijk

9. Factsheet Fruitdelta Rivierenland 9.1 Inhoudelijke aspecten

INHOUDELIJKE ASPECTEN

Toepassing in Fruitdelta Rivierenland

Beoordeling vanuit MER-perspectief

Volledigheid en inzicht in effecten op landschap, cultuurhistorie en archeologie

De landschappelijke kwaliteiten staan centraal in de afweging en bepalen van de denkrichtingen. In het document “Een verhaal voor de RES” is de impact op het landschap een belangrijke drager.

Landschap is een belangrijke onderlegger in de concept-RES. Daarnaast is gebruik gemaakt van een door de RCE gemaakte waardenkaart voor cultuurhistorie.

⚫⚫⚫⚫

Verder bevat de concept-RES een zon- en windladder waarin voorwaarden voor de inpassing per landschapstype zijn opgenomen. Voor zon zijn ontwerpprincipes geformuleerd. Een cultuurhistorische waardenkaart is gebruikt als onderlegger voor de RES. De beoordeling en afweging van effecten zijn niet opgenomen. ⚫⚫⚫⚪

Volledigheid en inzicht in effecten op ondergrond

De effecten op o.a. grondwater, bodemstabiliteit en bodemkwaliteit zijn niet onderzocht. Deze aspecten zijn met name relevant voor geothermie en andere vormen van warmteproductie waarbij gebruik wordt gemaakt van de ondergrond. Deze vormen van hernieuwbare energie zijn wel in kaart gebracht in het warmte-onderzoek dat door RHDHV is uitgevoerd, maar nog niet dermate concreet dat op milieueffecten kan worden getoetst .

Het is nog onduidelijk hoe de effecten op de landschapskwaliteiten en cultuurhistorische waarden worden beoordeeld en meewegen in de keuzes. Niet onderzocht, ook niet onderbouwd waarom dit aspect evt. (nog) niet van toepassing is.

⚫⚪⚪⚪

⚫⚪⚪⚪

Volledigheid en inzicht in effecten op natuur

Er is tot nu toe uitsluitend een beleidsmatige analyse uitgevoerd. Er is geen verdiepend onderzoek naar de effecten uitgevoerd. Vermeld is dat in het kader van RES 1.0 onderzoek naar beperkingen en randvoorwaarden wordt gedaan.

⚫⚫⚪⚪

Afgezien van een beleidsmatige analyse, lijkt natuur nog geen volwaardige plek te hebben in de afweging. Nader verdiepend onderzoek voor het goed kunnen afwegen van de milieueffecten volgt. Het is nog onduidelijk hoe de effecten op natuur worden beoordeeld en meewegen in de keuzes.

⚫⚫⚪⚪

29

63949 – Intern vertrouwelijk

Volledigheid en inzicht in effecten op leefomgeving

In de ontwerpateliers zijn technische randvoorwaarden zoals geluid en externe veiligheid als input gebruikt. Vermeld is dat in het kader van RES 1.0 onderzoek naar beperkingen en randvoorwaarden wordt gedaan.

⚫⚫⚫⚪

Wettelijke normen en richtlijnen worden als input betrokken in ateliers. De effecten worden in het vervolg berekend en afgewogen. Inzicht in de gebruikte data en/of veiligheidsafstanden ontbreekt.

⚫⚫⚪⚪

Inzicht in effecten op ruimtegebruik

De effecten van energie infrastructuur op het ruimtegebruik zijn niet onderzocht. Wel is een netimpactanalyse uitgevoerd. Meervoudig ruimtegebruik is een van de criteria die is gehanteerd bij de afweging van drie denkrichtingen. De beoordeling en afweging van effecten zijn niet opgenomen.

Afgezien van het criterium meervoudig ruimtegebruik, is de concept-RES niet volledig op dit onderdeel. ⚫⚫⚪⚪

Omdat veel informatie ontbreekt, zijn de meeste keuzes onvoldoende navolgbaar.

De effecten op stedelijke functies, landbouw, toerisme en recreatie zijn niet onderzocht. ⚫⚫⚪⚪

Inzicht in energieopbrengst en vermeden emissies

Het bod en opbouw van het bod zijn in TWh weergegeven alsmede bijdrage aan CO2reductie

Opbrengst in PJ of TWh ten opzichte van regionale opgave en bijdrage aan CO2-reductie

Er is volledig inzicht met de juiste diepgang. ⚫⚫⚫⚫

De keuzes zijn volledig navolgbaar. ⚫⚫⚫⚫

Inzicht in cumulatieve effecten en mitigerende maatregelen

In de concept-RES is geen aandacht besteed aan deze aspecten.

- Is er inzicht in mogelijke cumulatie van effecten?

De informatie is niet aanwezig. ⚫⚪⚪⚪

- Is er inzicht in mogelijke maatregelen om nadelige effecten te verminderen of weg te nemen?

⚫⚪⚪⚪

Haalbaarheid van de keuzes in de RES

Landschap en behoefte aan clustering zijn bepalend voor de gemaakte keuzes.

- Zijn de in de RES gemaakte keuzes gebaseerd op milieurandvoorwaarden?

Voor zover na te gaan is er geen belemmeringen/kansenkaart gebruikt. ⚫⚫⚪⚪

- Is er een belemmeringen/kansenkaart voor windturbine- en zonneparken, warmtebronnen en energie-infrastructuur opgesteld? ⚫⚫⚪⚪

De keuzes zijn voor een deel gebaseerd op de milieurandvoorwaarden. Een beperkingen/ kansenkaart lijkt te ontbreken. Om de haalbaarheid van de keuzes goed te kunnen onderbouwen is nog (milieu-gerelateerd) onderzoek nodig. De rol die de geïnventariseerde beperkingen en kansen hebben gespeeld in de ontwerpateliers is niet goed navolgbaar.

30

63949 – Intern vertrouwelijk

9.2 Procesmatige aspecten PROCESMATIGE ASPECTEN

Toepassing in Fruitdelta Rivierenland

Beoordeling vanuit MER-perspectief

Heldere start - Is het door te lopen proces duidelijk uitgelegd?

De startnotitie omvat uitgangspunten op basis waarvan de RES geschreven gaat worden en beschrijft het participatie-traject en hoe inbreng wordt gebruikt bij ateliers. Daarnaast worden

- Is het startdocument bestuurlijk vastgelegd?

samenwerkingsvormen en -agenda en de beoogde governance structuur beschreven.

RES-proces wordt globaal besproken. Planning al redelijk gedetailleerd. Besluitvorming door 8 gemeenteraden, waterschap en Provincie Gelderland.

- Hoeveel invloed is er geweest op de opdracht?

De op te leveren producten per thema (warmte, infrastructuur etc.) worden voor zowel concept-RES als RES 1.0 beschreven. De startnotitie beschrijft een globale fasering en toont een schematische weergave van meer gedetailleerde planning. M.e.r. nog niet meegenomen in startnotitie.

Gestructureerd proces - Volgt het proces een duidelijk vooropgezet traject?

Het proces volgt een duidelijk vooropgezet traject. Zo beschrijft het onder andere de gerealiseerde projecten en projecten die in de pijplijn zitten en is netimpactanalyse gemaakt voor locaties die in concept-bod zijn opgenomen.

- Vindt een afweging plaats over oplossingsrichtingen (alternatieven), scenario’s en vertaling daarvan in ruimtelijke keuzes en randvoorwaarden.

Ter ondersteuning van het proces is door Feddes/Olthof een rapport gemaakt met daarin een landschapsanalyse van de regio, opbrengsten uit ruimteateliers (zon- en windladders opgesteld) en koppeling hiertussen.

Participatie - Zijn alle partijen betrokken (stakeholders, belangenorganisaties, bestuurders, inwoners etc.)?

In de concept-RES wordt duidelijk de rol van verschillende partijen beschreven: “inwoners worden geraadpleegd, deelnemers ruimteateliers hebben adviserende rol, partijen in stuurgroep RES zijn coproducenten en volksvertegenwoordigers gezien als meebeslissers”.

- Hoe is participatie vormgegeven?

Bij de start is een regionaal startatelier georganiseerd, daarna lokale ateliers met stakeholders.

- Hoe is inspraak gefaciliteerd, van de start tot besluitvorming?

In totaal zijn 15 lokale ateliers georganiseerd waarbij het deelnemersveld (stakeholders en inwoners) lokaal bepaald werd. De ateliers worden gebruikt om kansen en belemmeringen in beeld te brengen, zoekgebieden aan te wijzen voor wind en het ontwikkelen van wind- en zonneladders. Participatie was nog niet volledig om mee te nemen in het bod, verfijning.

- Hoe is in het RES-proces omgegaan met mogelijke alternatieven? - Welke keuzes liggen ten grondslag aan het benoemen van alternatieven? - Is onderzocht of alternatieven met eenzelfde doelbereik tot andere en/of beperktere milieueffecten zullen leiden?

⚫⚫⚪⚪

⚫⚫⚫⚫

Er zijn nog geen keuzes in denkrichtingen gemaakt. De focus ligt nu op bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak creëren. Het vervolg richting de RES 1.0 is globaal beschreven, inclusief opnemen van een m.e.r.-advies.

Alternatievenafweging

⚫⚫⚫⚪

Er zijn drie denkrichtingen gehanteerd voor windlocaties. Een van de gebruikte bouwstenen voor het ontwikkelen van de denkrichtingen is vanuit landschappelijk oogpunt. Dit bevat de ingreep op het landschap, inpassingsmogelijkheden, en koppeling tussen natuur en landschap.

⚫⚫⚫⚪

Gemaakte keuzes in startdocument zijn navolgbaar. Onduidelijk op welke wijze belanghebbenden invloed op het startdocument hadden. Proces tot concept-RES duidelijk en vervolg richting RES 1.0 globaal beschreven. Landschapsanalyse gemaakt en gekoppeld met uitkomsten ateliers en netimpactrapportage. Grondige vergelijking van denkrichtingen. Keuzes waarom o.a. ateliers gehouden worden onderbouwd. Afgelegde route niet altijd onderbouwd. Niet geheel duidelijk hoe milieueffecten meegenomen zijn in het proces en gaan worden richting de RES 1.0. Participatie door regionale en lokale ateliers, voornamelijk via belangenorganisaties.

⚫⚫⚫⚪

⚫⚫⚫⚪

⚫⚫⚪⚪

Verder is een globaal afwegingskader gebruikt en gekeken naar (koppel)kansen. Natuur/ecologische effecten zijn niet als apart criteria getoetst. Valt nu onder ruimtegebruik: inpassing in het landschap. ⚫⚫⚪⚪

Gemaakte keuzes zijn navolgbaar. Rol van betrokken partijen helder beschreven. Videoverslagen en presentaties bijeenkomsten openbaar.

Duidelijk dat er milieueffecten zijn, maar informatie welke dit precies zijn, is er niet. Veel (milieugerelateerd) onderzoek moet nog plaatsvinden en afgewogen worden. Daartoe wordt o.a. m.e.r.-advies gevraagd. Selectie nog niet op basis van milieueffecten gemaakt. Afwegingskader met hoofdcriteria wordt gehanteerd, maar niet helder hoe dit wordt toegepast. M.e.r.-advies moet inzicht geven in alternatievenafweging.

63949 – Intern vertrouwelijk

31

9.3 Conclusies en aanbevelingen Fruitdelta Rivierenland Conclusies •

Regio Fruitdelta Rivierenland volgt een helder geordend proces. In het concept-bod zijn alleen de locaties opgenomen die al in de pijplijn zitten; in het proces naar RES 1.0 wordt ingezet op verdubbeling van dat bod. Daartoe zijn denkrichtingen ontwikkeld, die voorliggen in het consultatieproces met stakeholders, inwoners en volksvertegenwoordigers.

•

De gesprekken met stakeholders zijn zonder (harde) belemmeringen op de kaart gevoerd. Milieuaspecten zijn tot dusverre vooral meegenomen in het ontwerpend onderzoek, waarin met name is gekeken naar kansen voor inpassing in en versterking van natuur en landschap. Ook is een cultuurhistorische waardenkaart gebruikt. Verder zijn milieueffecten nog beperkt meegenomen.

•

De regio verkent al geruime tijd hoe om te gaan met het m.e.r.-instrumentarium. Er wordt een advies gevraagd aan Commissie m.e.r.. De adviesvraag is nog niet bekend, maar lijkt zowel in te zetten op een toets op volledigheid als op een advies over de afweging van bouwstenen en denkrichtingen.

Aanbevelingen •

Benut de resultaten van het m.e.r.-advies voor een transparante afweging / integratie van de denkrichtingen naar één voorkeursrichting.

•

Maak helder hoe de resultaten van de bestuurlijke reacties, maatschappelijke participatie en inhoudelijk onderzoek / m.e.r.-advies doorwerken in deze afweging.

•

Dit vraagt aanscherping van het afwegingskader en uitwerking van het afwegingsproces. Effecten op natuur en milieu dienen herkenbaar terug te komen in het afwegingskader.

32

63949 – Intern vertrouwelijk

10.

Factsheet Arnhem Nijmegen

10.1

Inhoudelijke aspecten

INHOUDELIJKE ASPECTEN

Toepassing in Arnhem-Nijmegen

Beoordeling vanuit MER-perspectief

Volledigheid en inzicht in effecten op landschap, cultuurhistorie en archeologie

In de RES staat dat een afwegingskader is opgesteld voor het zoeken en beoordelen van zoekgebieden voor wind en zon. Onder andere landschap en cultuurhistorie zijn toetsingsaspecten. Er is geen inzicht in de beoordeling en afweging van deze aspecten.

Landschap en cultuurhistorie zijn belangrijke onderleggers in de concept-RES. ⚫⚫⚫⚪

In de uitwerking naar scenario's is impact op het landschap betrokken. De beoordeling en afweging van effecten zijn niet opgenomen. Er is een gereedschapskist met bouwstenen gemaakt. Hiermee is de inpassing gevisualiseerd. De effecten lijken echter niet beoordeeld. In het RES-proces is een kaart cultuurhistorie opgesteld. Deze is voornamelijk informatief gebruikt en is niet ter beoordeling en afweging opgenomen in de concept-RES. Volledigheid en inzicht in effecten op ondergrond

De effecten op o.a. grondwater, bodemstabiliteit en bodemkwaliteit zijn niet onderzocht. Deze aspecten zijn met name relevant voor geothermie en andere vormen van warmteproductie waarbij gebruik wordt gemaakt van de ondergrond. Deze vormen van hernieuwbare energie zijn wel in kaart gebracht in het warmte-onderzoek dat door RHDHV is uitgevoerd, maar nog niet dermate concreet dat op milieueffecten kan worden getoetst.

⚫⚫⚪⚪

Het ontwerpproces met volgordelijk het ontwerpen van bouwstenen en vervolgens het ontwikkelen van landschappelijke scenario’s is transparant. Het is echter nog onduidelijk hoe de effecten op de landschapskwaliteiten en cultuurhistorische waarden worden beoordeeld en meewegen in de keuzes.

Niet onderzocht, ook niet onderbouwd waarom dit aspect evt. (nog) niet van toepassing is. ⚫⚪⚪⚪

⚫⚪⚪⚪

Volledigheid en inzicht in effecten op natuur

Er is uitsluitend een beleidsmatige analyse uitgevoerd. De instandhoudingsdoelstellingen zijn niet in kaart gebracht en er is geen verdiepend onderzoek naar de effecten uitgevoerd.

⚫⚫⚪⚪

In de beleidsmatige analyse zijn de Natura 2000-gebieden als zachte restrictie voor wind en zon beschouwd; gesteld wordt dat in Natura 2000 onder voorwaarden en na extra toetsing wind en zon gerealiseerd kan worden. Deze stelling is op basis van de huidige wet- en regelgeving risicovol.

ER is ruim aandacht voor aandachtspunten en beperkingen van ecologische effecten. Voor het vervolg is het wenselijk dat er duidelijkheid is over de planologische mogelijkheden voor zon en wind in Natura 2000. In de huidige concept-RES wordt hier een voorschot opgenomen. Nader verdiepend onderzoek voor het goed kunnen afwegen van de milieueffecten is noodzakelijk. Het is nog onduidelijk hoe de effecten op natuur worden beoordeeld en meewegen in de keuzes.

⚫⚫⚪⚪

33

63949 – Intern vertrouwelijk

Volledigheid en inzicht in effecten op leefomgeving

Geluid en externe veiligheid zijn als harde restricties voor wind beschouwd. Er is een analyse van deze restricties uitgevoerd. ⚫⚫⚫⚪

Wettelijke normen en richtlijnen worden als basis gebruikt. De effecten zijn in beeld, echter zijn deze nog niet berekend en afgewogen. Een inzicht in de gebruikte data en/of veiligheidsafstanden ontbreekt.

⚫⚫⚪⚪

Inzicht in effecten op ruimtegebruik

De effecten van energie infrastructuur op het ruimtegebruik zijn niet onderzocht. Wel is een netimpactanalyse uitgevoerd. In de uitwerking naar scenario's zijn gebiedsopgaven en koppelkansen meegenomen. De beoordeling en afweging van effecten zijn niet opgenomen.

Afgezien van het criterium meervoudig ruimtegebruik, is de RES niet volledig op dit onderdeel. ⚫⚫⚪⚪

Omdat veel informatie ontbreekt, zijn de meeste keuzes onvoldoende navolgbaar.

De effecten op stedelijke functies, landbouw, toerisme en recreatie zijn niet onderzocht. ⚫⚫⚪⚪

Inzicht in energieopbrengst en vermeden emissies Opbrengst in PJ of TWh ten opzichte van regionale opgave en bijdrage aan CO2-reductie

Het bod en opbouw van het bod zijn in TWh weergegeven alsmede de verhouding tot Gelderse doelstelling van 55% CO2 reductie.

Er is volledig inzicht met de juiste diepgang. ⚫⚫⚫⚫

De keuzes zijn volledig navolgbaar. ⚫⚫⚫⚫

Inzicht in cumulatieve effecten en mitigerende maatregelen

In de RES is geen aandacht besteed aan deze aspecten.

- Is er inzicht in mogelijke cumulatie van effecten?

De informatie is niet aanwezig. ⚫⚪⚪⚪

- Is er inzicht in mogelijke maatregelen om nadelige effecten te verminderen of weg te nemen? ⚫⚪⚪⚪

Haalbaarheid van de keuzes in de RES

Beleidsmatige en bestuurlijke afwegingen zijn bepalend voor keuzes.

- Zijn de in de RES gemaakte keuzes gebaseerd op milieurandvoorwaarden?

Er zijn kaarten opgesteld met harde en zachte restricties voor wind en zon. Daarnaast zijn een drietal combinatiekaarten opgesteld met regionale zoekgebieden wind en zon, potentiegebieden wind en gemeentelijk beleid

- Is er een belemmeringen/kansenkaart voor windturbine- en zonneparken, warmtebronnen en energie-infrastructuur opgesteld?

⚫⚫⚪⚪

⚫⚫⚪⚪

Uit de RES en de interviews is duidelijk geworden dat milieueffecten voldoende in beeld zijn. Het huidige bod is echter tot stand gekomen op basis van bestuurlijk draagvlak. Er zijn meerdere informatieve kaarten beschikbaar. Het gebruik van deze kaarten in de ontwerpateliers en de doorwerking in de keuzes is niet goed navolgbaar.

34

63949 – Intern vertrouwelijk

10.2

Procesmatige aspecten

PROCESMATIGE ASPECTEN

Toepassing in Arnhem Nijmegen

Beoordeling vanuit MER-perspectief

Heldere start

De startnotitie RES bevat uitgangspunten en vastgelegde afspraken voor het verkrijgen van een bestuurlijke “go” om o.a. zoekgebieden in kaart te brengen. De afspraken bevatten het beoogde doel, de aanpak, de planning en organisatiestructuur. Daarnaast geeft de startnotitie een overzicht van het besluitvormingsproces en waar inspraak mogelijk is. Een apart hoofdstuk is gewijd aan communicatievormen en het bevorderen van participatie.

RES-proces en bijbehorende planning worden besproken, evenals vormen van inspraak. Besluitvorming door gemeenteraden, waterschap en Provincie.

- Is het door te lopen proces duidelijk uitgelegd? - Is het startdocument bestuurlijk vastgelegd? - Hoeveel invloed is er geweest op de opdracht?

⚫⚫⚫⚪

⚫⚫⚪⚪

Gestructureerd proces - Volgt het proces een duidelijk vooropgezet traject? - Vindt een afweging plaats over oplossingsrichtingen (alternatieven), scenario’s en vertaling daarvan in ruimtelijke keuzes en randvoorwaarden.

Participatie - Zijn alle partijen betrokken (stakeholders, belangenorganisaties, bestuurders, inwoners etc.)? - Hoe is participatie vormgegeven? - Hoe is inspraak gefaciliteerd, van de start tot besluitvorming?

Alternatievenafweging - Hoe is in het RES-proces omgegaan met mogelijke alternatieven? - Welke keuzes liggen ten grondslag aan het benoemen van alternatieven? - Is onderzocht of alternatieven met eenzelfde doelbereik tot andere en/of beperktere milieueffecten zullen leiden?

Er is een duidelijk traject gevolgd. Het proces is gestart met het samenstellen bouwstenen. Middels ruimtelijke studies en input van stakeholders zijn koppelkansen beschreven. Vervolgens is via themabijeenkomsten (cultuurhistorie, biodiversiteit etc.) een verdiepingsslag gemaakt. Door harde en zachte restricties te hanteren zijn zoekgebieden getrechterd, om uiteindelijk tot zes ruimtelijke scenario’s te komen. Echter, door bestuurlijke complexiteit is het vooropgezette afwegingsproces niet gevolgd. Er is extra draagvlakonderzoek middels een inwonersenquête uitgevoerd en gedeeld. De concept-RES beschrijft een duidelijk proces richting RES 1.0 inclusief fasering. Om participatie te vergroten is vier keer een cyclus doorlopen waar stakeholders, bestuurders en ambtenaren om beurten middels deelgebied- en regionale ateliers, intermezzo’s en andere overleggen inspraak hadden. Bouwstenen, scenario’s en een regionaal ontwerp zijn in de stakeholder cyclussen besproken om tot een conceptbod te komen. Er is een enquête gehouden onder inwoners, daarin is nog niet ingegaan op de verschillende scenario’s.

Er is een afwegingskader gemaakt om ieder zoekgebied te toetsen. Trechtering vond plaats door onder andere een verschil in harde en zachte restricties te hanteren. Echter, er zijn (nog) geen conclusies getrokken uit deze toetsing van de zoekgebieden. Specifieke criteria rondom natuur en biodiversiteit zijn nog niet uitgewerkt in het afwegingskader. Er ligt veel informatie over zoekgebieden (o.a. omtrent impact op het landschap en cultuurhistorie) dat nog niet is gebruikt door bestuurlijke gevoeligheid. De zoekgebieden zijn nu vooral geselecteerd op basis van bestuurlijk draagvlak.

⚫⚫⚪⚪

⚫⚫⚪⚪

⚫⚫⚪⚪

⚫⚫⚪⚪

⚫⚫⚪⚪

⚫⚪⚪⚪

Gemaakte keuzes in startdocument zijn navolgbaar. Onduidelijk in welke mate inspraak op startdocument mogelijk was. Proces tot concept-RES en vervolg richting RES 1.0 duidelijk beschreven. Verder enkel rapport omtrent inwoners participatie gepubliceerd. Afwegingsproces met denkrichtingen gedurende het proces losgelaten. Keuzes waarom o.a. ateliers gehouden worden onderbouwd. Niet goed navolgbaar hoe de uiteindelijke trechtering van potentiële zoekgebieden heeft plaatsgevonden. Niet geheel duidelijk hoe milieueffecten meegenomen zijn in het proces. Veel partijen en belanghebbenden doen mee en worden betrokken in trechterstappen. Inwoners nog niet bij trechterstappen betrokken. Participatietraject gevolgd met heldere afwisseling van verschillende “intermezzo’s”. Onduidelijk welke rol de participatie speelde in de gemaakte keuzes. Verslaglegging ateliers niet openbaar terug te vinden. Duidelijk dat er milieueffecten zijn, maar informatie welke dit precies zijn, is er niet. Globale verkenning gemaakt, maar veel (milieu-gerelateerd) onderzoek moet nog plaatsvinden en afgewogen worden. Het alternatievenonderzoek heeft uiteindelijk geen rol gespeeld in de gemaakte keuzes. Selectie nog niet op basis van milieueffecten gemaakt, maar vooral bestuurlijk draagvlak.

63949 – Intern vertrouwelijk

10.3

35

Conclusies en aanbevelingen Arnhem Nijmegen

Conclusies •

De regio volgt een doordacht proces waarin inhoud, stakeholderbetrokkenheid en besluitvorming helder van elkaar is gescheiden in “intermezzo’s”. Ook inwoners zijn betrokken in ateliers en via een enquête.

•

Er zijn diverse thema-ateliers georganiseerd over o.a. cultuurhistorie, natuur, biodiversiteit, landschap, landbouw, klimaatadaptatie, mobiliteit en bedrijven, wat veel inzicht heeft opgeleverd en is gebruikt voor ontwikkeling van energiebouwstenen.

•

Er zijn ook filterkaarten gebruikt met harde en zachte beperkingen. Natura2000 gebieden zijn onder zachte beperkingen gecategoriseerd. Dat is een risico, omdat de kans groot is dat de natuurwetgeving in die gebieden geen ruimte laat voor grootschalige duurzame energieopwek en dit dus later in het proces alsnog tot een blokkade kan leiden.

•

Er is een afwegingskader gebruikt en ook toegepast op de verschillende zoekgebieden. Die informatie is alleen ambtelijk beschikbaar en heeft nog geen rol gespeeld in het proces, er moeten nog conclusies aan worden verbonden. In het afwegingskader zijn milieubeleidsbeperkingen opgenomen.

•

Kortom, in het proces is veel inhoudelijke informatie gegenereerd, maar in de laatste fase naar de concept-RES is een deel hiervan buiten beschouwing gelaten en primaat gegeven aan bestuurlijk draagvlak. Dit doet afbreuk aan de transparantie en onderbouwing van deze trechterstap.

Aanbevelingen •

Organiseer transparantie in de afweging tussen de potentiële zoeklocaties. Maak helder hoe de resultaten van de bestuurlijke reacties, maatschappelijke participatie en inhoudelijk onderzoek doorwerken in deze afweging.

•

Dit vraagt een transparante toepassing van het afwegingskader en uitwerking van het afwegingsproces. Effecten op natuur en milieu dienen herkenbaar terug te komen in het afwegingskader.

•

Het heeft meerwaarde om een plan-m.e.r. uit te voeren of een m.e.r.-advies te vragen aan Commissie m.e.r. over de (milieu-)voor- en nadelen van de potentiële locaties, mits dit snel tot resultaat kan leiden en het RES-proces er niet te veel door wordt opgehouden. Een dergelijke stap maakt de RES 1.0 robuuster richting het uitvoeringsproces en biedt een stevige onderbouwing voor bestuurders en maatschappelijke stakeholders.

•

Bespreek met provincie en omliggende regio’s de mogelijkheid om een plan-m.e.r. uit te voeren op het schaalniveau van de Veluwe, als vervolg op de nu lopende beleidsmatige analyse. Gelet op de organisatorische complexiteit zou dit plan-m.e.r. op Veluweniveau de RES 1.0 heen getild kunnen worden.

36

63949 – Intern vertrouwelijk

Berenschot is een onafhankelijk organisatieadviesbureau met 350 medewerkers wereldwijd. Al 80 jaar verrassen wij onze opdrachtgevers in de publieke sector en het bedrijfsleven met slimme en nieuwe inzichten. We verwerven ze en maken ze toepasbaar. Dit door innovatie te koppelen aan creativiteit. Steeds opnieuw. Klanten kiezen voor Berenschot omdat onze adviezen hen op een voorsprong zetten. Ons bureau zit vol inspirerende en eigenwijze individuen die allen dezelfde passie delen: organiseren. Ingewikkelde vraagstukken omzetten in werkbare constructies. Door ons brede werkterrein en onze brede expertise kunnen opdrachtgevers ons inschakelen voor uiteenlopende opdrachten. En zijn we in staat om met multidisciplinaire teams alle aspecten van een vraagstuk aan te pakken.

Berenschot B.V. Europalaan 40, 3526 KS Utrecht Postbus 8039, 3503 RA Utrecht 030 2 916 916 www.berenschot.nl /berenschot

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hattem&id=6bda0a5f-ec7e-491e-86ca-fa798728adae