CConstaterende datHattem
Koppel je AI →
Document · PDF

Beantwoording vragen begroting 2024 Totaal

Raadsvergadering 6 november 2023, gemeente HattemBij agendapunt: Programmabegroting 202413.184 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Raadsvragen begroting 2024 Nr. 1.

Wie Pag. PvdA/GroenLinks 0

Progr. Vraag Alle Algemeen: Bij het behandelen van de voorjaarsnota kregen wij de zeer zinvolle aanvulling welk deel van de begroting nog door de raad te beïnvloeden was. Dat bleek een miniem deel te zijn. Vraag 1: Kan dit punt in de auditcommissie behandeld worden? Vraag 2: Over welk deel van deze begroting kunnen wij als raad nog beslissen? Vraag 3: Welk deel van deze begroting 2024 is nu nog beïnvloedbaar?

2.

PvdA/GroenLinks 2

Nota van aanb.

3.

PvdA/GroenLinks 9

1a

4.

PvdA/GroenLinks 9

1a

Algemeen septembercirculaire: Vraag: Kunt U per jaar aangeven wat de verschillen (pos./neg.) Zijn van de septembercirculaire t.o.v. de verwerkte meicirculaire? Regionale ontwikkelingen jeugdhulp: Een belangrijke kanttekening bij de ontwikkelingen rond de Hervormingsagenda is de onzekerheid die de landelijke politieke situatie met zich meebrengt. Vraag: Welke situatie doelt U hier specifiek op?

Jeugdgezondheidszorg: U refereert naar een bewezen 1000 dagen. Vraag: Kunt U toelichten hoe dat vastgesteld is? Is dat landelijk bewezen? Of……?

Antwoord 1. Het punt van beïnvloedbare budgetten kan worden meegenomen bij de ZBB (Zero Based Budget Begroting) en als zodanig worden behandeld in de auditcommissie. 2. U kunt over de gehele begroting beslissen en behoudt altijd het recht om moties in te dienen en te amenderen. Verder bepaalt u samen met het College ook bij wettelijk verplichte taken over de gewenste kwaliteit, waardoor u ook op schijnbaar niet beinvloedbare budgetten invloed heeft. Een en ander kan wel betekenen dat er een keuze tot herallocatie van middelen plaats moeten vinden. 3. Zie het antwoord bij 2. Uitkomsten septembercirculaire komen voor de begrotingsbehandeling in een raadsinfo. 2023 + 128K 2024 + 162K 2025 + 89K 2026 + 19K 2027 + 348K De onderhandelingen tussen gemeenten en rijk, rondom de hervormingsagenda hebben veel tijd gevraagd. Vlak voor de zomer is er een akkoord bereikt. Vervolgens was er een periode onzekerheid wat de val van het kabinet betekende voor de uitvoering van de Hervormingsagenda. Dat is de situatie waaraan in deze tekst wordt gerefereerd. Inmiddels liggen er voorgenomen implementatieplannen ter consultultatie bij de J42 (42 jeugdhulpregio’s) en gemeenten. Hoewel de grote lijnen van de Hervormingsagenda bekend zijn, is de uitwerking voor wat dit concreet betekent voor gemeenten nog niet op alle punten duidelijk en concreet.

Meer duidelijkheid hierover wordt verwacht in het vierde kwartaal van 2023 en het eerste kwartaal van 2024. Dat de eerste 1000 dagen voor mensen een kritische periode is in de ontwikkeling, blijkt uit verschillende onderzoeken. Juist in deze periode (die begint op het moment van de conceptie) is de ontwikkeling die een kind doormaakt het grootst. De effecten van negatieve invloeden hebben in deze fase dan ook veel invloed. O.a. Tessa Rooseboom (Hoogleraar Amsterdam UMC) heeft hier 2 boeken over geschreven. Roseboom is bekend geworden naar aanleiding van een onderzoek, waarin 1 / 34

Nr.

Wie

Pag.

Progr. Vraag

5.

PvdA/GroenLinks 17

1c

Onderwijshuisvesting: IKC-1 is de begroting bijgesteld van 7,2 naar 8,1 naar nu 10,5 Mln€. Een opstap van nu 30%. Vraag: Is dit puur een inflatie opstap of is er ook meer?

6.

PvdA/GroenLinks 17

1c

Bestuursakkoord: De wens om (niet geplande) 24-uurs niet geplande zorg te krijgen in het zorggebied Oude IJsbaan staat in het bestuursakkoord. Vraag 1: Is hier binnenkort een overleg voor gepland Vraag 2: Wat is de status in het maken van afspraken omtrent deze 24-uurs (niet-geplande) zorg.

7.

PvdA/GroenLinks 24

1d

Gymzalen: De visie t.a.v de gymzalen kunnen we zeer binnenkort verwachten. Vraag: Wat is er nu in het programma 2024 voor de gymzalen opgenomen? Kunt U dat aanwijzen of indien niet zichtbaar appart via deze vraag beantwoorden?

Antwoord ze is nagegaan hoe de kinderen die zijn verwekt en geboren in de hongerwinter (1944/45), zich hebben ontwikkeld. Zij schreef daarover 2 boeken: ‘Baby’s van de hongerwinter’ (2010) en ‘De eerste duizend dagen’ (2018). De landelijke aanpak Kansrijke Start is onder andere gebaseert op dit gedachtegoed. Ander relevant onderzoek is bijvoorbeeld de literatuurstudie van Detmar en de Wolff (2019). De stijging van de bouwkosten voor het schoolgebouw leiden tot een flinke kostenstijging van het schoolgebouw. De BDB index (Bouwkosten data) geeft een prijsstijging van 17.2% en de marktprijzen van de bouw stijgen ook nog steeds; de kosten komen vermoedelijk uit rond de 10,5 miljoen euro. Mocht er eerder een definitieve raming zijn, dan wordt het college en de raad geïnformeerd en gevraagd om het budget te bekrachtigen. Op 13 november a.s. gaan we met de commissie Samenleven & Bestuur nader in gesprek over de inhoud en funtie van een 24-uurs zorgsteunpunt. De inhoudelijke ontwikkeling van zorg en welzijn in de woonzorgzones is onderwerp van gesprek in een bestuurlijk overleg met de diverse zorg- en welzijnsorganisatie in Hattem. 2. Het voornemen is om in 2024 middels een vorm van een lokaal zorgakkoord inhoudelijk richting te geven aan de invulling van zorg en welzijn in de woonzorgzones. De invuling van een 24-uurs zorgsteunpunt maakt hier onderdeel van uit.

De visie gemeentelijke gymzalen zal in de commissievergadering van 13 november a.s. worden gepresenteerd. Vervolgens zal er een voorstel via het college aan de raad worden voorgelegd. Nadat er een besluit wordt genomen over de toekomst van de gemeentelijke gymzalen zal het MJOP worden aangepast. Tot die tijd zal alleen noodzakelijk onderhoud plaats vinden zodat de gemeentelijke gymzalen veilig gebruikt kunnen worden. In het MJOP is uitgegaan van continuering van het huidige gebruik van de gymzalen.

2 / 34

Nr.

8.

9.

Wie

Pag.

PvdA/GroenLinks 31

PvdA/GroenLinks 31

Progr. Vraag

2a

2a

Bestuursakkoord. Uit het programma halen wij niet goed wat de status is van Natuur,ecologie en biodiversiteit. Vraag: Waar in het programma kunnen wij terugvinden wat hiervoor gepland is en welk budget daarvoor gereserveerd is?

Bestuursakkoord. Zie ook vraag 6 maar dan het natuurinclusief bouwen. Vraag: Wat is er t.a.v. natuurinclusief bouwen geregeld of moet nog geregeld worden. In het bestemmingsplan buitengbied zijn kaders gesteld maar hoe zit dat bij andere Nieuwbouw?

Antwoord Omschrijving

2024

2025

2026

Totaal

Gymzaal Eijerdijk

€ 37.340

€ 5.182

€ 40.319

€ 82.841

Gymzaal De Hunze

€ 36.918

€ 10.904

€ 42.234

€ 90.056

Gymzaal Spoorstraat

€ 53.423

€ 132.497 € 63.939

€ 249.859

Totaal

€ 127.681

€ 148.583 € 146.492

€ 422.756

Alle bedragen zijn incl. btw Het is juist dat de begroting geen status bevat van de verschillende opgaven/doelen als natuur, ecologie of biodiversiteit. In de begroting geven we aan welke activiteiten we in 2024 gaan oppakken en wat dat mag kosten. We hebben geen afzonderlijke overzichten voor bijvoorbeeld natuur, ecologie of biodiversiteit. In het afwegingskader van zowel bestemmingsplan ’t Veen als Bestemmingsplan Buitengebied hebben we in het afwegingskader kaders gesteld over het natuurinclusief bouwen. Bij overige nieuwe inactieven gaan we met de ontwikkelaars in gesprek over het natuurinclusief bouwen en borgen we dit door hierover kwaliteitseisen mee te nemen in de beoordeling van het initiatief. Dit is ook verwoord in het nog vast te stellen programma Wonen. In de toekomst zullen we dit onderwerp verder vormgeven in het Omgevingsplan Hattem.

3 / 34

Nr. 10.

Wie Pag. PvdA/GroenLinks 32

Progr. Vraag 2a Bestuursakkoord. De klimaatnotitie Hattem actualiseren we. Vraag: Wanneer staat deze actualisatie gepland?

11.

PvdA/GroenLinks 32

2a

Bestuursakkoord. Het verduurzamen van woningen. Vraag: Waar in het programma kunnen wij terugvinden wat hiervoor gepland is en welk budget daarvoor gereserveerd is? Of kunt U aangeven wat er voor gepland/gereserveerd (€) is?

12.

PvdA/GroenLinks 33

2a

Omgevingsplan Hattem: Vraag: Kunt U de stappen en tijdslijnen voor het maken van het Omgevingsplan schetsen. In 2024 wordt daar mee begonnen maar wanneer verwacht U dat het plan klaar is?

13.

PvdA/GroenLinks 33

2a

Communicatie: Vraag: Wordt de raad wel/niet vooraf betrokken bij de communicatie onaar de burgers over de omgevingswet?

Antwoord De geldende programmadoelen voor duurzaamheid zijn door u vastgesteld in de Klimaatnotitie 2020. De herijking die gaande is zullen een geactualiseerd programma duurzaamheid 20242028 opleveren en zal in het eerste kwartaal 2024 aan u worden voorgelegd. Op 10 oktober jl heeft u een raadsinformatiebrief ontvangen over Hattems IsolatiePlan. Het plan van aanpak schetst onze inzet op dit thema. Voor gemeente Hattem is in de eerste tranche 2023 en de tweede tranche 2024 in totaal € 305.140,- beschikbaar voor 209 koopwoningen. Dit komt neer op een bedrag van gemiddeld €1.460,- per woning. Voor de derde tranche 2025 is tevens een bedrag toegezegd door het ministerie van BZK. Er is een transitieplan in de maak waarin de stappen om te komen tot een omgevingsplan worden opgenomen. Onderdeel van dat transitieplan is de planning en bepalen we hoe we invulling geven aan de overgangsperiode die geldt tot 2032. Daar waar mogelijk wordt samnegewerkt met de H2O partners. Belangrijk om te constateren is dat er 2 sporen zijn: 1. participatie onder de Omgevingswet en 2. communicatie over de invoering van de Omgevingswet. Ad 1. Er loopt een project over participatie (breed) waarin de Omgevingswet en ook de rol van de raad wordt meegenomen. Ad 2. Dit betreft informatievoorziening aan inwoners. Er is regionaal en ook in H2O-verband een communicatieplan gemaakt.

Uitgangspunt daarbij is dat op de website van de gemeente basale informatie wordt gegeven. Specifieke communicatie vindt plaats met initiatiefnemers en aanvragers van vergunningen op het moment dat zich die voordoen. Er is een bijeenkomst in de maak voor derde partijen (o.a. ontwikkelaars, architecten, bouwondernemingen) om de gevolgen van de Omgevingswet te duiden. Deze bijeenkomst wordt in ieder geval in H2O-verband georganiseerd en mogelijk breder in de regio Veluwe. 4 / 34

Nr. 14.

Wie Pag. PvdA/GroenLinks 33

Progr. Vraag 2a Financieel: Vraag: Kunt U in een meerjarenoverzicht aangeven wat de kosten voor de omgevingswet zijn en hoeveel het rijk/provincie? in die kosten bijdraagt?

15.

PvdA/GroenLinks 34

2a

16.

PvdA/GroenLinks 34

2a

17.

PvdA/GroenLinks 34

2a

18.

PvdA/GroenLinks 34

2a

Landeijk gebied en stikstof: Wanneer wordt de raad geïnformeerd over het VLGG (Vitaal Landelijk Gebied Gelderland) en wie is de trekker van dit proces, provincie of gemeente? Wonen: Wanneer krijgen we de bekende lijst met woon intitatieven?

Landelijke en regionale ontwikkelingen: U gaat samen met de kop van de Veluwe verkennen welke extra inzet nodig is voor het oplossen van het lokale en regionale woningtekort. Naar onze mening is de woondeal gesloten ook op het niveau van de “ Kop van de Veluwe” met een deal van bruto 12.730 woningen.

Vraag: Wat gaat U nu verkennen? Tijdelijke huisvesting en flexwoningen: Vraag: Welk bedrag is begroot voor 2024?

Antwoord Het transitieplan in wording zal een paragraaf bevatten waarin de kosten van het nog te lopen traject op hoofdlijnen worden geraamd. In principe dragen Rijk en provincie niet bij aan de kosten van de invoering van de nieuwe wet; anders dan de voorbereidingskosten die zij zelf maken. De ontwikkeling van het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet) bijvoorbeeld komt voor rekening van het Rijk. De aansluiting daarop, de gemeentelijke systemen die daar voor nodig zijn, komen voor rekening van de gemeente zelf. De provincie Gelderland is trekker van het VLGG. De gemeenteraad zal worden geinformeerd als het concept VLGG langs GS is geweest (februari 2024). Deze lijst zal bij de behandeling van de najaarsnota worden verstrekt. Binnen het programma Wonen – vast te stellen in het eerste kwartaal 2024 – zal een alternatief monitoringssysteem worden voorgesteld. De Woondeal is afgesloten via de Regio Noord-Veluwe, maar wordt ook geintegreerd in de Samenwerkingsagenda Kop van de Veluwe. De woondeal gaat over de periode tot en met 2030. In de Samenwerkingsagenda kijken we naar de wat langere termijn voor woningbouw (periode tot 2040), maar ook naar de huidige knelpunten bij de ontwikkelingen van woningen (netcongestie, stikstof, hoge rente, stijgende prijzen, etc.). Ook het raakvlak met andere aspecten binnen de ruimtelijke ordening komt nadrukkelijk aan de orden.

Dit doen we gebiedsgericht, waarbij de samenwerking tussen de gemeenten intensiever is dan ik de klassieke sectorale benadering van de volkshuisvesting.

€ 125.000. Dit is exclusief realisatiekosten.

5 / 34

Nr. 19.

Wie Pag. PvdA/GroenLinks 36

Progr. Vraag 2a Duurzaamheid: Wanneer krijgt de raad het programma duurzaamheid 20232027 ter beschikking. 2a RES: In de omgevingsvisie is vastgesteld dat er nog 15ha zon op land in het poldergebied mogelijk is. Vanuit de provincie is aangegeven dat windmolens niet mogen. Vraag: Aan welke mogelijkheden moeten wij denken?

20.

PvdA/GroenLinks 37

21.

PvdA/GroenLinks 37

2a

Smart Energie Hub. Vraag: Heeft U informatie waar we aan moeten denken en is dat ook van toepassing op het Hattemse deel van H2O.

22.

PvdA/GroenLinks 38

2a

Nationaal isolatieprogramma. Vraag: Is er een volgordeschema van welke buurt eerst en welke buurt daarna aan de beurt komt tot in iedergeval ultimo 2024?

23.

PvdA/GroenLinks 38

2a

24.

PvdA/GroenLinks 39

2a

Duurzaamheidsfonds: Inmiddels is er raadsinformatie over dit onderwerp. Vraag 1: Is er geld gereserveerd voor dit fonds in de periode 2024-2027. Vraag 2: Moet de gemeente garant staan voor dit fonds of is er landelijk e.e.a. geregeld? Vraag 3: Komen er ook limieten aan dat fonds? Gemeentelijk vastgoed: Vraag: Is er een financiële reservering voor het verduurzamen van het vastgoed gemaakt? Indien ja, hoeveel? Indien nee, dat zou toch moeten?

Antwoord De herijking die gaande is zullen een geactualiseerd programma duurzaamheid 2024-2028 opleveren en zal in het eerste kwartaal 2024 aan u worden voorgelegd. Op het grondgebied van Hattem wordt vanuit de RES vooralsnog niet gedacht aan windenergie. Zon op land wordt wel gezien als mogelijkheid en de polder is daar één van de logische zoekgebieden voor. Naast duurzame opwekking van energie is vermindering van gebruik van niet-duurzame energie en besparing van energie essentieel voor het behalen van de duurzaamheidsdoelen. Isoleren, slim combineren van vraag en aanbod op verschillende niveaus, zijn daarvoor belangrijke strategieen. Bovendien zal op termijn een geoptimaliseerd energienet de volgende fase van de een gewijzigde balans in vraag en aanbod moeten faciliteren dat verder gaat dan alleen oplossen van netwerkcongestie. Wij faciliteren onderzoeken naar Smart Energy Hubs op Hattems grondgebied. Een voorbeeld van zo’n lopend onderzoek wordt nu gedaan door het parkmanagement op H2O. Dit onder de paraplu van de Green Deal Hattem. In het Hattems Isolatie Plan worden de belemmeringen om te isoleren zo veel mogelijk worden weg genomen voor woningeigenaren. Er wordt ingezet op een buurtgerichte aanpak met een collectieve inkoopactie voor heel Hattem. Verder zullen ook woningeigenaren die buiten de subsidiedoelgroep vallen profijt krijgen van een collectieve inkoopactie.

Verduurzaming is voor een deel opgenomen in het mjop, bij vervanging of groot onderhoud wordt verduurzaming meegenomen. Daarnaast is er een een Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed (DuMaVa) subsidie aangevraagd voor het vervangen van het enkel glas bij het Stadhuis. 6 / 34

Nr. 25.

Wie Pag. PvdA/GroenLinks 39

Progr. Vraag 2a Duurzame mobiliteit. Vraag 1: Kunt U concreet aangeven wat u bedoelt met een “Wankele basis” voor de haalbaarheid van de deelauto’s? KPN (Werkgeer Tonny Keizer) keert 40 cent per gefietste km woon-/werk-verkeer uit om de mensen de auto uit te krijgen. Vraag 2: Idee om de fiets ook voor de medewerkers te promoten?

26.

PvdA/GroenLinks 41

2b

27.

PvdA/GroenLinks 46

2b

Bestuursakkoord: Fair Trade gemeente. Vraag: Staat dit punt uit het bestuursakkoord ook in dit programma? Fietsplan: Hattem scoort hoog op het aantal fietsbewegingen per dag. Vraag 1: Uit welke rapportage haalt U deze informatie en wult U deze met ons delen? De fietsroute Apeldoorn Zwolle potentie én ambitie. Vraag 2: Wat is de status van dit project en? Zit er ook budget in de plannen?

Antwoord Het college heeft een ambitie op het gebied van deelauto’s en elektrisch vervoer. In dat kader hechten we belang aan de aanwezigheid van een deelautosysteem in Hattem. De gemeente en private partijen voor deelauto’s en publieke laadpalen delen de ambitie om meer mobiliteit elektrisch te maken. Eind 2023 loopt het contract met MyWheels af. MyWheels heeft aangegeven de casus Hattem een “wankele basis” te vinden voor verdere investeringen. Er zijn op dit moment twee deelauto’s in Hattem die voor het merendeel door het personeel van gemeente Hattem worden gebruikt. De gemeente heeft een garantstelling verleend voor een minimale omzet voor deze periode. Die minimale omzet is voor het merendeel van de 24 maanden bereikt. Er is slechts voor enkele maanden beroep gedaan op de garantiebepaling. Wij zullen deze mogelijkheid meenemen in het duurzaamheidsprogramma 2024-2028. HR kijkt ook naar een ‘groen arbeidscontract’. Wij nemen u in het eerste kwartaal 2024 graag mee in de keuzes van het programma duurzaamheid 2024-2028.

De informatie over het aantal fietsbewegingen per dag was tot 2017 afkomstig uit het OViN (Onderzoek Verplaatsingen in Nederland) en daarna uit diens opvolger; het ODiN (Onderweg in Nederland). Zij stellen verschillende kaarten beschikbaar zoals de volgende kaart: Op de kaart: Fietsgebruik | Sport en bewegen in cijfers. Hierin is het fietsgebruik weergegeven en worden gemeenten met elkaar vergeleken. De Hattemse verhoudingen overstijgen het landelijk gemiddelde ruimschoots. Voor wat betreft de fietsroute Apeldoorn-Zwolle is de provincie aan zet. Er is hiervoor geen uitvoeringsbudget benodigd van gemeente Hattem in 2024.

7 / 34

Nr. 28.

Wie Pag. PvdA/GroenLinks 47

Progr. Vraag 2b Monumenten: Voor 2024 is 14.000€ begroot. Vraag: Zijn er ook bedragen voor 2025-2027 begroot? 2b Wegen: Ierstweg; Verlengde Parklaan, …… Wij willen de hoogte van investeringen bespreken in het kader van hoe financiëel gezond de gemeente is.

29.

PvdA/GroenLinks 49

30.

PvdA/GroenLinks 49

2bRA

Klompenpaden: Vraag: Hoe groot is het bedrag dat de gemeente moet betalen in 2023 en 2024?

31.

PvdA/GroenLinks 49

2b

32.

PvdA/GroenLinks

Kostendekkendheid Begraafplaats: Voor 2024 raamt U 485.000€ aan lasten en 390.000€ aan baten is 80% van de lasten. Voor 2023 is de uitkomst zelfs 90%. Dat valt toch nog steeds binnen de 70% doelstelling voor de kostendekkendheid? Vraag: Waarom wilt U toch met voorstellen op de kostendekkendheid komen? Vervangen steiger de Waa: Vraag: Wie zijn de direct betrokkenen in de participatie?

Antwoord Nee. Voor de periode na 2024 wordt nagedacht over een combinatie met subsidies voor duurzaamheid. In 2024 volgt hiervoor een separaat voorstel. Bij het onderhoud van wegen wordt gekeken naar oplossingen als compleet vervangen (Uitgangspunt MIP), maar ook levensduur verlengen door deels beperkt onderhoud. De uiteindelijke investering zal afhangen van het t.z.t. door het college gekozen scenario en valt mogelijk lager uit dan het nu op de MIP opgenomen investeringvolume. De ondergrens voor onderhoud is dat er geen kapitaalvernietiging op kan treden. Dit is een toetspunt van de provincie. In 2023 lagen de kosten op € 2.000 per Klompenpad per jaar (totaal 2 Klompenpaden). Per Klompenpad zouden we € 3.000 per jaar betalen, maar we kregen vanuit de provincie € 1.000 korting (subsidie) per jaar. Deze subsidie vervalt per 2024 en daarnaast heeft Stichting Landschapsbeheer Gelderland, die de Klompenpaden beheert, te maken met prijsstijgingen waardoor de exploitatie van het beheer onder druk is komen te staan. De prijsstijging vanaf 2024 is € 500 per Klompenpad. Vanaf 2024 is het bedrag per Klompenpad € 3.500 per jaar. Voor het Klompenpad Kids, die in september 2023 is geopend, ligt dit bedrag lager, namelijk op € 2.500. Totale kosten vanaf 2024 zijn € 9.500 per jaar. De opbouw van de kostendekkendheid is opgenomen in paragraaf A-lokale heffingen.

De kosten zijn inclusief overhead begroot op € 457K De opbrengsten zijn begroot op € 237K Een en ander betekent een dekkingspercentage van 52%.

In de participatie worden in ieder geval de volgende stakeholders betrokken: Visvereniging, direct omwonenden Hessenweg, VLMH, Waterschap Vallei en Veluwe. Basisschool De Zaaier wordt niet actief betrokken, maar wel geinformeerd over de voortgang. 8 / 34

Nr. 33.

Wie Pag. PvdA/GroenLinks 92

34.

PvdA/GroenLinks 0

35.

PvdA/GroenLinks

Progr. Vraag 4a Ketens/teams. -/- 1,295 Mln€ Om de balans te herstellen in de verhouding vast/eigen personeel en externe inhuur wordt de personeelsformatie fasegewijs in de periode 2024 t/m 2027 uitgebreid met naar verwachting 24,9 fte. Tegenover het aannemen van EP staat het verlagen van AP. Vraag: Kunt U voor de periode t/m 2027 aangeven wat deze personele aanpassing voor effect heeft op de financiële lasten? Alle Meerjarenraming Investeringen: Voor de investeringen is 3,6% rente gerekend. En er is 7,1+16,3+9,5+9,1 Mln gepland in 2024 t/m 2026. Totaal 42 Mln€. Dit legt een behoorlijk beslag op de jaarlasten. Grofweg 1,5 Mln€ rente en aflossing 1,3 Mln€ als je 1/30e deel moet aflossen en 3,6% rente over het bedrag moet betalen. Dusdanig dat het voorstel is om een flinke OZB-verhoging van 7,5% naast de indexering door te voeren. Vraag 1: Stel we willen deze7,5% niet doorvoeren. Hoeveel van deze investeringen moeten wij dan doorschuiven naar na 2027? Vraag 2: Om ons goed te kunnen buigen over de investeringen hebben we om het excel bestand gevraagd in plaats van het met de onleesbare afdruk in het programma te moeten doen. Solvabiliteit: Het percentage dat bij ongewijzigd beleid voor de solvabiliteit is berekend daalt onder de 20% en wordt beoordeeld als het meest risicovol. Conclusie zou dus kunnen zijn: Wijzig het beleid wel. Betere solvabiliteit is bijv.

minder lenen is keuzes maken. Vraag: Wat is wat de gemeente Hattem betreft een minimum percentage waar de solvabiliteit nu en op de lange termijn niet onder mag duiken?

Antwoord Het betreft hier de toelichting van de toename van kosten zoals verwerkt voor de doorbelasting. De netto last voor de exploitatie is afhankelijk van dekking uit projecten als ’t Veen en investeringen, leges, tarieven, subsidies etcetera.

Vraag 1: Als de technische OZB-verhoging met jaarlijks, ingaande 2025, 7,5% niet wordt doorgevoerd betekent dit een bijstelling van de inkomsten met voor: 2025: € 283.500 2026: € 627.500 2027: € 1.041.000 Het volume aan kapitaallasten bedraagt voor 2027 ruim € 2,4 miljoen (Zie het beschikbaar gestelde MIP)

Het gevraagde overzicht is reeds verstrekt.

Kengetallen geven een indicatie van de ontwikkeling van de financiële postitie. Het strak ‘hanteren’ van een norm is niet wenselijk omdat beleid zich niet in een getal laat vangen. Dit geldt ook voor het percentage solvabiliteit. Zo heeft o.a. de inflatie van afgelopen jaren gezorgd voor sterk toenemende investeringskosten die niet vanuit het eigen vermogen afgedekt kunnen worden. Wijziging van het beleid in de vorm van bijvoorbeeld af- in plaats van uitstellen is een bestuurlijke keuze.

9 / 34

Nr.

Wie

36.

37.

Pag.

Progr. Vraag

Antwoord

PvdA/GroenLinks 122

D

Renterisico op nog aan te trekken leningen: In deze begroting hebben wij uit praktische overwegingen de extra (nog niet bekende) aflossingsverplichtingen, die de nieuw aan te trekken leningen met zich mee kunnen brengen, niet meegenomen. Vraag 1: Leg alsjeblieft uit of dit een flink risico is voor de periode of juist voor de jaren na 2027? Vraag 2: 25,8 Miljoen aflossen is toch grofweg elk jaar 1 Miljoen lasten op onze begroting? U heeft ook een doorkijk naar 2031 gemaakt. Zitten deze lasten daar dan niet in?

PvdA/GroenLinks 122

D

Waarschijnlijk staat het er wel ergens in maar wij konden het niet direct vinden. Het afnemende risico op het H2O bedrijventerrein. Vraag: Zijn de gunstige ontwikkelingen van H2O verwerkt in deze begroting? Waar is dat zichtbaar? Indien dat niet zo is, kunt U dat toelichten?

Vraag 1: Op basis van de huidige uitgangspunten wordt het risico niet groter dan het renterisico zodat nu in de begroting is opgenomen. In de paragraaf weerstandsvermogen is met een cumulatieve rentestijging van jaarlijks 0,25% rekening gehouden. Vraag 2: Aflossingen zijn uitgaven en geen kosten en maken geen onderdeel uit van de exploitatiebegroting. Grote aflossingverplichtingen kunnen leiden tot een nieuwe financieringsbehoefte waardoor rentelasten wel drukken op de exploitatie. Op grond van de verwachte meerjarenfinancieringsbehoefte (waarin verdisconteerd aflossingen) is rente begroot. De gunstige ontwikkeling is verwerkt en te vinden bij de specifieke risico’s zoals opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen (blz. 104). Ten opzichte van de begroting 2023 (€ 690.000) is het risico verlaagd met € 484.000 naar € 206.000.

10 / 34

Nr. 1.

Wie Pag. ChristenUnie 5

Progr. 1

Vraag Is het niet wijs om naast eenzaamheid en analfabetisme (laatste alinea pag 5) ook laaggecijferdheid als speerpunt te nemen? Zie bijv. https://www.movisie.nl/artikel/laaggecijferdheidonderschat-probleem.

Antwoord Laaggecijferdheid komt met regelmaat voor naast laaggeletterdheid omdat hier ook een verband is met (de duur van) het gevolgde primaire onderwijs. In veel programma’s van laaggeletterdheid wordt daar ook een check op gedaan, maar goed om dit ook expliciet op te nemen als speerpunt hieraan gekoppeld.

Het is een probleem van vergelijkbare grootte. Bij programma 1d wordt rekenen wel genoemd (bovenaan blz 26). Veluwe duurzaam veranderen in Duurzaamheidsloket Noord-Veluwe?

2.

ChristenUnie 29

2

3.

ChristenUnie 32

2.a

4.

ChristenUnie 32

2.a

5.

ChristenUnie 33

2.a

Wat doen we als Gemeente concreet met de ‘gewonnen tijd’, om opening van Lelystad Airport tegen te gaan.

6.

ChristenUnie 40

2.a

De daling van 151k onder milieu en duurzaamheid zijn de kosten voor de Green deal van 100k de rest is ook aan te geven waardoor deze daling komt?

Hoe ver zijn de afspraken met de ketenpartners? Deze afspraken vormen een belangrijk onderdeel van de voorbereidingen, om klaar te zijn voor de invoering van de Omgevingswet, en de tijd dringt. Wat moet er - naast afspraken ketenpartners - nog concreet gebeuren voor ingaan Omgevingswet.

Dit dient inderdaad aangepast te worden naar Duurzaamheidsloket Noord-Veluwe. De tekst komt uit het Bestuursakkoord. De naamsverandering zullen we in een volgende begroting aanpassen. De afspraken met de ketenpartners zijn gemaakt en vastgesteld. Op dit moment worden zgn. ketentesten uitgevoerd, waarin ook deze afspraken worden beproefd en waar nodig gewijzigd. De voorbereidingen op de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn grotendeels klaar. Werkprocessen zijn aangepast; de benodigde systemen zijn ingevoerd en worden uitgeprobeerd, betrokken medewerkers worden getraind en opgeleid. De lobby van de samenwerkende gemeente op de Veluwe is een doorgaand proces. Het lijkt er op dat onze boodschap in de verkiezingsprogramma’s van veel partijen is ‘overgenomen’. Uiteindelijk zal pas na de 2e kamerverkiezingen duidelijk zijn wat de koers gaat worden van een nieuw kabinet. In de fase van kabinetsformatie zullen wij onze boodschap actief onder de aandacht brengen van de formateur. Als duidelijk is wat de lijn van een niuwe kabinet is zullen wij beoordelen of onze strategie aangepast moet worden. Hogere kosten personele inzet € 46 K Lagere kosten energieteam € 61 K Lagere kosten procesvoorstel green deal € 25 11 / 34

Nr. 7.

Wie Pag. ChristenUnie 40

Progr. 2.a

Vraag Welke kosten vallen onder de 382k aan projectkosten flexwonen? Of zijn hier ook andere kosten begroot waardoor dit nadelige saldo ontstaat?

8.

ChristenUnie 45

2.c

Volgens Hart van Nederland staat Hattem onderaan qua afvalscheiding van elektronische apparatuur. (h)Erkennen jullie deze uitkomst, en zo ja, wat voor actie wordt hierop ondernomen?

Antwoord Inzet projectmanagement voor flexwoningen voor een bedrag van € 155K. Daarnaast is de opbrengst uit anterieure overeenkomsten verlaagd met € 40K en is de personele formatie verhoogd met € 85K voor onder andere een medior projectleider gebiedsontwikkeling en zijn de bestemmingsplan leges neerwaarts bijgesteld met € 100K Nathalie: Gemeente Hattem herkent zich niet in het geschetste beeld dat het elektronisch afval niet goed gescheiden wordt. In ROVA gemeenten wordt gemiddeld 1 kg aan e-waste ingezameld. Hiermee wordt gesuggereerd dat een lage hoeveelheid kilo’s misschien wel in het restafval terecht zouden komen. Uit de sorteeranalyses (die door een extern bureau wordt uitgevoerd) blijkt echter dat er slechts 0,5 kg ewaste in het restafval teruggevonden werd in 2022. Gemeente Hattem herkent zich daarmee niet in het geschetste beeld dat het elektronisch afval niet goed gescheiden wordt. Onlangs werd een benchmark van Stichting Open gepubliceerd, waar diverse media (waaronder Hart van Nederland) uit concludeerden dat er in Gemeente Hattem weinig elektr(on)isch afval (ook: e-waste) op de juiste manier wordt ingezameld. Wij herkennen ons hier niet in. Er worden veel faciliteiten geboden om elektr(on)isch afval in te zamelen. Ook zien wij geen e-waste in de andere soorten afval dat ingezameld wordt.

In onze openbare ruimte zien wij ook geen dumpingen van elektr(on)isch afval. Gemeente Hattem vindt het erg belangrijk dat inwoners het afval op de juiste manier gescheiden kan inleveren, zodat de grondstoffen een tweede leven kunnen krijgen. Er zijn veel verschillende manieren om e-waste te recyclen: e-wasteraces, GRIP-wagen, KCA-wagen, inleverpunten bij winkels en bedrijven, inruilregeling oud apparaat inleveren bij aankoop nieuw apparaat, milieubrengstation. 12 / 34

Nr. 9.

Wie Pag. ChristenUnie 46

Progr. 2.c

Vraag De reserve muteert niet en ik zie ook geen dotatie, hoe gaat het verloop van deze reserve? (120 reserve aansluiting A28 (pdf 176, blz 20 meerjarenraming reserves)

10.

ChristenUnie 49

2.c

Voor 2024 en 2025 is ruim 2,3 miljoen gereserveerd voor de herinrichting Apeldoornseweg en verkeerskundige studie en 1,7 miljoen voor de aansluiting nieuweweg stationslaan. Wordt in deze studie ook snelheidsbeperkende maatregelen aan de hoopjesweg en mogelijkheden van een snelle fietsverbinding/ tunneltje en een voetgangersoversteek over de nieuweweg ter hoogte van de stationslaan betrokken?

11.

ChristenUnie 54

2.c

Ierstweg, zijn hier andere scenario’s onderzocht bijvoorbeeld ook verkoop van de weg.

12.

ChristenUnie 54

2.c

De totale kosten van dit programma lopen vrij stijl op met name door kapitaallasten. In de jaren hieropvolgend trekt deze lijn door. Ligt de oorzaak in de jaren 2025 en verder ook met name in de kapitaallasten?

Antwoord Het door de reserve gevormde beschikbare budget van € 718K wordt in 2023 nog aangewend. Gelet op de voortgang van de werkzaamheden wordt waarschijnlijk het restantbedrag in het voorjaar 2024 betaald. Bedoeling is om overeenkomstig 2022 het restantbedrag van € 282K te dekken uit het jaarrekeningresultaat 2023 dan wel bij te stellen bij de voorjaarsnota 2024. Deze studie richt zich op de effecten van het verplaatsen van de komgrens vanaf de rotonde bij De Marke tot voorbij de aansluiting met de Burg. van Heemstralaan. En naar de effecten die deze verplaatsing van de komgrens en het verlagen van het snelheidsregime (60 km/uur naar 50 km/uur) heeft op de aangrenzende wegen. Op het tracé vanaf de ‘nieuwe’ komgrens tot aan de gemeentegrens met Heerde wordt rekening gehouden met een verlaging van de snelheid van 80 km/uur naar 60 km/uur, aansluitend bij het regime dat Heerde hanteert. Onderdeel van de studie is het uitwerken van een verkeerskundig schetsontwerp met aandacht voor verkeersveilige fiets- en voetgangersoversteekplaatsen op het traject vanaf de rotonde tot aan de gemeentegrens met Heerde. Mogelijke snelheidsbeperkende maatregelen op de Hoopjesweg maken geen onderdeel uit van deze studie. Voor de Ierstweg worden momenteel enkele scenario’s onderzocht. Het gaat daarbij o.a.

om gehele vervanging (uitgangspunt MIP), maar ook de mogelijkheid om de levensduur van de weg te verlengen door beperkte reparaties uit te voeren en alleen de opgangen naar de Geldersedijk te vervangen. Dit laatste zou mogelijk een plus op het gebied van duurzaamheid en financiën kunnen opleveren. De toename voor de jaren 2025 t/m 2027 is met name het gevolg van de kapitaallasten uit het meerjareninvesteringsprogramma met bedragen voor: 2025 € 300.200 2026: € 640.900 2027: € 998.000 en hebben voornamelijk betrekking op wegen. 13 / 34

Nr. 13.

Wie Pag. ChristenUnie 98

14.

ChristenUnie 158

15.

ChristenUnie 168

Progr. A. Lokale heffingen

Vraag Waarom wordt voor de frictiekosten oud personeel de algemene reserve aangewend? Zoals bekend is de ChristenUnie er voor om minder gebruik te maken van rechtstreekse vermogensmutaties, omdat die het zicht op het werkelijke financieel resultaat vertroebelen. Meerjarenraming In het subtotaal programma’s lopen de baten in 2024 Pagina 2 ten opzichte van de jaarrekening 2022 fors terug. Het lijkt zich ook niet te herstellen. Hoe is dit te verklaren?

Meerjarenraming Hilsdijk: is bij besluit voor deze investeringen ook in Pagina 12 overweging meegenomen de verwachte veranderingen op het aantal verkeersbewegingen naar aanleiding van de opening van de nieuwe afrit a28. in zijn algemeenheid ziet de ChristenUnie veel infrastructurele projecten in de investeringsoverzichten die we soms in de begrotingstekst niet terug zien komen als opgave voor komende jaren, zoals bijvoorbeeld reconstructie fietspad prinses Margrietpad, reconstructie wegen 2025 en 2026. Ook zie ik in 2024 groot onderhoud aan de oude kerkweg staan en in 2025 de aanleg van een fietspad. Waarom niet gelijk?

Antwoord Uitgangspunt is dat frictiekosten een incidenteel karakter hebben.

De oorzaak ligt niet in de structurele ramingen 2023 t/m 2027 maar in de incidentele baten die geraamd zijn in 2022 en die voornamelijk veroorzaakt worden door: - inkomsten gemeentelijke en particuliere opvang Oekraïners (€ 2 mlj). - opbrengst van onder andere verkoop onroerend goed grondruil met Triada (Lippenoordweg) (€ 4 ton) en - afrekening met de grondexploitatie grex (€ 5 ton) Hilsdijk: Een mogelijke verandering van het aantal verkeersbewegingen is één van de punten die is meegenomen in de afweging van deze investering. De aanleiding ligt hier in noodzakelijk groot onderhoud en het inrichten van de weg passend bij het reeds geldende snelheidsregime (deels 30km/uur). De post reconstructiewegen voor zowel 2025 als 2026 zal ingevuld worden op het moment dat de resultaten van de weginspectie bekend zijn. Deze inspectie wordt momenteel uitgevoerd en is naar verwachting medio november 2023 gereed. Het groot onderhoud aan de Oude Kerkweg stond voor 2023 gepland, maar is in verband met inspraak door bewoners tijdelijk uitgesteld. Dit noodzakelijke onderhoud komt voort uit de technische staat van de verharding en wordt alsnog aankomend jaar uitgevoerd. Dit staat los van het eventueel doortrekken van Rosenboomspoor en het bijbehorende participatietraject.

14 / 34

Nr. 1.

Wie CDA

Pag. 2

Progr. Nva

Vraag Voorstel om de vaste formatie uit te breiden. Hierdoor vermindering externe inhuur. Lofwaardig streven. Hoe bereiken we dit, waarbij kwaliteit van de formatie belangrijk is? Kunnen nieuwe medewerkers bijvoorbeeld hoger ingeschaald worden? Als dit kan geldt dit dan ook voor de zittende medewerkers, welke kwalitatief goed presteren? Wat is het personeelsbeleid om de uitbreiding van de formatie te realiseren? (pagina 2)

2.

CDA

2

Nva

Pagina 2: Waarin we nog meer inzetten op het voorkomen en bestrijden van schulden bij inwoners. Wat doet de gemeente Hattem nu en wat gaat de mening extra doen om schulden bij inwoners te voorkomen en te bestrijden? ( zie ook pagina 15, doorverwijzen naar Zwolle. Maar, dat doen we nu ook al.)

Antwoord Alle functies zijn recent beschreven en gewaardeerd. Het loongebouw is hierdoor geactualiseerd en de concurrentiekracht verbeterd. We verwachten dat dit ook positief doorwerkt bij de werving van nieuwe medewerkers. Voor moeilijk vervulbare functies kan een arbeidsmarkt toelage worden vertrekt. UIteaard wordt hierbij ook gekeken naar de zittende medewerkers. We pakken de uitbreiding van de vaste formatie gefaseerd op, niet alles kan tegelijk. Daarbij kijken we (ook) naar de arbeismarktontwikkeling en de (on)mogelijkheden van maatregelen om effectief te werven. Inwoners van Hattem kunnen naar Op Koers (onderdeel van SWH) waar vrijwilligers worden gematcht aan iemand met schulden of met problemen om het huishoudboekje op orde te krijgen. Er is een laagdrempelig inloopspreekuur voor vragen. Ook kunnen inwoners een vrijwilliger toegewezen krijgen die hen helpt bij het aanvragen van toeslagen en het in kaart brengen van de problemen en mogelijkheden. Soms is dat kortdurend, maar in sommige gevallen worden inwoners op deze manier ook jarenlang geholpen. Verder zijn er voor het voorkomen van schulden door toenemende energiekosten een aantal (rijks)maatregelen uitgevoerd door de gemeente Hattem, zoals de energietoeslag en is er het maatwerkfonds energie.

Vanuit het systeem van vroegsignalering schulden krijgen we als gemeente al vroegtijdig bij het ontstaan van de eerste betalingsachterstanden signalen binnen. Op basis hiervan proberen we in contact te komen met onze inwoners om te kijken waar we hulp kunnen bieden (in samenwerking met Op Koers). In de praktijk merken we dat het lastig is om in een vroeg stadium in contact te komen met Hattemers, we willen hier extra op inzetten om toch in contact te komen, zodat problemen vroegtijdig worden aangepakt. Doordat we steeds meer inzetten op het voorkomen en bestrijden van schulden maar ook door marktontwikkelingen zoals de hoge inflatie en hoge energielasten, komen steeds meer inwoners met betalingsproblemen in beeld. 15 / 34

Nr.

Wie

Pag.

Progr.

Vraag

Antwoord Wel is het een reële vraag voor de toekomst of we niet nog meer professionalisering nodig gaan krijgen binnen Hattem m.b.t. schulddienstverlening, vooral als het gaat om meer complexe casuïstiek én de reële mogelijkheid van een nieuwe doelgroep van werkenden die net boven de 130% van de bijstandsnorm uitkomen, maar die moeite hebben met rondkomen in combinatie met kosten voor wonen en andere gestegen kosten. We hebben nu alles uitbesteed aan op Koers en de gemeente Zwolle (wat een bewuste keus is geweest vanwege de omvang van het aantal mensen met complexe casuïstiek), maar we monitoren de aantallen en het soort vragen die zich bij Op Koers melden. Het onderwerp bestaanszekerheid in combinatie met schulden is een hot issue en komt ook zeker in andere beleidsterreinen terug.

3.

CDA

10

1.a

Blz 10. Loket 0-100. Integraal samenwerken vanuit het principe 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur. Dit wordt al jaren in de begrotingen aangegeven. Is dit nu gerealiseerd?

4.

CDA

15

1.b

Maatwerkfonds Energie Hattem. Blz. 15. Weinig gebruik van gemaakt, vervalt per 2024. Verwijzen Op Koers en de gemeente Hattem nu bij problemen met de energiekosten naar het landelijk noodfonds Energie 2023/2024?

5.

CDA

16

1.b

De kosten van de uitkeringsadministratie Oldebroek worden met € 53.000,00 verhoogd. Blz 16. Graag specificatie van de kosten van de uitkeringsadministratie, waardoor de verhoging in perspectief kan worden gezet.

Sinds november 2021 werkt het loket 0-100 als netwerkstructuur samen in Hattem. Daarin vinden wij elkaar in het integrale manier van werken waarin het uitgangspunt is 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur. Zowel de gemeentelijke consulenten als de netwerkpartners zijn geschoold en getraind op deze manier van werken en hiermee zijn de lijnen kort zodat de Hattemse inwoner volgens dezelfde uitgangspunten wordt geholpen. Dit is een continue proces dat voortdurend onze aandacht nodig heeft door landelijke en personele ontwikkelingen. Het Tijdelijk Noodfonds Energie was een tijdelijk fonds dat een deel van je energierekening betaalde. Het ging om de periode van oktober 2022 tot maart 2023. Het noodfonds Energie is sinds 5 mei 2023 gesloten; er kunnen geen nieuwe aanvragen worden gedaan. Wél kan er nog een aanvraag worden gedaan voor energietoeslag. Op Koers is hiervan op de hoogte en adviseert mensen die daar recht op hebben om een aanvraag te doen. De kosten van de dienstverlening bestaan uit personele kosten en overhead. De uitkeringsadministratie (UA) verricht werkzaamheden voor zowel Oldebroek, Heerde en Hattem. Op basis van de verdeelsleutel ‘inwoneraantallen’ vindt kostentoerekening naar de drie gemeenten plaats. 16 / 34

Nr.

Wie

Pag.

Progr.

Vraag

Antwoord De begroting 2023 in Hattem was nog gebaseerd op een UA begroting van € 185.000. Echter, de begroting van de UA 2023 was voor Hattem € 212.000, een verschil van € 27.000. Verder maakt de indexering van de kosten 2023 met 5% (zijnde € 11.000) onderdeel uit van de verhoging in 2024. Ook wordt in de begroting Hattem rekening gehouden met een kostenstijging van € 15.000 vanwege een verwachte toename van het aantal bijstandsuitkeringen en daardoor extra werkzaamheden door de UA. De drie genoemde oorzaken tellen samen op tot € 53.000. Ervanuit gaande dat u doelt op het onderzoek 'Vereniging Nederland' van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA. Wij herkennen de opgaven die in dit onderzoek naar voren komen zoals de kwetsbaarheid van het verenigingsleven, dalende ledenaantallen en grote druk op kader en bestuursfuncties. Doordat de Sportkoepel zichzelf per 1-12024 opheft is de gemeente Hattem aan het onderzoeken hoe wij in Hattem verenigingsondersteuning kunnen organiseren om verenigingen te helpen met onder andere de eerder genoemde opgaven.

6.

CDA

24

1.d

Sportkoepel stopt per 1-1-2024. Gemeente wil in 2024 gaan kijken hoe we vorm en inhoud kunnen gaan geven aan verenigingsondersteuning. Blz. 24. Kunnen we in dit kader als CDA Hattem iets met uitkomsten onderzoek CDA tweede kamer dit jaar?

7.

CDA

25

1.d

In 2024 is het 725 jaar geleden, stadsrechten. € 10.000,00 beschikbaar voor aandacht historie Hattem. Is dit niet erg mager? Wat is de doelstelling bij 725 jaar?

De doelstelling van het programma is het versterken van de aandacht voor cultuur. Net als tijdens het Hanzejaar willen we inzetten op het in beeld brengen van het historisch decor wat voor Hattem belangrijk is in de aantrekkingskracht op bezoekers van de stad en nieuwe inwoners. Ook zetten we ons in om de jeugd van Hattem mee te nemen in de geschiedenis van hun eigen stad. Dit doen we bijvoorbeeld door de samenwerking met de musea. De exacte plannen voor Hattem 725 jaar moeten nog worden uitgewerkt.

8.

CDA

26

1.d

Blz 26. De kosten sport stijgen in 2024 met €125.000. Deze stijging bestaat uit subsidie ad 55.000,00 en begrote eenmalige vergoeding door Rijk voor € 185.000,00. Graag toelichting. -

Het betreft de bij de Voorjaarsnota 2023 voor 2023 begrote bedragen steunmaatregelen energieproblematiek maatschappelijke instellingen. Van de Provincie een subsidie uit het Winterfonds. Van het Rijk een te verwachten specifieke uitkering. Bedragen zijn in 2023 eenmalig als opbrengst opgenomen. 17 / 34

Nr. 9.

Wie CDA

Pag. 30

Progr. 2

10.

CDA

33

2.a

11.

CDA

36

2.a

12.

CDA

32

2.a

13.

CDA

39

2.a

Vraag Blz. 30. Ambitie het centrum van Hattem! Hoe staat het met de toiletvoorziening voor de toeristen? Begroot? Blz 33. Omgevingsplan Hattem start in 2024. Externe inhuur. Het CDA is van mening, dat er een projectplan moet komen voor het omgevingsplan. Het geld, de organisatie, de kwaliteit, de informatie en het Tijdpad moeten hierin worden aangegeven. De organisatie moet grip hebben op dit proces en de Raad moet kunnen controleren.

Op pagina 36 wordt duurzaamheid toegelicht. Er moet meer balans komen in de programmadoelen circulaire economie, klimaatadaptatie, biodiversiteit, de omgevingskwaliteit en energie- en warmtetransitie. Wat zijn de verschillende concrete programmadoelen? Aangegeven wordt, dat de Green Deal Hattem zich inmiddels heeft bewezen als een katalysator voor positieve verandering in de richting van een veerkrachtige stad. Naar de mening van het CDA moet nog blijken of de Green Deal Hattem een succes wordt. Op blz. 32 wordt aangegeven, dat de klimaatnotitie wordt geactualiseerd, waarbij een energieneutraal Hattem in 2030 leidend blijft. Dit laatste staat niet in de huidige klimaatnotitie en moet naar de mening van het CDA Hattem 2050 zijn. Conform de landelijke en provinciale doelstellingen. Blz.39. Wat zijn de resultaten van de deelauto’s tot nu toe? “De haalbaarheid bleek in 2023 een wankele basis te hebben.”

Antwoord Op basis van onderzoek zijn maatregelen doorgevoerd voor de verbetering van de toegankelijkheid en het gebruik van het openbaar toilet in de binnenstad. Er is een transitieplan in de maak waarin de stappen om te komen tot een omgevingsplan worden opgenomen. Onderdeel van dat transitieplan is de planning en bepalen we hoe we invulling geven aan de overgangsperiode die geldt tot 2032. Daar waar mogelijk wordt samnegewerkt met de H2O partners. In dit plan worden de organisatie, de kwaliteit en het tijdpad opgenomen, evenals een paragraaf met de geraamde kosten. Onderdeel van dat plan is tevens de wijze waarop en op welke momenten de raad zal worden bevraagd over kaders en uitgangspunten voor het omgevingsplan en de daartoe te nemen besluiten. De geldende programmadoelen voor duurzaamheid zijn door u vastgesteld in de Klimaatnotitie 2020. De herijking die gaande is zullen een geactualiseerd programma duurzaamheid 2024-2028 opleveren en zal in het eerste kwartaal 2024 aan u worden voorgelegd. Hierin zult u meer verduidelijking aantreffen over de balans en concrete programmadoelen. Bedankt voor deze aanvulling, de aanpassing van een energieneutraal Hattem in 2030 naar 2050 conform de landelijke en provinciale doelstelling wordt ook opgenomen in het programma Duurzaamheid 2024-2028.

De gemeente en private partijen voor deelauto’s en publieke laadpalen delen de ambitie om meer mobiliteit elektrisch te maken. Eind 2023 loopt het contract met MyWheels af. Er zijn op dit moment twee deelauto’s in Hattem die voor het 18 / 34

Nr.

Wie

Pag.

Progr.

14.

CDA

36

2.a

15.

CDA

40

2.a

16.

CDA

40

2.a

17.

CDA

51

2.c

18.

CDA

52

2.c

Vraag

Antwoord merendeel door het personeel van gemeente Hattem worden gebruikt. De gemeente heeft een garantstelling verleend voor een minimale omzet voor deze periode. Die minimale omzet is voor het merendeel van de 24 maanden bereikt. Er is slechts voor enkele maanden beroep gedaan op de garantiebepaling. De toelichtingen bij milieu en duurzaamheid De geldende programmadoelen voor duurzaamheid zijn door worden beschreven zonder concrete tijdlijnen en u vastgesteld in de Klimaatnotitie 2020. De herijking die doelstellingen. Evenals bij het omgevingsplan gaande is zullen een geactualiseerd programma moeten er volgens het CDA concrete projecten duurzaamheid 2024-2028 opleveren en zal in het eerste worden gedefinieerd met de GOKIT factoren. Zie kwartaal 2024 aan u worden voorgelegd. Hierin zult u meer ook punt 10. verduidelijking aantreffen over de voorgestelde projecten en planning. Blz 40. Ruimtelijke ordening. De projectkosten Inzet projectmanagement voor flexwoningen voor een bedrag voor flexwonen zijn hier begroot, de dekking via van € 155K. De reserve gemeentelijke opvang vluchtelingen is de reserve. Welk bedrag is hiermee gemoeid? ingezet als dekking. Blz 40. Milieu en duurzaamheid. Eenmalige Bedrag is opgebouwd uit uitvoeringskosten klimaatbeleid, kosten die in 2023 begroot zijn worden niet in garantiekosten deelauto’s en inzet door een Young Energy 2024 begroot.

€ 151.000,00. Wat is de team. Budget is per 1 oktober nog grotendeels beschikbaar. specificatie van de eenmalige kosten in 2023 ad € 151.000,00 in de begroting en zijn deze kosten ook uitgegeven in 2023? Blz 51. Grondstoffen Inlever Punt (GRIP). Op Hierover wordt zowel door ROVA als gemeente Hattem donderdagen in Hattem. Is dit bekend bij de gecommuniceerd. Uit de ingeleverde grondstoffen en inwoners van Hattem? verhalen van de chauffeurs blijkt dat er veelvuldig gebruik gemaakt wordt van de GRIP-wagen door de inwoners van gemeente Hattem. Blz 52. De begrote kosten wonen, werken en Van investeringen die in 2023 worden gerealiseerd worden de recreëren nemen toe met circa 20%. Begroting kapitaallasten voor het eerst in 2024 verantwoord. 2023 € 4.422 begroting 2024 5.299. De toename Bij de Voorjaarsnota 2023 zijn als gevolg van inflatiecorrectie / bestaat o.a. uit een toename van de prijsstijgingen kredieten bijgesteld waardoor kapitaallasten in personeelskosten, de inzet van een 2024 toenemen. Daarnaast wijkt de realisatie af van diverse verkeersdeskundige en kapitaallasten. De projecten waarop de begroting 2023 is gebaseerd. Gevolg is kapitaallasten stijgen waarschijnlijk met circa € onder andere dat niet in 2023 maar na 2023 afschrijvings- en 500.000,00. ( water, investeringen rentelasten starten. Dit heeft voor 2023 een incidenteel infrastructuur, verlichting).

Deze kapitaallasten voordelig effect. Bij de voorjaarsnota is de begroting zijn toch al voorzien in de incidenteel voor 2023 met een bedrag van € 428 voordelig meerjarenbegrotingen? Graag toelichting. bijgesteld. 19 / 34

Nr.

Wie

Pag.

Progr.

Vraag

Antwoord Voor 2024 geldt verder dat ten opzichte van 2023 het rentepercentage dat toegepast is bij de berekening van de kapitaalasten van de op het MIP opgenomen investeringen is toegenomen. Van de investeringen die betrekking hebben op ‘water’ worden de kapitaallasten gedekt uit de rioolheffing.

19.

CDA

59

3.a

Blz 59/60. De kosten van de integrale veiligheid stijgen van 870 naar 1064 of met € 194.000,00.Graag meer inzicht op hoofdlijnen van deze begrote kosten.

20.

CDA

96

Paragraaf A Lokale heffingen

Kunt een indicatie geven van de extra OZBverhoging om vanaf 2026 tot een sluitende begroting in meerjarenperspectief te komen?

21.

CDA

96

Paragraaf A Lokale heffingen

De zin “verlaging van het vastrecht bij de afvalstoffenheffing als compensatie voor de OZB” begrijpen wij niet helemaal. Immers, de afvalstoffenheffing is gewoon een 100% dekkingsverhaal. Wanneer er een verlaging wordt doorgevoerd, dan zit er of te veel geld in kas of de kosten zijn lager geworden waardoor het tarief omlaag kan. Bent u het met ons eens dat er in formele zin geen koppeling met de OZB is?

22.

CDA

99

Paragraaf A Lokale heffingen

Bouwleges: graag een toelichting op de raming van € 610.000. Is onze conclusie juist dat hierbij geen rekening gehouden met de minder opbrengst als gevolg van de invoering van de Omgevingswet per 1.1.2024?

De beantwoording op hoofdlijnen is weergegeven op blz. 60. Aangevuld kan worden dat er extra formatie voor het beleidsterrein openbare orde en veiligheid en uitbreiding formatie bijzonder opsporingsambtenaar is opgenomen. De gestegen bijdrage voor de jaren 2024-2027 aan de veiligheidsregio is nader gespecificeerd in de bijstelling van de begroting bij de voorjaarsnota. De opbrengsten OZB zijn voor de jaren 2025 t/m 2027 naast het inflatiepercentage van 4% met 7,5% verhoogd om tot een sluitende begroting te komen. Dit betekent een bijstelling van de inkomsten met voor: 2025: € 283.500 2026: € 627.500 2027: € 1.041.000 Het geprognosticeerde positieve begrotingsresultaat 2025 is voor een bedrag van € 645.000 aangewend door een dotatie van dit bedrag aan de reserve afvalstoffenheffing. In de jaren 2025 t/m 2027 wordt jaarlijks een bedrag van € 215.000 aan de reserve onttrokken ter compensatie van de stijgende OZB lasten door het vastrecht afval per huishouden te verlagen. Overigens betreft het hier een ‘technische’ maatregel. Voor de begroting 2025 worden de budgetten weer opnieuw opgesteld en blijkt pas na alle mutaties nut en noodzaak van een eventuele verhoging van de OZB-opbrengsten. Klopt. Afval heeft formeel geen koppeling met de OZB. Het opstellen van een raming bouwleges kent een vaste methodiek.

Gestart wordt met een basisbedrag aan opbrengsten, wat wordt aangevuld met verwachte opbrengsten uit de diverse grote (bouw)projecten, zoals Bedrijvenpark H2O, bestemmingsplan Buitengebied, IKC-2, ’t Veen etc. 20 / 34

Nr.

Wie

Pag.

Progr.

Vraag

23.

CDA

99

Paragraaf A Lokale heffingen

Wanneer wordt duidelijk hoe groot het gat in de begroting wordt als gevolg van de invoering van de Omgevingswet?

24.

CDA

101

25.

CDA

104

26.

CDA

106

Paragraaf B Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf B Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf B Weerstandsvermogen en risicobeheersing

De huidige nota reserves en voorzieningen stamt al weer uit 2017. Wanneer wordt deze geactualiseerd? Graag een toelichting op “de moverende” redenen waardoor € 180.000 wordt afgeboekt op het zwembad. De gestegen rente heeft een nadelig effect van € 580.000 in 2027. Hoe vinden wij dit terug in de meerjarenraming?

27.

CDA

106

28.

CDA

109

Paragraaf B Er wordt rekening gehouden met een inflatie van Weerstandsvermogen 4% bij investeringen op gebouwen. De praktijk en risicobeheersing leert echter dat de bouwkosten in de afgelopen 1,5 jaar wel met 15% zijn gestegen. Dit heeft gevolgen voor de onderwijsinvesteringen en de investeringen in het stadhuis. Zijn de kredieten aangepast op de fors gestegen bouwkosten i.c. is hier in voldoende mate rekening gehouden in de begroting? Paragraaf B Wanneer we kijken naar de kengetallen op pg. Weerstandsvermogen 109, dan staan ingaande 2026 veel seinen op en risicobeheersing rood. Hoe gaan we dit oplossen?

Antwoord Er is voor 2024 nog geen rekening gehouden met mogelijk lagere opbrengsten als gevolg van de invoering van de Omgevingswet. We zullen dit monitoren en indien nodig verantwoorden via de P&C-cyclus. Of er een gat in de begroting komt en hoe groot dat dan zal zijn, zal de praktijk uitwijzen. Vooruitlopend op die praktijk zijn er financieel nog onzekerheden (bijv. de kostendekkendheid van de leges op de veranderende werkwijze bij initiatieven, de gevolgen van de inoering van de WkB). We zullen dit in de Auditcommissie agenderen. We zien op dit moment geen aanleiding om dit aan te passen. Dit bedrag hangt samen met de financiële afwikkeling van het juridische traject rondom het zwembad waarover toelichting heeft plaatsgevonden in de auditcommissie. Het renterisico wordt betrokken bij de opzet van de financieringsparagraaf. Het risico staat niet op geld in de meerjarenraming. Daar is gerekend met het huidige rentepercentage voor het aantrekken van langlopende leningen. In de paragraaf weerstandsvermogen wordt het gekwantificeerde risico benoemd en afgedekt door het volume in het weerstandsvermogen. De investeringen zijn bijgesteld waarbij rekening is gehouden met de stijging van lonen en prijzen. Uitzondering vormt de investering voor het stadhuis waarbij de bijstelling van de raming in afwachting is van de keuze uit de voorliggende scenario’s.

Financiën hebben een directe relatie met het voorzieningen en -ambitieniveau van de gemeente en aanverwant het aantrekken van leningen. Hierdoor stijgt het vreemd vermogen en daalt de solvabiliteit van de gemeente en verslechterd de schuldquote 21 / 34

Nr. 29.

Wie CDA

Pag. 114

Progr. Paragraaf C Onderhoud kapitaalgoederen

Vraag In 2024 en 2025 wordt er veel geld uitgegeven aan rioolbeheer en wegbeheer. Wat zijn de inhoudelijk/financiële gevolgen wanneer een aantal projecten wordt getemporiseerd i.c. in de tijd worden opgeschoven? Welk project is onuitstelbaar? En zo ja waarom.

30.

CDA

116

Paragraaf C Onderhoud kapitaalgoederen

Er wordt al tijden gesproken over de evaluatie van de GVVP. Het is ons niet duidelijk hoe die evaluatie plaatsvindt. Wij begrijpen dat dit eind dit jaar gebeurt. Wanneer komt dit in de raad aan de orde?

31.

CDA

116

Paragraaf C Onderhoud kapitaalgoederen

32.

CDA

116

Paragraaf C Onderhoud kapitaalgoederen

Klopt het dat er geen geld in de begroting is opgenomen voor verbreding van het fietspad tussen De Marke en de gemeentegrens met Heerde? Dit is toch een noodzakelijke investering gezien het belang van het bevorderen van fietsmobiliteit en gezondheid? CDA mist een onderhoudsplan en een daarbij behorend budget om kunstwerken in de openbare ruimte te onderhouden. De portefeuille heeft toegezegd dat dit wel zou gebeuren. Wanneer is de plan gereed?

Antwoord Het klopt dat er de komende jaren aanzienlijk geïnvesteerd wordt in projecten gerelateerd aan wegen en riolering. Een belangrijk deel hiervan komt voort vanuit ‘onderhoud’ en een ander deel uit reconstructies door bv. ontwikkelingen als ‘t Veen en het invulling geven aan vastgesteld beleid (bv GVVP). Uitstellen van onderhoud heeft gevolgen voor de beleving, het comfort of de veiligheid van de weggebruikers en zal leiden tot hogere kosten op het moment dat het onderhoud alsnog dient te worden uitgevoerd. Het doorschuiven van reconstructies als gevolg van ontwikkelingen als ’t Veen of het GVVP is niet wenselijk i.r.t. een goede en veilige verkeersafwikkeling. De evaluatie van het GVVP heeft de afgelopen periode intern plaatsgevonden. Daarbij heeft de focus gelegen op de voortgang van het Uitvoeringsprogramma en de bijdrage aan de doelstellingen van het GVVP. Voor dat laatste is ook input van de inwoners en andere stakeholders noodzakelijk en die is op dit moment nog niet meegenomen. In de aanloop om te komen tot een nieuw uitvoeringsprogramma zullen wij de gebruikers/ stakeholders raadplegen en dit samenvoegen met ontvangen signalen en meldingen uit onze stad. De evaluatie is aan het collega aangeboden en zal vervolgens in de raad ingebracht worden. Nee, dit klopt niet.

In het MIP is een totaal bedrag opgenomen van € 430.000 voor de reconstructie van het Rosenboomspoor (2026).

We komen in 2024 met een onderhoudsplan voor de kunst in de openbare ruimte. Wegens personele wisselingen zijn we nog niet zover met de realisatie van het onderhoudsplan dan we hadden gehoopt. Indien het onderhoudsplan vraagt om aanvullend budget, dan komen wij daar in de reguliere P&Ccyclus op terug. 22 / 34

Nr. 33.

Wie CDA

Pag. 121

Progr. Paragraaf D Financiering

Vraag Wat zijn de consequenties van het feit dat wij de EMU-norm flink overschrijden?

34.

CDA

128

35.

CDA

131

Paragraaf E Bedrijfsvoering Paragraaf F Deelneming

36.

CDA

134

37.

CDA

141

Graag een toelichting op de forse stijging van de overhead van de gemeente Hattem. Wij zien dat het BNG dividend daalt, terwijl landelijk de banken grote winsten maken. U noemt onzekerheid als reden om het dividend met € 25.000 te verlagen. Wanneer wij kijken naar de afgelopen 3 jaren, dan had u rustig 65.000 kunnen ramen. Ergo, is dit in feite een ingebouwde meevaller in de begroting? Wat is de geraamd dividend uitkering van de ROVA voor 2024? Wanneer kunnen wij de nota voor actieve grondpolitiek tegemoet zien?

38.

CDA

146

Paragraaf F Deelneming Paragraaf G Grondbeleid

Paragraaf H Decentralisaties

Op pg. 146 zien wij dat het rijk al kortingen toepast zonder dat er wetgeving is. Dit is juridisch onjuist. Wat gaat de gemeente i.c. wat gaan de gemeenten hier aan doen?

Antwoord De ervaring leert dat het bij de begroting gepresenteerde Emu-tekort, als gevolg van onder andere planningsoptimisme bij investeringen, bij de jaarrekening vaak positiever uitvalt dan bij de begroting aangenomen. Blijkt het tekort toch hoger uit te vallen dan zal dit slechts consequenties kunnen hebben, indien de Europese Unie Nederland een sanctie oplegt wegens overschrijding van de Emu-normen én indien het collectieve aandeel van de gemeenten in het tekort hoger is dan 0,27% van het bruto binnenlands product. Toelichting is opgenomen bij de verschillenanalyse op pag. 92 De raming 2024 is gebaseerd op de verwachte dividend uitkering 2023. De nettowinst over het eerste halfjaar 2023 ligt beduidend lager dan over 2022 en is aanleiding geweest de raming bij te stellen. Op grond van de daadwerkelijke dividend uitkering 2023 wordt eventueel de begroting bijgesteld bij de Voorjaarsnota 2024. € 51K structureel Een eventuele aanpassing van de grondpolitiek zal moeten worden verwerkt in de nota Grondbeleid in samenhang met de programma’s onder de Omgevingsvisie. Op dit moment wordt nog niet gewerkt aan aanpassing van dit document. Overigens biedt het huidige (situatieve) grondbeeid ook ruimte om gronden aan te kunnen kopen waar dat nodig is in de strategie richting voldoende woningbouwlocaties.

De VNG besteedt op haar website in een nieuwsbericht van 18-09-2023 aandacht aan de voorbereidingen van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo per 2026. Maar neemt geen standpunt in ten aanzien van het vooruitlopend op de wetgeving al toepassen van kortingen. In Hattem volgen we de lijn dat de werkelijke mutaties in de algemene uitkering (in casu verlaging van de inkomsten) bepalend zijn voor de mutaties in de gemeentebegroting. De lijn is ook dat corresponderende taakmutaties worden verwerkt in de gemeentebegroting. In casu wordt daarom het inkomstenbudget ‘eigen bijdrage Wmo’ verhoogd. 23 / 34

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hattem&id=bb8e2f1d-f659-4bc7-a16d-30fb5f8978d2