1.11 RI Pilot Inloop GGZ - LVB.docx
Tekst van het document
Informatie aan de Raad
Datum 25 april 2023
Auteur(s) J. Roos
Commissievergadering
Portefeuillehouder T.E. Siderius
Eenheid Ontwikkeling & Advies
Raadsvergadering
Onderwerp Pilot Inloop GGZ / LVB
Geachte leden van de gemeenteraad, In 2022 is uw Raad geïnformeerd over de pilot genaamd 'inloop GGZ / LVB'. Met deze brief wordt u geïnformeerd over de resultaten van de pilot en de beslissing die het college van Burgemeester en Wethouders heeft genomen over de toekomst van deze voorziening. Inleiding In het bestuursakkoord heeft het college de ambitie opgenomen om in te zetten op het versterken van de mentale gezondheid en het voorkomen van somberheidsklachten, depressies en angststoornissen. Eén van de maatregelen die hierop aansluiten is de pilot GGZ / LVB. Uit een evaluatie van de Brede Basisvoorziening 2019 bleek dat er in Hattem een laagdrempelige algemene voorziening mist voor mensen met psychische kwetsbaarheden (GGZ) en lvb-problematiek (VG). Het opzetten van een preventieve voorziening voor inloop en ontmoeting, vroegsignalering en voorlichting zou bijdragen aan een breed palet van voorzieningen, waar inwoners uit Hattem met een (lichte) ondersteuningsvraag gebruik van kunnen maken. In maart 2022 is er een incidentele subsidie verstrekt aan Zoethout om een laagdrempelige inloopvoorziening te ontwikkelen en specifiek aandacht te hebben voor mensen met een psychische kwetsbaarheid en lvbproblematiek. Bij de start van de pilot was het idee dat de inloopvoorziening zich zou ontwikkelen naar een brede basisvoorziening in Hattem.
Met Zoethout is het afgelopen jaar geëvalueerd. Uit de evaluatie en gesprekken met Zouthout is gebleken dat de inloopvoorziening effectief is in het vervullen van zijn doelstellingen. Het heeft zich bewezen als een ontmoetingsplek voor kwetsbare inwoners en als een waardevolle aanvulling op het reeds bestaande aanbod. Bovendien sluit de inloopvoorziening nauw aan bij meerdere initiatieven en doelstellingen. Zo ondersteunt het de beweging naar Beschermd Thuis en de gezondheidsdoelen en resultaten die we willen behalen richting 2040 vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Resultaten De inloopvoorziening heeft als doel om vroegtijdige signalering en preventie te bevorderen. Het idee hierachter is dat burgers die behoefte hebben aan ondersteuning, tijdig de juiste hulp krijgen. Hierdoor kunnen kleine problemen eerder worden opgemerkt en makkelijker worden opgelost, waardoor er minder zorg en inspanning nodig is in een later stadium. De pilot heeft tot dusver de volgende resultaten opgeleverd: ●
De inloopvoorziening draagt bij aan een inclusieve samenleving en schept het klimaat waarin de beweging naar beschermd thuis kan slagen Als overheid en gemeente beogen we een inclusieve samenleving. Dat betekent dat we rekening houden met iedereen. Specifiek voor de doelgroep die aangewezen is op Beschermd Wonen (mensen met een psychische, psychosociale of verstandelijke kwetsbaarheid) geldt dat er een aantal belangrijke randvoorwaarden zijn om zelfstandig te wonen in plaats van in een instelling en mee te kunnen doen in de samenleving. Belangrijk element daarbij is dat iemand in contact staat met zijn of haar omgeving en er ruimte is voor onderlinge ontmoeting. De inloop levert een positieve bijdrage aan de zelfredzaamheid en participatie van de deelnemers. Via de inloop kan het netwerk van inwoners uitgebreid worden en wordt een ondersteuningsbehoefte tijdig opgemerkt.
**o
●
De inloopvoorziening sluit aan bij de beweging die gaande is van klassiek beschermd wonen naar beschermd thuis De Maatschappelijke Opvang en het Beschermd Wonen (MO/BW) voor mensen met psychisch of psychosociale problemen is een verantwoordelijkheid van de gemeenten (Wmo 2015). In 2015 is er een toekomstvisie op beschermd wonen geschreven (commissie Dannenberg). Deze visie heeft als uitgangspunt dat kwetsbare inwoners zoveel mogelijk (beschermd) thuis en minder in instellingen wonen. In 2019 is het tot een akkoord gekomen tussen de VNG en de ministeries van VWS en BZK om het zorglandschap van Beschermd Wonen te veranderen. In het verlengde van deze toekomstvisie heeft de regio Oost-Veluwe de opgave gekregen toe te groeien naar een situatie dat mensen zoveel mogelijk in hun eigen wijk en bij voorkeur ambulant geholpen worden. Men verblijft alleen nog in een instelling als dat niet anders kan. Deze hele transitie vindt plaats onder de noemer ‘Beschermd Thuis’. Sociale inclusie van kwetsbare inwoners staat centraal in het toekomstbeeld van BW. Het zelfstandig wonen van deze doelgroep in de wijk vraagt om een basisniveau van kwalitatief goede voorzieningen en verschillende woonvarianten.
De inloopvoorziening past goed in de beschreven ontwikkeling omdat een laagdrempelige ontmoetingsplek bijdraagt aan een inclusieve en tolerante woonomgeving die mensen met psychische kwetsbaarheden accepteert. De inwoner heeft zelf de regie en verzamelt een netwerk om zich heen. Daarmee is de inloopvoorziening een plek waar onderlinge ontmoeting ontstaat (en vanuit daar sociale cohesie), maar ook een voorwaarde om de omschakeling van beschermd wonen (in een accommodatie) naar beschermd (zelfstandig) thuis te laten slagen. ● De inloopvoorziening draagt bij aan preventie, vroegsignalering en voorlichting Inwoners die gebruikmaken van de inloopvoorziening krijgen op tijd de nodige ondersteuning, met als effect dat relatief kleine problemen eerder in beeld zijn en eenvoudig opgelost kunnen worden, voordat er meer zorg en inzet nodig is. Voorlichting vindt plaats middels de thema avonden. Zo is er het afgelopen jaar bijvoorbeeld inbreng geweest van Korak herstelplein en OpKo€rs. ● De inloopvoorziening draagt bij aan een goed maatschappelijk steunsysteem. Zorgpartijen (welzijn en gecontracteerd zorgaanbod) dienen samen te werken om een vangnet te creëren voor inwoners die extra ondersteuning nodig hebben bij het zelfstandig wonen en meedoen in de samenleving.
Als gemeente Hattem zetten we in op het organiseren van de ondersteuning zo dichtbij als mogelijk, laagdrempelig, integraal en persoonsgericht. We laten nadrukkelijk ruimte voor de eigen regie van de inwoner. Van gesubsidieerde en gecontracteerde partners vragen we samenwerking in de keten. De inloopvoorziening sluit nauw aan bij deze doelstellingen. ●
De pilot richt zich op een specifieke doelgroep waarvoor nog geen inloopvoorziening in de gemeente beschikbaar is De inloopvoorziening richt zich op inwoners met met psychische kwetsbaarheden (GGZ) en lvb-problematiek (VG). Uit de gemeentelijke monitor sociaal domein Hattem blijkt dat er ongeveer 70 inwoners in Hattem zijn met een ernstige psychische problematiek en dat de groep inwoners met een licht verstandelijke beperking plus minus 140 bedraagt. Dit betekent meer dan 200 inwoners waar de inloopfunctie voor bedoeld is. Een ontmoetingsplek als deze is niet op andere plekken in de gemeente aanwezig. (Stichting Welzijn Hattem (SWH)heeft ook een inloopvoorziening (in de Hof van Blom), maar deze richt zich op de oudere doelgroep). ● De inloopvoorziening fungeert conform opdracht Zoethout heeft aan de hand van 3 pijlers de inloop georganiseerd. 1. samen aan tafel, iedere week, op onze locatie De Waag 2 in Hattem; 2. samen leren, 4 keer per jaar, themabijeenkomsten, o.a. met Korak; 3. samen doen, iedere week wandelgroep en iedere maand aansluitend aan de maaltijd een gezellige avond, met een activiteit (bingo, karaoke etc.) Deelnemers ● Er is een stijgende lijn waar te nemen van het aantal bezoekers van de inloopvoorziening. Gemiddeld maken 40 unieke bezoekers gebruik van de inloop. De inloopvoorziening groeit voorlopig niet uit zijn voegen.
Er is voldoende plaats voor nieuwe deelnemers. ● Iedere week wordt er op dinsdag samen gekookt en gegeten. Het gemiddelde bezoekersaantal is 8 personen. ● Eens per maand wordt er op de vrijdag samen gekookt en gegeten en is er nadien een ‘gezellige avond’. Tijdens deze avonden zijn er gemiddeld 25 bezoekers. ● De doelgroep die gebruik maakt van de inloopvoorziening is in de praktijk heel divers. Het is niet enkel geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en / of licht verstandelijk beperkt (LVB). Ook mensen met niet
aangeboren hersenletsel (NAH) of verstandelijk gehandicapten (VG) bezoeken de inloopvoorziening. Daarbij sluiten op de gezellige avonden ook regelmatig mensen aan vanuit het netwerk (familie/mantelzorgers/buren/vrienden). De voorziening is vooral een ontmoetingsplek voor kwetsbare mensen die behoefte hebben aan contact en dat niet automatisch vinden; het bestrijdt eenzaamheid. De voorziening ● Het wordt omschreven als laagdrempelig. De locatie (midden in Hattem) draagt daaraan bij. ● Het bevordert de onderlinge ontmoeting en de maatschappelijke participatie. Het draagt bij aan de opbouw van iemands sociale netwerk en gaat eenzaamheid tegen. ● Het versterkt de zelf- en samenredzaamheid. (Bijvoorbeeld: mensen rijden met elkaar mee naar activiteiten en brengen elkaar thuis als het donker is.) ● Het heeft als effect dat men elkaar ook opzoekt buiten de inloopvoorziening en activiteiten met elkaar onderneemt. ● Het wordt door bepaalde deelnemers als een veilige omgeving omschreven. Ze kunnen zichzelf zijn, zonder dat er een oordeel gevoeld wordt. ● Het fungeert als een plek waar lotgenotencontact plaatsvindt. ● Het stimuleert sociale vaardigheden, maar ook praktische vaardigheden als koken. Daarbij draagt het voor sommige deelnemers bij aan een gezonder voedingspatroon. ● Het signaleert en verbindt waar nodig. Er vindt doorverwijzing plaats over en weer.
Er is een samenwerking tussen allerlei partijen zoals SWH, MEE, Korak, Verian en het loket 0-100 van de gemeente. Voorlopige conclusies pilotfase 2022-2023 De inloopvoorziening sluit nauw aan bij de hoofddoelstelling van de Wmo aangezien deelname aan de inloopvoorziening de beperkingen in de zelfredzaamheid van inwoners en deelname aan het maatschappelijk verkeer bevordert. Daarbij voldoet de inloopvoorziening aan de opdracht die de gemeente gegeven heeft: 1. inwoners kunnen op een laagdrempelige manier de inloopvoorziening bezoeken voor informatie, advies en (ontmoetings)activiteiten en 2. inwoners met psychische/psychosociale problematiek en/of hun familieleden, vrienden of mantelzorgers worden gefaciliteerd met betrekking tot lotgenotencontact, ontmoeting, inloopactiviteiten en/of informatievoorziening. Vervolg pilot De pilot is goed aangeslagen en zal worden voortgezet in 2023. Het college van B&W heeft besloten met terugwerkende kracht per 1 maart 2023 de pilot voort te zetten tot en met 31 december 2023 en hiervoor aan Zoethout een incidentele subsidie toe te kennen van €27.980. Dekking wordt gevonden in de opgebouwde reserves van het budget Beschermd Wonen. In het najaar zal er een nieuwe evaluatie van de pilot plaatsvinden. Wanneer de pilot zich succesvol blijft ontwikkelen zal de inloopvoorziening in 2024 structureel geborgd worden.
Uw Raad wordt hierover ter zijner tijd geinformeerd. Kanttekeningen De evaluatie heeft ook een aantal kanttekeningen opgeleverd. In de opdrachtbeschrijving voor 2023 richting Zoethout wordt daar aandacht aan besteed. ● De bekendheid dient vergroot te worden Een mooi aantal inwoners is bereikt met de inloopvoorziening. De gedachte is echter dat nog meer mensen bereikt kunnen worden. Dat is vooral zichtbaar bij het organiseren van de thema-avonden. De thema-avonden zijn het afgelopen jaar in samenwerking met andere partijen vormgegeven (Korak, SWH en op Ko€rs), maar het aantal deelnemers is tegengevallen. Wellicht komt dit door de gekozen thema’s of door onvoldoende bekendheid. Het komend jaar wordt extra ingezet op het vergroten van de bekendheid. Bekendheid kost tijd. Door de geschikte platformen te gebruiken en de juiste boodschap te communiceren, kun je de doelgroep effectief bereiken. ● De inloop blijft toegankelijk voor iedereen De inloopvoorziening is heel algemeen toegankelijk voor inwoners die behoefte hebben aan onderling contact. Zo is bekend dat er een deelnemer is met niet aangeboren hersenletsel. Het is fijn dat deze doelgroep zich ook thuis voelt bij de inloopvoorziening, dit moet er echter niet toe leiden dat de beoogde doelgroep niet meer past binnen de inloop.
De beoogde doelgroep heeft soms gedrag wat moeilijk te begrijpen is, en niet altijd even goed samengaat met andere problematiek.