1.01 bijlage Plan van aanpak Brede SPUK gemeente Hattem__54239__
Tekst van het document
De gemeente Hattem zet zich in gelijke gezondheidskansen te bieden en past differentiatie toe bij interventies, toegespitst op (wijken met) mensen met gezondheidsachterstanden. 2023 Analyse situatie Hattem + planvorming
2024 Uitvoering conform plan
2025 Uitvoering conform plan
2026 Uitvoering conform plan
25
4. Kansrijke Start “De ontvanger van een uitkering voor het onderdeel Kansrijke Start zet ten minste lokale coalities kansrijke start voort, of richt deze op, maakt regionale samenwerkingsafspraken als bedoeld in het GALA en zet bij de implementatie en uitvoering van de activiteiten in het kader van de ontvangen uitkering, de interventies Kansrijke Start in, die zijn opgenomen in de databank. Interventies op Externe link:www.loketgezondleven.nl van het RIVM.” In juli 2022 zijn Hattem en Heerde gestart om ondersteund door Proscoop de ketenaanpak Kansrijke Start in te richten. De reeds bestaande brede lokale coalitie wil blijvend investeren in een gezonde toekomstige generatie. Kansrijke start richt zich op een zo goed mogelijke ontwikkeling in de eerste 1000 dagen voor zoveel mogelijk kinderen. In de coalitie die binnen Hattem en Heerde is gevormd richten we ons op deze doelgroep in de breedste zin, we willen een aanbod neerzetten voor zoveel mogelijk (aanstaande) ouders en daarnaast extra ondersteuning mogelijk maken voor juist die doelgroepen die door diverse factoren te maken krijgen met kansenongelijkheid. We vinden het van belang om vanuit ouders te organiseren, zodat ouders minder afhankelijk worden van professionele zorg en ondersteuning. We willen aansluiten bij de (be-)leefwereld van ouders en maatwerk bieden.
Vanuit die inzet is in beeld gebracht wat het bestaande aanbod is binnen de eerste 1000 dagen na de geboorte en is er in beeld gebracht wat de behoeften en wensen zijn van de professionals en van de doelgroep. Vanuit dat beeld zijn de volgende doelen geformuleerd voor de komende periode: - Bouwen aan en versterken van de gevormde coalitie met partners uit Hattem en Heerde (en overige gemeenten); - Komen tot een concreet plan van aanpak; - Bestaande aanbod beter bekend maken bij de doelgroep; - Versterken van het aanbod rondom de eerste 1000 dagen. Naast de basisvoorzieningen vanuit de Jeugdgezondheidszorg, kraamzorg en verloskundige, word in Hattem onder andere Centering Pregnancy ingezet, en wordt vanuit SWH het project Steunouder aangeboden. Interventies die binnen de coalitie worden overwogen zijn onder andere de uitbreiding van Centering Pregnancy met Centering Parenting, zodat na de bevalling de gevormde groepen (deels) door kunnen lopen en er een doorgaande lijn ontstaat. We starten in 2024 met de inzet van ‘Voorzorg’ als intensieve interventie voor de doelgroep waar meerdere risicofactoren aanwezig zijn. Daarnaast word bekeken of vanuit de praktijk in Heerde, #opladers ook in Hattem een rol kan spelen in het verbinden van ouders onderling. 2023 Versterken coalitie; Ontwikkelen PvA; Verkennen regionale ketenaanpak.
2024 Selectie en start aanvullende interventie(s); Afstemmen op regionale ketenaanpak.
2025 Continueren en sterker profileren bestaand aanbod.
2026 Continueren en blijvend versterken van het aanbod.
26
5. Mentale Gezondheid “De ontvanger van een uitkering voor het onderdeel Mentale Gezondheid maakt het onderwerp mentale gezondheid onderdeel van het lokale gezondheidsbeleid of geeft verdere uitvoering aan dit onderwerp.” We kiezen in dit programma onze aandacht te focussen op de doelgroep jongeren. De gemeente Hattem integreert mentale gezondheid in de bredere aanpak gezondheid/preventie jeugd, waardoor: • het gebruikelijker is voor jongeren om te praten over hun mentale gezondheid. Onder meer door cultuur; • jongeren weten waar ze laagdrempelige ondersteuning kunnen vinden; • jongeren weten welke handvaten er zijn om met hun mentale gezondheid aan de slag te gaan. Binnen het Hattems model voor Preventie is op basis van een analyse van de lokale situatie gekozen voor vier thema’s die we binnen het Hattems model aandacht willen geven. Het mentaal welbevinden van jongeren staat onder druk, landelijk zien we deze problemen toenemen, maar we herkennen dit ook lokaal. Als onderdeel van het Hattems model zetten we in op het vergroten van het mentaal welbevinden van jeugdigen, we zoeken samen met de lokale partners, onderwijs, jeugdigen en ouders naar mogelijkheden om de psychische gezondheid te vergroten. We willen als gemeente stimuleren dat jongeren in hun vrije tijd activiteiten ondernemen en elkaar ontmoeten.
Belangrijke aandachtspunten bij het bevorderen van mentaal welbevinden en het vergroten van de veerkracht, zijn; normaliseren, prestatiedruk verminderen en het delen van ervaringen. Hierin speelt de omgeving van de jongeren een essentiële rol, de aanpak van het Hattems model maakt juist gebruik van de kracht van die omgeving en beoogd het veranderen van de cultuur op lange termijn, waarbij het versterken van de omgeving van jeugdigen het doel is. We gaan met onze lokale partners, het onderwijs en jeugdigen binnen de brede aanpak van het Hattem model in gesprek over deze thema’s en ontwikkelen een aanpak waarin ieder zijn aandeel heeft en verantwoordelijkheid neemt. 2023 Vaststelling en start aanpak Hattems model
2024 Vanuit de OKO cyclus inzetten van interventies
2025 Vanuit de OKO cyclus evalueren en (al dan niet aangepast) inzetten van interventies
2026
27
6. Aanpak overgewicht & obesitas “De ontvanger van een uitkering voor het onderdeel Aanpak overgewicht en obesitas voert het landelijk model ketenaanpak voor kinderen met overgewicht en obesitas uit, of draagt zorg voor de samenwerking rondom de uitvoering en implementatie van GLI-programma’s voor volwassenen als bedoeld in het GALA.” Hattem is sinds 2015 een JOGG gemeente. JOGG is een lokale aanpak voor meerdere jaren met als doel het bevorderen van een gezonde leefstijl onder jongeren. JOGG helpt kinderen en hun ouders bij het maken van gezonde keuzes en laat zien hoe gemakkelijk bewegen en sporten kan zijn. Vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties zet Hattem via een JOGG-regisseur hier actief op in. In de komende jaren wil Hattem de werkwijze vanuit het landelijke model ketenaanpak voor kinderen met overgewicht en obesitas lokaal organiseren. Zie daarvoor: Kind naar Gezonder Gewicht — Samenwerken aan ondersteuning en zorg. Daarbij kiezen we voor de inzet van bewezen effectieve interventies. In Hattem is geen aanbieder van een GLI-programma bekend. Het doel is om met medische en sociale professionals samen te werken rondom overgewicht en obesitas voor het signaleren en laagdrempelige beweeginterventies als opmaat naar deelname aan een GLI-programma of deelname een regulier structureel beweegaanbod in de gemeente.
Idealiter sluit de laagdrempelige beweeginterventie sluit aan bij de aanpak voor valpreventie (zie daarvoor 7) en bij GLI-programma’s in de directe bovenlokale omgeving (buurgemeenten). Met deze voorgenomen inspanningen en werkwijze willen we toewerken naar een situatie waarin: • Voor kinderen en volwassenen met overgewicht of obesitas passende ondersteuning, begeleiding en zorg toegankelijk is. • Regionale samenwerkingsafspraken bestaan tussen onze samenwerkingsgemeenten in de zorgregio, zorgverzekeraars en zorgaanbieders. 2023 Regionaal verkenning met zes gemeenten en rol GDD voor proces- en inrichtingsafspraken ketenaanpak op regionaal niveau.
2024 Uitvoering conform plan
2025 Uitvoering conform plan
2026
Planvorming lokaal met fysiotherapeuten en diëtisten.
28
7. Valpreventie “De ontvanger van een uitkering voor het onderdeel Valpreventie geeft uitvoering aan de ketenaanpak valpreventie.” De aanpak valpreventie wordt samen met fysiopraktijken uitgewerkt. De aanpak bestaat uit verschillende onderdelen, waarbij signalering en bewustwording van inwoners, mantelzorgers en sociale (welzijn) en medische (apotheek, wijkzorg, huisarts, etc.) professionals en het aanbieden van een laagdrempelige beweeginterventie voor mensen met een laag valrisico de primaire focus voor ontwikkeling hebben. In de aanpak wordt verbinding gelegd met mentale gezondheid, voeding en beweging. De ketenaanpak is een aanpak gericht op thuiswonende ouderen van 65 jaar of ouder met een verhoogd valrisico die bestaat uit; − opsporing (risico-inschating); − screening (valanalyse); − inzet van erkende beweeginterventie zoals op loketgezondleven.nl van het RIVM, zo nodig aangevuld met medicatiebewaking, aanpak visus problemen, aanpak van voetproblemen en schoeisel, aanpassingen huis en omgeving, voedingsinterventie, educatieve interventies, psychologische interventies, medische behandeling van onderliggende ziektes en; actieve begeleiding en doorverwijzing naar structureel beweegaanbod.
Het afnemen van de valanalyse en het aanbieden van een valpreventieve beweeginterventie kan bij één of meerdere van de samenwerkende organisaties worden belegd, en wordt vergoed door de zorgverzekering. Het betrekken van lokale partners voor bewustwording en signalering is van belang om voldoende deelname te realiseren. Daar zal in de eerste fase op geïnvesteerd worden. Al bestaande samenwerkingen met sportverenigingen, welzijnsorganisatie en buurtsportcoaches worden ingezet om inwoners toe te leiden naar regulier beweegaanbod, onder andere middels een vitaliteitsmarkt. 2023 Planvorming door geriatrische fysiotherapie
2024 Uitvoering conform plan; Regionaal verkenning met 6 gemeenten en rol GDD voor proces- en inrichtingsafspraken ketenaanpak op regionaal niveau.
2025 Uitvoering conform plan
2026 Uitvoering conform plan
29
8. Leefomgeving “De ontvanger van een uitkering voor het onderdeel Leefomgeving weegt bij de inrichting van het fysieke domein in ieder geval het aspect gezondheid mee.” Hattem scoort landelijk en regionaal gunstig op de indicatoren van een gezonde fysieke leefomgeving. Met relatief veel groen, weinig geluidshinder, een gunstige luchtkwaliteit (aansluiting Schone Luchtakkoord wordt desondanks verkend) en veel publieke ruimte is daarvoor aan een aantal belangrijke voorwaarden voldaan. Daarnaast is Hattem een zeer veilige gemeente en inwoners ervaren dat overwegend ook, men heeft weinig hinder van criminaliteit en/of overlast. In het huidige herijkte sportakkoord en sport- en beweegbeleid is veel aandacht voor het ondersteunen of aanjagen van initiatieven te komen tot meer beweegvriendelijke omgevingen. Expliciet bij het inrichten van woonzorgzone Geldersedijk wordt een beweegboulevard ingericht voor kinderen en ouderen (en hun ontmoeting). In de huidige werkwijze worden ruimtelijke visievorming (bijv. woonzorgvisie) en initiatieven steeds meer integraal beoordeeld, zowel intern, als door ketenpartners en/of eventueel specialisten (als GGD, VNOG). Bij besluitvorming over de fysieke leefomgeving (zoals in omgevingsplannen) wordt gezondheidskennis toegepast. Die kennis gaat over gezondheidsbevordering (bijv.
uitnodigen tot bewegen en ontmoeten) én over gezondheidsbescherming (bijv. bescherming geluid- en luchtkwaliteit). Daarbij wordt gebruik gemaakt van de uitgangspunten van de VNG ‘Samen werken aan de gezonde leefomgeving’. In de opdrachtverstrekking aan de wooncorporatie streven we daar ook naar. 2023 Verkennen en verdiepen op thema m.b.v. regionale partners.
2024 2025 2026 Werken conform bovengenoemde ambities. Inzet deskundige kennis in woonzorg- en volkshuisvestingsprogramma.
30
9. OKO & vroegsignalering alcoholproblematiek “De ontvanger van een uitkering voor het onderdeel OKO & Vroegsignalering alcoholproblematiek geeft uitvoering aan OKO of Vroegsignalering alcoholproblematiek.” In Hattem is het doel dat jongeren gezond, veilig en kansrijk opgroeien: met een goede mentale gezondheid, zonder alcohol- en middelengebruik of het bezorgen van overlast. Partners, jongeren en de gemeenschap werken samen om de bestaande preventieve aanpak te versterken. We bouwen daarmee voort op wat er al staat en sterk is, en vullen dat aan waar dat nodig is. Zo zal het preventief aanbod, inclusief het toekomstige Hattems model, stevig verankerd raken in de bestaande structuren en de couleur locale die Hattem kenmerkt. Het Hattems model wordt gezien als paraplu waaronder verschillende onderwerpen worden samengebracht, welke gezamenlijk bijdragen aan het doel. Hattem heeft al een breed fundament voor jeugdpreventie. Er zijn echter een aantal onderwerpen waarop Hattem haar aanpak stevig wil door ontwikkelen, om daarop lokaal verantwoordelijkheid te nemen. De nieuwe aanpak op deze vier onderwerpen vormt het Hattems model: 1. Psychische gezondheid; 2. Ouder- en gezinsproblematiek; 3. Alcohol- en middelengebruik; 4. Jeugdoverlast. Het Hattems model voor preventie is gebaseerd op de werkwijze van OKO.
Omdat we op basis van onderzoek en analyse van de situatie in Hattem willen werken aan thema’s die specifiek zijn voor de lokale situatie is ervoor gekozen om te gaan werken met een Hattems model. Inmiddels kan het Hattems model steunen op een positief raadsbesluit en kan er worden gestart met het uitrollen ervan. We stellen een projectleider aan die voor vier jaar de uitvoering van het model coördineert en vormgeeft. Het Hattems model volgt de cyclus van OKO, waarin meten, gesprek over de uitkomsten van de monitor, interventies en evalueren een terugkerende cyclus is. Op voorhand is niet te noemen welke interventies worden ingezet, want deze worden in samenspraak met de betrokken partners aan de hand van de uitkomsten van de monitor bedacht en uitgevoerd. Het Hattems model voor preventie richt zich op alle jeugdigen in Hattem. Daarbij zetten we interventies in die niet allen maar specifiek gericht zijn op het aanspreken van jeugdigen, maar willen we nadrukkelijk de gemeenschap, de omgeving van de jeugdigen versterken. We betrekken alle relevante partners in Hattem, professionals, inwoners, verenigingen bij de uitvoering van het Hattems model. 2023 Vaststelling en start aanpak Hattems model
2024 Uitvoering conform OKO-cyclus.
2025 Uitvoering conform OKO-cyclus.
2026
31
10. Versterken sociale basis “De ontvanger van een uitkering voor het onderdeel Versterken sociale basis stelt een wijk- of dorpsaanpak op, verbetert of bestendigt deze en voert deze uit.” We kennen een samenwerking met verschillende organisaties voor het versterken van de sociale basis, het stimuleren van naar elkaar omzien. De welzijnsorganisatie heeft hierin een centrale en verbindende rol. Door herkenbare, preventieve en laagdrempelige ondersteuning te bieden aan de voorkant, willen we zwaardere zorg zo veel mogelijk voorkomen. De ingezette activiteiten worden gemonitord en geactualiseerd in samenspraak met inwoners en formele in informele hulp en ondersteuning. We willen starten door het aanjagen en verbinden van het recent van onderaf ontstane netwerk Hattem Vitaal 50+. Daarmee willen we netwerk en publiciteit organiseren om activiteiten van verenigingen en clubs gericht op de doelgroep 50+ breed onder de aandacht te brengen. Met als doel het stimuleren van deelname aan de maatschappij, tegengaan van eenzaamheid en bevorderen van lichamelijke en mentale gezondheid. In een later stadium willen we dit netwerk, mits doorontwikkeld, laten aansluiten op specifieke programma’s binnen GALA die de doelgroep 50+ betreft (als 7, 12 en 13).
We werken vervolgens of parallel toe naar een visie op de sociale basis (bij voorkeur als onderdeel van een te actualiseren Maatschappelijke Visie) met daarin de aandachtspunten volgens GALA. Hierin komen in ieder geval de volgende thema’s aan de orde: sociale samenhang of samenlevingsopbouw, mantelzorg, tegengaan van eenzaamheid, inzet en ondersteuning van vrijwilligerswerk en professionals sociaal domein. 2023 Versterken van het netwerk Hattem Vitaal 50+
2024 Visievorming Sociale Basis
2025 Uitvoering acties conform visie.
2026 Uitvoering acties conform visie.
32
11. Mantelzorg “De ontvanger van een uitkering voor het onderdeel Mantelzorg bevordert de ondersteuning van mantelzorgers door het opstellen, verbeteren of bestendigen van een wijk- of dorpsaanpak, gericht op mantelzorg en respijtzorg en de uitvoering hiervan.” 1.
We vinden het belangrijk dat mantelzorgers en naasten zich gezien en ondersteund (ontlast) voelen. Bij het Steunpunt Mantelzorg kunnen inwoners van de gemeente Hattem terecht voor vragen en advies, zoals het aanvragen van zorg, hulpmiddelen of personenalarmering. Daarnaast biedt het steunpunt een luisterend oor en hulp bij praktische zaken. Ook worden in en door de gemeente mantelzorgers jaarlijks erkend voor hun bijdrage met een vastgesteld geldbedrag.
2.
In samenwerking met gemeenten in de zorgregio Midden-IJssel/Oost-Veluwe werken we samen aan de regionale inkoop van respijtopvang.
De Gemeente Hattem ziet, in het licht van trends op het gebied van ‘langer thuis wonen’, het belang van voldoende mantelzorg, maar kent nog de onvoldoende de behoeften en risico’s voor duurzame sterke mantelzorg. We willen die behoefte en risico’s in beeld hebben om te beslissen of onze focus uit gaat naar het lokaal versterken en ontlasten van mantelzorgers (via de inzet van het Steunpunt Mantelzorg) en/of het lokaal organiseren van andere vormen van respijtzorg of meer specifiek het regionaal organiseren van respijtopvang. 2023 Analyse op welke vlak versterking van mantelzorg in Hattem gewenst is: steunpunt, inzet en/of vormen van respijtzorg, kennis, etc.
2024 Planvorming aanpak; Uitvoering conform plan
2025 Uitvoering conform plan
2026 Uitvoering conform plan
33
12. Eén tegen eenzaamheid “De ontvanger van een uitkering voor het onderdeel Eén tegen Eenzaamheid werkt samen met of neemt deel aan lokale coalities tegen eenzaamheid en streeft de doelen na die zijn verwoord in het actieprogramma Eén tegen eenzaamheid.” Gemeenten zetten in op een lokale aanpak eenzaamheid langs de vijf pijlers: bestuurlijk commitment, een sterk netwerk creëren, mensen met gevoelens van eenzaamheid zelf betrekken, aan een duurzame aanpak werken en monitoring en evaluatie organiseren. Hattem heeft zich gecommitteerd aan het landelijk Actieprogramma 'Eén tegen Eenzaamheid' door het ondertekenen van 'De 5 pijlers in de lokale aanpak tegen eenzaamheid'. De drie belangrijkste uitdagingen zijn: a. Signaleren van eenzaamheid. b. Het goede gesprek voeren c. Traject op maat We zetten in op activiteiten die onderlinge betrokkenheid stimuleren (en voegen dit in bij lopende initiatieven), organiseren huisbezoeken 75-jarigen en we continueren het maatjesproject van Stichting Welzijn Hattem (ook mogelijk via Welzijn op Recept). Een stevig netwerk van lokale partijen is belangrijk om in alle lagen en groepen van de Hattemse samenleving eenzaamheid te kunnen signaleren. Daar zetten we de komende periode sterk op in.
We herkennen dat ‘eenzaamheid’ een maatschappelijke probleem van alle leeftijden is, in de aanpak Hattems Model herkennen we tevens activiteiten die signalering en onderlinge betrokkenheid onder jongere doelgroepen bevorderen (zie ook 5 en 9). 2023 Uitvoering conform plan van aanpak welzijnsorganisatie, aandachtspunten signaleren en vormen/bestendigen netwerk
2024 Uitvoering conform plan van aanpak welzijnsorganisatie,
2025 Uitvoering conform plan van aanpak welzijnsorganisatie. Duurzame aanpak die ‘werkt voor Hattem’ is ontwikkeld en geïntegreerd in een lokaal netwerk onder aanjaging van de welzijnsorganisatie.
2026
34
13. Welzijn op recept De methodiek Welzijn op Recept wordt in Hattem reeds ingezet voor inwoners met mentale en/of somatische klachten die mogelijk een andere dan fysieke oorzaak hebben. De bevindingen over het eerste jaar zijn positief, de uitdaging daarbij is het netwerk te blijven voeden en betrekken én de effecten ervan zichtbaar te maken. De welzijnsorganisatie in Hattem heeft een coördinerende rol om Welzijn op Recept uit te voeren, reeds betrokken lokale partners te behouden en uit te breiden naar nieuwe lokale partners. 2023 Uitvoeren conform plan
2024 Uitvoeren conform plan
2025 Uitvoeren conform plan
Regionaal verkenning met gemeenten en rol GDD voor proces- en inrichtingsafspraken ketenaanpak op regionaal niveau.
Onderzoeken verbreden nieuwe/andere lokale partners.
Onderzoeken verbreden naar andere domeinen zoals bewegen en cultuur.
2026 Uitvoeren conform plan
35
Samenwerking GGD Kennis en advies Om haar regionale kennis- en adviesfunctie te versterken vraagt GGD NOG met nadruk om een sterk opdrachtgeverschap vanuit gemeenten. GGD NOG krijgt de opdracht om inzicht te bieden in de gezondheidssituatie in de gemeente(n) en de situatie te duiden door middel van een interactief dashboard. Hierbij kan gedacht worden aan: · (meer) inzicht geven in de gezondheidssituatie op (sub)-regionaal, gemeente, wijk- en buurtniveau. · dynamisch weergeven van regionale en lokale data (bijvoorbeeld door middel van doorontwikkeling van Kompas Volksgezondheid). · (nog meer) verbinden van monitordata met data uit andere domeinen d.m.v. GERDA. · ontwikkelen en weergeven van (standaard)set van indicatoren voor het monitoren van: ➢ ➢ ➢
de voortgang van de uitvoering van de ketenaanpakken; de (domeinoverstijgende) samenwerking van partijen; de impact van de ketenaanpakken (bijv. gezondheidseffecten, verkleinen gezondheidsverschillen).
· Duiding van/bij data om zo te komen tot een continu verbeterproces (tijdige bijsturing mogelijk maken). Daarnaast ziet de Gemeente Hattem kans om meer en breder gebruik te maken van de basisdiensten van de GGD, denk bijvoorbeeld aan Gezonde School advisering, het programma kinderrechtenNU, de workshop veerkracht, advisering over de leefomgeving, seksuele gezondheid, training vlaggensysteem voor leraren en vrijwilligers sport etc.
Coördinatie regionale aanpak De GGD NOG kan hierbij een rol als ‘makel- en schakelpunt’ vervullen. Strekking van de opdracht is hierbij een bijdrage te leveren aan het realiseren van een regionale preventie infrastructuur. De totstandkoming van deze infrastructuur is een belangrijke doelstelling van het IZA/GALA. Een deel van de opgaven voortkomend uit de GGD NOG Bestuursagenda 2023-2027 kan hierbij worden inbegrepen. Het vormgeven van een regionale preventie infrastructuur is een voornemen waar alle betrokken partijen zich aan hebben gecommitteerd. De GGD NOG kan in opdracht van én – in nauwe samenwerking en samenspraak met gemeenten - de rol van brugfunctionaris/facilitator in dit traject vervullen. Project/programmaleiders stemmen hierbij met diverse partijen af, waaronder het zorgkantoor, de zorgverzekeraar en ketenpartners. Het voorstel van de GGD NOG is om Q2/Q3/Q4 2023 te benutten om samen met gemeenten een goed beeld te verkrijgen rondom de kansen en risico’s bij de voorgestelde rol. Vanuit de gemeenschappelijke regeling zou dan vervolgens een passende opdracht verstrekt kunnen worden aan de GGD NOG. Een belangrijke randvoorwaarde is dat alle partijen een flinke inspanning leveren om te komen tot het gewenste resultaat.
36
Aanpak en voortgang Als gemeente nemen we regie op de uitvoering via een structureel integraal ambtelijk overleg met alle betrokken beleidsadviseurs en verantwoordelijk bestuurders. Volgens de principes van de ketenaanpak kiezen we ervoor voortdurend in afstemming te blijven met onze praktijk- en uitvoeringspartners en hen met elkaar. De coördinator Sport & Preventie werkt deze aanpak nader uit. In de gemeente wordt samenhang en synergie nagestreefd tussen uitvoering op de verschillende hoofdthema’s en onderdelen. Gezond zijn en gezond blijven is immers een combinatie van persoonlijke kenmerken, leefstijl, sociale context en leefomgeving. Een effectieve aanpak grijpt in op al deze aspecten. We streven een samenhangende aanpak na aan de hand van de vier pijlers: educatie, signalering en ondersteuning, omgeving, en regelgeving en handhaving. Waar mogelijk zetten we onze interventies in op een combinatie van deze pijlers en kiezen we voor bewezen effectieve interventies. Met de inzet van (een mix van) bewezen effectieve interventies op de verschillende hoofdthema’s wordt bijgedragen aan het uiteindelijke doel: een gezonde generatie in 2040. Door multidisciplinair samen te werken kan meer bereikt worden dan door middel van de afzonderlijke inzet van iedere stakeholder. De meerwaarde ontstaat doordat de inwoner op alle leefgebieden wordt geholpen.
Verschillende partners werken op een coherente wijze samen en stellen een passend (zorg)aanbod beschikbaar. Een (sub)regionale en domein overstijgende wijze van samenwerken biedt hierbij uitéénlopende voordelen. Binnen een gemeente en/of regio werken verschillende ketenpartners op veel terreinen al integraal en domein overstijgend samen. Om die reden bouwen we ten dele voort op reeds bestaande samenwerkingsstructuren en versterken die waar nodig. De inzet van de GGD kan hierbij worden gevraagd in de vorm van projectleider, kennispartner- en adviseur. Waar gewenst - en in goed overleg - helpt de GGD NOG om een (sub)regionale of lokale aanpak te realiseren en duurzaam te borgen.
37
Financiering Uitkering Conform de verleningsbeschikking voor de regeling Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 (Brede SPUK) ontvangt de Gemeente Hattem een uitkering van in totaal € 725.200. Deze uitkering is als volgt opgebouwd: Programma
Onderdeel
2023
2024
2025
2026
Sport, Bewegen en Cultuur
Lokaal Sportakkoord
€ 8.364
€ 8.364
€ 8.364
€ 6.341
Brede regeling combinatiefuncties
€ 57.587
€ 57.586
€ 57.586
€ 55.631
Terugdringen gezondheidsachterstanden
€ 12.869
€ 12.868
€ 12.868
€ 12.863
Kansrijke start
€ 9.651
€ 10.295
€ 10.295
€ 12.863
Mentale Gezondheid
€ 4.504
€ 3.217
€ 3.217
€-
Aanpak overgewicht & obesitas
€ 11.260
€ 11.260
€ 11.260
€-
Valpreventie
€ 33.137
€ 30.563
€ 30.563
€ 31.514
Leefomgeving
€ 6.434
€ 6.434
€ 6.434
€-
OKO & alcoholproblematiek Versterken sociale basis
€ 1.609
€ 1.609
€ 1.609
€-
€ 23.485
€ 23.163
€ 23.163
€ 17.365
Mantelzorg
€ 6.434
€ 6.434
€ 6.434
€ 5.788
Eén tegen eenzaamheid
€ 6.434
€ 6.434
€ 5.147
€-
Welzijn op recept
€ 3.539
€ 6.113
€ 7.339
€ 6.862
Versterking kennisen adviesfunctie GGD
€ 1.609
€ 1.609
€ 1.609
€-
Coördinatiekosten regionale aanpak
€ 5.727
€ 4.697
€ 4.697
€-
192.643
190.646
190.585
149.277
Gezondheid en Sociale Basis
Ondersteunende onderdelen
TOTALEN
38
Begroting Op het moment van indienen en in het komende kwartaal wordt gewerkt aan de concrete uitwerking van de diverse uitvoeringsprogramma’s Sportakkoord II en GALA. Hiervoor worden huidige plannen gebruikt en nieuwe plannen gemaakt. Hierdoor is nog geen volledig zicht op de mogelijke herverdeling van middelen binnen de hoofdthema’s.
Perspectief na 2026 Met de SPUK kunnen gemeenten voor de periode 2023 – 2026 middelen aanvragen voor de afgesproken acties. Het grootste deel van de SPUK-middelen betreft structureel budget. Maar dat geldt niet voor alle onderdelen. Zo is voor de aanpak voor obesitas, mentale gezondheid, eenzaamheid en Welzijn op Recept na 2025 geen geoormerkt geld voor gemeenten beschikbaar. Op andere onderdelen nemen de budgetten in 2026 af. VNG en VWS gaan in 2024 met elkaar in overleg om te bepalen wat het wegvallen van middelen betekent voor de in gang gezette beweging.
39
Evaluatie en monitoring Lokaal zetten we niet op programmaniveau maar vanuit een integrale benadering in op het verscherpen van onze opdrachtverstrekking en monitoring richting lokale uitvoeringsorganisaties en samenwerkingspartners. In de bovenlokale ketenaanpakken maken we afspraken over beleids- en effectmonitoring en in de landelijke programma’s (als BRC en sportakkoord) dragen we bij aan de landelijke monitoring. Waar dat landelijk van toepassing is Om specifieke activiteiten en programma’s uit het GALA – mede – te kunnen monitoren, evalueren en te verbeteren, vraagt de GGD NOG met nadruk om aanvullende financiering en stevig opdrachtgeverschap vanuit gemeenten. Aan de GGD NOG kan de opdracht worden verleend om de voortgang van de plannen en hierin gemaakte afspraken te monitoren. Hierbij wordt gedacht aan de ontwikkeling en inzet van een procesmonitoringstool. De procesmonitoringstool wordt al naar gelang de behoefte ingezet in combinatie met duiding en dialoog rondom de gevonden uitkomsten (adviseursrol). Dit biedt gemeenten en partners de mogelijkheid om bij te sturen in de richting van gewenste resultaten en de samenwerking continu te verbeteren. De GGD vervult naar behoefte een coördinerende rol in dit proces. Dit kan afhankelijk van de wens per ketenaanpak/project/programma of per thema/opgave zijn.
De GGD stelt voor om in het 3e en 4e kwartaal van 2023 met gemeenten verdiepende gesprekken te voeren rondom de concrete wijze waarop monitoring en evaluatie van programmaonderdelen uit het GALA en IZA nadere vorm krijgt. Dit kan bijvoorbeeld betrekking hebben op één of meerdere verplichte ketenaanpakken. Een bredere en nadrukkelijker inzet van een regionale datawerkplaats, zoals bijvoorbeeld GERDA is hierbij ook een nader te verkennen/uit te werken optie.
40
BIJLAGEN I
Matrix integraliteit doelen vs. programma’s
II
Kennisindicatoren gemeente Hattem (GGD Noord-Oost Gelderland, 2023)
III
Maatschappelijke Visie 2025
41