4.02 bijlage bij Brief aan colleges reactie DB GGD NOG op zienswijzen Programmabegroting 2024
Tekst van het document
Aan: de raden van de gemeenten die deelnemen in GGD Noord- en Oost-Gelderland verzonden per e-mail
Kenmerk: Datum: Behandeld door: E-mail: Telefoonnummer: Onderwerp:
21 augustus 2023 M. de Vries Reactie DB GGD NOG op zienswijzen raden op concept-Programmabegroting 2024
Geachte raden, Hierbij ontvangt u onze reactie op de zienswijzen van gemeenteraden op de concept-Programmabegroting 2024 GGD Noord- en Oost-Gelderland. Op 7 april 2023 hebben wij u de conceptProgrammabegroting 2024 aan u toegezonden. Daarbij hebben wij de raden die willen reageren verzocht om hun zienswijze vóór 4 juli 2023 aan ons te sturen. Wij informeren u met deze brief over ons oordeel over de ontvangen zienswijzen en de daaraan verbonden conclusies. Deze verplichting is sinds 1 juli 2022 opgenomen in art. 35, vierde lid, Wet gemeenschappelijke regelingen. Zienswijzen en reacties dagelijks bestuur Bij deze brief treft u de adviesnota aan die wij op 11 september 2023 voorleggen aan het algemeen bestuur (bijlage 1). In deze adviesnotitie gaan wij op hoofdlijnen in op deze zienswijzen. In de bijlage 2 beschrijven wij de ontvangen zienswijzen en de onze reactie bestuur hierop. In bijlage 3 hebben wij de ontvangen zienswijzen van de raden gebundeld. Instemming met begroting De meeste raden dienen geen of een instemmende zienswijze in. Daaruit kan geconcludeerd worden dat zij instemmen met de concept-Programmabegroting 2024. Een aantal gemeenten heeft aanvullende vragen. Onze beantwoording van deze vragen, zoals vermeld in bijlage 2, is in lijn met het bestaande beleid van de GGD.
Wij hebben in de concept-Programmabegroting een aanvulling opgenomen over de aanwending van de voorgestelde extra middelen uit de post onvoorzien: uitgangspunt voor aanwending zijn drie O’s: onvoorzien, onontkoombaar en onuitstelbaar (zie hoofdstuk 5.4 van de Programmabegroting). Voorstel aan algemeen bestuur GGD: programmabegroting vaststellen Ook doen wij u de concept-Programmabegroting 2024 toekomen die ter vaststelling aan het algemeen bestuur wordt voorgelegd (bijlage 4). Het algemeen bestuur van de GGD beslist op 11 september 2023 over de vaststelling van de Programmabegroting 2024.
Postbus 3, 7200 AA Zutphen
088 – 443 30 00
ggd@ggdnog.nl
www.ggdnog.nl
GGD Noord- en Oost-Gelderland is partner in het Centrum voor Jeugd en Gezin
Een aantal zienswijzen gaat in op de inhoudelijke bijdrage van de GGD, bijvoorbeeld in het kader van de regioplannen, met nadruk op het lokale en subregionale schaalniveau. In onze reactie geven wij aan dat wij de gemeenten in het kader van het regioplan en het GALAplan willen ondersteunen. Dit kan in verschillende rollen. De GGD sluit graag aan bij subregionale ambtelijke en bestuurlijke overleggen.
De uitgebreide reacties van ons bestuur op de ontvangen zienswijzen staan in bijlage 1. 1.3 Enkele gemeenten vragen om uitgangspunten bij de aanwending van de extra middelen voor de post onvoorzien. Enkele gemeenten vragen om als uitgangspunt bij de aanwending van de middelen voor de post onvoorzien uit te gaan van de drie O’s: onvoorzien, onontkoombaar en onuitstelbaar. Dit is ook besproken in de aprilvergadering van het algemeen bestuur. Wij onderschrijven deze uitgangspunten en hebben deze toegevoegd aan hoofdstuk 5.4 van de Programmabegroting, waar het over de extra middelen voor de post onvoorzien gaat. De raad van Brummen vraagt om af te zien van het verhogen van de post onvoorzien. Wanneer het noodzakelijk is om de weerstandsratio te verbeteren, dan is Brummen voorstander van het verhogen van de algemene reserve. 2.1 Het algemeen bestuur besluit over de vaststelling van de Programmabegroting. Het algemeen bestuur heeft het budgetrecht en bepaalt de financiële kaders voor de GGD.
Kanttekeningen 1.1 Diverse raden hebben in hun zienswijze verschillende vragen gesteld die niet leiden tot aanpassing van de Programmabegroting. In enkele gevallen gaat het om een toelichting op onderdelen van de concept-Programmabegroting of wensen met betrekking tot de inhoudelijke samenwerking tussen gemeenten en GGD. Andere vragen betreffen toekomstige begrotingen. De vragen van de raden hebben wij beantwoord in bijlage 1 bij deze adviesnotitie en leiden niet tot aanpassing van de Programmabegroting, behalve dat de vraag om uitgangspunten voor het aanwenden van de post onvoorzien is overgenomen in de Programmabegroting 2024.
Financiën
De afspraken rondom de indexering leiden tot een indexeringspercentage van 5,99%. De begrotingsaanpassingen omvatten in totaal € 311.708. Daarnaast is er een toename van de inwonerbijdrage als gevolg van de toename van het aantal inwoners. Dit resulteert in een inwonerbijdrage Publieke Gezondheid van € 9,686 en een inwonerbijdrage Jeugdgezondheid van € 10,840.
Vervolg
De vastgestelde Programmabegroting wordt toegezonden aan de gedeputeerde staten van Gelderland. De vastgestelde programmabegroting is het kader voor de productenraming die het dagelijks bestuur dit najaar vaststelt.
2
Communicatie
Zoals gebruikelijk bij AB-vergaderingen.
Warnsveld, 5 juli 2023 Het dagelijks bestuur, drs. J.J. Baardman, directeur publieke gezondheid
C.M. de Waard-Oudesluijs MSc, voorzitter
Bijlagen 1. Overzicht zienswijzen raden op de concept-Programmabegroting 2024 en reactie DB GGD 2. Ontvangen zienswijzen 3. Concept-Programmabegroting 2024
3
Bijlage: Overzicht zienswijzen gemeenteraden op concept-Programmabegroting 2024 en reactie dagelijks bestuur GGD NOG Gemeente
Zienswijze (eventueel samengevat)
Reactie dagelijks bestuur
Aalten
Raadsbesluit: Geen zienswijze indienen.
---
Apeldoorn
Raadsbesluit: De raad kan instemmen met zowel de inhoudelijke als financiële voorgestelde lijn voor de Programmabegroting 2024. Wel heeft de raad een aantal opmerkingen en vragen, die hij graag verwerkt ziet in de definitieve Programmabegroting 2024. Inhoudelijk: a. De raad ziet de inzet van GGD NOG op gezondheidsverschillen, middels onderzoek, preventie en gezondheidsbevordering, in de jaarstukken 2022. In de programmabegroting 2024 komt dit echter niet terug bij de beleidsindicatoren. De raad verzoekt om het verkleinen van gezondheidsverschillen een plek te geven in de bestuursagenda, zodat het jaarlijks terugkeert in zowel de jaarstukken als de programmabegroting.
In de concept-Bestuursagenda 2023 – 2027 krijgt het vergroten van gelijke kansen op gezondheid voor iedereen specifieke aandacht, namelijk in hoofdstuk 5, paragraaf 1. De GGD biedt inzicht in gezondheidsverschillen in de regio en voert diverse activiteiten uit, die specifiek gericht zijn op mensen in een kwetsbare situatie. Wij willen hierover zoveel mogelijk op productniveau rapporteren.
b. Naar aanleiding van het groot tekort aan gekwalificeerd medisch personeel en de beschreven oplossingen om aan dit tekort te voldoen, o.a. door samenwerking met andere GGD regio’s en het invoeren van de HR21 (waardering) systematiek, vraagt de raad of de GGD verwacht dat deze maatregelen afdoende zijn om de zorg voor de inwoners te continueren.
HR21 draagt bij aan een steviger positie op de arbeidsmarkt. Daarnaast wil GGD NOG ook op andere manieren een aantrekkelijke werkgever zijn, zoals door opleiding en ontwikkeling, goede werksfeer en een evenwichtige werk- en privébalans om voldoende personeel te werven en te binden. Tegelijkertijd blijven wij ons zorgen maken over het (landelijk)
1
Gemeente
Zienswijze (eventueel samengevat)
Reactie dagelijks bestuur tekort aan gekwalificeerd medisch personeel en zien dit als een reëel probleem voor onze dienstverlening.
Financieel: a. De raad vraagt of het negatief saldo, dat grotendeels veroorzaakt wordt door de nawerking van het Hoffmann-rapport, afdoende is of dat nog een nawerking wordt verwacht welke effect heeft op de Programmabegroting van 2023 en 2024.
Berkelland
Wij verwachten geen verdere nawerking als gevolg van het Hoffmann-rapport, die effect zal hebben op de Programmabegroting 2023 en 2024. De afgelopen 3 jaar heeft GGD NOG zich volledig ingezet voor de bestrijding van COVID-19. Hierdoor zijn in de bedrijfsvoering ontwikkelingen en processen niet opgepakt en uitgevoerd. We zien nu dat er een flinke inhaalslag gemaakt moet worden. We zijn met VWS op landelijk niveau in overleg dat deze kosten ook onder de COVID-regeling moeten vallen. Als VWS deze kosten niet vergoedt dan is het niet uitgesloten dat GGD NOG 2023 of 2024 met een negatief saldo afsluit.
Raadsbesluit: De raad constateert, dat met het opnemen van nieuw beleid, de autonome ontwikkelingen en een indexering van 5,99% er sprake is van een forse lastenstijging. De raad vraagt om: - een onderbouwing hoe de tarieven tot stand zijn gekomen;
Het uitgangspunt bij indexeren is dat de index in relatie staat tot de werkelijke ontwikkeling van de kosten. Dat houdt in dat wij de kosten voor het komende jaar begroten mét indexering. Het algemeen bestuur heeft in zijn vergadering van 21 november 2019 de indexeringssytematiek vastgesteld. Deze systematiek gaat uit van: het basisjaar is het jaar van de begroting minus twee jaar; de indexcijfers uit de CPB kortetermijnraming van december;
2
Gemeente
Zienswijze (eventueel samengevat)
Reactie dagelijks bestuur
-
de verdeling van de kosten in 70% loonkosten (loonvoet sector overheid) en 30% materiële kosten (prijs overheidsconsumptie, netto materieel).
kaders op te stellen voor de post onvoorzien; De besteding van het budget kan alleen met een akkoord van het dagelijks bestuur. Wij zullen daarbij als kader hanteren dat deze kosten onvoorzien, onontkoombaar en onuitstelbaar zijn. Bij de jaarrekening vindt de verantwoording achteraf plaats conform de reguliere afspraken. Als het budget niet of niet volledig is benut gaat het restant na vaststelling van de jaarrekening terug naar de deelnemende gemeenten.
-
Bronckhorst
inzichtelijk te maken welke afwegingen of alternatieve dekkingsmogelijkheden er zijn onderzocht binnen de eigen financiering.
Besluit: Geen zienswijze indienen.
Wij kijken kritisch naar mogelijkheden om kostenverhogingen binnen de eigen middelen op te vangen. Zo hebben wij voor informatieveiligheid een deel van de kosten binnen de reguliere begroting kunnen oplossen. De gevraagde aanvullende middelen zijn op basis van nieuwe ontwikkelingen; het opvangen binnen de eigen middelen zou ten koste gaan van andere producten. ---
(Bron: Raadsinformatiesysteem gemeente Bronckhorst)
3
Gemeente
Zienswijze (eventueel samengevat)
Brummen
Raadsbesluit:
Reactie dagelijks bestuur
De gemeenteraad van Brummen verzoekt het algemeen bestuur van GGD Noord- en Oost Gelderland om realistisch te ramen en om af te zien van de ophoging van de post onvoorzien in de begroting 2024 met een bedrag van € 100.000. Wanneer het noodzakelijk is om de weerstandsratio te verbeteren, dan is de gemeenteraad van Brummen voorstander van het verhogen van de algemene reserve en niet van het ophogen van de post onvoorzien.
Wij nemen kennis van de visie van de raad van Brummen.
Doetinchem
Raadsbesluit: Geen zienswijze indienen.
---
Elburg
Raadsbesluit: De gemeenteraad stemt in met de structurele post onvoorzien van € 100.000,00 onder de gestelde voorwaarden. De raad verwacht dat hij voortaan geen tussentijdse begrotingswijzigingen meer krijgt aangeboden nu deze post onvoorzien in de begroting wordt opgenomen.
Er zijn het jaar door altijd begrotingswijzigingen: bij de productraming in november voorafgaand aan het begrotingsjaar en bij de twee bestuursrapportages. Deze begrotingswijzigingen hebben echter geen gevolgen voor de inwonerbijdrage en worden daarom niet aan de gemeenteraden voorgelegd.
De gemeenteraad heeft al enige jaren behoefte aan meer grip op de GGD. Deze behoefte is gegroeid, zeker nu sprake is van een periode waarin de gemeenteraad keuzes moet maken en/of moet bezuinigen. De gemeenteraad roept de GGD op om de komende jaren zeer terughoudend te zijn in het verhogen van de inwonerbijdrage en kansen te benutten om een bijdrage te leveren aan de te maken
Wij blijven terughoudend in het doen van voorstellen die leiden tot verhoging van de inwonerbijdrage, uitgezonderd de met het algemeen bestuur afgesproken systematiek voor de jaarlijkse indexering. Verder wijzen wij in dit verband ook op de recentelijk afgeronde takendiscussie rondom de GGD en de conclusies die daar getrokken zijn. Ook onderzoeken we andere 4
Gemeente
Zienswijze (eventueel samengevat)
Reactie dagelijks bestuur
keuzes en/of de benodigde bezuinigingen.
financieringsmogelijkheden zoals bijvoorbeeld de kansen die de SPUK gelden voor IZA en GALA bieden en diverse beschikbare subsidies.
Daarnaast is er behoefte aan meer inzicht op de bijdrage die de GGD op langere termijn in de subregio Noord-Veluwe kan leveren aan de impact van het regioplan dat vorm krijgt vanuit het Integraal Zorg Akkoord in relatie tot het Gezond en Actief Leven Akkoord. Daarin maken de zes gemeenten van de Noord-Veluwe (en Zeewolde) met zorgverzekeraar Zilveren Kruis afspraken over een betere en domein overstijgende samenwerking met als doel de zorg goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. De GGD is daarbij een belangrijke partner.
De GGD levert een bijdrage bij het opstellen van het regiobeeld per subregio. Daarnaast ondersteunt de GGD bij de ontwikkeling van het regioplan en het GALA-plan. Bij de uitvoering van de akkoorden kan de GGD verschillende rollen vervullen ten bate van de gemeenten; zo is de GGD adviseur, onderzoeker, uitvoerder en eigenaar van interventies.
De subregionale uitwerking is in lijn met de IZA / GALAplannen en de concept-Bestuursagenda van de GGD. De inrichting van de GGD-dienstverlening levert daarmee een bijdrage aan de gestelde IZA / GALA-doelen en beoogde resultaten. Om dit te bereiken sluit de GGD in iedere (ontwikkel)fase aan bij de relevante ambtelijke en bestuurlijke overlegstructuren in de subregio Noord-Veluwe.
Epe
Raadsbesluit: De raad dient een voorzichtig positieve zienswijze in. Er staan in de begroting een aantal ontwikkelingen beschreven die behoorlijke financiële gevolgen hebben voor onze inwonerbijdrage. Tegelijk is dit noodzakelijk. Het werk dat de GGD doet is namelijk waardevol en onze gemeenteraad vindt een goede en robuuste GGD belangrijk.
5
Gemeente
Zienswijze (eventueel samengevat) Eén van de genoemde ontwikkelingen is het voorstel om een extra bedrag onvoorzien op te nemen van € 100.000. De wens vanuit de gemeente Epe is om in het vervolg het aantal begrotingswijzigingen te beperken. De raad kan zich dus vinden in de verhoging van de post onvoorzien, omdat hierdoor niet elke wijziging voor zienswijzeprocedure naar de gemeente hoeft. Dit zorgt voor minder druk en meer flexibiliteit. Daarbij wil de gemeenteraad graag de kanttekening meegeven dat deze post alleen ingezet kan worden voor onvoorziene, onontkoombare en onuitstelbare kosten. En dat besluiten die invloed hebben op de inwonerbijdrage moeten worden voorgelegd aan de gemeenteraad voor zienswijzeprocedure.
Ermelo
Reactie dagelijks bestuur
De besteding van het budget kan alleen met een akkoord van het dagelijks bestuur. Wij zullen daarbij als kader hanteren dat deze kosten onvoorzien, onontkoombaar en onuitstelbaar zijn. Bij de jaarrekening vindt de verantwoording achteraf plaats conform de reguliere afspraken. Besluiten die een verhoging van de inwonerbijdrage tot gevolg hebben worden altijd via een zienswijzenprocedure aan de raden voorgelegd.
Raadsbesluit: De gemeenteraad heeft al enige jaren behoefte aan versterking van de kaderstellende en controlerende rol richting verbonden partijen. Deze behoefte groeit nu sprake is van een periode waarin de gemeenteraad nadere keuzes moet maken. De raad dringt er bij uw bestuur op aan, om de komende jaren zeer terughoudend te zijn in de koers die voorgesteld wordt en kansen te benutten hoe ook de GGD NOG een bijdrage kan leveren aan de te maken keuzes.
U kunt van GGD NOG verwachten dat zorgvuldig met publieke middelen wordt omgegaan. De benchmark van Lysias liet in 2021 zien dat GGD NOG wat betreft kostenniveau per geleverde dienst/product op veel vlakken tot de best presterende GGD’en van Nederland behoort. We streven naar effectiviteit en doelmatigheid bij de nieuwe uitdagingen en kansen die er op gemeenten en GGD afkomen, vanuit de pandemische paraatheid en IZA en GALA bijvoorbeeld. Daarbij zijn wij ook alert op alternatieve financieringsbronnen.
Tegelijkertijd is behoefte aan meer inzicht op de bijdrage die de GGD op langere termijn kan leveren aan de impact die gemaakt moet worden vanuit het regioplan dat vorm krijgt vanuit het Integraal Zorg Akkoord in relatie tot het Gezond en Actief Leven Akkoord. Daarbij ligt
De GGD levert een bijdrage bij het opstellen van het regiobeeld per subregio. Daarnaast ondersteunt de GGD bij de ontwikkeling van het regioplan en het GALA-plan. Bij de uitvoering van de akkoorden kan de GGD verschillende rollen 6
Gemeente
Zienswijze (eventueel samengevat)
Reactie dagelijks bestuur
de nadruk voor Ermelo op de regionale preventie-infrastructuur Noord-Veluwe en de versterking van de subregionale samenwerking Noord-Veluwe.
vervullen ten bate van de gemeenten; zo is de GGD adviseur, onderzoeker, uitvoerder en eigenaar van interventies.
De subregionale uitwerking is in lijn met de IZA / GALAplannen en de concept-Bestuursagenda van de GGD. De inrichting van de GGD-dienstverlening levert daarmee een bijdrage aan de gestelde IZA / GALA-doelen en beoogde resultaten. Om dit te bereiken sluit de GGD in iedere (ontwikkel)fase aan bij de relevante ambtelijke en bestuurlijke overlegstructuren in de subregio Noord-Veluwe.
Harderwijk
Raadsbesluit: Geen zienswijze indienen.
---
Hattem
Raadsbesluit: Geen zienswijze indienen.
---
Heerde
Raadsbesluit: Geen zienswijze indienen.
---
(Bron: Raadsinformatiesysteem gemeente Heerde) Lochem
Raadsbesluit d.d. 5 juni 2023: Financiering van de achterstanden GGD NOG geeft aan dat in de coronaperiode een achterstand is ontstaan in de reguliere taken binnen de bedrijfsvoering. Voor deze achterstanden is een inhaalslag nodig. Het ministerie van VWS heeft aangegeven dat ze deze inhaalslag niet financiert.
Op landelijk niveau zijn wij hierover in overleg en zijn nog in afwachting van de reactie van VWS.
7
Gemeente
Zienswijze (eventueel samengevat)
Reactie dagelijks bestuur
De raad van de gemeente Lochem is van mening, dat de eventueel benodigde financiële middelen voor deze inhaalslag niet voor rekening mogen komen van de gemeenten en verzoekt het AB van GGD NOG om bij het ministerie van VWS bezwaar in te dienen tegen de beslissing dat zij geen financiering beschikbaar stelt voor het inhalen van de ontstane achterstanden. Met daarbij het verzoek deze financiering alsnog beschikbaar te stellen conform de door GGD NOG berekende bedragen die nodig zijn om de achterstanden in te halen. Montferland
Raadsbesluit: Geen zienswijze indienen.
---
(Bron: Raadsinformatiesysteem gemeente Montferland) Nunspeet
Raadsbesluit: De inwonersbijdrage is de afgelopen jaren gestegen. Deze trend zet zich door op basis van de concept-programmabegroting 2024 van de GGD NOG. De gevolgen uit de gevoerde kerntakendiscussie (GGD Robuust), de toename van het aantal inwoners, verplichtingen uit wetgeving en de vastgestelde indexeringsmethode maken dat voor 2024 sprake is van een aanzienlijke verhoging van de inwonersbijdrage. De gemeente kan daarmee instemmen. De gemeenteraad stemt ook in met de structurele post onvoorzien van € 100.000,00 onder de door het Algemeen Bestuur gestelde voorwaarden. Zij verwachten dat ze voortaan geen tussentijdse begrotingswijzigingen meer krijgen aangeboden nu deze post onvoorzien in de begroting wordt opgenomen.
--Er zijn het jaar door wel begrotingswijzigingen bij de productraming in november voorafgaand aan het begrotingsjaar en bij de twee bestuursrapportages. Deze begrotingswijzigingen hebben echter geen gevolgen voor de 8
Gemeente
Zienswijze (eventueel samengevat)
Reactie dagelijks bestuur inwonerbijdrage en worden daarom niet aan de gemeenteraden voorgelegd.
De gemeenteraad heeft al enige jaren behoefte aan meer grip op de GGD. Deze behoefte is gegroeid, zeker nu sprake is van een periode waarin de gemeenteraad keuzes moet maken en/of moet bezuinigen. De gemeenteraad roept u op om de komende jaren zeer terughoudend te zijn in het verhogen van de inwonerbijdrage. De raad vraagt u kansen te benutten om een bijdrage te leveren aan de opgaven waar gemeenten voor staan door oplossingen in eerste instantie binnen uw eigen begroting te zoeken. Daarnaast heeft de raad behoefte aan meer inzicht op de bijdrage die de GGD op langere termijn in de subregio Noord-Veluwe kan leveren aan de impact van het regioplan dat vorm krijgt vanuit het Integraal Zorg Akkoord en het Gezond en Actief Leven Akkoord. Daarin maken de zes gemeenten van de Noord-Veluwe (en Zeewolde) met zorgverzekeraar Zilveren Kruis en (zorg)aanbieders afspraken over een betere en domein overstijgende samenwerking met als doel de zorg goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. De nadruk daarbij ligt voor Nunspeet op de regionale preventie infrastructuur op de NoordVeluwe en de versterking van de subregionale samenwerking NoordVeluwe. De GGD is daarbij een belangrijke partner.
Oldebroek
Wij blijven terughoudend met voorstellen die leiden tot verhoging van de inwonerbijdrage, uitgezonderd de met het algemeen bestuur afgesproken systematiek voor de jaarlijkse indexering. Verder wijzen wij op de recentelijk afgeronde takendiscussie rondom de GGD en de conclusies die daar getrokken zijn. Ook onderzoeken we andere financieringsmogelijkheden.
De GGD levert een bijdrage bij het opstellen van het regiobeeld per subregio. Daarnaast ondersteunt de GGD bij de ontwikkeling van het regioplan en het GALA-plan. Bij de uitvoering van de akkoorden kan de GGD verschillende rollen vervullen ten bate van de gemeenten; zo is de GGD adviseur, onderzoeker, uitvoerder en eigenaar van interventies. De subregionale uitwerking is in lijn met de IZA / GALA-plannen en de concept-Bestuursagenda van de GGD. De inrichting van de GGD-dienstverlening levert daarmee een bijdrage aan de gestelde IZA / GALA-doelen en beoogde resultaten. Om dit te bereiken sluit de GGD in iedere (ontwikkel)fase aan bij de relevante ambtelijke en bestuurlijke overlegstructuren in de subregio Noord-Veluwe.
Raadsbesluit:
9
Gemeente
Zienswijze (eventueel samengevat)
Reactie dagelijks bestuur
De gemeenteraad heeft al enige jaren behoefte aan meer grip. De gemeenteraad van Oldebroek dringt er bij uw bestuur op aan, om de komende jaren zeer terughoudend te zijn in de koers die u voorstelt. De raad moedigt GGD NOG aan om kansen te benutten waarbij GGD NOG zelf kan bijdragen aan de nodige bezuinigingen of juist budgetten weet te vinden.
U kunt van GGD NOG verwachten dat zorgvuldig met publieke middelen wordt omgegaan. De benchmark van Lysias liet in 2021 zien dat GGD NOG wat betreft kostenniveau per geleverde dienst/product op veel vlakken tot de best presterende GGD’en van Nederland behoort. We streven naar effectiviteit en doelmatigheid bij de nieuwe uitdagingen en kansen die er op gemeenten en GGD afkomen, vanuit de pandemische paraatheid en IZA en GALA bijvoorbeeld. Daarbij zijn wij ook alert op alternatieve financieringsbronnen.
Daarbij is het uitgangspunt vanuit Oldebroek dat regionaal afstemmen en samenwerken wanneer dit kansen biedt heel goed is, maar het is ook nodig om aandacht te houden voor de lokale situatie.
De GGD is bij voorkeur continu en laagdrempelig in overleg met gemeenten. Zo kunnen we gezamenlijk bezien waar de mogelijkheden van de GGD optimaal aansluiten op de wensen van de gemeenten, zowel lokaal als subregionaal. Uitgangspunt is om vanuit partnerschap afspraken te maken over de gewenste inzet van de GGD, zowel lokaal als regionaal. Waar mogelijk rekening houdend met de ‘couleur locale’.
Hierbij is een groot aandachtspunt dat veel van onze inwoners gemeentegrenzen oversteken voor zorg, scholing of vrije tijd. De raad roept GGD NOG op om bij de uitvoering van hun taken hier oog voor te hebben en dit bespreekbaar te maken bij uw regionale ketenpartners en zorgverzekeraars.
De GGD ziet eveneens dat voor inwoners gemeentegrenzen relatief zijn en dat zij dagelijks gebruik maken van regionale voorzieningen. De GGD is daarom groot voorstander van innige regionale samenwerking met overheid en zorgveld gezamenlijk. Zoveel als mogelijk benadrukken wij actief het belang van een goede regionale en domein overstijgende samenwerking, ook publiek-privaat. De GGD is voornemens om binnen de bestaande mogelijkheden hier de komende jaren nog meer op in te zetten. Dit krijgt onder andere vorm via de deelname aan bestuurlijke regionale platforms.
10
Gemeente
Zienswijze (eventueel samengevat)
Reactie dagelijks bestuur
Oost Gelre
Raadsbesluit: Geen zienswijze indienen.
---
(Bron: Raadsinformatiesysteem gemeente Oost Gelre) Oude IJsselstreek
Raadsbesluit: De raad verzoekt de onderstaande aandachtspunten mee te nemen bij de definitieve besluitvorming over de Programmabegroting 2024: Nieuw beleid: post onvoorzien Het voorstel is om als nieuw beleid een bedrag onvoorzien op te nemen van €100.000,-. De belangrijkste argumentatie is om de slagvaardigheid te vergroten en om invulling te geven aan de wens van het AB en van de gemeenteraden om het aantal tussentijdse begrotingswijzigingen te verminderen. Bij het inzetten van de post onvoorzien vraagt de raad het dagelijks bestuur om te toetsen in hoeverre er is voldaan aan de drie O’s: onvoorzienbaar, onontkoombaar en onuitstelbaar. Als de onvoorziene middelen niet nodig blijken te zijn, dan dienen ze terug te gaan naar de gemeenten. Weerstandsvermogen weer op peil brengen Door het negatieve resultaat in de Jaarstukken 2022 te dekken uit de algemene reserve neemt het weerstandsvermogen af naar ongeveer 70%. De raad verzoekt GGD NOG om de algemene reserves in de komende jaren weer op peil te brengen. Daarbij dient de insteek te zijn dat het verhogen van het weerstandsvermogen in de komende jaren niet mag leiden tot aanvullende kosten bij gemeenten. Hopelijk
De besteding van het budget kan alleen met een akkoord van het dagelijks bestuur. Wij zullen daarbij als kader hanteren dat deze kosten onvoorzien, onontkoombaar en onuitstelbaar zijn. Bij de jaarrekening vindt de verantwoording achteraf plaats conform de reguliere afspraken. Als het budget niet of niet volledig is benut gaat het restant na vaststelling van de jaarrekening terug naar de deelnemende gemeenten.
Het algemeen bestuur komt met een plan van aanpak over het weerstandsvermogen.
11
Gemeente
Zienswijze (eventueel samengevat)
Reactie dagelijks bestuur
komt de verwachting van de accountant uit dat er de komende jaren ruimte komt om de algemene reserves weer aan te vullen. Doorontwikkelen van informatiegestuurd en vraaggericht werken De aangeleverde informatie in de Jaarstukken 2022 en de concept Programmabegroting 2024 heeft een hoog abstractieniveau. Het is wenselijk als er meer SMART doelen, speerpunten en activiteiten in toekomstige Programmabegroting(en) komen. Het rapporteren over de beleidsindicatoren is een goede eerste stap in de gewenste richting. Er is echter nog weinig samenhang tussen de beleidsindicatoren en de speerpunten en ontwikkelingen per programma. Het verzoek aan de GGD NOG is om een logische(re) lijn in de planning en control-cyclus aan te brengen. Het beter inspelen op de vraag is een belangrijk aandachtspunt uit het programma GGD Robuust. Het Integrale Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) vraagt van de GGD NOG om meer in de regio en lokaal te gaan werken. Gezondheid loopt dwars door domeinen en organisaties heen. Vanuit het gedachtegoed van ‘Health Equity in all Policies‘ (HEIAP) is het verzoek aan GGD NOG om meer lokaal en regionaal (via de Thematafel De Gezondste Regio) maatwerk te leveren om daadwerkelijk een bijdrage te leveren om gezondheidsverschillen te verkleinen.
De planning- en controlcyclus bij de GGD is in ontwikkeling. Daarbij gaat aan de ene kant de aandacht uit naar de termijnen en anderzijds naar een passende indeling van de programmabegroting. Gekoppeld aan die indeling willen wij specifieke doelstellingen formuleren, mogelijk gemaakt door de resultaten van het project Informatiegestuurd Werken. Wij gaan ervan uit dat de Programmabegroting 2025 op die wijze is vormgegeven.
De GGD levert een bijdrage bij het opstellen van het regiobeeld per subregio. Daarnaast ondersteunt de GGD bij de ontwikkeling van het regioplan en het gemeentelijke GALAplan. Bij de uitvoering van de akkoorden kan de GGD verschillende rollen vervullen ten bate van de gemeenten; zo is de GGD adviseur, onderzoeker, uitvoerder en eigenaar van interventies. Hierbij wordt het schaalniveau gehanteerd dat zo effectief mogelijk het gezondheidsdoel in bereik brengt. De subregionale uitwerking is in lijn met de IZA / GALA-plannen en de concept-Bestuursagenda van de GGD. De inrichting van de GGD-dienstverlening levert daarmee een bijdrage aan de gestelde IZA / GALA-doelen en beoogde resultaten. Om dit te bereiken sluit de GGD in iedere (ontwikkel)fase aan bij de relevante ambtelijke en bestuurlijke overlegstructuren in de subregio Achterhoek. 12
Gemeente
Zienswijze (eventueel samengevat)
Reactie dagelijks bestuur
Onderzoeken van mogelijkheden voor het in balans brengen van de overhead De kosten voor overhead zijn de afgelopen jaren relatief gezien harder In de meerjarenraming zien we dat, los van de indexering, de gegroeid dan de overige lasten. De raad verzoekt GGD NOG om de overheadlasten dalen. Daarnaast staan wij open voor de mogelijkheden te onderzoeken om de overhead meer in balans te mogelijkheid op uitbreiding van het takenpakket. brengen. Eén van de opties is het uitbreiden van het (externe) takenpakket (bijvoorbeeld de beoogde rol als centrum-GGD voor forensische geneeskunde). Covid achterstanden: inventariseren en zoveel als mogelijk oplossen binnen de huidige middelen De GGD geeft aan dat er tijdens de coronaperiode achterstanden zijn ontstaan in de reguliere bedrijfsondersteuning. Zonder extra middelen van VWS sluit de GGD niet uit dat 2023 en 2024 afsluiten met een negatief saldo. Het verzoek is allereerst om de achterstanden in de reguliere bedrijfsondersteuning beter in beeld te brengen. Daarnaast dient GGD NOG de achterstanden zoveel als mogelijk binnen de huidige middelen op te lossen. VWS had tijdens corona namelijk ook een vergoeding beschikbaar voor het inhalen van achterstanden. Het was wenselijk geweest als de GGD de nu gemelde achterstanden ook tijdens de coronaperiode al in beeld had.
Rapport ‘Op onze gezondheid’ Het in april uitgebrachte rapport ‘Op onze gezondheid’ van de Raad Volksgezondheid en Samenleving (RVS) benadrukt de noodzaak voor
Wij zijn met het ministerie van VWS in gesprek over de financiering van de achterstanden. Vanaf 1 juli 2023 stopt de meerkostenregeling voor COVID-19. Dat is het moment om in beeld te krijgen waar de achterstanden zijn en wat de kosten zijn om ze in te halen.
Waar dat binnen onze mogelijkheden ligt zullen wij uiteraard pleiten voor versterking van de positie van de GGD’en. Wij roepen ook gemeenten op hun mogelijkheden daartoe te benutten. Ook hier zien wij het belang van gezamenlijk 13
Zienswijze (eventueel samengevat)
Reactie dagelijks bestuur
een sterkere publieke gezondheidszorg. De raad onderschrijft de noodzaak voor een sterkere publieke gezondheidszorg. Daarbij roept de raad GGD NOG op om – via haar koepelorganisatie GGD GHOR – actief te lobbyen bij VWS voor versterking van de positie van de GGD’en.
optrekken om de gestelde gezondheidsdoelen in de toekomst te kunnen behalen.
Putten
Raadsbesluit: Geen zienswijze indienen.
---
Voorst
Raadsbesluit: Geen zienswijze indienen.
---
Gemeente
(Bron: Raadsinformatiesysteem gemeente Voorst) Winterswijk
Raadsbesluit: Geen zienswijze indienen.
---
(Bron: Raadsinformatiesysteem gemeente Winterswijk) Zutphen
Raadsbesluit: In grote lijnen kan de raad van Zutphen zich vinden in de Programmabegroting 2024 van de GGD. Wel hebben zij nog twee meer algemene opmerkingen richting 2024 en de jaren daarna. 1. De raad wil graag zien dat de GGD naar de toekomst, in de basisdienstverlening vanuit de inwonerbijdrage, een verschuiving laat zien, waarbij het onderzoek en advies
---
De GGD ondersteunt de gemeenten bij het vormgeven van het gemeentelijk gezondheidsbeleid en bij de uitwerking van de IZA- en GALA-plannen en van de nieuwe Bestuursagenda. 14
Gemeente
Zienswijze (eventueel samengevat)
Reactie dagelijks bestuur
afneemt en er daarvoor in de plaats meer uitvoering van gezondheidsbevordering en voorlichtingscampagnes komt. Het (bovenwettelijk) onderzoek en advies kan dan bijvoorbeeld als plusproduct aangeboden worden.
Daarbij kan de GGD verschillende rollen vervullen ten bate van de gemeenten; zo is de GGD adviseur, onderzoeker, uitvoerder en eigenaar van interventies. De GGD sluit graag bij het overleg hierover om te bespreken welke inzet van de GGD bijdraagt aan de gestelde doelen.
2. De raad vraagt aandacht voor de kostenstijgingen bij de GGD in de afgelopen jaren en ook voor 2024. Voor 2024 kan de raad de in de programmabegroting vermelde inwonerbijdrage accepteren. Maar voor de jaren daarna zien zij graag dat er een einde komt aan de nieuwe en extra kosten.
Wij blijven terughoudend in het doen van voorstellen die leiden tot verhoging van de inwonerbijdrage, anders dan de met het algemeen bestuur afgesproken systematiek voor de jaarlijkse indexering. Verder wijzen wij in dit verband ook op de recentelijk afgeronde takendiscussie rondom de GGD en de conclusies die daar getrokken zijn. Ten slotte merken wij op dat in de meerjarenraming is te zien, dat – los van de indexering – de overheadlasten dalen.
(Bron: Raadsinformatiesysteem gemeente Zutphen)
15
GGD Noord- en Oost-Gelderland vestiging Apeldoorn T.a.v. het dagelijks bestuur Postbus 3 7200 AA ZUTPHEN
Raadhuisplein 2 Postbus 500 3850 AM Ermelo t 0341 56 73 21 f 085 110 8515 e gemeente@ermelo.nl i www.ermelo.nl NL92 BNGH 0285 0024 49
28 juni 2023 onderwerp Zienswijze jaarstukken 2022, concept programmabegroting 2024 en ontwerp 7e wijziging GR GGDNOG onze ref. 02330000168408 zaaknr. 02330000050598 behandeld door mevrouw P.A. Beelen-Mostert telefoon direct 0341 56 71 44 datum
Geacht bestuur, De gemeenteraad heef in haar vergadering van 5 juli 2023 besloten een zienswijze in te dienen op de concept-programmabegroting 2024 en het ontwerp 7e wijziging GR GGDNOG. Geen zienswijze wordt ingediend op de jaarstukken 2022. Concept-programmabegroting 2024 GGDNOG De inwonersbijdrage is de afgelopen jaren gestegen. Deze trend zet zich voort op basis van de conceptprogrammabegroting 2024 van de GGDNOG. De gevolgen uit de gevoerde kerntakendiscussie (GGD Robuust), de toename van het aantal inwoners, verplichtingen uit wetgeving en de vastgestelde indexeringsmethode maken, dat voor 2024 sprake is van een aanzienlijke verhoging van de inwonersbijdrage. De gemeenteraad heeft al enige jaren behoefte aan versterking van de kader stellende en controlerende rol richting verbonden partijen. Deze behoefte groeit nu sprake is van een periode waarin de gemeenteraad nader keuzes moet maken. Onze gemeenteraad dringt er bij uw bestuur op aan, om de komende jaren zeer terughoudend te zijn in de koers die voorgesteld wordt en kansen te benutten hoe ook de GGNOG een bijdrage kan leveren aan de te maken keuzes. Tegelijkertijd is behoefte aan meer inzicht op de bijdrage die de GGD op langere termijn kan leveren aan de impact die gemaakt moet worden vanuit het regioplan dat vorm krijgt vanuit het Integraal Zorg Akkoord in relatie tot het Gezond en Actief Leven Akkoord.
Daarbij ligt de nadruk voor onze gemeente op de regionale preventie infrastructuur Noord Veluwe en de versterking van de subregionale samenwerking Noord Veluwe. Ontwerp 7e wijziging GR GGDNOG Het ontwerp 7e wijziging GR GGDNOG biedt de juridische mogelijkheden om tot inrichting van de nieuwe instrumenten over te gaan die de wetswijziging gemeenschappelijke regelingen voorschrijft. Het doel van deze wetswijziging is het versterken van de kader stellende en controlerende rol van de gemeenteraad. Bij de input van de gemeenteraad heeft dit doel centraal gestaan. De zienswijze hierop is in lijn met het deel van deze zienswijze op de concept-programmabegroting waarin de nadruk ligt op de subregionale samenwerking Noord Veluwe. Via bijgevoegd overzicht met de hoofdinstrumenten die de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regeling biedt, zijn de aanvullende wensen van de raad in beeld gebracht. De nadrukkelijke wens is uitgesproken om via evaluatie de inrichting van deze instrumenten door te ontwikkelen.
bijlage(n)
-
Raadsbesluit nr. 87 Onderwerp: jaarstukken 2024 GGD NOG De raad van de gemeente Hattem; Gelezen het voorstel van het college, no. 58887, d.d. 1 juni 2023;
Besluit: 1. Kennis te nemen van de jaarstukken 2022 en de concept-programmabegroting 2024 van de GGD Noord- en Oost- Gelderland. 2. Geen zienswijze in te dienen op de concept-programmabegroting 2024. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Hattem, gehouden op 5 juni 2023. De raad van de gemeente Hattem, De griffier,
de voorzitter,
mr. I.M. Westhoff
drs. M. Sanderse
GGD Noord- en Postbus 3 7200 AA Zutphen
Raadhu sp e n 1 8096 CP O debroek www.o debroek.n 0525 63 82 00
JB/mdv/23-dir 014
2491
Krista Schakel
Zienswijze concept programmabegroting 2024 & ontwerp 7e wijziging GR GGD NOG
6-7-2023
Geacht Bestuur, De gemeenteraad heef in haar vergadering van 6 juli besloten een zienswijze in te dienen op de concept-programmabegroting 2024.
De inwonerbijdrage is de afgelopen jaren gestegen. Deze trend zet zich in de conceptprogrammabegroting 2024 van de GGDNOG. De gevolgen uit de kerntakendiscussie (GGD Robuust), de toename van het aantal inwoners, verplichtingen uit wetgeving en de vastgestelde indexeringsmethode maken dat voor 2024 sprake is van een aanzienlijke verhoging van de inwonersbijdrage. De gemeenteraad heeft al enige jaren behoefte aan meer grip. De gemeenteraad van Oldebroek dringt er bij uw bestuur op aan, om de komende jaren zeer terughoudend te zijn in de koers die u voorstelt. Daarbij moedigen wij u aan om kansen te benutten waarbij de GGD NOG zelf kan bijdragen aan de nodige bezuinigingen of juist benodigde budgetten. Daarbij is het uitgangspunt vanuit Oldebroek dat regionaal afstemmen en samenwerken wanneer dit kansen biedt heel goed is, maar het is ook nodig om aandacht te houden voor de lokale situatie. Hierbij is een groot aandachtspunt dat veel van onze inwoners gemeentegrenzen oversteken voor zorg, scholing of vrije tijd. Wij roepen de GGD NOG op om bij de uitvoering van uw taken hier oog voor te hebben en dit bespreekbaar te maken bij uw regionale ketenpartners en zorgverzekeraars.
Zaaknummer: 1091404 Graag uw zaaknummer verme den b j correspondent e Pag na van
Het doel van deze wetswijziging is het versterken van de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad. De gemeenteraad van Oldebroek stemt in met het ontwerp van de 7e wijziging van de GR GGD NOG en dient geen zienswijze in. Met vriendelijke groet, dit document is digitaal ondertekend
Zaaknummer : Klik hier als u tekst wilt invoeren. Graag uw zaaknummer verme den b j correspondent e Pag na van
Inhoudsopgave 1.
Voorwoord............................................................................................................................ 4
2.
Tijdsplanning......................................................................................................................... 5
3.
Kerngegevens begroting 2024 .............................................................................................. 7
4.
Bestuurlijke en beleidsmatige kaders................................................................................. 12 4.1.
Gemeentelijke organisatie voor publieke gezondheid ....................................................... 12
4.2.
Indeling GGD-taken............................................................................................................. 12
4.3.
Beleidsmatige en bestuurlijke ontwikkelingen ................................................................... 13
4.3.1
Beleidsmatige ontwikkelingen ........................................................................... 13
4.3.2
Bestuurlijke ontwikkelingen............................................................................... 13
5.
Begrotingsaanpassingen 2024 ............................................................................................ 15 5.1.
Invoering Wet open overheid ............................................................................................. 15
5.2.
Informatieveiligheid............................................................................................................ 15
5.3.
Invoering functiewaarderingssysteem HR21 ...................................................................... 15
5.4.
Verhoging post onvoorzien................................................................................................. 16
6.
Beleidsindicatoren .............................................................................................................. 17
7.
Programma Jeugdgezondheid ............................................................................................ 22 7.1.
Wat willen we bereiken? .................................................................................................... 22
7.2.
Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................................ 22
7.3.
Wat mag het kosten? .......................................................................................................... 23
8.
Programma Algemene gezondheidszorg............................................................................ 24 8.1.
Wat willen we bereiken? .................................................................................................... 24
8.2.
Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................................ 24
8.3.
Wat mag het kosten? .......................................................................................................... 25
9.
Programma Kennis- en Expertise ....................................................................................... 26 9.1.
Wat willen we bereiken? .................................................................................................... 26
9.2.
Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................................ 26
9.3.
Wat mag het kosten? .......................................................................................................... 26
10.
Inwonerbijdrage en organisatieprojecten .......................................................................... 27
10.1.
Wat willen we bereiken? .................................................................................................... 27
10.2.
Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................................ 27
10.3.
Wat mag het kosten? .......................................................................................................... 27
11. 11.1.
Overhead ............................................................................................................................ 28 Wat willen we bereiken? .................................................................................................... 28
Programmabegroting 2024 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
2
11.2. 12.
Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................................ 28 Paragrafen .......................................................................................................................... 29
12.1.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................................ 29
12.2.
Financiering......................................................................................................................... 31
12.3.
Bedrijfsvoering .................................................................................................................... 31
13.
Financiële uitgangspunten ................................................................................................. 33
13.1.
Uitgangspuntennota 2024 .................................................................................................. 33
13.2.
Indexering ........................................................................................................................... 33
13.3.
Overzicht baten en lasten 2022-2027 en toelichting ......................................................... 36
13.4.
Uitzetting van de financiële positie en toelichting ............................................................. 38
13.5.
Meerjarenraming en toelichting ......................................................................................... 42
13.6.
Staat van activa ................................................................................................................... 44
14. 14.1.
BIJLAGEN............................................................................................................................. 45 Bijlage A: Inwonerbijdragen 2024 per deelnemende gemeente........................................ 45
Programmabegroting 2024 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
3
ALGEMEEN DEEL 1. Voorwoord Programmabegroting 2024 Voor u ligt de Programmabegroting 2024 van GGD Noord- en Oost-Gelderland. De financiële en beleidsmatige kaders voor deze begroting zijn verwoord in een Uitgangspuntenbrief die wij in maart 2023 aan de raden van de gemeenten zonden. Aanvullend op deze kaders is van belang, dat de financiering voor de coronabestrijding medio 2023 eindigt. In de drie jaar durende coronaperiode zijn achterstanden ontstaan in de reguliere werkzaamheden van de bedrijfsondersteuning; ook deze bedrijfsondersteuning heeft zich grotendeels moeten richten op de ondersteuning van de bestrijding van COVID-19. Het ministerie stelt hiervoor geen middelen beschikbaar. Wij moeten op deze gebieden een inhaalslag plegen. Dit proberen wij zoveel mogelijk binnen de huidige middelen op te lossen, maar kunnen niet uitsluiten dat wij zonder middelen van VWS in 2023 en 2024 een negatief saldo moeten presenteren. Geen zienswijzeprocedure voor de Uitgangspuntenbrief In tegenstelling tot in voorgaande jaren, hebben wij afgezien van het vragen van een zienswijze op deze Uitgangspuntenbrief. Een zienswijzeprocedure op zowel de uitgangspunten voor de begroting als op de concept-Programmabegroting ervaren veel gemeenten als een herhaling van zetten.
Wel hebben wij op 23 februari 2023 – anders dan voorheen – de uitgangspuntenbrief vóór toezending aan de raden besproken met het algemeen bestuur (AB) van de GGD. Zienswijzen indienen uiterlijk 4 juli 2023 In verband met een wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) wijzigt de zienswijzetermijn. De gemeenteraden hebben voor hun zienswijzen nu 12 weken (i.p.v. 8) en het dagelijks bestuur moet de raden voorafgaand aan het vaststellen van de begroting schriftelijk en gemotiveerd informeren over zijn oordeel over de zienswijzen. De raden kunnen hierdoor tot 4 juli 2023 reageren op de ontwerpbegroting. U kunt in uw afweging over de begroting 2024 ook de informatie in de voorlopige Jaarrekening 2022 betrekken. Deze ontvangt u vóór 30 april 2023. Ook met voorlopige reacties of standpunten kunt u ons helpen bij de voorbereiding van de besluitvorming in het algemeen bestuur. Het algemeen bestuur van de GGD beslist op 11 september 2023 over de Programmabegroting 2024. Nadere informatie Als u vragen heeft, kunt u contact opnemen met: R. Schwebke, controller, 088 443 35 25, r.schwebke@ggdnog.nl. M. de Vries, beleidsadviseur, 088 443 34 01, m.devries@ggdnog.nl. Warnsveld, 6 april 2023 Het dagelijks bestuur,
drs. J.J. Baardman, directeur publieke gezondheid
C.M. de Waard-Oudesluijs MSc, voorzitter
Programmabegroting 2024 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
4
BESLUIT
Het algemeen bestuur van GGD Noord- en Oost-Gelderland;
BESLUIT:
de Programmabegroting 2024 van GGD Noord- en Oost-Gelderland vast te stellen.
Aldus besloten in de openbare vergadering van 11 september 2023
drs. J.J. Baardman, directeur publieke gezondheid
C.M. de Waard-Oudesluijs MSc, voorzitter
Programmabegroting 2024 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
10
BELEIDSBEGROTING 4. Bestuurlijke en beleidsmatige kaders In dit hoofdstuk beschrijven wij de taken van de GGD en gaan wij in op de inhoudelijke en bestuurlijke ontwikkelingen, zoals ook vermeld in de Uitgangspuntenbrief 2024. 4.1. Gemeentelijke organisatie voor publieke gezondheid De taken van de gemeenten en de GGD op het terrein van de publieke gezondheidszorg staan in de Wet publieke gezondheid (Wpg). Ook laten gemeenten andere taken door de GGD uitvoeren. Dit zijn taken die aansluiten bij de kerntaken en de deskundigheid van de GGD. De 22 colleges van B en W hebben hun samenwerkingsafspraken vastgelegd in een gemeenschappelijke regeling. 4.2. Indeling GGD-taken Gemeenten willen weten welke invloed zij hebben op GGD-taken en hoe zij hierop kunnen sturen. GGD NOG onderscheidt daarom zijn taken volgens het ABCD-model:
A. wettelijke GGD-taken Taken van gemeenten die zij wettelijk verplicht laten uitvoeren door de GGD.
B. wettelijke gemeentelijke taken Taken die de gemeenten op basis van een wet moeten uitvoeren en die de GGD in hun opdracht kan uitvoeren. Daarbij is er een onderscheid in: - B1-taken: taken die vastliggen in de gemeenschappelijke regeling (zoals de Jeugdgezondheidszorg), en - B2-taken: taken die de GGD uitvoert op basis van subsidiëring en/of een dienstverleningsovereenkomst (bijvoorbeeld activiteiten voor maatschappelijke zorg, toezicht Wmo of lijkschouw).
C. autonome gemeentelijke taken Zelfstandige taken van gemeenten die de GGD kan uitvoeren in hun opdracht.
D. externe taken Taken die de GGD uitvoert in opdracht van derden, zoals rijksoverheid, politie en burgers, in aansluiting op de kerntaken van de GGD. In de programma’s onderscheiden wij steeds deze vier soorten taken. Meer informatie hierover en de mate van (beleids)invloed van gemeenten op de dienstverlening vindt u in onderstaand schema.
Programmabegroting 2024 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
12
4.3. Beleidsmatige en bestuurlijke ontwikkelingen In de Uitgangspuntenbrief 2024, die wij in maart 2023 naar de raden zonden, staan enkele belangrijke inhoudelijke en bestuurlijke ontwikkelingen genoemd, die wij hier kort samenvatten. 4.3.1
Beleidsmatige ontwikkelingen
De volgende ontwikkelingen zijn van belang voor gemeenten en GGD. Dat zijn: Het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Onderdeel van het Integraal Zorgakkoord is dat mensen geholpen worden met een gezonde manier van leven. Dit is uitgewerkt in het Gezond en Actief Leven Akkoord. Gemeenten spelen een belangrijke rol bij het versterken van preventie.
De versterking van de pandemische paraatheid en bestrijding van COVID-19 In de loop van 20234 start de Landelijke Functionaliteit Infectieziektebestrijding (LFI). De minister van VWS krijgt hiermee meer mogelijkheden voor centrale aansturing. Daarnaast komen gelden beschikbaar voor de versterking van de infectieziektebestrijding bij de GGD’en.
Samenwerking op het terrein van de forensische geneeskunde Op het terrein van de forensische geneeskunde is samenwerking op het niveau van vijf GGD’en in Oost-Nederland noodzakelijk. GGD NOG is beoogd centrum-GGD, waar alle forensisch professionals worden ondergebracht.
Borging van het Wmo-toezicht De GGD overlegt met gemeenten over het versterken van het Wmo-toezicht in de regio, als uitwerking van de verwachte wettelijke borging van dit toezicht.
4.3.2
Bestuurlijke ontwikkelingen
Het nieuwe GGD-bestuur stelt een Bestuursagenda GGD NOG op voor de periode 2023 – 2027. De Bestuursagenda is het beleidskader voor de GGD in deze bestuursperiode. Om de betrokkenheid van Programmabegroting 2024 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
13
de gemeenteraden hierbij te borgen, krijgen zij gelegenheid hun zienswijze te geven op de conceptBestuursagenda. Versterking van de GGD naar aanleiding van de takendiscussie In november 2021 heeft het (vorige) algemeen bestuur de zogenoemde Takendiscussie afgerond. Het AB heeft toen vastgesteld dat bij een zevental aandachtspunten versterking van de GGD noodzakelijk is. Hiervoor hebben de gemeenten extra geld beschikbaar gesteld, deels structureel en deels incidenteel. Het AB-besluit voeren wij uit in het programma GGD NOG Robuust, dat loopt tot en met 2026. Ook in 2024 rapporteren wij over de voortgang van GGD NOG Robuust, dat gericht is op de aanpak van de zeven aandachtspunten. Beëindiging financiering coronabestrijding en achterstanden ondersteunende diensten De afgelopen jaren stonden voor ons nadrukkelijk in het teken van de coronabestrijding. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) gaf de GGD de opdracht om alles te doen om COVID-19 te bestrijden. Hiervoor is door het ministerie geld beschikbaar gesteld. Vanaf 1 juli 2023 is deze opdracht – en daarmee ook de financiering – echter beëindigd. Ook de bedrijfsvoering van de GGD kende vanuit deze opdracht een grote inzet op de coronabestrijding. Hierdoor zijn achterstanden in het reguliere werk van de ondersteunende diensten ontstaan.
Bijvoorbeeld bij de beschrijving van werkprocessen en de digitalisering van het personeelsinformatiesysteem. Deze achterstanden moeten worden ingelopen. Het ministerie stelt hier echter geen transitiegelden voor beschikbaar, hoewel dit wel een gevolg is van de inzet op de coronabestrijding. Zonder extra financiering lopen wij het risico om over de jaren 2023 en 2024 een negatief saldo te presenteren. Uiteraard stellen wij alles in het werk om dit te voorkomen. Wij hopen daarnaast dat de VNG bij het ministerie kan bewerkstelligen dat het ministerie hier alsnog middelen voor beschikbaar stelt. Wijziging gemeenschappelijke regeling Per 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) gewijzigd. Dit leidt ook tot een aanpassing van de gemeenschappelijke regeling van GGD NOG. De gemeenteraden krijgen in dit traject enkele keren de gelegenheid om invloed uit te oefenen op de wijziging van de gemeenschappelijke regeling.
Programmabegroting 2024 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
14
werkt in 2023 aan de (uitgestelde) integrale invoering van HR21. Wij verwachten dat de financiële gevolgen aan de orde komen bij de begroting 2025 en 2026. In 2022 is de functie van verpleegkundige al geherwaardeerd en hoger ingeschaald. Deze kosten worden in 2023 gedekt met een eenmalige bijdrage van de gemeenten. In deze Programmabegroting stellen wij als dekking voor deze kosten (€ 136.708) een verhoging van de inwonerbijdrage voor. 5.4.
Verhoging post onvoorzien
Het algemeen bestuur en de gemeenteraden geven aan het aantal begrotingswijzigingen die GGD NOG indient te verminderen onder andere door wijzigingen samen te voegen. GGD NOG stelt begrotingswijzigingen op als de inwonerbijdrage wijzigt. In principe wijzigt de inwonerbijdrage na vaststelling van de programmabegroting niet meer. Bij het opstellen van de jaarstukken komt er een afrekening van de inwonerbijdrage. Een ander reden om een begrotingswijziging in te dienen is een overschrijding van de kosten. Binnen de begroting van de GGD zijn nauwelijks stelposten opgenomen. De salariskosten worden begroot op werkelijke kosten en niet op het einde van de schaal. Daardoor is ook hier geen ruimte beschikbaar. Wel neemt de GGD de door het BBV verplichte post onvoorzien op in de begroting. Dit is conform financiële verordening GGD Noord- en Oost- Gelderland 2018 artikel 4 Kaders begroting ten minste 1% van de begrote lasten. Voor 2024 is dat ruim € 260.000. Dit bedrag zet de GGD voornamelijk in als dekking voor niet-beïnvloedbare kosten. In de programmabegroting 2024 stellen we voor om een extra bedrag onvoorzien op te nemen van € 100.000. Dit vergroot de slagvaardigheid van de GGD en vermindert het de bestuurlijke en ambtelijk druk op gemeenten en GGD. Hierdoor is ook meer ruimte beschikbaar voor inhoudelijk overleg over de GGD.
De besteding van het budget kan alleen met een akkoord van het dagelijks bestuur. Daarbij hanteren wij als kader dat de betreffende kosten onvoorzien, onontkoombaar en onuitstelbaar zijn. Bij de jaarrekening vindt de verantwoording achteraf plaats conform de reguliere afspraken. Als het budget niet of niet volledig is benut gaat het restant na vaststelling van de jaarrekening terug naar de deelnemende gemeenten.
Programmabegroting 2024 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
16
6. Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren sluiten aan op de Bestuursagenda Hieronder staan de beleidsindicatoren voor de Programmabegroting. Het zijn beleidsindicatoren die nu nog gebaseerd zijn op de Bestuursagenda 2019 – 2023 NOG Gezonder. In de loop van 2023 stelt het algemeen bestuur een nieuwe Bestuursagenda vast voor de jaren 2023 – 2027. De beleidsindicatoren worden doorontwikkeld op basis van de nieuwe Bestuursagenda. Naast de algemene inzet voor het bewaken, beschermen en bevorderen van de gezondheid, noemt de Bestuursagenda 2019 – 2023 vier prioriteiten: - gezondere jeugd, - gezondere leefomgeving, - gezonder ouder worden, - gezondere leefstijl. Deze vier prioriteiten geven nadrukkelijk richting aan de inzet van de GGD. De activiteiten van de GGD weerspiegelen deze ambities. Gezamenlijke inspanning met gemeenten en samenwerkingspartners Lokaal beleid, beleid van ketenpartners en andere, niet-beïnvloedbare omstandigheden hebben gevolgen voor het behalen van de indicatoren. Meer en meer zijn de activiteiten van de GGD ingebed in lokale en regionale samenwerkingsverbanden. Het Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA), waarin rijk gemeenten en verzekeraars afspraken hebben gemaakt over het versterken en borgen van preventief gezondheidsbeleid, versterkt deze ontwikkeling.
De uitkomsten van de beleidsindicatoren in dit hoofdstuk worden daarom in beperkte mate bepaald door de inspanningen van de GGD. Ook de inspanningen van gemeenten en samenwerkingspartners en autonome ontwikkelingen spelen een rol. Beschikbaarheid van de resultaten Significante resultaten van beleid en/of interventies zijn vrijwel altijd pas op langere termijn zichtbaar. Daarom is belangrijk om te onderkennen dat de Bestuursagenda en de daaruit afgeleide beleidsindicatoren richting geven aan de langetermijndoelen van de gemeenten en de GGD. De beleidsindicatoren komen daarom - zo nodig aangepast – terug in komende programmabegrotingen. Voor de indicatoren zijn ook niet ieder jaar nieuwe resultaten beschikbaar. De resultaten van het beleid worden vooral gemeten via de verschillende GGD-monitors die vierjaarlijks worden afgenomen. Wanneer resultaten uit de monitors beschikbaar komen (dat is in de loop van het jaar volgend op het jaar van uitvoering van de monitor), kunnen ze gebruikt worden voor de evaluatie en eventuele bijstelling van beleid. In ieder geval rapporteren we via het jaarverslag van de GGD de resultaten. De resultaten worden voorts gemonitord via de bestuursrapportages. Daarnaast werken wij aan het helder en inzichtelijk maken voor gemeenten van de werkzaamheden en resultaten van de GGD.
Dit inzicht laat zien of de activiteiten die de GGD uitvoert voldoende bijdragen aan het bereiken van de gewenste resultaten.
Programmabegroting 2024 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
17
PROGRAMMAPLAN 7. Programma Jeugdgezondheid 7.1.
Wat willen we bereiken?
De jeugdgezondheid heeft als collectieve opdracht het bewaken, beschermen en bevorderen van de gezondheid van de jeugd in de gemeenten. Daarnaast monitort de jeugdgezondheid kinderen op individueel niveau. Hierdoor is het mogelijk om kinderen in een kwetsbare situatie te signaleren en om daar vervolgens wat mee te doen. De jeugdgezondheid gaat uit van de eigen kracht van gezinnen (ouders en kinderen) en hun omgeving op basis van het concept van positieve gezondheid. 7.2.
Wat gaan we ervoor doen?
A. Wettelijke GGD-taken Gemeenten laten de beleidsadvisering vanuit de jeugdgezondheidszorg uitvoeren door de GGD, in samenhang met de algemene taken van de GGD bij monitoring, signalering en advisering (Wet publieke gezondheid). B. Wettelijke gemeentelijke taken die de GGD uitvoert Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het actief aanbieden van jeugdgezondheidszorg aan alle kinderen en jongeren tot 18 jaar (Wet publieke gezondheid - Wpg). Het Basispakket Jeugdgezondheidzorg geeft aan welke activiteiten beschikbaar moeten zijn (zie het Besluit publieke gezondheid). Dit is uitgewerkt in het landelijk professioneel kader JGZ en landelijke professionele richtlijnen. De uitvoering van de jeugdgezondheidszorg sluit aan op de ontwikkelingen in het sociaal domein. In de regio NOG hebben 21 gemeenten de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg voor 4-18-jarigen opgedragen aan de GGD. Voor de doelgroep statushouders (vluchtelingen die in de gemeenten zijn gehuisvest) en Oekraïners is bij de uitvoering van de reguliere jeugdgezondheidszorg een extra inspanning van de GGD nodig. De jeugdgezondheidszorg draagt bij aan preventie en jeugdhulp op grond van de Jeugdwet. Op verzoek van gemeenten voert de GGD deze preventieve activiteiten uit. De GGD voert het rijksvaccinatieprogramma (RVP) uit voor de 4-18-jarigen.