CConstaterende datHattem
Koppel je AI →
Document · PDF

bijlage 1.2 Lidl Populierenlaan_14_e.o._Hattem_Bijlagen bij de toelichting_13102021_121657_1621921947.pdf

Raadsvergadering 15 november 2021, gemeente HattemBij agendapunt: Bestemmingsplan Lidl24.513 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Lidl, Populierenlaan 14 e.o., Hattem

Lidl, Populierenlaan 14 e.o., Hattem vastgesteld

Inhoudsopgave

Bijlagen bij de toelichting

3

Bijlage 1

Verkeersonderzoek

4

Bijlage 2

DPO onderzoek

15

Bijlage 3

Oplegnotitie DPO

30

Bijlage 4

Locatieonderzoek

43

Bijlage 5

Bodemonderzoek

50

Bijlage 6

Akoestisch onderzoek

150

Bijlage 7

Aerius berekening

204

Bijlage 8

Notitie Bureau Waardenburg

250

Bijlage 9

Besluit vergunningsaanvraag intern salderen

304

Bijlage 10

Quickscan Flora en Fauna

330

Bijlage 11

Watertoets

358

Bijlage 12

Inspraakreacties

485

BJZ.nu Bestemmingsplannen

2

Lidl, Populierenlaan 14 e.o., Hattem vastgesteld

Bijlagen bij de toelichting

BJZ.nu Bestemmingsplannen

3

Lidl, Populierenlaan 14 e.o., Hattem vastgesteld

Bijlage 1

Verkeersonderzoek

BJZ.nu Bestemmingsplannen

4

Notitie

adviesdiensten Lidl Hattem Verkeerstoets Documentnummer:

N05-D01-31100183-sws2

Status en datum:

definitief/01 25 november 2019

Auteur:

ing. S. Wennemers

Opdrachtgever:

Lidl Nederland GmbH

Bijlagen:

2

adviesdiensten Lidl Hattem Notitie N05-D01-31100183-sws2

Inleiding Lidl Nederland GmbH is voornemens een nieuwe Lidl-vestiging te realiseren op de locatie aan de Populierenlaan 10-14d te Hattem. Roelofs Advies en Ontwerp BV is gevraagd om onder andere verkeerskundig te adviseren bij de ontwikkeling van de buiteninfrastructuur. Deze notitie bevat de verkeerstoets voor de voorgenomen nieuwe Lidl-vestiging.

Voorgenomen ontwikkeling Onderstaand figuur 1 toont de voorgenomen ontwikkeling (bron: Korfker Architecten d.d. 04-102019). De aanwezige bebouwing wordt gesloopt waarna het gehele terrein door Lidl in gebruik zal worden genomen. Het winkelpand krijgt een totale omvang van 2.010 m² bruto vloeroppervlakte (bvo) met een verkoop vloeroppervlakte (vvo) van 1.300 m2. Het omliggende terrein wordt ingericht als parkeerterrein en een laad- en losvoorziening ten behoeve van de bevoorrading.

Figuur 1

Voorlopig Ontwerp vestiging Lidl Hattem d.d. 04-10-2019

adviesdiensten Lidl Hattem – verkeerstoets N05-D01-31100183-sws2

1

Notitie Verkeerstoets Parkeren Autoparkeren Om te bepalen hoeveel parkeerplaatsen bij een ontwikkeling gerealiseerd moeten worden, heeft de gemeente Hattem in samenwerking met de gemeenten Elburg, Oldebroek en Nunspeet de Nota Parkeernormen (2014) opgesteld. De nota beschrijft in paragraaf 2.1 dat, wanneer de aanvrager over gegevens beschikt waaruit een parkeernorm voor het desbetreffende bedrijf kan worden afgeleid, deze parkeernorm als uitgangspunt gehanteerd wordt. Indien dit niet het geval is, dient gebruik gemaakt te worden van de gemeentelijke normen, welke zijn afgeleid van cijfers van het CBS en richtlijnen van het CROW. Het betreft hier CROW-publicatie 317 (Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie). Deze kencijfers zijn ook opgenomen in de ASVV 2012. Voor de voorgenomen Lidl supermarkt in Hattem is, door de aanwezige eigen bakkerij afdeling, de functie ‘fullservice supermarkt (laag en middellaag prijsniveau)’ van toepassing1. De gemeentelijke parkeernorm (en het CROW parkeerkencijfer) voor deze functie betreft 6,3 parkeerplaats per 100 m2. Voor de functie ‘supermarkt’ schrijft het CROW in de tabel met alternatieve eenheden2 voor de functie ‘supermarkt’ voor dat 100 m2 bvo overeenkomt met 80 m2 vvo. De CROW publicatie over toekomstbestendig parkeren3 onderschrijft dit. Voor de functie ‘winkels’ is het bvo gemiddeld 1,25 maal het winkelvloeroppervlak (wvo) c.q.

verkoop vloeroppervlakte (vvo). Het ontwerp voor het Lidl filiaal Hattem kent een bvo van 2.010 m2 en een vvo van 1.300 m2. De verhouding tussen het bruto- en verkoop vloeroppervlakte ligt met 65% beduidend lager dan de 80% waarop het CROW parkeerkencijfer, en dus indirect ook de gemeentelijke parkeernorm, is gebaseerd. Op basis van voorgaande bvo/vvo verhoudingen kan voor de Lidl Hattem dan ook een parkeernorm worden afgeleid, welke aansluit op de feitelijke bvo/vvo verhouding van 65% (in plaats van 80%). De project specifieke parkeernorm voor Lidl Hattem bedraagt: 6,3 parkeerplaats per 100 m2 / 80% * 65% = 5,1 parkeerplaats per 100 m2 bvo. Dit leidt logischerwijs tot een lager daadwerkelijk aantal benodigde parkeerplaatsen. Uitgaande van de project specifieke parkeernorm volgt een benodigd aantal parkeerplaatsen van 103, zoals opgenomen in tabel 1. De planvorming van de Lidl betreft één functie, waardoor dubbelgebruik niet mogelijk is. Met de capaciteit van 114 parkeerplaatsen zijn er voldoende parkeerplaatsen beschikbaar om te voldoen aan de parkeerbehoefte van 103 parkeerplaatsen. voorziening Lidl supermarkt

ruimtelijk programma

afgeleide parkeernorm autoparkeren

benodigd aantal parkeerplaatsen

2.010 m2 bvo

5,1 pp/100 m2 bvo

103

Tabel 1 Benodigd aantal parkeerplaatsen auto

Fietsparkeren Ook voor fietsparkeren is het rechtvaardig om uit te gaan van een project specifieke parkeernorm op basis van de bvo/vvo verhouding van 65% (zie voor toelichting paragraaf autoparkeren). De gemeentelijke fietsparkeernorm voor de functie ‘supermarkt’ is 2,9 stallingsplaatsen per 100 m2 bvo. De project specifieke parkeernorm die hier voor de Lidl Hattem uit volgt is: 2,9 stallingsplaats per 100 m2 / 80% * 65% = 2,4 stallingsplaats per 100 m2 bvo. 1 2 3

Bron: RVS 7 februari 2018, ECLI:NL:RVS:2018:430, onder 18.1 Bron: ASVV2012, tabel 6.3/20 (overzichtstabel met alternatieve eenheden en maatgevende momenten per solitaire functie) Bron: CROW publicatie 381, Toekomstbestendig parkeren, bijlage I. Begrippen en definities

adviesdiensten Lidl Hattem – verkeerstoets N05-D01-31100183-sws2

2

Notitie Uitgaande van de project specifieke parkeernorm voor fietsparkeren volgt een benodigd aantal stallingsplaatsen van 49, zoals ook opgenomen in tabel 2. Voor het fietsparkeren voorziet het ontwerp d.d. 04-10-2019 in 25 ‘fietsnietjes’, wat theoretisch neerkomt op 50 stallingsplaatsen. Hiermee kent het ontwerp voldoende fietsparkeercapaciteit om te voorzien in de stallingsbehoefte. voorziening

ruimtelijk programma

afgeleide parkeernorm fietsparkeren

benodigd aantal stallingsplaatsen

2.010 m2 bvo

2,4 stallingsplaats/100 m2 bvo

49

Lidl supermarkt

Tabel 2 Benodigd aantal stallingsplaatsen fiets

Ontsluiting Verkeersgeneratie Met behulp van de CROW rekentool ‘Parkeren en Verkeersgeneratie’4 is de te verwachten verkeersgeneratie berekend voor de planlocatie. Net als bij de berekening voor het auto- en fietsparkeren is hierbij voor de toekomstige situatie uitgegaan van de functie ‘fullservice supermarkt (laag en middellaag prijsniveau)’ in ‘weinig stedelijk’ gebied. Verder is het standaard mobiliteitsprofiel uit de CROW rekentool aangehouden. Omdat de verkeersgeneratie een duidelijke relatie heeft met de parkeerbehoefte, is ook in deze berekening rekening gehouden met de afwijkende bvo/vvo verhouding voor de Lidl Hattem. Omdat de input in de CROW rekentool uitgaat van de eenheid ‘bvo’ is op basis van het feitelijke vvo van 1.300 m2 berekend wat het bijbehorende ‘geïndexeerde bvo’ is, uitgaande van een bvo/vvo verhouding van 80% in plaats van 65%. Het geïndexeerde bvo bedraagt: 1.300 m2 vvo / 80% = 1.625 m2 bvo. Tabel 3 toont de resultaten op basis van het geïndexeerde bvo voor de Lidl Hattem. In bijlage I zijn de uitgebreide resultaten uit de CROW rekentool opgenomen.

voorziening Lidl supermarkt

geïndexeerd ruimtelijk programma 1.625 m2 bvo

verkeersgeneratie openingsdag gemiddeld

maatgevend

2.098 mvt/etm

2.770 mvt/etm

Tabel 3 Verkeersgeneratie toekomstige situatie

In de huidige situatie kent de planlocatie ook een verkeersgeneratie. Om de effecten van vestiging van een Lidl filiaal inzichtelijk te maken, is de bestaande verkeersgeneratie van de loods van de aannemer en de autogarage ook berekend met de CROW rekentool en in mindering gebracht op de berekende verkeersgeneratie van het voorgenomen Lidl filiaal. De te vervallen verkeersgeneratie van de garageboxen is buiten beschouwing gelaten. Voor de loods van de aannemer is de CROW functie ‘bedrijf arbeidsextensief/bezoekersextensief’ gehanteerd. Voor de autogarage is uitgegaan van de CROW functie ‘bedrijfsverzamelgebouw’. Ook hierbij is conform de gemeentelijk beleid uitgegaan van een locatie in de ‘schil centrum’ in een ‘weinig stedelijk’ gebied. Tabel 4 toont de resultaten op basis van het huidige bvo van beide functies. In bijlage I zijn de uitgebreide resultaten uit de CROW rekentool opgenomen. 4

Toelichting: De kengetallen in de CROW-publicatie 317 ‘Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie’ en in deze rekentool zijn een hulpmiddel om verkeers- en vervoeraspecten op een eenvoudige wijze inzichtelijk te maken in een proces van ruimtelijke ontwikkeling. Vervolgens kunnen deze tijdig in het ruimtelijke ordeningsproces geïntegreerd worden. Berekeningen worden gemaakt aan de hand van de kengetallen uit de CROW-publicatie 317 ‘Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie’. Door het bieden van keuzes voor enige aanvullende mogelijkheden in de berekeningen (zoals bijvoorbeeld het corrigeren voor een ligging in een gemeente met een bepaalde stedelijkheidsgraad of het variëren met de mate van autogebruik van klanten/bezoekers of van werknemers van een voorziening) kunnen afwijkende uitkomsten ontstaan. Ook door het rekenen met wel/niet afgerond achterliggend datamateriaal kunnen geringe afwijkingen optreden ten opzichte van CROW-publicatie 317.

adviesdiensten Lidl Hattem – verkeerstoets N05-D01-31100183-sws2

3

Notitie

voorziening

ruimtelijk programma

loods aannemer autogarage

verkeersgeneratie openingsdag gemiddelde dag

maatgevende dag

1.300 m2 bvo

62 mvt/etm

87 mvt/etm

800 m2 bvo

65 mvt/etm

90 mvt/etm

127 mvt/etm

177 mvt/etm

totaal Tabel 4 Verkeersgeneratie huidige situatie

Wanneer de huidige verkeersgeneratie in mindering wordt gebracht op de toekomstige verkeersgeneratie, volgt een toename van circa 1.970 voertuigbewegingen per etmaal op een gemiddelde openingsdag en circa 2.600 mvt/etmaal op de maatgevende openingsdag (zaterdag).

Infrastructuur Onderstaand figuur 2 toont de ontsluitende infrastructuur voor het voorgenomen Lidl filiaal. De wegencategorisering in de figuur is gebasseerd op de huidige maximum snelheden, dus feitelijke situatie. De noordelijke Populierenlaan en de Hoopjesweg zijn met een snelheidsregime van 50 km/uur gebiedsontsluitingswegen. De Leliestraat, het zuidelijk deel van de Populierenlaan en de Hezenbergerweg zijn wegen met een snelheidsregime van 30 km/uur (erftoegangswegen). De Tulpstraat kent als woonerf formeel een maximum snelheid van 15 km/uur. In de figuur zijn ook de geldende restricties voor gemotoriseerd verkeer opgenomen. Het betreft éénrichtingsverkeer in de Leliestraat en een afsluiting tussen Palmstraat en Burgemeester Moslaan. Aanvullend geldt er een verbod voor vrachtverkeer door de woonwijk. De maatregelen hebben betrekking op (sluip)verkeer van/naar het naastliggende bedrijventerrein.

Figuur 2

Ontsluitend wegennet Lidl Hattem

adviesdiensten Lidl Hattem – verkeerstoets N05-D01-31100183-sws2

4

Notitie In het wensbeeld van het GVVP van de gemeente Hattem (vastgesteld januari 2018) zijn de hiervoor benoemde wegen allemaal aangewezen als erftoegangsweg 30 km/uur. In het Ontwikkelingsperspectief voor ‘t Veen wordt de bestaande infrastructuur als uitgangspunt genomen, waaraan nieuwe (deel)ontwikkelingen worden opgehangen. De Populierenlaan kan op basis van de huidige maximum snelheid (50 km/uur), weginrichting (rijloper 6,6 m) en gelijkwaardige kruispunten daarom beter als ‘grijze weg’ getypeerd worden. De belangrijkste ontsluitingsroute van de Lidl loopt via de route Hoopjesweg - Populierenlaan. Een deel van het lokale verkeer zal ook gebruik maken van de zuidelijke route via De Tulpstraat en/of Leliestraat. Figuur 3 toont het wegprofiel van de Populierenlaan in noordelijke en zuidelijke richting vanaf de voorgenomen Lidl locatie.

Figuur 3 Populierenlaan in noordelijke (links) en zuidelijke richting (rechts)

Verkeersafwikkeling Op basis van de ruimtelijke situering ten opzichte van de omliggende (woon)gebieden, de mogelijkheden binnen het ontsluitende wegennet en een toedeling vanuit expert-judgement van een verkeerskundige van ons bureau, volgt de prognose dat circa 75% van het Lidl autoverkeer gebruik maakt van de ontsluiting in noordelijke richting (van/naar Hoopjesweg) en 25% ontsluit in zuidelijke richting (van/naar Tulpstraat/Leliestraat). Voor de verkeersgeneratie van de huidige situatie geldt naar verwachting dezelfde verdeling. In bijlage II zijn de uitgebreide resultaten van de toedeling voor de maatgevende en gemiddelde openingsdag van de Lidl opgenomen. Tabel 5 toont voor de meest relevante wegvakken de consequenties voor de verkeersafwikkeling. De (afgeronde) basisintensiteiten zijn afkomstig uit wegvaktellingen uit maart 2019 en oktober/november 2019, waarbij de gemiddelde werkdagintensiteit en de zaterdag (als maatgevende openingsdag) zijn opgenomen. De planbijdrage betreft de toedeling van extra (Lidl) verkeer zoals opgenomen in bijlage II. Tot slot bevat de kolom ‘plansituatie’ de geprognotiseerde wegvakintensiteiten, inclusief het Lidl filiaal.

wegvak

basisintensiteit (mvt/etmaal)

planbijdrage (mvt/etmaal)

plansituatie incl. Lidl (mvt/etmaal)

werkdag

zaterdag

gemiddeld

maatgevend

gemiddeld

maatgevend

Populierenlaan (noord)

990

880

1.430

1.900

2.420

2.780

Populierenlaan (zuid)

400

370

540

700

940

1.070

Leliestraat (oost)

100

100

45

50

145

150

Leliestraat (west)

150

125

395

550

545

675

Tulpstraat

155

160

100

100

255

260

Tabel 5 Consequenties verkeersafwikkeling

adviesdiensten Lidl Hattem – verkeerstoets N05-D01-31100183-sws2

5

Notitie De Leliestraat en zuidelijke Populierenlaan hebben als erftoegangsweg (30 km/uur) de functie om verkeer uit te wisselen. De weginrichting is hier ook adequaat op afgestemd. Een erftoegangsweg kan vanuit CROW richtlijnen een maximale intensiteit van 5.000 tot 6.000 mvt/etmaal5 verwerken. Omdat de Leliestraat een éénrichtingsweg betreft, geldt hier in theorie de helft van de maximale intensiteit (2.500 tot 3.000 mvt/etmaal). In praktijk zal de maximale intensiteit hoger liggen omdat het verkeer geen hinder ondervindt van tegemoetkomend verkeer. De Tulpstraat is aangewezen als ‘woonerf’, waar stapvoets (15 km/uur) gereden mag worden. De weginrichting is hier ook duidelijk op afgestemd. De wenselijke intensiteit voor een woonerf kan worden gesteld op <1.000 mvt/etmaal6. Belangrijk is hierbij op te merken dat de richtlijnen van het CROW voor maximale intensiteiten iets anders zijn dan de ‘technische capaciteit’ van een weg. Bijvoorbeeld: een erftoegangsweg kan technisch gezien 10.000 voertuigen per dag verwerken, terwijl vanuit het oogpunt van veiligheid en leefbaarheid in de omgeving een hoeveelheid van 5.000 tot 6.000 mvt/etmaal als gewenst wordt gezien.

Omdat de zuidelijke ontsluitingswegen woonstraten betreffen, kan vanuit leefbaarheid beter gesproken worden over ‘wenselijke streefintensiteit’ in plaats van het meer verkeerstechnische ‘capaciteit’ of ‘maximale intensiteit’. Voor de Leliestraat is een streefintensiteit van circa 1.000 mvt/etmaal acceptabel en voor de Tulpstraat ligt deze streefintensiteit op circa 500 mvt/etmaal. Voor de zuidelijke Populierenlaan (30 km/uur) geldt dat een streefintensiteit van 2.000 mvt/etmaal acceptabel is. Voor de Populierenlaan ten noorden van de planlocatie (50 km/uur) kan vanuit functie een hogere wenselijke streefintensiteit worden aangehouden, namelijk 4.000 mvt/etmaal. Zoals uit tabel 5 blijkt, worden de wenselijk streefintensiteiten op de ontsluitende wegen (bij lange na) niet benaderd. De conclusie is dan ook dat de gevolgen van het extra Lidl verkeer acceptabel zijn. Vanuit robuustheid is er ruimschoots voldoende restcapaciteit beschikbaar.

Bevoorrading Het voorgenomen Lidl filiaal in Hattem wordt in de maximale situatie dagelijks twee keer vóór 7.00 uur en vier keer tussen 7.00 en 19.00 uur bevoorraad7. Op basis van distributieschema’s van andere Lidl filialen is het aannemelijk dat vier of vijf bevoorradingsvoertuigen vóór openingstijd van het filiaal arriveren c.q. vertrekken. Doordat het laad-/losdock een eigen ontsluiting heeft en bevoorradingsvoertuigen vooral buiten de openingstijden aanwezig is, zal het aantal potentiele conflicten met regulier verkeer beperkt zijn. Om het inrijden van het laad-/losdock te vergemakkelijken is het gewenst dat het arriverend bevoorradingsvoertuig linksachteruit rijdt. Om dit te bewerkstelligen moet het bevoorradingsvoertuig met de neus in noordelijke richting op de Populierenlaan staan. Door de geslotenheidsverklaring voor het vrachtverkeer op de zuidelijke Populierenlaan (richting Leliestraat), moet het vrachtvoertuig via de Populierenlaan vanuit noordelijke richting arriveren, via het parkeerterrein keren en vervolgens weer in noordelijke richting de Populierenlaan oprijden (zie principe figuur 4). Figuur 4 Routering bevoorradingsvoertuig Lidl 5 6 7

Bron: CROW publicatie 153, Handboek ‘Ontwerpen voor kinderen’, paragraaf 3.3 Bron: Grenzen aan de intensiteit, bijdrage aan Colloquium Vervoersplanologisch Speurwerk, Goudappel Coffeng (Nab/Schreuder), november 2008 Bron: Geluidsonderzoek geluid Peutz, kenmerk /MTr / /LA 545-1-RA-004 d.d. 22-11-2019

adviesdiensten Lidl Hattem – verkeerstoets N05-D01-31100183-sws2

6

Notitie Met het simulatieprogramma AutoTURN zijn de rijcurven van een arriverend en vertrekkend bevoorradingsvoertuig gesimuleerd. Uitgangspunt hierbij is het normvoertuig ‘trekker met oplegger’ met de voertuigkarakteristieken conform de CROW ASVV2012. Figuur 5 toont de rijcurvesimulatie van zowel een arriverend en vertrekkend bevoorradingsvoertuig. Conclusie is dat het bevoorradingsvoertuig via het Lidl parkeerterrein ongehinderd kan rondrijden. Verder is de weginrichting van de Populierenlaan vanuit de situering op het huidige bedrijventerrein ‘t Veen afgestemd op gebruik door vrachtverkeer. De rijbaan kent voldoende breedte (6,6 m), waarmee het vrachtverkeer ongehinderd van en naar van het filiaal kan rijden.

Figuur 5 Rijcurve simulatie bevoorradingsvoertuig

Verkeersveiligheid In de plansituatie, inclusief Lidl filiaal, neemt de hoeveelheid verkeer op het ontsluitend wegennet toe. Dit vergroot logischerwijs de kans op onveilige situaties. Doordat het ontsluitend wegennet correct is ingericht volgens de Duurzaam Veilig principes, ontstaan na verwachting geen onaanvaardbare veiligheidsrisico’s. Ook het parkeerterrein van de Lidl is op een verkeersveilige wijze ingericht. Interactie tussen verkeersdeelnemers is wel essentieel. De inrichting dwingt een stapvoetse snelheid af, wat positief bijdraagt aan de verkeersveiligheid. De bevoorradingsroute voorziet in een mogelijkheid waarbij het bevoorradingsvoertuig links achteruit in kan rijden. Dit is positief voor het zicht, en dus de verkeersveiligheid. De Populierenlaan kent als ‘grijze weg’ op een bedrijventerrein geen specifieke voorzieningen voor fietsverkeer. Op basis van de situering en de relatief lage intensiteiten (zie tabel 5) levert dit na verwachting geen onaanvaardbare veiligheidsrisico’s op. Met het trottoir aan de oostzijde van de Populierenlaan is er een geschikte eigen voorziening voor voetgangers (ook geschikt voor mindervaliden en kinderwagens e.d.). De oversteek van de Populierenlaan vormt vanuit het beperkte verkeersaanbod ter plekke geen veiligheidsprobleem.

Vanuit het aspect verkeersveiligheid doet de voorgenomen ontwikkeling van de Lidl in Hattem geen onaanvaardbare inbreuk aan een Duurzaam Veilig wegennet. Daarbij geldt ook dat aanvullende maatregelen ter verbetering van de verkeersveiligheid een uitvoeringsaspect betreffen, dat geen regeling vindt in een bestemmingsplan8.

8

Bron: RVS 2 augustus 2017, ECLI:NL:RVS:2017:2079, onder 5

adviesdiensten Lidl Hattem – verkeerstoets N05-D01-31100183-sws2

7

Notitie

I.

Resultaten rekentool verkeersgeneratie

adviesdiensten Lidl Hattem – verkeerstoets N05-D01-31100183-sws2

8

Notitie

adviesdiensten Lidl Hattem – verkeerstoets N05-D01-31100183-sws2

9

Notitie

II.

Verkeerstoedeling

arriverend (1.300 mvt/etm)

vertrekkend (1.300 mvt/etm)

totaal (2.600 mvt/etm)

+ 1.250 mvt/etm (95%)

+ 650 mvt/etm (50%)

+ 1.900 mvt/etm (73%)

Populierenlaan (zuid)

+ 50 mvt/etm (05%)

+ 650 mvt/etm (50%)

+ 700 mvt/etm (27%)

Leliestraat (oost)

+ 0 mvt/etm (00%)

+ 50 mvt/etm (05%)

+ 50 mvt/etm (02%)

Leliestraat (west)

+ 0 mvt/etm (00%)

+ 550 mvt/etm (40%)

+ 550 mvt/etm (21%)

Tulpstraat

+ 50 mvt/etm (05%)

+ 50 mvt/etm (05%)

+ 100 mvt/etm (04%)

wegvak Populierenlaan (noord)

Tabel I

Afgeronde toedeling extra Lidl verkeer maatgevende openingsdag (2.600 mvt/etm) = zaterdag

arriverend (985 mvt/etm)

vertrekkend (985 mvt/etm)

totaal (1.970 mvt/etm)

Populierenlaan (noord)

+ 935 mvt/etm (95%)

+ 495 mvt/etm (50%)

+ 1.430 mvt/etm (73%)

Populierenlaan (zuid)

+ 50 mvt/etm (05%)

+ 490 mvt/etm (50%)

+ 540 mvt/etm (27%)

Leliestraat (oost)

+ 0 mvt/etm (00%)

+ 45 mvt/etm (05%)

+ 45 mvt/etm (02%)

Leliestraat (west)

+ 0 mvt/etm (00%)

+ 395 mvt/etm (40%)

+ 395 mvt/etm (20%)

Tulpstraat

+ 50 mvt/etm (05%)

+ 50 mvt/etm (05%)

+ 100 mvt/etm (05%)

wegvak

Tabel II Afgeronde toedeling extra Lidl verkeer gemiddelde openingsdag (1.970 mvt/etm)

adviesdiensten Lidl Hattem – verkeerstoets N05-D01-31100183-sws2

10

Lidl, Populierenlaan 14 e.o., Hattem vastgesteld

Bijlage 2

DPO onderzoek

BJZ.nu Bestemmingsplannen

15

  

²

²

² ²

² ²

Lidl, Populierenlaan 14 e.o., Hattem vastgesteld

Bijlage 3

Oplegnotitie DPO

BJZ.nu Bestemmingsplannen

30

1

MEMO Aan : Lidl GmbH Van : Stec Groep Datum : 15-10-2020 Onze referentie : 20.169 Onderwerp : Oplegnotitie rapportage ‘Ladder Lidl Hattem’

Eind 2018 heeft Stec Groep een Laddertoets opgesteld voor de nieuwvestiging van Lidl in Hattem (‘Ladder Lidl Hattem’, d.d. 7 november 2018). In de tussentijd zijn nieuwe cijfers gepubliceerd ten aanzien van inwonersontwikkeling, omzetcijfers en koopstroomgegevens. Zo is bijvoorbeeld recent het Koopstromenonderzoek Oost-Nederland gepubliceerd. In deze oplegnotitie bekijken we de uitgangspunten van het distributieplanologisch onderzoek uit 2018 in het licht van de nieuwe cijfers. Deze toetsen we aan de conclusies in de Laddertoets ten aanzien van mogelijke ruimtelijke effecten. Ook beoordelen we de zienswijzen die tegen het plan zijn ingediend, met name het onderzoek van Bureau Stedelijke Planning (‘Behoefte en effectenstudie Lidl in Hattem’ en ‘Lidl Hattem reactie Ladder Stec’ d.d. 12 augustus 2020).

1 Actualisatie distributieplanologisch onderzoek (DPO) We actualiseren het DPO met de meest recente cijfers. In onderstaande tabel zijn de uitgangspunten zoals gehanteerd in de Laddertoets uit 2018 weergegeven. Daarnaast zijn de meest recente uitgangspunten waarin we in deze oplegnotitie gebruik van maken weergegeven. In de laatste kolom lichten we eventuele verschillen toe. Tabel 1: Gehanteerde uitgangspunten DPO Uitgangsputen Verzorgingsgebied

Bevolkingsomvang

Omzet per inwoner

Laddertoets 2018 Gemeente Hattem (excl. ten westen van A28).

Oplegnotitie 2020 Gemeente Hattem (excl. ten westen van A28).

Bron: KSO Oost-Nederland 2015.

Bron: KSO Oost-Nederland 2019.

2018: 11.780 2027: 11.990

2020: 11.835 2029: 12.575

Bron: CBS, 2018; Primos, 2018.

Bron: CBS, 2020; BSP ‘Inzicht in de Hattemse woningbehoefte’, 2019; Primos, 2019.

Supermarkt: € 2.067 Dagelijks: € 2.641

Supermarkt: € 2.075 Dagelijks: € 2.602

Bron: Panteia, 2018

Bron: Panteia, 2020

Toelichting KSO Oost-Nederland (2019) geeft geen aanleiding om het verzorgingsgebied te wijzigen. De koopkrachtbinding is sinds 2015 gestegen en de -toevloeiing afgenomen, waardoor supermarkten in Hattem vooral bestedingen van inwoners uit de eigen gemeente trekken. Het aantal inwoners (excl. ten westen van A28) is sinds 2018 met 55 inwoners gestegen. De nieuwe prognose van Primos voor 2029 is positiever. Daarnaast wordt in deze oplegnotitie gerekend met een gemiddelde huishoudensgrootte in gemeente Hattem van 2,4 (Bron: BSP, 2019). Ook hierdoor valt de inwonersprognose hoger uit. Bij nieuw koopstromenonderzoek wordt internet als integraal kanaal gemeten. Omdat integrale online omzetcijfers beperkt beschikbaar zijn, wordt bij ruimtelijk economisch onderzoek uitgegaan van de winkelomzet in plaats van de nettoomzet. Zo wordt met gelijke maten gemeten.

2

Koopkrachtbinding

Koopkrachttoevloeiing

2018: 77% 2027: 90%

2020: 79% 2029: 90%

Bron: KSO Oost-Nederland 2015.

Bron: KSO Oost-Nederland 2019.

2018: 20% 2027: 25%

2020: 18% 2029: 18%

Bron: KSO Oost-Nederland 2015.

Bron: KSO Oost-Nederland 2019, bewerking Stec Groep.

De koopkrachtbinding is licht gestegen zo blijkt uit het koopstromneonderzoek. Net als in de Laddertoets hanteren we voor 2029 een binding van 90%. Deze aanname doen we vooral vanwege het sterke aanbod in Hattem na realisatie van de Lidl en referentie cijfers op basis van vergelijkbare plaatsen. Op basis van het KSO OostNederland concluderen we dat de koopkrachttoevloeiing licht is afgenomen (van 20 naar 17%). Omdat de bestedingen van toeristen in het nieuwe KSO Oost-Nederland relatief laag zijn ingeschat, vinden we het reëel om ervan uit te gaan dat de koopkrachttoevloeiing 1%punt hoger ligt dan waar in het KSO vanuit wordt gegaan. Op basis van toerisme cijfers blijkt dat toeristen gemiddeld zo’n € 4,60 per gezin per dag besteden in de dagelijkse winkels in Hattem (op basis van de huidige cijfers in het KSO). De gemiddelde dagelijkse bestedingen van een Nederlands gezin ligt met zo’n € 15,70 per dag meer dan drie keer zo hoog. Er is dus sprake van een onderschatting van de cijfers over toeristische koopkracht. We rekenen daarom in 2020 met een koopkrachttoevloeiing van 18%.

Vloerproductiviteit

Aanbod

Supermarkt: € 8.282, gecorrigeerd naar € 8.000 Dagelijks: € 7.984, gecorrigeerd naar € 7.750

Supermarkt: € 8.037, gecorrigeerd naar € 7.760 Dagelijks: € 7.564, gecorrigeerd naar € 7.340

Bron: Panteia, 2018.

Bron: Panteia, 2020.

Supermarkt: 2.790 m² wvo Dagelijks: 3.755 m² wvo

Supermarkt: 3.009 m² wvo Dagelijks: 3.913 m² wvo

Bron: Locatus, 2018.

Bron: Locatus, 2020

We rekenen in 2029 met een gelijkblijvende toevloeiing (rekening houdend met supermarktontwikkelingen in de omgeving van Hattem). Conform Panteia (2020) is gebruik gemaakt van winkelomzet in plaats van netto-omzet. Net als in 2018 is de vloerproductiviteit naar beneden bijgesteld. De benodigde vloerproductiveit ligt in Hattem namelijk lager dan landelijk gemiddeld noodzakelijk is (o.a. door lagere huurprijzen). Het totale aanbod dagelijkse winkelmeters is toegenomen. Daarnaast is de Albert Heijn ruim 200 m² wvo groter dan waar in de Laddertoets van 2018 vanuit is gegaan.

De vestiging van de beoogde Lidl zal een toevoeging van circa 1.285 m² wvo betekenen. Hiermee past een groot deel van de beoogde ontwikkeling binnen de beschikbare marktruimte voor supermarkten. Door de ontwikkeling van Lidl ontstaat een theoretisch overaanbod van circa 600 m² wvo. We vatten de distributieplanologische berekeningen samen in onderstaande tabellen.

3

Tabel 1: DPO supermarkten Indicator Inwoners Bestedingen Fysieke bestedingen Koopkrachtbinding Gebonden omzet Toevloeiing Totale omzet Gemiddelde omzet per m² Haalbaar aanbod in m² wvo Gevestigd aanbod in verzorgingsgebied m² wvo Marktruimte in m² wvo

2020 11.835 € 2.075 € 24.557.625 79% € 19.400.525 18% € 23.659.175 € 7.760 3.050 3.009 41

2029 12.575 € 2.075 € 26.093.125 90% € 23.483.815 18% € 28.638.796 € 7.760 3.690 3.009 681

Bron: CBS, 2020; gemeente Hattem, 2020; Panteia, 2020; Koopstromenonderzoek Oost-Nederland, 2019; Bewerking Stec Groep, 2020.

Tabel 2: DPO dagelijkse sector Indicator Inwoners Bestedingen Fysieke bestedingen Koopkrachtbinding Gebonden omzet Toevloeiing Totale omzet Gemiddelde omzet per m² Haalbaar aanbod in m² wvo Gevestigd aanbod in verzorgingsgebied m² wvo Marktruimte in m² wvo

2020 11.835 € 2.602 € 30.794.670 79% € 24.327.790 18% € 29.668.035 € 7.340 4.040 3.913 127

2029 12.575 € 2.602 € 32.720.150 90% € 29.448.135 18% € 35.912.360 € 7.340 4.895 3.913 982

Bron: CBS, 2020; gemeente Hattem, 2020; Panteia, 2020; Koopstromenonderzoek Oost-Nederland, 2019; Bewerking Stec Groep, 2020.

De belangrijkste conclusies uit bovenstaande tabellen zijn: • De aanwezige marktruimte voor supermarkten en de dagelijkse sector is ten opzichte van de Laddertoets (2018) iets afgenomen. Voor de supermarktbranche komt de marktruimte uit op zo’n 680 m² wvo. In de dagelijkse sector bestaat er nog zo’n 980 m² wvo marktruimte. • De afname van de marktruimte voor supermarkten wordt voor een belangrijk deel verklaard door de lagere en gelijkblijvende koopkrachttoevloeiing waarmee in de nieuwe berekening is gerekend. Op basis van het KSO Oost-Nederland concluderen we dat de koopkrachttoevloeiing licht is afgenomen. Ook rekenen we voor 2029 met een gelijkblijvende toevloeiing (rekening houdend met supermarktontwikkelingen in de omgeving van Hattem). • Ook het bestaande winkelaanbod in de dagelijkse branches is sinds de Laddertoets (2018) toegenomen. De Albert Heijn is zo’n 200 m² wvo groter dan waar in de Laddertoets (2018) vanuit is gegaan. • Desalniettemin bestaat er marktruimte voor het toevoegen van nieuwe vierkante meters in het dagelijkse segment.

2 Ruimtelijke effecten De aanwezige marktruimte voor supermarkten is ten opzichte van de Laddertoets (2018) afgenomen. Ondanks dat past een groot deel van de beoogde ontwikkeling binnen de beschikbare marktruimte voor supermarkten. De conclusies ten aanzien van de ruimtelijke effecten in de Ladderrapportage blijven daarom overeind. We verwachten dat de ruimtelijke effecten zeer beperkt zullen zijn. De argumentatie hiervoor is als volgt: • Kwantitatief past de beoogde ontwikkeling voor een groot deel binnen de marktruimte. Door het beperkte theoretische overaanbod dat zal ontstaan (circa 600 m² wvo in 2029), is het omzeteffect op het

4

•

•

•

• •

bestaande aanbod relatief klein. Bovendien ligt de benodigde vloerproductiviteit in Hattem lager dan landelijk gemiddeld noodzakelijk is. Er sprake is van een kwalitatieve versterking van de supermarktstructuur. Er ontstaat een goede spreiding van supermarkten in Hattem (noord-midden-zuid). Bovendien wordt een ontbrekende discounter van moderne omvang toegevoegd aan het supermarktaanbod van Hattem. Lidl is in opzet en formule verschillend van het al aanwezige aanbod, namelijk Albert Heijn als fullservice supermarkt en Boni als A-merk discounter. We verwachten daarom dat de mogelijke omzeteffecten zich deels (en daarmee niet volledig) bij de bestaande supermarkten in Hattem zullen landen. We verwachten dat de koopkrachtbinding toeneemt en afvloeiing naar omliggende gemeenten afneemt, bijvoorbeeld richting Lidl in Wezep of Aldi in Wapenveld. We verwachten voor speciaalzaken in het centrum van Hattem dat deze in kwaliteit en assortiment onderscheidend zijn ten opzichte van de Lidl. Ook hebben deze zaken het voordeel dat er al een zekere mate van klantenbinding is. Het bezoekmotief voor centrum Hattem is bovendien anders dan het doelgerichte bezoek aan een supermarkt. De kwaliteiten van centrum Hattem zijn, buiten de speciaalzaken, ook gelegen in aspecten als horeca, cultuur en historie.

Daarbij verwachten we dat door de ligging van de supermarkten (geen zichtrelatie en op relatief grote afstand van centrum) het combinatiebezoek tussen supermarkt en centrum beperkt is. Het initiatief speelt in op ontwikkelingen in de markt. Klanten hebben in toenemende mate behoefte aan ruime en overzichtelijke supermarkten met een breed assortiment. We verwachten geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten op de bestaande detailhandelsstructuur als gevolg van de komst van Lidl. Ruimtelijke effecten – voor zover die zich kunnen voordoen – treffen hoofdzakelijk de bestaande supermarkten. Zelfs al zou er een bestaande supermarktaanbieder verdwijnen als gevolg van deze ontwikkeling, dan blijft de verzorgingsstructuur gewaarborgd. De inwoners in het verzorgingsgebied blijven beschikken over voldoende keuzemogelijkheden voor dagelijkse inkopen op aanvaardbare afstand van de eigen woning. Duurzame ontwrichting van de bestaande detailhandelsstructuur is niet aan de orde. Aangezien de supermarkten in Hattem niet gelegen zijn in een winkelconcentratiegebied is het ruimtelijke effect op naastgelegen panden niet aanwezig.

3 Reactie op rapport Bureau Stedelijke Planning Bureau Stedelijke Planning heeft – als onderdeel van de zienswijzen – een tweetal rapporten opgesteld. Hierin worden onder andere uitgangspunten van Stec Groep in twijfel getrokken. Bureau Stedelijke Planning heeft de rapportage van Stec Groep uit 2018 beoordeeld. Deze rapportage heeft Stec Groep oktober 2020 herzien (zie voorgaande paragraaf). Hierna geven we onze reactie op de door Bureau Stedelijke Planning benoemde bevindingen. Laddertoets (2018) Stec Groep De oppervlakte van de nieuwe Lidl is 1.287 m² wvo.

Reactie BSP De winkel wordt groter, 1.404 m² wvo.

Albert Heijn heeft een oppervlakte van 1.523 m² wvo.

Albert Heijn heeft een oppervlakte van 1.639 m² wvo.

Reactie Stec Groep (2020) Het bruto vloeroppervlak van de beoogde Lidl bedraagt zo’n 2.050 m². Het winkelvloeroppervlak bedraagt zo’n 1.285 m² wvo (bron: Lidl). Hiermee is sprake van een representatieve invulling. Om een lage prijs te kunnen bieden zijn de nieuwe filialen van Lidl zo ontworpen dat in het magazijn grote voorraden kunnen worden opgeslagen. Hierdoor zijn minder (vracht)verkeersbewegingen nodig. Ook werkt Lidl in het magazijn met pallets en pompwagens. Om deze goed en snel te kunnen gebruiken is een relatief groot magazijnoppervlakte nodig. Voor Lidl bestaat er dus geen aanleiding het winkelvloeroppervlak verder te maximeren. Het winkelvloeroppervlak bedraagt 1.285 m² wvo. Volgens Locatus bedroeg het oppervlak van de Albert Heijn in 2018 1.523 m² wvo. Momenteel bedraagt het oppervlak van de Albert Heijn 1.743 m² wvo (+220 m² wvo), zo blijkt uit cijfers van Locatus (oktober 2020). Het totale supermarktaanbod in Hattem komt daarmee uit op zo’n

5

Huidige koopkrachtbinding is 77%, huidige koopkrachttoevloeiing 20% (bron KSO 2015).

Koopkrachttoevloeiing zal in 2027 toenemen tot 90% en de koopkrachttoevloeiing tot 25%, als gevolg van het toevoegen van een derde supermarkt. Dit resulteert in een koopkrachtsurplus van 15%.

De vloerproductiviteit ligt naar verwachting lager dan landelijk gemiddeld noodzakelijk.

Uit het Koopstromenonderzoek Oost-Nederland 2019 blijkt dat de koopkrachtbinding 79% is en de toevloeiing 17%. Per saldo is er zowel in 2015 als in 2019 sprake van een bescheiden koopkrachtlek (4%) in Hattem: er vloeien in de dagelijkse sector meer bestedingen af dan er toevloeien. Een dergelijke toename van zowel de koopkrachtbinding alsmede de -toevloeiing is volgstrekt onrealistisch gezien de ligging van Hattem en het concurrerende aanbod in de omgeving. Het huidige koopkrachtlek (4%) slaat met de aanname van Stec om in een fors surplus (+15%). Dit is ireëel en wordt bevestigd door een benchmark met vergelijkbare gemeenten in het KSO. Alleen enkele grotere grensplaatsen als Winterswijk of Coevorden kennen een dergelijk surplus, vooral veroorzaakt door de Duiste consument.

De gemiddelde vloerproductiviteit zijn afkomstig uit de ‘’omzetkengetallen’’ opgesteld

3.009 m² wvo. Hiermee is ook gerekend in het geactualiseerde DPO. In het geactualiseerde DPO (zie hierboven) is gerekend met koopstromen die zijn gebaseerd op het Koopstromenonderzoek Oost-Nederland 2019. In 2018 waren deze cijfers niet beschikbaar. Voor 2020 is gerekend met een koopkrachtbinding van 79% (gelijk aan KSO). Voor de koopkrachttoevloeiing is gerekend met 18% (+1%-punt hoger dan KSO). Stec Groep heeft de toevloeiing onder andere afgezwakt ten opzichte van 2018 als gevolg van aanbodontwikkelingen in Wezep en Wapenveld. Met de toevoeging van Lidl ontstaat een compleet en complementair supermarktaanbod in Hattem. Inwoners van Hattem hebben, na realisatie van Lidl, weinig tot geen reden meer om buiten de gemeente boodschappen te doen. De koopkracht die nu afvloeit naar Wezep en Wapenbeld (en Zwolle) zal deels in Hattem zelf besteed gaan worden. Een koopkrachtbinding van 90% in 2029 vinden wij daarom reëel. De benchmark in het KSO met vergelijkbare gemeenten laat eenzelfde beeld zien. In deze gemeenten is de gemiddelde koopkrachtbinding 86%. Bovendien zien we in nabijgelegen kernen (van een vergelijkbare omvang) een groter supermarktaanbod. Het bestaande supermarktaanbod in deze kernen is vergelijkbaar met het aanbod in Hattem, na realistatie van Lidl.

Alle kernen beschikken over een harde discounter (Lidl/Aldi), een A-merk discounter (Boni) en fullservice supermarkt (Jumbo/Plus). De koopkrachtbinding ligt in deze kernen rond de 85-90%. Daarmee blijkt dat zowel de koopkrachtbinding van 90% als het toekomstige supermarktaanbod reëel is voor een kern als Hattem: • Heerde: 11.500 inwoners – Aldi, Boni, Jumbo en Plus (± 4.200 m² wvo); • Wezep: 12.000 inwoners -Aldi, Boni, Lidl en Plus • (± 3.640 m² wvo); • Elburg: 12.000 inwoners – Aldi, Boni, Van Tol, Jumbo en Plus (± 3.250 m² wvo) • IJsselmuiden: 12.000 inwoners: Aldi, Boni, Lidl en Plus (± 3.140 m² wvo). Omdat de bestedingen van toeristen in het nieuwe koopstromenonderzoek relatief laag zijn ingeschat (circa € 300.000), vinden we het reëel om ervan uit te gaan dat de koopkrachttoevloeiing 1%-punt hoger ligt dan waar in het KSO van wordt uitgegaan. Hierbij hebben we gekeken naar het aantal overnachtingen in Hattem (op basis van cijfers aangaande toeristenbelasting), de sterke dagrecreatieve attractie van de Vestingstad Hattem en de gemiddelde bestedingen van toeristen en dagrecreanten. Op basis van deze gegevens blijkt dat toeristen gemiddeld zo’n € 4,60 per gezin per dag besteden in de dagelijkse winkels in Hattem. De gemiddelde dagelijkse bestedingen van een Nederlands gezin ligt met zo’n € 15,70 per dag meer dan drie keer zo hoog.

We rekenen daarom in 2020 én in 2029 met een koopkrachttoevloeiing van 18%. Voor 2029 rekenen we dus met een gelijkblijvende toevloeiing (rekening houdend met supermarktontwikkelingen in de omgeving van Hattem). In het rapport ‘omzetkengetallen 2019’ is opgenomen dat gebruik gemaakt dient te worden van het 5-jaarsgemiddelde van de winkelomzet. In dit rapport staat ook dat het 5 jarig

6

door de verzamelde onderzoeksbureaus (waaronder Stec) als uitgangspunt bij eenduidig ruimtelijk economisch onderzoek. Het aanpassen van de vloerproductiviteit lijkt een gelegenheidsargument om tot een gewenste uitkomst te kunnen komen.

Het ontbreekt in Hattem aan een discounter.

Lidl beweegt zich meer en meer van hard discounter naar soft discount en beweegt zich daarmee naar het segment waarin ook Boni opereert.

Discounters in de omgeving hebben geen marktconforme oppervlakte.

De (inmiddels) gerealiseerde uitbreiding van Aldi Wapenveld alsmede de voorgenomen forse uitbreiding van Lidl in Wezep zijn niet meegenomen.

Ruimtelijke effecten door komst Lidl zijn beperkt.

De argumenten die hiervoor zijn aangedragen door Stec zijn buitengewoon zwak, alleen al omdat Stec grotendeels voorbijgaat aan de effecten op de ruimtelijke structuur en de belangrijke positie van het centrum daarin.

gemiddelde niet per definitie de norm is voor goed functioneren. Een correctie op deze norm, naar aanleiding van regionale invloeden, kan wenselijk zijn. In bovenstaand memo is vloerproductiviteit met zo’n 3% verlaagd. Dit is gedaan omdat de huurprijzen in Hattem lager liggen dan gemiddeld in Nederland. In Nederland wordt er gemiddeld € 160 per m² winkelruimte gevraagd (NVM, Commercieel Vastgoed 2020). In Hattem ligt de huurprijs voor winkelruimte (in het centrum) op gemiddeld zo’n € 145 per m² (Funda in Business, oktober 2020). Ook in omliggende kernen constateren we lagere huurprijzen. In Wezep ligt deze bijvoorbeeld op € 130 per m². Vergelijken we deze huurprijzen met de prijzen in bijvoorbeeld Winkelcentrum Zwolle, dan zien we duidelijke verschillen. Hier ligt de gemiddelde huurprijs op zo’n € 260 per m². Er bestaan dus sterke regionale verschillen. Omdat de huurprijzen in Hattem zo’n 10% onder het landelijk gemiddelde liggen is een correctie van de benodigde vloerproductiviteit wenselijk. Omdat we verwachten dat het verschil in huurprijs voor dagelijkse winkelmeters minder groot is dan 10% en omdat hierover beperkte data beschikbaar is, hebben we een conservatieve afslag van zo’n 3% gehanteerd. Stec Groep is het oneens met de stelling dat Lidl en Boni naar elkaar bewegen. Er bestaan wel degelijk verschillen tussen Lidl en Boni. Boni is een A-merken discounter.

Zij verkopen (vooral) A-merken voor een relatief lage prijs. Hierdoor wordt Boni door inwoners van Hattem gezien als een primaire supermarkt (eerste keuze, supermarkt waar consument het meest / vaakst boodschappen doet). Lidl verkoopt niet of nauwelijks A-merken. Zij verkopen vooral privatelabel artikelen. Hierdoor wordt Lidl het vaakst als secundaire of tertaire supermarkt bezocht (tweede of derde keus). In het geacutaliseerde DPO (zie bovenstaand memo) wordt hier rekening mee gehouden. De verwachte toevloeiing is afgezwakt en richting 2029 gelijk gehouden. Doordat ook Wapenveld en Wezep hun supermarktaanbod versterken hebben consumenten uit deze kernen minder reden om in Hattem boodschappen te doen. Hierdoor rekenen we voor de komende tien jaar met met een gelijkblijvende koopkrachttoevloeiing. Stec Groep erkent dat het centrum van Hattem de belangrijkste aankooplocatie is voor niet-dagelijkse aankopen. Daarnaast vinden in het centrum van Hattem ook dagelijkse aankopen plaats, echter niet bij supermarkten (er is immers geen supermarkt gelegen in het centrum van Hattem), maar bij de drogist en/of speciaalzaken. Supermarkten kunnen hierin een belangrijke rol spelen. Zij zorgen de hele week door voor passantenstromen en kunnen hierdoor bijdragen aan het behoud van een gevarieerd dagelijks én niet-dagelijks winkelaanbod.

Belangrijke voorwaarde hiervoor is wel dat de onderlinge afstand tussen de supermarkt en het overige aanbod niet te groot mag zijn. Hoe groter de afstand tussen de ingang van de supermarkt en overige winkels, hoe lager het aandeel van de supermarktbezoekers dat ook nog een of meer andere winkels of voorziengen bezoekt (DTNP, 2016). Bij een afstand van 40 meter tot de eerste vijf winkels ligt het

7

combinatiebezoek boven de 50%. Het combinatiebezoek daalt snel als de onderlinge afstand groter wordt. Bij een afstand tussen 80 en 120 meter daalt het combinatiebezoek tot circa 35%. In Hattem ligt de supermarkt (Boni) niet in het centrum, maar op zo’n 200 meter afstand van het kernwinkelgebied. Hierdoor is het combintatiebezoek dat Boni genereert zeer beperkt. Uit het onderzoek van DTNP (2016) blijkt daarnaast dat ook de zichtrelatie tussen de winkels invloed heeft op het aantal combinatiebezoeken. Hoe meer winkels in het zicht vanaf de ingang van de supermarkt, hoe hoger het combinatiebezoek. Alleen als de (ingang van de) supermarkt op een zorgvuldige wijze is vormgegeven en gekoppeld aan de rest van het centrum kunnen andere winkels en voorzieningen echt profiteren van de aantrekkende werking. Dit is in dit geval niet zo. Vanaf de ingang van de Boni is geen enkele andere winkel (en dus ook geen winkel in het centrum van Hattem) zichtbaar. Er bestaan dus geen zichtrelaties met ander aanbod in het centrum van Hattem. Dit is ook logisch. Boni ligt buiten het kernwinkelgebied van Hattem. In de bijlage (zie hieronder) geven we een nadere duiding van het onderzoek van DTNP en geven we een beeld van de zichtrelatie vanaf de Boni-vestiging.

Geen mogelijkheid voor vestiging Lidl in kernwinkelgebied Hattem.

Onvolledige Laddertoets uitgevoerd door Stec. Er is niet gekeken naar mogelijke alternatieve locaties die dichter bi jhet centrum zijn gelegen en waar andere aanbieders van het initiatief kunnen profiteren.

Leegstand

BSP gaat ervan uit dat 1% omzetderving in de supermarkt leidt tot een leegstandstoename van 0,5% van het totale huidige gevestigde aanbod. In totaal gaat het volgens BSP om zo’n 700 m2 wvo extra winkelleegstand. Deze toename kan volgens BSP

Enig omzeteffect bij Boni en/of Albert Heijn is niet uit te sluiten. Leegstand verwachten we echter niet. Gezien de ligging van Boni (buiten het kernwinkelgebied) en het beperkte combinatiebezoek dat Boni genereert, heeft omzetverlies bij Boni geen of slechts beperkt effect op de toekomstbestendigheid van het centrum van Hattem. Hetzelfde geldt voor Albert Heijn. Deze winkel is gelegen in de wijk De Hilst en heeft hiervoor ook een belangrijke functie. Echter, we verwachten dat deze vestiging enig omzeteffect kan opvangen. Mocht onverhoopt toch blijken dat AH het niet zal redden als gevolg van de komst van Lidl, is dit niet onaanvaardbaar. Immers, inwoners kunnen op aanvaardbare afstand boodschappen blijven doen en de AH betreft een solitaire vestiging (er zal dus geen sprake zijn van een ruimtelijk effect op andere winkels). Voor de Ladder hoeven in principe geen alternatieve locaties te worden afgewogen. De beoogde locatie voor Lidl ligt binnen het bestaand stedelijk gebied. In lijn met de jurisprudentie op dit aspect van de Ladder hoeven alternatieve locaties alleen afgewogen te worden als beoogde ontwikkeling buiten het bestaand stedelijk gebied ligt. Dit is hier niet het geval. Bovendien versterken de genoemde alternatieve locaties in het BSP rapport het centrum van Hattem (ook) niet of slechts zeer beperkt.

Ook vanaf deze locaties is de afstand tot de winkels groot en zijn de zichtrelaties beperkt. BSP stelt dat omzetderving bij Boni en Albert Heijn een direct gevolg heeft op de leegstand in het centrum van Hattem. Zij stellen dat door de omzetderving in de supermarkten 700 m2 wvo extra winkelleegstand in het centrum van Hattem ontstaat. Dit klopt niet. Er bestaat geen directe relatie tussen omzetderving in supermarkten en leegstand bij overig aanbod in het centrum. Helemaal niet als de supermarkten en beperkte centrumfunctie hebben en

8

uitmonden in een aantasting van het woon-, leef- en ondernemersklimaat.

slechts beperkt combinatiebezoeken genereren (zie hierboven). BSP vergelijkt hier appels met peren. Immers, zij berekenen het omzeteffect op supermarkten in Hattem. Dit doen zij door te stellen dat de omzetclaim volledig voor rekening komt van de andere supermarkten. In haar eigen DPO stelt BSP daarentegen dat er sprake is van enige marktruimte. De aanname dat de omzetclaim volledig voor rekening komt van andere supermarkten in Hattem is daarmee niet juist. Vervolgens vertaalt BSP de omzetclaim naar een leegstandseffect op basis van een niet te herleiden aanname. Daarna vertalen zij de leegstand (in het geval van het berekende omzeteffect van BSP circa 700 m² wvo extra leegstand bij supermarkten – want daar gaat de berekening van BSP over), naar extra leegstand in het centrum van Hattem. Het door BSP veronderstelde leegstandseffect zou minimaal bij supermarkten moeten landen. Aangezien er geen supermarkten in centrum Hattem gelegen zijn is het vreemd dat de conclusie getrokken wordt dat er extra leegstand in het centrum zal ontstaan. Het berekende leegstandseffect – voor zover te verwachten – heeft louter betrekking op supermarkten en geldt niet voor detailhandel in zijn algemeenheid.

Online bestedingen

BSP stelt dat er geen rekening is gehouden met de online bestedingen.

Uit de berekeningen van Stec Groep blijkt overigens dat het (omzet- en leegstands)effect als gevolg van de realisatie van Lidl lager is dan door BSP verondersteld. Sterker nog; Stec Groep verwacht een beperkt omzeteffect op bestaande supermarkten, maar geen leegstandseffect. De bestedingen in supermarkten stijgen al een aantal jaar op rij. Om richting de toekomst mogelijke conjunctuureffecten uit te filteren houden we de bestedingen richting 2029 gelijk. Hierin is een toename van online bestedingen dus in feite al verwerkt. Dit heft elkaar dus op. Bovendien zorgt de huidige coronacrisis voor een forse omzetplus bij supermarkten, zowel online als offline.

9

Bijlage: onderbouwing reactie Stec Groep Figuur 1: Passantenonderzoek trekkersrol supermarkten (DTNP, 2016)

Figuur 2: Zicht vanuit ingang Boni supermarkt

10

Figuur 3: Afstand van Boni tot dichtstbijzijnde winkel (190 meter)

11

Figuur 4: Afstand van alternatieve locaties tot dichtstbijzijnde winkel Locatie 1: Afstand van De Bleek tot dichtstbijzijnde winkel (190 meter)

Locatie 2: Van Heemstraschool (350 meter)

12

Locatie 3: Gereformeerde basisschool de Zaaier (900 meter)

Lidl, Populierenlaan 14 e.o., Hattem vastgesteld

Bijlage 4

Locatieonderzoek

BJZ.nu Bestemmingsplannen

43

Locatieonderzoek discountsupermarkt in Hattem Inleiding Er spelen sinds medio 2012 diverse initiatieven voor het vestigen van een discountsupermarkt in Hattem. Van één van de supermarktketens heeft de gemeente een concreet vestigingsinitiatief ontvangen. Het gaat om de locatie Populierenlaan op Het Veen. De volgende twee vragen liggen nu voor: 1. Bestaat er vanuit martkttechnisch oogpunt voldoende aanleiding om een bestemmingsplanwijziging te realiseren ten gunste van de vestiging van een discountsupermarkt in Hattem? 2. Welke locatie in Hattem is het meest geschikt voor de eventuele vestiging van een supermarkt? Haalbaarheid nieuwe supermarktvestiging Het bureau Ecorys is gevraagd een distributie planologisch onderzoek (DPO) uit te voeren naar de haalbaarheid van een nieuwe supermarktvestiging in de gemeente. Centraal in het onderzoek staat het algemeen belang van de consumenten in Hattem. De conclusie van Ecorys is dat er kwantitatief beperkte ruimte is voor de toevoeging van een nieuwe supermarkt in Hattem. Het gezamenlijke uitbreidingspotentieel is 560 m2 bvo (tegen de door de discountsupermarkten gewenst vloeroppervlak van 1200 m2 bvo). In kwalitatief opzicht is een discountsupermarkt een goede toevoeging op het bestaande winkelaanbod in Hattem. De beoogde ontwikkeling leidt tot een toename van de bestedingen in Hattem door een breder supermarktaanbod.

Dit komt vooral doordat er minder afvloeiing plaats zal vinden naar discounters in de omliggende kernen (Wezep en Wapenveld). De omzetdruk van de bestaande detailhandel zal wel toenemen door de komst van een discountsupermarkt. Met de toename van het winkelaanbod en daarmee de onderlinge concurrentie, verwacht Ecorys niet dat dit zal leiden tot het sluiten van een van de andere supermarkten in Hattem. Dit komt onder meer omdat de bestaande supermarkten voldoende onderscheidend zijn en een moderne maatvoering hebben. Als gemeente kan je ontwikkelingen voorkomen die ongewenst zijn vanuit overwegingen van ruimtelijke kwaliteit, maar concurrentieverhoudingen kunnen niet gereguleerd worden (Europese Dienstenrichtlijn). Alleen als er sprake is van ‘duurzame ontwrichting’ van de winkelstructuur dient de consument beschermd te worden zodat er een voldoende voorzieningenniveau overblijft. Volgens Ecorys zal in Hattem geen sprake zijn van duurzame ontwrichting. Door de bestaande supermarktondernemers is kritisch gereageerd op het DPO. De gemeente is bereid kritisch te kijken naar de uitgangspunten, maar de hierboven weergegeven hoofdconlusie zal naar ons inzicht niet veranderen. Locatieonderzoek In hattem wordt een ongeschrijven beleidslijn toegepast ten aanzien van detailhandel: “Zoveel mogelijk concentreren van detailhandel in de binnenstad van Hattem”.

Deze lijn wordt toegepast in bestemmingsplannen en in de dagelijkse praktijk van vergunningverlening. Een uitzondering op deze beleidslijn is de locatie van de Albert Heijn. Bij de Albert Heijn was geen sprake van een nieuwvestiging maar van een geleidelijke uitbreiding van vloeroppervlak van bestaande detailhandel. Voor een nieuwvestiging van een supermarkt op een locatie verder van de bestaande

winkelconcentraties, is ontheffing van de provinciale beleidslijn nodig. De provincie Gelderland heeft al aangegeven ontheffing te willen verlenen van deze beleidslijn als er goede ruimtelijke onderbouwing wordt gegeven van de betreffende locatie. Locaties Er zijn een drietal locaties die in dit onderzoek worden meegenomen. Het gaat om locaties die door de discounters zelf zijn benoemd als potentiele locatie en die (vanuit een eerste ambtelijke verkenning) de moeite waard zijn om te onderzoeken. Het gaat om de onderstaande locaties: 1. locatie De Bleek (Zeemanlocatie) 2. locatie Van Heemstraschool (terrein van de basisschool) 3. locatie Populierenlaan (Het Veen, omgeving Formido) l o o h c s a r t s m e e H n a V e i t a c o l k e e l B e D e i t a c o l n a a l n e r e i l u p o P e i t a c o l

Beoordelingscriteria Om te bepalen welke locatie het meest geschikt is, is het van belang de beoordelingscriteria te benoemen. Voor toevoeging van een discountsupermarkt in Hattem wordt qua locatie onderscheid gemaakt in de volgende criteria: Bereikbaarheid Een goede bereikbaarheid per auto is voor een discountsupermarkt van cruciaal belang. Het gaat o.a. om logische aanrijroutes en heldere verkeersstructuur. Ook moet de locatie goed bereikbaar zijn voor voetgangers en fietsers bijvoorbeeld door een gunstige ligging in een (fiets)padennetwerk. Verkeersdruk De grote aantallen autobezoekers en de frequente laad en losbewegingen zorgen voor een grote toename van de verkeersdruk in de omgeving van een supermarkt. De belangrijke aanrijroutes moeten hier op zijn ingericht. Ook moet rekening worden gehouden met (kwetsbare) functies Voldoende parkeercapaciteit In de praktijk wordt bij discounters uitgegaan van een parkeernorm van minimaal 5 parkeerplaatsen per 100 m² bvo (bron: bureau dtnp). De CROW geeft een normering van tussen de 5 en 8 parkeerplaatsen per 100 m² bvo (afhankelijk van de ligging t.o.v. het centrum). De norm is hoger dan bij een reguliere supermarkt omdat bij een discounter per bezoek, grotere hoeveelheden artikelen worden aangeschaft. Uitgaande van een oppervlak van 1200 m2 bvo komt dit op een totaal aantal benodigde plaatsen van tussen de 60 en 96 parkeerplaatsen.

Als er een ontwikkeling plaatsvindt gecombineerd met woningbouw, dan wordt het benodigde aantal parkeerplaatsen vanzelfsprekend hoger. Goede laad- en losmogelijkheden Bevoorrading van een supermarkt is onderdeel dat veel aandacht vraagt in het ontwerp van een locatie. Een korte en veilige goede route (van en naar de laad- en losplek) is niet altijd makkelijk te vinden. Ook de locatie van de laad- en losplek moet zorgvuldig worden gekozen om overlastsituaties te voorkomen. Verstevigen winkelstructuur Een discountsupermarkt kan een trekkersrol vervullen in een winkelgebied. Andere winkels kunnen profiteren van consumenten die een supermarkt bezoeken. Om dit combinatiebezoek te stimuleren is een onderlinge zichtrelatie voorwaarde. Praktijkonderzoek van het bureau dtnp laat zien dat als een discounter op minder dan 50 meter van winkels ligt (met de entree in het zicht), dat dan 40% van de discounterbezoeker ook één of meer andere winkels bezoekt. Is de onderlinge afstand groter dan 100 meter of liggen de winkels uit zicht dan neemt het combinatiebezoek snel af. Een locatie in de binnenstad zelf zou op deze criteria optimaal scoren. Een dergelijke locatie in de binnenstad van Hattem niet voorhanden. Stedenbouwkundige inpassing / bijdrage aan ruimtelijke kwaliteit Er is voldoende fysieke ruimte nodig om een dergelijk groot gebouw op een goede manier in de omgeving in te passen.

Ook moet de schaal van het gebouw stedenbouwkundig passen in de gebouwde omgeving (korrel, maat, etc.). Tenslotte moet de uitstraling van een gebouw (en de bijbehorende voorzieningen) passen in de omgeving. De ene locatie is daar meer geschikt voor dan de andere. Met name de combinatie van kleinschalig historische bebouwing en de grootschalige

ontwikkeling van een supermarkt vraagt heel veel van een ontwerp en kan soms niet worden gerealiseerd. Maatschappelijke beleid Sluit de ontwikkeling van een discountsupermarkt op een locatie aan op andere ontwikkelingen in dat gebied? Het gaat om logische combinatie van functies die meerwaarde heeft voor de buurt, wijk en/of stad. Beschikbaarheid Het is van belang om te weten of een locatie op korte termijn beschikbaar is voor het gebruik als supermarkt. Ook is het van belang om te weten of er een bestemmingsplanwijziging of uitgebreider procedure (omgevingsvergunning) noodzakelijk is?

Tabel met scores per beoordelingscriteria De Bleek

Van Heemstraschool

Populierenlaan

Bereikbaarheid

++

-

De aanrijroute (auto) naar deze locatie is niet optimaal. De fietsroute ligt wel goed.

+

Locatie is goed te bereiken van af Apeldoornseweg. Sluit ook aan op fietsroutes.

Verkeersdruk

+

--

+

Omdat het in een gemengde zone ligt blijft overlast beperkt.

Parkeercapaciteit

--

De routes naar deze locatie lopen door woongebied. De verkeersstructuur is niet ingericht op hoge intensiteiten. Relatief veel hinder en onveiligheid. Het gebied kent nu al een hoge parkeerdruk. Het parkeren zal waarschijnlijk op eigen terrein opgelost kunnen worden.

+

Is goed op te lossen op eigen terrein of op aangrenzende percelen.

Laad- en losmogelijkheid

--

++

Is goed op te lossen op eigen terrein, zonder overlast voor omwonenden

Verstevigen winkelstructuur

+

Het laden en lossen is nu voor de Boni al een probleem. Voor de nieuwe locatie is dit knelpunt vergelijkbaar. Ligt op 230 meter van winkelgebied en het ligt uit zicht. Scoort wel beter dan perifere locaties.

--

Stedenbouwkundige inpassing/ Ruimtelijke kwaliteit

--

++

Beschikbaarheid

+

Een toevoeging van een grootschalig gebouw + parkeervoorziening heeft negatieve impact op ruimtelijke kwaliteit. Discounter past niet goed bij historische uitstraling centrum. Locatie is niet op korte termijn beschikbaar omdat er een school is gevestigd. Het verplaatsen van de schoolfunctie is nog wel onderwerp van discussie in de maatschappelijk visie. Het verplaatsen van een school vergt veel tijd.

Door grote afstand met de binnenstad is er minimaal combinatiebezoek. Wel goede spreiding over Hattem (noord-midden- zuid) De bebouwing in deze zone is al grootschalig en deze invulling zal daar op aansluiten. Sluit aan op visie Het Veen.

Legenda:

ligt gunstig t.o.v. aanrijroutes (auto en fiets). Wel aandacht nodig voor aansluiting op Nieuweweg. Er is overlast voor de aanwonenden van de Nieuweweg, maar door de korte route valt de overlast mee.

Zonder extra parkeerplaatsen is dit probleem niet op te lossen. De Bleek staat nu op delen van de dag vol. Dit punt is slecht op te lossen op deze locatie. Het laad- en lospunt zal dicht bij woningen komen Ligt op ongeveer 200 meter van winkelgebied en het ligt uit zicht. Scoort wel beter dan perifere locaties. Inpassing is erg lastig door schaalverschil bebouwing Nieuweweg. Een ‘platte doos’ kan niet op deze plek. Discounter past niet goed bij historische uitstraling centrum. De locatie is voor het grootste deel beschikbaar. Ontwerp en procedure vragen wel veel tijd door complexiteit.

-- zeer slecht

/ - slecht

0

-

+

--

-

++

Deze locatie is beschikbaar.

/ 0 neutraal / + goed / ++ zeer goed

Sterke en zwakke punten Hieronder geven we per locatie een toelichting op de sterke en zwakke punten van de betreffende locatie. Locatie De Bleek De locatie De Bleek scoort op een aantal punten goed. Het combinatiebezoek scoort hoger dan de perifere locatie (Het Veen). De score is wel een stuk lager dan de 40% die mogelijk is als de discountsupermarkt in de binnenstad zelf zou liggen. De locatie ligt uit zicht van de winkels en de loopafstand is meer dan 200 meter naar de eerste winkels. De bereikbaarheid scoort goed omdat de locatie dicht aan de Nieuweweg ligt. De Nieuweweg heeft een snelle verbinden met Hattem en omgeving. Het grootste knelpunt voor deze locatie is het parkeren. Er ligt een grote openbare parkeerplaats (153 autoparkeerplaatsen en 7 busparkeerplaatsen), maar deze is regelmatig volledig bezet. De dit jaar uitgevoerde parkeerdrukmeting laat zien dat er regelmatig een bezetting is van 80%. Bij bijzondere evenementen is de parkeerplaats volledig gevuld. De parkeerplaats wordt goed gebruikt door bezoekers, bewoners en mensen die werken in de binnenstad en heeft daarmee een belangrijke functie voor de binnenstad van Hattem. Uitgangspunt bij elke ontwikkeling is dat parkeren op eigen terrein wordt opgelost. Discountsupermarkten hebben een duidelijke voorkeur voor parkeren op maaiveld.

Bovendien is een parkeerdek of parkeergarage een kostbare investering die bij herontwikkeling vaak niet uit kan. In de praktijk zal een beroep op de gemeente worden gedaan om openbare parkeerplaatsen beschikbaar te stellen (tegen een vergoeding). De vraag is in hoeverre er openbare parkeerplaatsen kunnen worden gereserveerd voor de supermarkt. Geadviseerd wordt om niet meer dat 20 parkeerplaatsen beschikbaar te stellen voor de discounter. Een deel van deze parkeerplaatsen kan worden gerealiseerd door het verminderen van het aantal busparkeerplaatsen en het doorvoeren van een meer optimale indeling van het parkeerterrein. Omdat op deze locatie de combinatie met appartementen noodzakelijk is (beeldkwalteit Nieuweweg/Binnenstad), zullen er extra parkeerplaatsen noodzakelijk zijn. Hierdoor zullen rond de 70 parkeerplaatsen moeten worden gerealiseerd op eigen terrein. Ook de inpassing van een laad- en lospunt is een lastige opgaven. Deze kan alleen worden geplaatst aansluitend aan de woonbebouwing naast de huidige pand van de Zeeman, met het risico van overlast. Een tweede grote knelpunt voor deze locatie is stedenbouwkundige inpassing. De grote schaal van een supermarkt staat in contrast met omliggende gebouwen. De huidige bebouwing langs dit deel van de Nieuweweg bestaat uit relatief kleine woningen met een lage goot- en nok hoogte.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hattem&id=f67627c6-5f4c-4860-a1b6-b1359ad010b0