1.07 bijlage 1 Integrale_handhaving_jaarverslag_2021_en_programma_2022.pdf
Tekst van het document
Integrale Handhaving Jaarverslag 2021 & Jaarprogramma 2022
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 1. Inleiding ............................................................................................................................................... 3 2. Bouwen en ruimtelijke ordening .......................................................................................................... 4 2.1 Toezicht ......................................................................................................................................... 4 2.2 Juridische Handhaving .................................................................................................................. 7 2.3 Digitalisering .................................................................................................................................. 8 2.4 Invoering WKB .............................................................................................................................. 8 2.5 Planning 2022 en terugblik 2021 .................................................................................................. 8 3. Milieu .................................................................................................................................................
10 3.1 Kwaliteitszorgsysteem................................................................................................................. 10 3.2 Doelstelling .................................................................................................................................. 10 3.3 Terugblik 2021 en planning 2022................................................................................................ 10 4. Algemene plaatselijke verordening (APV) ......................................................................................... 15 4.1 Doelstelling ten aanzien van handhaving APV ........................................................................... 15 4.2 Planning 2022 en terugblik 2021 ................................................................................................ 15 5. Alcoholwet ......................................................................................................................................... 19 5.1 Alcoholwet ................................................................................................................................... 19 5.2 Terugblik 2021 en planning 2022 ................................................................................................ 20 6.
Algemene Prioriteitenstelling ............................................................................................................. 22 6.1 Hoe om te gaan met meldingen en handhavingsverzoeken ...................................................... 22 BIJLAGE 1: Probleemformulering milieuhandhavingstaken ................................................................. 24 BIJLAGE 2: Bedrijven onder toezicht gemeente Hattem ...................................................................... 26 BIJLAGE 3: Werkplanning milieuhandhavingsactiviteiten ..................................................................... 27 BIJLAGE 4: Werkwijze meldingen en handhavingsverzoeken ............................................................. 28 BIJLAGE 5: ODNV Jaarverslag 2021 en Jaarprogramma 2022 ........................................................... 30
2
1. Inleiding Conform de Nota Integrale Handhaving wordt jaarlijks een integraal handhavingsprogramma vastgesteld. Ook wordt ieder jaar verantwoording afgelegd over de uitvoering hiervan in het voorgaande jaar. Het gaat om taken in het kader van het omgevingsrecht, waaronder de activiteiten bouwen, slopen, milieu en monumenten. Daarnaast zijn ook de taken op grond van de Algemene plaatselijke verordening in de openbare ruimte (o.a. parkeren) en handhaving van de openbare orde beschreven. Ook taken op grond van de bijzondere wetten, zoals de Alcoholwet (voorheen Drank- en Horecawet) zijn beschreven. In de voorliggende notitie treft u de evaluatie over 2021 en het programma voor 2022 aan. Corona-pandemie Het werkveld wordt steeds dynamischer en we kunnen niet alles voorzien. Het afgelopen jaar en het jaar daarvoor toen we met het coronavirus werden geconfronteerd, heeft ons eens te meer duidelijk gemaakt dat de uitvoering van onze VTH-taken direct samenhangt met de staat van onze samenleving en economie. In 2020 heeft er daarom een verschuiving plaatsgevonden van de reguliere handhaving naar de handhaving van de maatregelen om de verspreiding van het coronavirus te beperken. In 2021 heeft deze verschuiving aangehouden. Inmiddels lijkt het erop dat de corona pandemie ten einde is gekomen en heeft het normale leven zijn beloop gekregen.
Toename aanvragen en initiatieven Als we kijken naar het omgevingsrecht-domein dan zien we ten aanzien van de vergunningverlening dat meer initiatieven worden ingediend en er meer klantvragen zijn. Ook merken we dat inwoners meer betrokken zijn bij ontwikkelingen in hun omgeving en vaker bij de gemeente vragen om inlichtingen. Of als ze bezwaren hebben tegen ontwikkelingen dit vaker aankaarten bij de gemeente. Dit vraagt meer inzet van de organisatie. Er wordt op dit moment gewerkt aan het bestemmingsplan buitengebied met verbrede reikwijdte. Na vaststelling moeten de initiatiefnemers nog een vergunningtraject doorlopen om het initiatief te kunnen bouwen. Dit zal leiden tot een toename van aanvragen. Aangezien het afwegingskader nieuw is, vraagt dit meer flexibiliteit en aanpassingsvermogen van ons dan ooit tevoren. We proberen komend jaar zo veel mogelijk onze werkwijze aan te passen en om onze kerntaken zo goed mogelijk te kunnen blijven uitvoeren. Omgevingswet Afgelopen jaar zijn we druk bezig geweest om ons voor te bereiden op de komst van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging (Wkb). Deze zouden in werking treden op 1 juli 2022. Maar de invoering is wederom uitgesteld. Naar verwachting treedt de Omgevingswet en de Wkb vanaf 2023 in werking. Deze wetten hebben ook gevolgen voor toezicht en handhaving.
In de hoofdstukken 2 tot en met 6 wordt per taakveld kort beschreven wat de te verwachte gevolgen zijn. Afgelopen jaar is al veel werk verzet. De werkprocessen zijn in H2O verband beschreven voor het VTH-proces. Er zijn werkafspraken gemaakt met de ODNV. In het 3e en 4e kwartaal gaan we in H2O verband het nieuwe VTH-zaaksysteem (RxMission) inregelen en oefenen. De implementatie van de wetten vraagt van het cluster V&H in 2022 en verder opnieuw de nodige capaciteit. Leeswijzer In de hoofdstukken 2 tot en met 6 wordt per discipline verslag gedaan van de gemeentelijke handhaving in het jaar 2021 en wordt het jaarprogramma voor het jaar 2022 beschreven. Sinds juli 2013 is de gemeente Hattem aangesloten bij de Omgevingsdienst Noord-Veluwe (ODNV). Hattem heeft de basistaken Wet milieubeheer aan de ODNV overdragen. Later zijn hier de agrarische bedrijven aan toegevoegd. In de loop van 2015 is ook het toezicht en de handhaving op sloop en asbest overgedragen aan de ODNV. Het jaarprogramma van de ODNV voor het jaar 2022 en het jaarverslag van de ODNV van het jaar 2021 zijn terug te lezen in bijlage 5.
3
2. Bouwen en ruimtelijke ordening Onder het thema bouwen en ruimtelijke ordening vallen de taakvelden: • Constructieve veiligheid; • Controle omgevingsvergunningen; • Monumenten; • Bouwen en gebruiken zonder vergunning (illegale bouw); • Intrekken oude omgevingsvergunningen; • Slopen en asbest.
2.1 Toezicht
Toezicht op de uitvoering van bouwactiviteiten vindt zijn grondslag in veiligheid, zoals de constructieve veiligheid, bouwkundige risico´s en brandveiligheid, maar ook de leefbaarheid, zoals het toezicht op welstand. Het is niet mogelijk alle bouwactiviteiten te controleren. Daarom is prioriteitstelling noodzakelijk. Constructieve veiligheid heeft daarbij de hoogste prioriteit. Bij het toezicht op de bouw van een bouwwerk worden de overige aspecten uiteraard wel meegenomen. Constructieve veiligheid Constructieve veiligheid heeft te maken met de sterkte, stijfheid en stabiliteit van de constructie. Als één van de drie toetsingscriteria niet voldoet, bestaat de kans dat het bouwwerk instabiel is en zelfs instort of afbreekt. Controle op constructieve veiligheid van een bouwwerk heeft daarom de hoogste prioriteit. Doelstelling is om bij alle bouwactiviteiten, waarvoor een omgevingsvergunning nodig is, controle op de constructieve veiligheid uit te voeren op basis van de goedgekeurde constructieberekeningen en tekeningen behorende bij de omgevingsvergunning. Onder deze controles vallen de controles van de fundering, de wapening, de vloeren en de staalconstructies. In veel gevallen zijn meerdere controles nodig tijdens deze fase van de bouw. Bouwwerken waarvan de aanvang van de bouwwerkzaamheden bij ons gemeld is, worden altijd gecontroleerd.
Controle op Omgevingsvergunningen Naast het toezicht op constructieve veiligheid heeft toezicht op bouwkundige veiligheidsaspecten en brandveiligheidsaspecten tijdens de bouw hoge prioriteit. Dan gaat het voornamelijk om nieuwbouw en verbouwingen van grote of complexe panden waarin veel bezoekers of kwetsbare groepen aanwezig zijn, zoals scholen, kantoren en ook gebouwen waarin veel mensen wonen en/of slapen, zoals verzorgingshuizen. Het gaat hierbij vaak om bouwwerken die ook een omgevingsvergunning voor het onderdeel “een bouwwerk brandveilig gebruiken” nodig hebben. Bij deze bouwwerken zijn tijdens de bouw meerdere controles nodig. Afgeronde bouwprojecten In 2021 zijn volgende (grotere) projecten afgerond: • • • • •
50 appartementen en 10 grondgebonden woningen aan de Lippenoordweg/Zandkamp Hof van Blom, PG appartementen Bedrijfsverzamelgebouw Zonnecelstraat Bedrijfspand en kantoor NTP Vervanging / toevoeging van een tiental woningen verspreid over Hattem.
Foto’s: Bedrijfsverzamelgebouw Zonnecelstraat
Vernieuwbouw Vliegenstein
4
Het toezicht op bouwwerken waarbij de risico´s minder groot zijn heeft minder prioriteit. Het gaat hier onder andere om aanbouwen aan de achterzijde van een woning, de wat kleinere bijgebouwen en dakkapellen. Deze categorie is in 2021 op basis van steekproeven beoordeeld. Dit zal in 2022 ook zo gedaan worden. Sinds de invoering van de Wabo, in oktober 2010, zijn dit soort bouwwerken in veel gevallen vergunningvrij. Wel moeten deze bouwwerken voldoen aan de eisen die zijn gesteld in het Bouwbesluit 2012. Voor alle bouwwerken waarvoor een omgevingsvergunning is afgegeven vindt een eindcontrole plaats. We merken in ons contact met inwoners dat het landelijke omgevingsloket (OLO) niet altijd even duidelijk is waardoor men er te snel van uit gaat dat het geplande bouwwerk vergunningvrij is, terwijl er bijvoorbeeld wel een omgevingsvergunning nodig is voor het “handelen in strijd met ruimtelijke regels’’. Daar waar mogelijk gaan we de ingewikkeldheid onder de aandacht brengen straks met de komst van de nieuwe regelgeving. We houden op dit gebied een vinger aan de pols. Monumenten / Beschermd stadsgezicht Regels voor monumenten zijn opgesteld om de bijzondere zichtbepalende waarde die deze gebouwen representeren te beschermen. Als deze regels niet worden nageleefd, gaat deze waarde voorgoed verloren.
Strikte handhaving (snel en adequaat) is daarom juist bij monumenten van groot belang. Naast de bouwkundige veiligheid, is het doel om de waarde van monumenten en van het beschermd stadsgezicht te beschermen door altijd direct handhavend op te treden (stilleggen bouw) bij dreigende onherstelbare en onomkeerbare schade aan de monumentale waarden van het monument en bij dreigende aantasting van het beschermd stadsgezicht. Hiervan is sprake bij verbouwingen aan monumenten zonder of in afwijking van een vergunning. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om verbouwingen waarbij de structuur van het pand wordt aangetast zoals aanpassingen aan balklagen, muren en kap. Ook andere aanpassingen waarbij de monumentale waarden van het pand worden aangetast, zoals een doorbraak tussen 2 panden of het afwijken van het kleurbeleid, zijn een reden om handhavend op te treden. Als bovenstaande activiteiten plaatsvinden bij een pand wat niet geregistreerd staat als monument, maar wel binnen het beschermd stadsgezicht ligt dan wordt er ook handhavend opgetreden. Werkzaamheden die het normale onderhoud te boven gaan zijn hier dus altijd vergunningplichtig. In 2021 hebben er geen handhavingszaken gespeelt omtrent monumenten.
In 2021 hebben er wel bij verschillende monumenten zaken gespeeld, waarin een vergunning is verleend voor aanpassingen aan het monument zoals het realiseren van 2 woningen in een voormalige schilderswinkel in de Achterstraat (gemeentelijke monumenten binnen het beschermd stadsgezicht).
Foto’s: Bestaande situatie
Nieuwe situatie
5
Bouwen zonder of in afwijking van de vergunning en strijdig gebruik Bij bouw hoort ook het toezicht op de naleving van de Wabo en de Wet ruimtelijke ordening. Meestal gaat het dan om het bouwen en/of gebruiken van bouwwerken zonder de benodigde vergunning of om bouwen in strijd met het bestemmingsplan. Onderweg naar en van een controle wordt telkens zoveel mogelijk gecontroleerd op illegale bouwactiviteiten. Vaak brengt een klacht of een melding van buren illegale bouw aan het licht. Ook krijgen we regelmatig een interne melding vanuit de afdeling belastingen die nieuwe luchtfoto’s vergelijken met de vorige luchtfoto’s. Bij meldingen wordt altijd zo spoedig mogelijk actie ondernomen. Inwoners en ondernemers vragen om verschillende redenen aan de gemeente of een bepaalde situatie toegestaan is of maken melding van een illegale situatie of dienen een verzoek om handhaving in. Hierdoor worden wij in kennis gesteld van strijdig gebruik of illegale bouw. De actie op deze meldingen kan bestaan uit een inspectie ter plekke, het arrangeren van een gesprek tussen partijen en/of uitleg over het handhavingsproces. Voordat bij een illegale bouw wordt overgegaan tot een handhavingsactie, wordt eerst onderzoek gedaan naar de mogelijkheid de bouw en het gebruik alsnog te legaliseren. In de praktijk wordt steeds meer gemeld. Dan gaat het niet altijd om onveilige situaties.
Net als vorig jaar hebben veel inwoners thuis gewerkt en zijn aan het klussen zijn geslagen. Dit resulteerde ook in meer klachten en meldingen van omwonenden met vragen of de bouwwerkzaamheden wel vergunningvrij kunnen worden uitgevoerd. Vaak is de achtergrond van een melding onenigheid in de relatie in de buurt of een burenrecht kwestie over bijvoorbeeld overhangende takken of de kadastrale grenzen. De verwachting is dat dit soort meldingen zal blijven toenemen. Door wijzigingen in de Wabo mag er steeds meer vergunningvrij worden gebouwd. Onder de Omgevingswet kan deze categorie vergunningsvrije bouwwerken toenemen. Naaste bewoners zijn daar niet altijd even gelukkig mee. Het is dan belangrijk om goed uit te kunnen leggen waarom iets vergunningvrij gebouwd mag worden. Foto: Realiseren van 3 aangekapte dakkapellen zonder vergunning , deze dakkapellen zijn later gelegaliseerd.
Intrekken oude vergunningen Volgens de Wabo kunnen vergunningen worden ingetrokken wanneer er na 26 weken na verlenen van de vergunning nog niet begonnen is met de bouw. In 2011 is gestart met het intrekken van vergunningen ouder dan 3 jaar. Dit met name omdat de eisen aan het bouwen in de loop der jaren sterk zijn veranderd. Bovendien blijkt in de praktijk dat bouwplannen na 3 jaar meestal worden aangepast zodat er toch een nieuwe vergunning moet worden aangevraagd. Bijkomend voordeel is dat hiermee de lopende archieven op de afdeling worden opgeschoond. Alle adressen worden bezocht waar geconstateerd kan worden of de vergunning daadwerkelijk niet is uitgevoerd. Daarna wordt de vergunninghouder op de hoogte gesteld van het voornemen tot intrekken van de vergunning, waar op gereageerd mag worden. Daarna wordt er een intrekkingsbesluit aan de vergunninghouder gestuurd. Elk jaar inventariseren we zo welke vergunningen voor intrekking in aanmerking komen. In 2021 hebben we geen vergunningen ingetrokken. Eind 2021 zijn er nog circa 24 6
vergunningen, die meer dan 3 jaar geleden zijn verleend en waarvan de werkzaamheden nog niet zijn gestart. Dit jaar pakken we dit op. Reclame Ondernemers willen hun onderneming laten opvallen door het aanbrengen van reclame-uitingen in de vorm van (licht-) reclames en/of vlaggen aan de gevel. Om het beschermde stadsgezicht te sparen heeft de gemeente Hattem een Nota Reclamebeleid opgesteld. Hierin worden hoge eisen gesteld aan de aantallen, de afmetingen, de vormgeving en het materiaal van deze reclame-uitingen. Het handhaven op het aanbrengen van reclame zonder vergunning heeft een hoge prioriteit. Onze doelstelling is om tegen elke illegaal aangebrachte reclame-uiting binnen het beschermd stadsgezicht handhavend op te treden. Elke overtreding wordt voorgelegd aan de Commissie ruimtelijke kwaliteit waarna besloten wordt of de reclame gelegaliseerd kan worden. Reclame-uitingen buiten het beschermde stadsgezicht zijn ook niet altijd vergunningvrij maar handhaving heeft hier een lagere prioriteit. In 2021 hebben zowel binnen het beschermd stadsgezicht als daar buiten een paar handhandhavingszaken gespeeld op het terrein van illegale reclame. Slopen en Asbest Asbest kan gevaarlijk zijn voor de gezondheid en daarom mogen bedrijven geen asbest (her-) gebruiken, bewaren, verkopen, importeren weggeven, opnieuw toepassen en bewerken.
Dit verbod geldt sinds 1 juli 1993 in Nederland en sinds 2005 in de gehele Europese Unie. Hoe ouder een asbestdak , hoe groter de kans dat er asbestvezels vrijkomen. Om die reden is het verstandig om alle asbestdaken te verwijderen. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de eigenaren. De regering was voornemens asbestdaken per 31 december 2024 te verbieden maar de Eerste Kamer heeft dit asbestdakenverbod verworpen. Er wordt onderzocht of de uitvoering van sanering en vervanging van asbestdaken vereenvoudigd kan worden. Vanaf 1 juli 2015 zijn de sloopmeldingen en de controles ondergebracht bij de ODNV. Het toezicht op het slopen van een (deel van een) gebouw heeft daarmee een hoge prioriteit gekregen. Alle sloopmeldingen worden door de ODNV beoordeeld. Toezicht vindt op basis van een risicobepaling gebaseerd op de risicomatrix plaats. Sinds de invoering van de Wabo maakt het onderdeel slopen deel uit van de omgevingsvergunning. Van alle vergunningen en meldingen wordt geregistreerd wanneer ze zijn verleend, wanneer ze zijn gestart en wanneer zij gereed zijn. De inspectierapporten en de vrijgaverapporten worden beoordeeld en in de dossiers opgenomen. Bij een sloop wordt gecontroleerd of de genomen veiligheidsvoorschriften afdoende worden nageleefd. Bij geconstateerde overtredingen door een bedrijf wordt de Arbeidsinspectie ingeschakeld.
In 2021 heeft de gemeente een aantal meldingen gehad over illegale sloop waarbij asbest in het spel is. Bij dergelijke meldingen wordt altijd, samen met de toezichthouder van milieu en/of BOA, actie ondernomen. Dit om te voorkomen dat de asbest nog verder verspreid wordt. Wanneer bekend is wie verantwoordelijk is voor een asbeststort wordt aangifte gedaan bij de politie en worden de kosten voor het verwijderen verhaald. Vaak is echter niet te achterhalen wie de overtreder is en zorgt de gemeente zelf voor een veilige afvoer van het materiaal. De gemeente moet dan zelf zorg dragen voor de kosten.
2.2 Juridische Handhaving
Indien een overtreding wordt geconstateerd gaan wij in overleg met de betrokkene om de overtreding te laten beëindigen. De beëindiging van de overtreding kan bijvoorbeeld door het alsnog aanvragen van een omgevingsvergunning of het verwijderen van een illegaal bouwwerk. In het geval dat overleg niet leidt tot een oplossing, volgt een handhavingsprocedure. Tot 2017 werd alle correspondentie verstuurd door de juridisch medewerker handhaving. Sinds 2017 is het proces gewijzigd. De toezichthouder verstuurt eerst een constateringsbrief en gaat in overleg met de betrokkene om de overtreding te laten beëindigen. Onze ervaring is dat in alle gevallen is gereageerd op de constateringsbrief, zodat overleg plaats kan vinden. Wanneer dit niet leidt tot een oplossing, volgt een voornemen tot handhaving die door de juridisch medewerker wordt opgesteld en daarna een handhavingsbesluit als de overtreding niet wordt opgeheven. In 2021 is er in twee gevallen een handhavingsbesluit (last onder dwangsom) genomen, naar aanleiding van een handhavingsverzoek. Naar aanleiding daarvan zijn de overtredingen opgeheven. 7
2.3 Digitalisering
Sinds 2015 vindt de controle van een verleende omgevingsvergunning digitaal plaats. De toezichthouder heeft hiervoor de beschikking over een tablet. Eind 2016 is de eerste volledig digitale omgevingsvergunning verleend. Deze omgevingsvergunning maakt deel uit van een pilot om op termijn alle omgevingsvergunningen alleen nog digitaal te vergunnen. Voor de verdere ontwikkeling van de digitale vergunning is gewacht op de invoering van het zaaksysteem. Met de implementatie van het zaaksysteem is er ook een wettelijk geaccepteerd digitaal archief. In oktober 2018 is het zaaksysteem geïmplementeerd. Vanaf 2019 worden alle omgevingsvergunningen digitaal getoetst, verleend en gearchiveerd. Zoals toegelicht in de inleiding wordt dit jaar een nieuw VTH-zaaksysteem geïmplementeerd met het oog op de inwerkingtreding van de Omgevingswet.
2.4 Invoering WKB
Naar verwachting zal vanaf 1 januari 2023 de WKB (Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen) stapsgewijs worden ingevoerd. Het doel van de WKB is het verminderen van bouwfouten en gebreken en daarmee de kwaliteit van de gebouwen te verbeteren. Onafhankelijke kwaliteitscontroleurs controleren of een gebouw voldoet aan de wettelijke technische eisen. De bouwer is verantwoordelijk voor de gevolgen van de fouten die hij heeft gemaakt. Wanneer de kwaliteitsborger of de gemeente een probleem constateert kan de bouw worden stilgelegd door de gemeente. Bij oplevering verklaart de kwaliteitsborger dat het bouwwerk voldoet aan de technische voorschriften van het Bouwbesluit. Op basis van deze verklaring kan het bouwwerk gereed worden gemeld bij de gemeente en in gebruik worden genomen. De gevolgen voor gemeentes zitten voornamelijk in een vermindering van de leges en op termijn zal er een effect zijn op de formatie. Dit kan per gemeente erg verschillend zijn. Wat dit voor Hattem precies gaat betekenen, zullen we in de loop der tijd moeten zien. Monumenten, bouwwerken waar een milieuvergunning voor nodig is en bouwwerken die een vergunning brandveilig gebruik nodig hebben vallen niet onder de WKB.
2.5 Planning 2022 en terugblik 2021
Conform het beleid en de bovengenoemde uitgangspunten stelt de gemeente Hattem zich tot doel: • • • • • •
Alle bouwprojecten, die voltooid worden, tenminste één keer op locatie te controleren voordat de verleende vergunning gearchiveerd wordt; Wanneer daarvoor een omgevingsvergunning is aangevraagd, het uitzetten van een rooilijn op locatie te controleren dan wel zelf de rooilijn uit te zetten (dit enkel bij nieuwbouw en vervangende nieuwbouw); Grotere bouwprojecten op locatie te controleren op de momenten van constructieve werkzaamheden en/of het controleren van wapening; Bij alle reeds geplande werkzaamheden op locatie en op weg daarheen of daarvandaan vanaf de weg te controleren op het gebruik van de aangrenzende percelen en gebouwen (ad hoc); Bij het verlenen of herzien van een gebruiksvergunning / omgevingsvergunning het betreffende gebouw te controleren; Het controleren van reclame-uitingen in met name de binnenstad.
Naast deze reguliere werkzaamheden worden in 2022 de volgende grotere projecten verwacht: • • • •
65 nieuwe woningen op Het Veen Nieuweweg Parkstaete Meerdere bedrijfspanden op het Hattemse deel van H2O Appartementen hoek Nieuweweg / Allee
8
Resultaten afgelopen jaren en planning komend jaar 2017
2018
2019
2020
2021
Planning 2022
Voltooide bouwprojecten
133
104
166
112
150
Alle bouwwerken die gereed zijn
Rooilijn controle / situering bouwwerk
25
31
28
21
25
In ieder geval alle nieuwbouwprojecten.
46 Grote bouwprojecten: controle op moment van constructieve werkzaamheden en/of het controleren van wapening,
45
42
33
50
In ieder geval alle nieuwbouw- en renovatieprojecten. Het Veen, H2O
Ad hoc controle
continu
continu
continu
continu
continu
continu
Controle na klacht
60
52
56
75
70
continu
Aanschrijvingen / Bestuursdwang / Last onder dwangsom
20
19
19
5
9
continu
Controles brandveiligheid
14
9
3. Milieu 3.1 Kwaliteitszorgsysteem In Hattem is de milieuwethandhaving georganiseerd volgens een cyclisch kwaliteitszorgsysteem. De criteria waaraan dit systeem moet voldoen zijn voorgeschreven bij wet. Het verbeteren en aanpassen van het systeem en de werkwijzen is een periodiek terugkerende bezigheid. In de jaarprogramma's en -verslagen wordt dit systeem geëvalueerd en geactualiseerd.
3.2 Doelstelling
De handhavingscyclus begint met het bepalen van het doel. Het doel is om een bepaalde “naleving” tot stand te brengen. Dat doel kan overigens niet enkel door te controleren en te straffen worden behaald, communicatie en belonen zijn ook mogelijke instrumenten. Vooralsnog ligt de nadruk echter op de periodieke bedrijfscontroles. In elk geval vloeit uit de doelstelling een lijst van taken voort (ook wel probleemanalyse genoemd). Vervolgens worden al deze acties tegen elkaar afgezet in een prioritering. Elk jaar wordt de lijst over het naleefgedrag (prioritering) bijgewerkt. Hierdoor komen bedrijven naar voren die een goed of slecht naleefgedrag hebben. Bedrijven die een slecht naleefgedrag hebben (meerdere overtredingen) worden eerder en vaker gecontroleerd dan bedrijven die een goed naleefgedrag hebben. De lijsten die dat voor 2022 oplevert zijn te zien in bijlage 2 en 3. Evaluatie naleefgedrag en formulering nieuwe doelstelling 2022 Het doel van de handhaving is het bereiken van een verbeterd naleefgedrag. De hierbij geformuleerde doelstelling van de afgelopen vier jaar was optimistisch, namelijk 10% verbetering in 2018 (ten opzichte van 2014). Om te achterhalen of dit doel bereikt is een aantal jaren onderstaand schema ingevuld.
Hierbij werd in 2014 al de volgende kanttekening gemaakt: te verwachten valt dat het scoren van het naleefgedrag in de eerste jaren leidt tot een hogere concentratie “slechte nalevers” in het jaarprogramma (want we gaan de goede nalevers steeds minder en de slechte nalevers steeds vaker controleren). Ook te verwachten valt dat de slechte nalevers een slechter naleefgedrag vertonen dan de goede nalevers. Hierdoor kan het zijn dat het aantal hercontroles de komende jaren zelfs toeneemt in plaats van afneemt. En juist dat lijkt nu ook te gebeuren. Het aantal geconstateerde overtredingen is procentueel gestegen. Dit is te wijten aan veranderde wetgeving en de verhoogde concentratie “slechte nalevers”. Het noodzakelijke aantal controles kan met de huidige capaciteit (intern) worden uitgevoerd. Verwacht wordt dat de komende vier jaar het effect van de programmatische handhaving wel zal gaan leiden tot minder geconstateerde overtredingen. De nieuwe doelstelling voor 2022 wordt daarom opnieuw op 10% daling gesteld (t.o.v. 2018). Aantal
2020 %
2021
aantal
2021 %
Doelstelling 2022 in %
Reguliere bedrijfscontroles
100%
88
100%
100%
Overtreding kernbepaling
17%
18
20%
daling naar 15%
Aanschrijvingen / hercontroles
58%
47
41%
40%
Bestuursdwangcontroles
1%
1
1%
daling naar 0%
Dwangsomcontroles
0%
-
0%
daling naar 0%
3.3 Terugblik 2021 en planning 2022
De bulk van het werk bij milieuhandhaving wordt gevormd door de bedrijfsmilieucontroles. Maar behalve de periodieke controles en de daaruit volgende hercontroles en eventuele bestuursrechtelijke 10
handhaving worden ook andere taken uitgevoerd. Een detailplanning is terug te vinden in bijlage 4. Hieronder komen de geplande taken inhoudelijk aan bod. Omgevingswet De gemeente bereidt zich voor op de inwerkingtreding van deze wet. Qua inhoud heeft de Omgevingswet geen ingrijpende gevolgen voor de toezicht- en handhavingstaken binnen het milieu taakveld. Wel is het zo dat beleidsmatige keuzes die de gemeenteraad kan maken in het omgevingsplan gevolgen kunnen hebben. De belangrijkste verandering is dat het begrip “inrichting” dat nu centraal staat in de Wet milieubeheer komt te vervallen. Het wordt vervangen door een regulering per milieubelastende activiteit. De veranderingen in de regels voor milieubelastende activiteiten zijn met name veranderingen in de systematiek. Doordat het begrip “inrichting” vervalt, maakt het voor de geldigheid van de milieuregels onder de Omgevingswet straks niet meer uit of een activiteit een bedrijfsmatige omvang heeft, hoe lang de activiteit duurt of de activiteit op een vaste plek plaatsvindt. Een groot aantal voorschriften van het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling wordt verder vervangen door een zorgplicht. Inhoudelijk gezien zijn er echter weinig veranderingen. In verreweg de meeste gevallen zal een bedrijf door invoering van de Omgevingswet geen andere voorschriften krijgen.
Voor de toezicht van de milieutaken zal dit meer tijd gaan vergen, omdat particulieren ook milieubelastende activiteiten kunnen hebben of uitvoeren. Ook het uitzoeken van de verschillende besluiten onder de Omgevingswet zullen voor het goed uitvoeren van het milieutoezicht meer tijd gaan vergen.
Foto: Bovengrondse tank met afgewerkte olie
Foto: Onjuiste opslag accu’s
Periodieke controles inrichtingen De bedrijfsmilieucontroles worden in Hattem uitgevoerd door de toezichthouder milieuwetgeving. Een deel van de controles wordt uitgevoerd door de ODNV. Hieronder vallen ook de agrarische bedrijven. In verband met de Coronamaatregelen is besloten de horecabedrijven in beperkte mate te controleren. in schema:
Aantal gecontroleerd: 2017
2018
2019
2020
2021
Nieuwe inrichting met melding
8
2
4
3
9
Nieuwe inrichting met vergunning
1
1
1
1
-
Prioriteit 1 inrichtingen
6
6
6
6
6
Prioriteit 2 inrichtingen
36
34
43
35
45
Prioriteit 3 inrichtingen
32
34
30
39
35
11
Prioriteit 4 inrichtingen
17
14
4
3
2
Aanschrijvingen / hercontroles
70
51
51
41
47
Voornemen last onder dwangsomcontroles
3
5
2
4
2
Bestuursdwangcontroles
1
-
1
2
1
Dwangsomcontroles
1
1
-
2
-
Maatwerkvoorschrift
2
1
1
-
1
Klachten/meldingen bij inrichtingen
8
19
23
31
45
Ongewone voorvallen
3
2
1
1
2
Controle Besluit Bodemkwaliteit
-
-
-
-
-
Controle Wet bodembescherming
1
1
2
1
-
Klachten en meldingen Handhavingsacties zijn vaak het gevolg van meldingen en klachten van derden. Dit kunnen ingewikkelde zaken zijn die vanwege de belangen van derden veel communicatie en tijd kosten.
Foto: Onjuiste opslag van gasflessen
Foto: Verbrandde afvalstoffen
Geluidsklachten In 2021 zijn door omwonenden opnieuw veel geluidsklachten ingediend over de overlast die veroorzaakt wordt door een bedrijf gevestigd op het industrieterrein ’t Veen. Naar aanleiding van die klachten en voor regulier toezicht is het bedrijf verschillende malen bezocht en zijn verschillende geluidsmetingen uitgevoerd. Stand-alone geluidmeting In 2021 is opnieuw een geluidsmeting uitgevoerd. Bij deze geluidmeting is gebruik gemaakt van een stand-alone meter. Met deze meting wordt twee weken lang en 24 uur per dag het geluid gemeten. Tijdens deze meting is geconstateerd dat de geluidnormen niet werden overschreden. Vervolg toezicht Zoals is aangegeven voldoet het bedrijf aan de geldende geluidsnormen. Ook in 2022 is het de bedoeling om de geluidsvoorschriften van desbetreffende bedrijf te controleren. 12
Integrale controle in Hattem Op 18 september 2021 hebben verschillende overheidsdiensten een gezamenlijke controle in het kader van de aanpak van ondermijning. Medewerkers van gemeente, politie, Belastingdienst, Omgevingsdienst Noord-Veluwe, Liander en RIEC bezochten meerdere locaties op bedrijventerrein ‘t Veen. Om ondermijning zo veel mogelijk te voorkomen werken overheidspartners sinds een aantal jaren intensiever samen. Een van de activiteiten tegen ondermijning is gezamenlijke controles. De informatie, kennis en bevoegdheden van de samenwerkende partners vullen elkaar goed aan. Daardoor kunnen grondiger controles plaats vinden. De partijen kunnen bijvoorbeeld controleren op vergunningen, op naleving van milieuregels, op accijnzen, op verschillenden vormen van (uitkerings)fraude, op gebruik van panden enzovoort. Er wordt al geruime tijd samen gewerkt met allerlei partijen om kennis te bundelen en zo ondermijnende criminaliteit beter aan te pakken. De gezamenlijke controle is daarvan een van de resultaten. Door samen op te trekken kunnen we kennis uitwisselen en zien we verbanden die we individueel mogelijk niet hadden gevonden. Op deze manier kunnen we samen ondermijnende criminaliteit gerichter aanpakken.
Resultaten De overheidsdiensten verzamelden tijdens de controle veel informatie, waardoor er nu een beter beeld is van de activiteiten op de onderzochte locaties. Een aantal signalen zijn nader onderzocht. De gemeente heeft nader onderzoek gedaan naar een aantal zaken op het gebied van milieu, zoals meldingsplicht milieuwetgeving, autoherstelwerkzaamheden, bodemonderzoek en de opslag en afgifte van gevaarlijke (afval)stoffen zoals accu’s, gasflessen, afgewerkte olie/benzine en dergelijke. De desbetreffende bedrijven zijn hierop aangeschreven. De bovengenoemde overtredingen zijn inmiddels ongedaan gemaakt. De gemeente heeft daarnaast brieven verspreid bij de bezochte bedrijven om ondernemers bewust te maken van signalen van ondermijning. Effectieve aanpak van ondermijning Ondermijning is een verzamelterm voor activiteiten waarbij criminelen gebruik maken van diensten van de bovenwereld en waarbij boven- en onderwereld met elkaar verweven raken. De samenwerking tussen allerlei overheidsdiensten leidt tot een meer effectieve aanpak van georganiseerde criminaliteit. Maar ook inwoners kunnen hun steentje bijdragen. Inwoners kunnen verdachte situaties melden bij de politie of Meld Misdaad Anoniem.
13
Ongewone voorvallen, incidenten en rampen Elk jaar is er wel sprake van 1 of 2 ongewone voorvallen (calamiteiten die verplicht moeten worden gemeld aan het bevoegd gezag). Een direct optreden van de toezichthouder is dan gewenst en meestal moeten andere werkzaamheden daarvoor tijdelijk wijken. Voor de werkzaamheden in geval van een ramp zijn geen uren ingepland, dit omdat de kans zo klein is. Een ongewoon voorval is elke gebeurtenis in een inrichting, ongeacht de oorzaak daarvan, die afwijkt van de normale bedrijfsactiviteiten. Hieronder vallen bijvoorbeeld zowel storingen in het productieproces en storingen in de voorzieningen van de inrichting als ongelukken en calamiteiten. Een onschuldig incident, zoals het morsen van een bepaalde stof, kan hier ook onder vallen, omdat het gevaar kan opleveren voor het milieu en de omgeving. Planning, monitoring en verslaglegging Ook het plannen, het monitoren en het verslagleggen van de handhavingsactiviteiten is een taak waarvoor tijd beschikbaar moet zijn. Communicatie, afstemming en informatiebeheer Hieronder vallen zaken zoals baliewerkzaamheden, publicaties in het lokale huis-aan-huisblad, voorlichting aan bedrijven en de diverse regionale overleggen (Lokaal Handhavingsoverleg en het Bestuurlijk Regionaal Handhavingsoverleg).
Actualiseren van de milieudossiers Omdat het niet haalbaar is alle dossiers in één keer onder handen te nemen gebeurt dat in delen, gespiegeld aan de planning van de bedrijfscontroles. De toezichthouder zorgt dat het milieudossier actueel en compleet blijft, zodat hij met een actueel en compleet dossier de controlecyclus kan starten. Niet-inrichting gebonden taken Niet-inrichting gebonden taken zijn bijvoorbeeld illegale lozingen, asbestbranden, controles in het kader van het besluit Bodemkwaliteit en de Wet Bodembescherming. Deze taken worden ook opgepakt door de toezichthouder milieuwetgeving van de gemeente Hattem. Projectmatige handhavingstaken We handhaven op energiemaatregelen In het landelijk Energieakkoord is afgesproken dat de Wet milieubeheer, op het aspect energiemaatregelen, meer aandacht krijgt. Waar het Innovatiecentrum Groene Economie Noord Veluwe (IGEV) in 2017 heeft ingezet op de voorlichting en communicatie rondom dit thema wordt van de handhaving verwacht dat de energiemaatregelen bij controles door de gemeente en de ODNV vanaf nu duidelijker aan de orde worden gesteld. Op basis van landelijke energieverbruiksgegevens zijn de aantallen bedrijven in de gemeente Hattem in beeld gebracht die binnen de reikwijdte van artikel 2.15 van het Activiteitenbesluit vallen. Het betreft bedrijven die jaarlijks meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 gas verbruiken.
Het Gelders Energie Akkoord (GEA) stelt dat het merendeel van die bedrijven zelf hun energiebesparende maatregelen treffen en verdere verduurzaming ter hand gaan nemen. Het GEA verwacht dat minimaal 20% van de bedrijven die maatregelen pas zullen treffen na een bezoek van een gespecialiseerde toezichthouder van een omgevingsdienst. Dit betekent dus extra toezicht op het nemen van energiebesparende maatregelen. De provincie zal deze extra kosten deels subsidiëren, ervan uitgaande dat individuele gemeenten zorgdragen voor cofinanciering. Voor Hattem geldt dat er 82 bedrijven zijn die boven de genoemde energiedrempel uitkomen. Minimaal 20% van deze bedrijven, 16 in totaal, moeten voor extra energiecontroles bezocht worden. In 2021 zijn zeven energiecontroles uitgevoerd. Bij drie bedrijven moesten energiebesparende maatregelen worden getroffen.
14
4. Algemene plaatselijke verordening (APV) 4.1 Doelstelling ten aanzien van handhaving APV Binnen het taakveld van de APV stelt de gemeente Hattem zich tot doel: • • • • • • • • • •
alle grote evenementen te controleren; tijdens alle geplande controles op locatie en op weg daarheen of daarvandaan vanaf de weg en tijdens het vervoer te controleren op eventuele overtredingen van reclamevergunningen; alle meldingen over illegaal gestort afval en fout geplaatst/aangeboden huisvuil te controleren; regelmatige preventieve controle op problematiek rondom hangjeugd (hinderlijk rondhangen in de parkeergarage, hinderlijk drinkgedrag in de openbare ruimte, illegaal crossen in het buitengebied); regelmatige controle op parkeerovertredingen (met name het langdurig stallen van caravans en campers/ aanhangwagens op openbare parkeerplaatsen en verkeerd parkeren in blauwe zone); regelmatige controle op verkeersovertredingen (met name het fietsen op of rijden in wegen in het centrum, die daarvoor afgesloten zijn); regelmatige controle op hondenoverlast (hondenpoep of gevaarlijke loslopende honden); regelmatige controle op (en naar aanleiding van meldingen) illegaal overhangend groen; regelmatige controle op reclamevergunningen; alle APV klachten worden opgepakt (hierin behoeft vooralsnog niet geprioriteerd te worden).
4.2 Planning 2022 en terugblik 2021 Corona De werkzaamheden van de boa’s bestonden in 2021 voor het grootste gedeelte uit het handhaven op de corona regels. In 2021 hebben we op de verschillende corona regels steekproefsgewijs gecontroleerd. BOA capaciteit Sinds april 2021 hebben wij een uitbreiding van de boa capaciteit, wij hebben voor 0,75 fte een boa erbij gekregen. Onlangs heeft het rijk laten weten dat de gemeente komende jaren extra geld krijgt voor toezicht. Het is nog niet bekend of we dit geld per 2022 of 2023 gaan ontvangen. Binnen gemeente Hattem gaan we komend jaar kijken hoe we dit geld willen gaan inzetten. Afgelopen jaar huurden wij net zoals in 2020 van extra geld dat voor coronatoezicht beschikbaar was gesteld vanuit het rijk een externe toezichthouder in die wij 15 uur per week in kunnen zetten voor toezicht in Hattem. De toezichthouder liep 3 dagdelen in Hattem rond op de momenten dat de boa’s niet aan het werk waren of gingen samen op controle. Voorbeelden van samenwerking zijn controle avondklok, controle sportverenigingen en controle sluiting horeca. Waar bestonden de coronacontroles o.a. uit? - De 1.5 meter, dit is de belangrijkste maatregel; zorgen dat je 1.5 meter afstand wordt gehouden. - Het samenscholings verbod met het aantal personen wat op dat moment geldt om bij elkaar te zijn.
- Mondkapjesplicht, in horeca, winkels en opnbare gebouwen - Sluiting horeca, en sluiting of beperkt open van sportverenigingen. - Sluiting van niet noodzakelijke winkels en verbod op contact beroepen. - Controle van de avondklok. 15
Op alle corona regels werd gehandhaafd, dit heeft geleid tot een aantal officiele waarschuwingen en 4 maal een handhavingsbesluit (last onder dwangsom), wegens het herhaaldelijk overtreden van corona regels. Reguliere boa werkzaamheden Foutief aangeboden afval Naast dumpingen en zwerfvuil hebben de boa’s in 2021 ook te maken gehad met foutief aangeboden huisvuil. Voor het aanbieden van huisvuil hanteert de gemeente een aantal spelregels, zoals niet te vroeg aanbieden, de containers na het legen niet te lang laten staan en geen afval bij een ondergrondse container plaatsen. Dit heeft geleid tot meerdere geregistreerde waarschuwingen, wij merken wel dat het bijzetten van afval bij een ondergrondse container afneemt. Parkeerovertreding Er wordt op parkeren gecontroleerd in de parkeerschijfzone en in de woonwijken. In totaal zijn er 191 proces-verbalen uitgeschreven. Dit is een stuk minder als andere jaren. Dat heeft te maken gehad met de coronacontroles, werkzaamheden in de binnenstad en evenementen die niet doorgingen. Speerpunten voor 2022 zijn na afronding van de werkzaamheden het parkeren in de binnenstad op alle dagen. Ook gaan we extra controleren rondom de voetbalvelden, Jachthaven en de bus parkeerplaats op de Bleek. Per november 2015 is de wegsleepverordening in werking getreden.
Deze wegsleepverordening is met name ingesteld vanwege parkeerproblemen bij evenementen en tijdens de weekmarkt. In 2021 zijn veertien voertuigen weggesleept van het terrein van de weekmarkt.
Foto: Dump matrassen in bosgebied
Foto: Afslepen op de weekmarkt
Overlast honden De boa’s controleren en reageren op overlast door honden. Op basis van de aanlijn- en opruimplicht uit artikel 2.53 en 2.52 van de APV kan de boa handhavend optreden. De boa spreekt doorlopend mensen aan op het los laten lopen van hun hond. Bij overtreding wordt dit geregistreerd in ons systeem. Bij herhaling van een overtreding wordt er een bekeuring uitgeschreven. Afgelopen jaar heeft dit niet geleid tot het uitschrijven van een bekeuring. Ook via sociale media brengen wij overlast van honden poep en het los laten lopen van honden onder de aandacht. Groenbeleid Ook hebben de boa’s een taak in het controleren op overtredingen van het gemeentelijke groenbeleid. Zo wordt er gecontroleerd op de herplantplicht na de kap van bomen en er wordt ook gecontroleerd op overhangend groen. Op de herplantplicht zijn afgelopen jaar geen overtredingen geconstateerd. Op 16
het overhangen van groen zijn afgelopen jaar wel bewoners aangesproken, bewoners moeten dan binnen een termijn van 2 weken het overhangende groen wegsnoeien. Hangjeugd In 2021 zijn er diverse controles geweest naar aanleiding van overlast en samenscholing door hangjeugd. Dit in samenwerking met politie, jongerenwerker en de boa’s. Alle overlast locaties worden door de gemeente regelmatig bezocht, dit gebeurt op verschillende dagen en tijdstippen. Bij deze controles wordt de jeugd direct aangesproken op hun gedrag. In 2021 zijn er door de boa’s 3 bekeuringen uitgeschreven voor overlast in de parkeergarage, daarnaast zijn er 9 officiële waarschuwingen uitgeschreven voor diverse zaken. Een aantal hotspots die wij controleren zijn de verkentoren, parkeergarage, schoolpleinen, aantal speeltuinen en aan de oevers van de IJssel. Illegaal gestort afval De boa’s controleren regelmatig een aantal bekende dumpplekken, zoals de ondergrondse containers, de ijzerhandel, parkeerplaats Molenweg, de Bleek, parkeerplaats Hessenweg en bij de Leemkule. Inzet van de boa’s heeft in 2021 niet geresulteerd in proces-verbalen. Het gebeurt wel steeds vaker dat er kleine hoeveelheden afval worden gedumpt met name in en rondom de bosgebieden.
Foto: Voertuig met handelsreclame
Digitalisering werkzaamheden Sinds april 2016 wordt er gewerkt met een smartphone met een speciale app waarmee op straat makkelijkere kan worden gehandhaafd. Begin 2022 is de app aangevuld met een koppeling met het BRP (basisregistratie personen), door deze koppeling zijn alle persoonsgegevens van een staande gehouden persoon gelijk inzichtelijk. Met deze smartphone en de daarop geïnstalleerde software kunnen geconstateerde overtredingen direct digitaal worden verwerkt en worden doorgezonden naar het CJIB. Door het gebruik van dit systeem kunnen de boa’s meer tijd besteden aan het toezicht en handhaven buiten. Sociale media Sinds september 2021 zijn de boa’s gebruik gaan maken van sociale media. De boa’s hebben een Instagram en een Twitter account aangemaakt. Op deze sociale media platformen worden burgers geïnformeerd over de geldende wet en regelgeving, controles en wordt er een kijkje gegeven achter de 17
schermen van de werkzaamheden die uitgevoerd worden. Ook kan en er via de sociale media platformen melding worden gemaakt en vragen gesteld die zo spoedig mogelijk worden beantwoord. Op 31 december 2021 had het Instagram account geëindigd met ongeveer 330 volgers. Op 31 december 2021 had het Twitter account ongeveer 180 volgers. Op beide accounts zijn diverse vragen binnen gekomen over de wet en regelgeving. Ook zijn voornamelijk positieve reacties gekomen op de sociale media accounts.
Foto: Graffiti, locatie oude stortplaats
Planning 2022 in aantallen Op basis van de controleaantallen uit 2021 is de planning voor 2022 gemaakt. Resultaat 2019
Resultaat 2020
Resultaat 2021
Planning 2022
Grote evenementen
9
0
1
5
Ad hoc controles
24
123
145
120
Na melding illegale stort /foutief aangeboden afval
35
42
38
40
Illegaal verbranden van afval n.a.v. melding
1
0
2
4
Geluid naar aanleiding van melding
2
1
7
5
Preventieve controles hangjeugd
5
58
72
50
Controles parkeer – en verkeerovertredingen
245
95
82
90
Controles hondenoverlast (m.n. na melding over locaties)
41
48
52
50
Controles overhangend groen (m.n. na melding)
6
9
3
5
Controles reclamevergunningen
7
4
8
10
Controles stookontheffingen
2
0
0
2
18
Uitgeschreven boetes totaal:
428
174
211
240
5. Alcoholwet 5.1 Alcoholwet Op 1 juli 2022 is de “Drank- en Horecawet” aangepast naar de “Alcoholwet”. De nieuwe naam geeft beter aan dat het in deze wet draait om het risicovolle product alcohol. Bovendien zien de regels niet alleen toe op alcoholverkoop in de horeca, maar ook op de verstrekking in bijvoorbeeld supermarkten, slijterijen, wijnwinkels en sportkantines. Dit zijn, naast verandering van de naam in Alcoholwet, de belangrijkste wijzigingen: •
• •
•
De verkoop van alcohol op afstand wordt geregeld. Het streven is door betere regulering de naleving van de leeftijdsgrens te verhogen. Dit geldt zowel voor het moment van aankoop via internet als voor het moment van aflevering. Het toezicht op de verkoop op afstand gaat naar de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Het stunten met prijzen wordt verder aan banden gelegd. Prijsacties met meer dan 25% korting zijn niet langer toegestaan. Het toezicht op de prijsacties wordt ook gecentraliseerd bij de NVWA. Het Besluit eisen inrichtingen DHW komt te vervallen, de eisen in het Bouwbesluit voldoen. Alleen de eis voor het scheiden van de slijtlokaliteit met andere bedrijfsactiviteiten door een verbindingsruimte blijft bestaan. Het Bouwbesluit bevat hiervoor geen regeling. Hierbij valt te denken aan de zogenaamde borrelshops bij supermarkten en proeflokalen bij slijterijen. Wederverstrekking van alcohol (een meerderjarige die alcohol koopt voor een minderjarige) wordt strafbaar.
Volgens de Alcoholwet is het ook verplicht gesteld om een preventie- en handhavingsplan op te stellen. Dit plan is in april 2014 vastgesteld door de gemeenteraad. Het preventie- en handhavingsplan heeft een directe link met de Wet publieke gezondheid. Het gezondheidsbeleid van de gemeente wordt naar verwachting in de loop van 2022 geactualiseerd en opnieuw vastgesteld. Het preventie- en handhavingsbeleid alcohol wordt daarmee gelijktijdig geactualiseerd. In 2022 vindt toezicht en handhaving op de Alcoholwet conform de uitgangspunten uit het huidige preventie- en handhavingsplan alcohol plaats Horecabedrijven en evenementen In de gemeente Hattem zijn 42 horecabedrijven met een Alcoholvergunning gevestigd, waarvan 26 commerciële inrichtingen, 13 para commerciële inrichtingen (verenigingen) en 3 slijterijen. Tevens zijn 19
er 10 artikel 18 lid 2 inrichtingen (winkels, snackbars) die onder andere zwak- alcoholhoudende drank verkopen voor gebruik elders dan ter plaatse. Daarnaast zijn er ongeveer 8 evenementen per jaar waar zwak-alcoholhoudende drank (artikel 35 ontheffingen) wordt geschonken.
5.2 Terugblik 2021 en planning 2022 Terugblik 2021 In 2021 is bij de horeca-inrichtingen in Hattem voornamelijk gecontroleerd op het verantwoord verstrekken van de alcohol. In verband met het coronavirus zijn minder bedrijven gecontroleerd op de voorschriften van de Alcoholwet. De focus lag voornamelijk op het controleren van de Coronamaatregelen. Controles Coronamaatregelen Bij controles van de Coronamaatregelen zijn bij twee horecabedrijven overtredingen van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 geconstateerd. Bij één horecabedrijf werd op het terras geen afstand gehouden. Het aantal personen die aan één tafel (binnen 1.5 meter) zaten was niet te tellen. Bij het andere horecabedrijf is geconstateerd dat het café op 00.45 uur nog geopend was voor het publiek, terwijl dit na 00.00 uur verboden was. Om een herhaling van deze overtredingen te voorkomen hebben beide horecabedrijven een last onder dwangsom opgelegd gekregen.
Alcoholwet: meer controle op stuntprijzen
Leidinggevende horecabedrijf Afgelopen jaar is bij een horecabedrijf geconstateerd dat er geen leidinggevende aanwezig was, terwijl dit vanuit de Alcoholwet wel verplicht is. Er moet namelijk altijd een leidinggevende conform de voorschriften van de Alcoholwet binnen de inrichting aanwezig zijn als een horecalokaliteit voor het publiek geopend wordt gehouden. Om een herhaling van deze overtreding te voorkomen heeft deze horeca-inrichting een last onder dwangsom opgelegd gekregen. Sluitingstijden Alle horeca-inrichtingen worden in samenwerking met de politie naast de voorschriften van de Alcoholwet ook gecontroleerd op sluitingstijden. Evenementen In 2021 zijn door het coronavirus in de gemeente Hattem vrijwel geen evenementen (artikel 35-ontheffingen) georganiseerd waarbij zwak-alcoholhoudende drank werd verstrekt. Pilot mengvormen van detailhandel in horeca In 2018 is bij twee horeca-inrichtingen geconstateerd dat de kleinhandel (detailhandel) wordt uitgeoefend in een lokaliteit behorende tot de inrichting waarin het horecabedrijf wordt uitgeoefend. Ook is geconstateerd dat het publiek uitsluitend toegang heeft tot die lokaliteit door een lokaliteit te betreden waar alcoholhoudende drank aanwezig is. Dit is een overtreding van artikel 14 en 15 van de Alcoholwet. 20
Na overleg met de burgemeester heeft deze besloten om een pilot te starten inzake mengvormen van detailhandel in horeca. De start van de pilot was 1 juli 2018. De pilot is uitgevoerd gedurende de periode van één jaar. Vijf horecabedrijven hadden zich aangemeld voor deelname aan de pilot. Inmiddels is er nog maar één deelnemend bedrijf van de pilot over. Na afloop van de pilot heeft een evaluatie plaatsgevonden met het desbetreffende bedrijf. Het bedrijf heeft aangegeven erg tevreden te zijn over de pilot. De pilot heeft bijgedragen aan het bieden van meer beleving aan consumenten en heeft voorzien in een behoefte. In 2022 wordt bekeken of de pilot verlengd of beëindigd gaat worden. Planning controles Alcoholwet 2022 De controles in 2022 zijn in de volgende categorieën te verdelen: Totaalcontroles overdag in de inrichting Iedere bekende verstrekker wordt minstens eenmaal per jaar geheel gecontroleerd. Voor een Dranken Horecacontrole wordt één uur gerekend. Controles hotspots tijdens tijdstippen dat er jeugd aanwezig is (veelal ’s avonds). Iedere hotspot (plekken waar veel jeugd aanwezig is) wordt regelmatig gecontroleerd op het gebruik van alcoholhoudende dranken. Controles tijdens evenementen. Er zijn binnen de gemeente Hattem gemiddeld 8 evenementen waarbij alcohol wordt geschonken. Die evenementen worden gecontroleerd, als deze door kunnen gaan vanwege het coronavirus.
Reactieve controles Op grond van al verrichte controles wordt ingeschat of er sprake zal zijn van veel “kleine” overtredingen die leiden tot een waarschuwing. Deze zullen nogmaals moeten worden bezocht. In 2022 wordt gekeken of er leeftijdscontroles kunnen worden gehouden met behulp van studenten (stagiaires). Toezicht op de openbare ruimte Er wordt toezicht gehouden bij drankgebruik buiten de horeca en andere verstrekkers. Urenplanning 2022: Totaalcontroles overdag in de inrichting (71 controles) Controles ’s avonds en ’s nachts (36 controles) Controles tijdens evenementen (7 controles) Reactieve controles Toezicht openbare ruimte Totaal
21
71 uur 72 uur 21 uur 50 uur 50 uur 264 uur
Alcohol en de Wet 6. Algemene Prioriteitenstelling Ten aanzien van alle werkzaamheden in het kader van de handhaving worden in overeenstemming met de “Nota Integrale Handhaving” de volgende prioriteiten aangehouden: • • •
•
Indien er sprake is van een situatie die concreet gevaar voor mens en dier oplevert, wordt hier altijd de hoogste prioriteit aan gegeven en dienen zo nodig de reguliere werkzaamheden daarvoor te wijken. Binnen het taakveld bouwen geldt dat meer prioriteit wordt gegeven aan het toezicht op gebouwen naarmate deze bestemd zijn voor het gebruik door meer mensen. Daarna wordt prioriteit gegeven aan het toezicht op constructieve werkzaamheden en vervolgens op het uitzetten van rooilijnen. Binnen het taakveld milieu wordt gewerkt met een apart uitgewerkte prioriteitenstelling (zie hoofdstuk 4). Hieruit volgt een programma op basis waarvan de periodieke controles worden uitgevoerd. Daarna wordt prioriteit gegeven aan hercontroles naar aanleiding van eerder geconstateerde gebreken. Ten slotte wordt prioriteit gegeven aan die inrichtingen, die bij eerdere controles de slechtste resultaten boekten (prioritering op grond van naleefgedrag). Binnen het taakveld APV wordt meer prioriteit gegeven aan het toezicht op evenementen naarmate meer bezoekers bij een evenement verwacht worden.
Over het algemeen wordt voorrang gegeven aan reeds lopende zaken. Aan het invorderen wordt dus de hoogste prioriteit gegeven, aan het voeren van beroep meer dan aan het voeren van bezwaar en aan het aanschrijven tegen een reeds geconstateerde overtreding meer dan aan het uitvoeren van een nieuwe controle. Wanneer deze algemene regel botst met de hierboven beschreven prioriteiten per taakveld, handelt de betreffende ambtenaar naar eigen inzicht en in overeenstemming met het vastgestelde beleid. Gelukkig komt het niet vaak voor dat zaken in de bezwaar- en beroepsfase komen. Meestal is de zaak na vooraankondiging dwangsom al afgerond.
6.1 Hoe om te gaan met meldingen en handhavingsverzoeken
Om de beschikbare tijd efficiënt te besteden aan binnenkomende meldingen en handhavingsverzoeken worden niet alle meldingen en handhavingsverzoeken automatisch opgepakt; Alleen niet-anonieme meldingen worden in behandeling genomen, tenzij er sprake is van een urgente melding. De melder krijgt binnen drie werkdagen bericht over de wijze van afdoening van zijn melding. In het geval van een niet urgente melding kan het betekenen dat de melding pas op een later moment wordt opgepakt.
22
Bij handhavingsverzoeken wordt eerst bepaald of het verzoek voldoet aan de vereisten zoals bepaald in de Algemene wet bestuursrecht (ontvankelijkheid). Vervolgens wordt bepaald of handhavend optreden gerechtvaardigd is (proportioneel). Hiertoe wordt het handhavingsverzoek getoetst aan de beginselplicht tot handhaving (mogelijke legalisering en evenredigheid). Omdat een deel van de meldingen en handhavingsverzoeken voort kan komen uit een burenruzie moet ook naar dit aspect worden gekeken. De melders en verzoekers moeten bewust worden gemaakt van hun eigen verantwoordelijkheid en gewezen worden op hun zelfredzaamheid. Indien gewenst kan de gemeente faciliteren in het tot elkaar brengen van de buren. Deze strategie leidt tot het verminderen van de tijd die we gebruiken voor het behandelen van meldingen en handhavingsverzoeken (een meer uitgebreide beschrijving van deze werkwijze is terug te lezen in bijlage 4).
23
BIJLAGE 1: Probleemformulering milieuhandhavingstaken Op de volgende pagina staat de scoretabel probleemformulering Milieuwethandhaving 2022. Hierin staan alle te handhaven soorten/typen bedrijven op rij, evenals de niet-inrichting gebonden handhavingstaken. Verder wordt in de tabel een aantal scores getoond. Hierbij geldt dat het effect van een overtreding op de fysieke leefomgeving + het effect ervan op de veiligheid een getal oplevert. Dat getal wordt vermenigvuldigd met de daadwerkelijke kans op overtreding. De som daarvan levert een getal op tussen 2 en 50. Hoe hoger de score, hoe meer risico, hoe meer handhavingscapaciteit er op dit type taak wordt ingezet. In plaats van de BUGM (Besluit Uitvoering Gemeentelijk Milieubeleid) categorieën die in het verleden werden gebruikt om de planningen te maken krijgen we met behulp van die scores nu het volgende schema: PRIORITEITSTELLING EN CONTROLEFREQUENTIE Prioriteit 1
31 of meer
jaarlijks
Prioriteit 2
21 tot 30
2 jaarlijks
Prioriteit 3
11 tot 20
5 jaarlijks
Prioriteit 4
1 tot 10
10 jaarlijks
Het mooie van dit systeem is dat het dynamisch is. Als ingeschat wordt dat de kans op overtreding vermindert (door deugdelijke naleving) kan de controlefrequentie omlaag, en andersom. Ook kan de algemene scoretabel worden aangepast aan maatschappelijke en politieke ontwikkelingen. Dit systeem is niet landelijk voorgeschreven, maar wordt onder meer ook door de provincie gebruikt.
24
Scoretabel probleemformulering milieuwethandhaving 2022
Clusters van inrichtingen / objecten
Inrichtings- of objectgebonden taak
BUGM categorie (grosso modo)
Situering nabij: te beschermen gebieden c.q. objecten
Score effecten van potentiële en feitelijke overtreding (aantasting fysieke leefomgeving) Effect Score 1-5
Score veiligheid (aantasting veiligheid)
Optelsom Vermenigvulaantasting digingsfactor fysieke naleefgedrag leefomgeving (kans op & overtreding) veiligheid
Eindscore
Prioriteit
Effect Score 1-5
Kans Score 1-5
Risico (max. 50)
1 t/m 4
40
1
32
1
RRGS-bedrijven, overig
1 t/m 4
Alle gebieden/objecten
5 (zeer groot)
5 (zeer groot)
10
4 (groot)
Vuurwerkbedrijven
4
Buiten de bebouwde kom
4 (groot)
4 (groot)
8
4 (groot)
Bedrijven met PGS 15 opslag > 10.000 kilo Veehouderijbedrijven intensief Veehouderijbedrijven niet intensief Veehouderijbedrijven niet intensief Akkerbouwbedrijven / tuinbouwbedrijven
3 t/m 4
Alle gebieden/objecten
3 en 4
Geen grondwaterbesch. gebied en geen uiterwaarden Geen grondwaterbesch. gebied en geen uiterwaarden Uiterwaarden
5 (zeer groot)
2 (klein)
7
3 (gemiddeld)
21
2
3 (gemiddeld)
1 (zeer klein)
4
3 (gemiddeld)
12
3
4 (groot)
1 (zeer klein)
5
3 (gemiddeld)
15
3
2 (klein)
1 (zeer klein)
3
2 (klein)
6
4
Landbouwmechanisatiebedrijven
3 en 4
4 (groot)
3 (gemiddeld)
7
3 (gemiddeld)
21
2
Horeca-, sport- en recreatiebedrijven
2 en 3
Geen grondwaterbesch. gebied en geen uiterwaarden Geen grondwaterbesch. gebied en geen uiterwaarden Nabij kwetsbare objecten
4 (groot)
3 (gemiddeld)
7
4 (groot)
28
2
Horeca-, sport- en recreatiebedrijven
1 t/m 3
Niet nabij kwetsbare obj.
3 (gemiddeld)
3 (gemiddeld)
6
3 (gemiddeld)
18
3
Detailhandel en ambachtsbedrijven
1 t/m 3
Alle gebieden/objecten
2 (klein)
2 (klein)
4
2 (klein)
8
4
Opslag- en transportbedrijven
2 en 3
Nabij kwetsbare objecten
4 (groot)
3 (gemiddeld)
7
3 (gemiddeld)
21
2
Opslag- en transportbedrijven
2 en 3
Niet nabij kwetsbare obj.
3 (gemiddeld)
3 (gemiddeld)
6
3 (gemiddeld)
18
3
Bouw- en houtbedrijven wegenbouwbedrijven Garage en/of tankstation (met LPG) Garagebedrijven
1 t/m 3
Alle gebieden/objecten
4 (groot)
3 (gemiddeld)
7
3 (gemiddeld)
21
2
2 en 3
Alle gebieden/objecten
4 (groot)
4 (groot)
8
4 (groot)
32
1
2
Alle gebieden/objecten
4 (groot)