02. Bestemmingsplan Kanaaldijk 7 te Hattem__47938____50150__
Tekst van het document
In het kader van een goede ruimtelijke ordening is een indicatie van de luchtkwaliteit ter plaatse van het plangebied gegeven. Dit is gedaan aan de hand van de NSL-monitoringstool 2015 (http://www.nsl-monitoring.nl/viewer/) die bij het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit hoort. De dichtstbijzijnde maatgevende weg betreft de A50, direct ten Westen van het plangebied. Uit de NSL-monitoringstool blijkt dat in 2021 de jaargemiddelde concentraties stikstofdioxide en fijn stof langs deze weg ruimschoots onder de grenswaarden lagen. De concentraties luchtverontreinigende stoffen bedroegen in 2021; 17.8 µg/m³ voor NO2, 15.3 µg/m³ voor PM10 en 8.1 µg/m³ voor PM2,5. Het aantal overschrijdingsdagen van de 24-uur gemiddelde concentratie PM10 bedroeg 6.0 dagen. Hierdoor is er ter plaatste van het plangebied sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Conclusie Het aspect luchtkwaliteit vormt geen belemmeringen voor voorliggend initiatief.
4.9
Externe veiligheid
Toetsingskader Bij ruimtelijke plannen dient ten aanzien van externe veiligheid naar verschillende aspecten te worden gekeken, namelijk: bedrijven waar activiteiten plaatsvinden die gevolgen hebben voor de externe veiligheid; vervoer van gevaarlijke stoffen over wegen, spoor, water of door buisleidingen. Voor zowel bedrijvigheid als vervoer van gevaarlijke stoffen zijn twee aspecten van belang, te weten het plaatsgebonden risico (PR) en het groepsrisico (GR). Het PR is de kans per jaar dat een persoon dodelijk wordt getroffen door een ongeval, indien hij zich onafgebroken (dat wil zeggen 24 uur per dag gedurende het hele jaar)
34/398
en onbeschermd op een bepaalde plaats zou bevinden. Het PR wordt weergegeven met risicocontouren rondom een inrichting dan wel infrastructuur. Het GR drukt de kans per jaar uit dat een groep van minimaal een bepaalde omvang overlijdt als direct gevolg van een ongeval waarbij gevaarlijke stoffen betrokken zijn. De norm voor het GR is een oriëntatiewaarde. Het bevoegd gezag heeft een verantwoordingsplicht als het GR toeneemt en/of de oriëntatiewaarde overschrijdt. Risicovolle inrichtingen Het Besluit externe veiligheid inrichtingen (hierna: Bevi) geeft een wettelijke grondslag aan het externe veiligheidsbeleid rondom risicovolle inrichtingen. Op basis van het Bevi geldt voor het PR rondom een risicovolle inrichting een grenswaarde voor kwetsbare objecten en een richtwaarde voor beperkt kwetsbare objecten. Beide liggen op een niveau van 10-6 per jaar. Bij een ruimtelijke ontwikkeling moet aan deze normen worden voldaan. Het Bevi bevat geen grenswaarde voor het GR; wel geldt op basis van het Bevi een verantwoordingsplicht ten aanzien van het GR in het invloedsgebied rondom de inrichting. De in het externe veiligheidsbeleid gehanteerde norm voor het GR geldt daarbij als oriëntatiewaarde. Deze verantwoordingsplicht geldt zowel in bestaande als in nieuwe situaties.
Vervoer van gevaarlijke stoffen Per 1 april 2015 is het Besluit externe veiligheid transportroutes (BEVT) en het Basisnet in werking getreden. Het BEVT vormt de wet- en regelgeving, en de concrete uitwerking volgt in het Basisnet. Met het inwerking treden van het BEVT vervalt de circulaire Risiconormering vervoer gevaarlijke stoffen. Het Basisnet beoogt voor de lange termijn (2020, met uitloop naar 2040) duidelijkheid te bieden over het maximale aantal transporten van, en de bijbehorende maximale risico's die het transport van gevaarlijke stoffen mag veroorzaken. Het Basisnet is onderverdeeld in drie onderdelen: Basisnet Spoor, Basisnet Weg en Basisnet Water. Het BEVT en het bijbehorende Basisnet maakt bij het PR onderscheid in bestaande en nieuwe situaties. Voor bestaande situaties geldt een grenswaarde voor het PR van 10-5 per jaar ter plaatse van kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten en een streefwaarde van 10-6 per jaar. Voor nieuwe situaties geldt de 10-6 waarde als grenswaarde voor kwetsbare objecten, en als richtwaarde bij beperkt kwetsbare objecten. In het Basisnet Weg en het Basisnet Water zijn veiligheidsafstanden (PR 10-6 contour) opgenomen vanaf het midden van de transportroute. Tevens worden in het Basisnet de plasbrandaandachtsgebieden benoemd voor transportroutes.
Hiermee wordt geanticipeerd op de beperkingen voor ruimtelijke ontwikkelingen die samenhangen met deze plasbrandaandachtsgebieden. Het Basisnet vermeldt dat op een afstand van 200 meter vanaf de rand van het tracé in principe geen beperkingen hoeven te worden gesteld aan het ruimtegebruik. Besluit externe veiligheid buisleidingen Per 1 januari 2011 is het Besluit externe veiligheid buisleidingen in werking getreden. In dat besluit wordt aangesloten bij de risicobenadering uit het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) zodat ook voor buisleidingen normen voor het PR en het GR gelden. Op advies van de minister wordt bij de toetsing van externe veiligheidsrisico's van buisleidingen al enkele jaren rekening gehouden met deze risicobenadering. Overstromingsrisico Bij nieuwe ontwikkelingen is het gewenst dat tijdig wordt nagedacht over voorzieningen dan wel maatregelen
35/398
die kunnen worden getroffen, waarbij eventuele risico's en nadelige effecten van een overstroming kunnen worden beperkt. Het betreft ook een stuk bewustwording dat bouwen in risicovolle gebieden bepaalde risico's met zich meebrengt en dat hier adequaat mee omgesprongen dient te worden. Onder overstroombaar gebied verstaan we gebieden die normaal gesproken niet onder water staan, maar kunnen overstromen (tijdelijk onder water staan) als gevolg van een extreme gebeurtenis. Het gaat zowel om buitendijkse gebieden die bij hoogwater overstromen (bijvoorbeeld uiterwaarden) als om de beschermde gebieden achter de dijk (binnendijkse gebieden) die alleen bij een calamiteit onder water komen te staan. Beleidsvisie externe veiligheid In 2015 is de Beleidsvisie externe veiligheid door de gemeentes op de Noord-veluwe opgesteld. In de gemeente Hattem is de Beleidsvisie externe veiligheid op 21 januari 2014 door het college vastgesteld. In de beleidsvisie zijn uitgangspunten geformuleerd voor de nieuwvestiging van risicovolle inrichtingen. Tevens zijn middels ruimtelijke zones beleidsuitgangspunten geformuleerd ten aanzien van de nieuwbouw van (beperkt) kwetsbare objecten nabij risicobronnen. Het principe van de ruimtelijke zones is: hoe dichter bij de risicobron en hoe kwetsbaarder het object, hoe zwaarder de verantwoordingsplicht wordt ingevuld.
Tevens zijn in de ruimtelijke zones bepaalde objecten dicht bij risicobronnen geheel uitgesloten. Onderzoek Risico-inventarisatie overstromingsrisico De ernst van een overstroming wordt bepaald door: de maximale waterdiepte tijdens een overstroming; de kans op een overstroming; de beschikbare tijd voor evacuatie/noodmaatregelen (hoe lang duurt het tot het water er is?). Maximale waterdiepte bij en kans op overstroming In de legger van het waterschap komt het onderstaande kaartbeeld (zie afbeelding 4.2) naar voren bij overstromingen van een grote kans, middelgrote kans en kleine kans. Bij een grote kans van een overstroming is geen sprake bij een overstromingsrisico. Bij middelgrote en kleine kans is sprake van een overstromingsdiepte van minder dan 0,5 meter. Het initiatief wordt gerealiseerd op de bestaand terp. De initiatiefnemer is zich ervan bewust dat wonen in rivierbed voor eigen risico is.
36/398
Afbeelding 4.2 Overzicht overstromingsdieptes ter plaatse van het plangebied (bron: Legger waterschap)
37/398
Afbeelding 4.3 Uitsnede risicokaart planlocatie en risicobronnen (Bron: Atlasleefomgeving) Aan hand van de Risicokaart (www.risicokaart.nl) is een inventarisatie verricht van risicobronnen in en rond het plangebied. Op deze kaart staan meerdere soorten risico's, zoals ongevallen met brandbare, explosieve en giftige stoffen, grote branden of verstoring van de openbare orde. Uit de inventarisatie blijkt dat het plangebied: 1. zich niet bevindt binnen de risicocontour van Bevi- en Brzo-inrichtingen danwel inrichtingen die vallen onder het Vuurwerkbesluit (plaatsgebonden risico); 2. zich niet bevindt binnen een gebied waarbinnen een verantwoording van het groepsrisico nodig is; 3. niet ligt binnen de veiligheidsafstanden van het vervoer gevaarlijke stoffen; 4. wel ligt binnen de veiligheidsafstanden van buisleidingen voor het vervoer van gevaarlijke stoffen. Risico-inventarisatie aardgasleiding In het noorden van het plangebied is een leiding voor aardgas gelegen. Het betreft de aardgasleiding A-510. De buisleiding heeft een belemmeringenstrook van 5 meter. De 100%-letaliteitsgrens bedraagt 175 meter, het invloedsgebied ter verantwoording van het groepsrisico bedraagt 430 meter. Hiermee valt het plangebied binnen het invloedsgebied van de aardgasleiding. Om die reden is dan ook een verantwoording van de groepsrisico opgenomen.
De buisleiding bevindt zich op een afstand van zo’n 10 meter van de geplande bebouwing op de planlocatie. Hierbij dient zorgvuldig rekening gehouden te worden dat deze afstand niet minder dan 5 meter wordt, gezien de bebouwing dan binnen de belemmeringenstrook zou vallen; binnen deze zone is geen bebouwing
38/398
toegestaan. Verantwoording groepsrisico De initiatiefnemer is voornemens om één extra woning te realiseren. Hierdoor neemt het aantal personen toe in het plangebied. Al is het goed om op te merken dat deze personen in de huidige situatie al in een stacaravan enkele jaren op het perceel erbij wonen. Een andere locatie voor de woningen is niet mogelijk omdat op een terp gebouwd dient te worden die niet verplaatst mag worden. Er is ervoor gekozen om de woningen zover als mogelijk bij de gasleiding vandaan te projecteren. Daarnaast zijn er vluchtroutes van de gasleiding vandaan aanwezig. Vanwege de ligging binnen het invloedsgebied van de gasleiding dient op grond van artikel 8 van het Besluit externe veiligheid transportroutes het groepsrisico te worden verantwoord. Tenslotte is in het kader van het wettelijk vooroverleg advies gevraagd aan de veiligheidsregio. Bij het verantwoorden van het groepsrisico zijn er zowel locatie specifieke als ontwikkeling specifieke aspecten die moeten worden onderbouwd. Locatie specifieke aspecten De volgende locatie specifieke aspecten zijn daarbij bluswatervoorzieningen. Deze worden hierna onderbouwd.
van
belang:
opkomsttijd
en
nabijheid
Opkomsttijd De brandweer dient binnen acht minuten ter plaatse te zijn. In voorliggend geval kan de brandweer in theorie binnen 8 minuten ter plaatse zijn, zowel vanuit de Brandweerkazerne in Hattem als vanuit de brandweerkazerne in Wapenveld. Nabijheid bluswatervoorziening In de nabijheid zijn voldoende mogelijkheden (het Apeldoorns Kanaal). Ontwikkeling specifieke aspecten Eveneens dient in voorliggend geval aan de ontwikkeling specifieke aspecten te worden getoetst. Dit betreffen de volgende aspecten: bestrijdbaarheid en bereikbaarheid van hulpdiensten ter plaatse, vluchtmogelijkheden en (zelf)redzaamheid van de aanwezige personen. Hierna worden de voorgenoemde aspecten nader onderbouwd: Bestrijdbaarheid en bereikbaarheid De bestrijdbaarheid is afhankelijk van de inzetbaarheid van hulpverleningsdiensten, in hoeverre zij in staat zijn hun taken goed uit te kunnen voeren en om daarmee verdere escalatie van een incident te voorkomen. Hierbij kan gedacht worden aan het voldoende/ adequaat aanwezig zijn van aanvalswegen en bluswatervoorzieningen, maar ook de brandweerzorgnorm wordt hier onder geschaard. Ten aanzien van de aspecten bereikbaarheid en bluswatervoorziening hanteert de regionale brandweer de richtlijnen zoals beschreven in de NVBR publicatie “Handleiding bluswatervoorziening en bereikbaarheid”.
Uit bovengenoemde handreiking volgt het advies dat het plangebied goed bereikbaar moet zijn voor de hulpverleningsdiensten via twee van elkaar onafhankelijke aanvalswegen, waardoor in geval van
39/398
werkzaamheden of calamiteiten het plangebied goed bereikbaar is. Het plangebied wordt zowel in noordelijke als zuidelijke richting ontsloten door de Kanaaldijk. In noordelijke richting sluit de Kanaaldijk aan op de Konijnenbergerweg. In zuidelijke richting sluit de Kanaaldijk aan op de Kloosterweg. Zowel de Konijnenbergerweg als de Kloosterweg sluiten aan op de Apeldoornseweg. Indien er één weg niet toegankelijk is kan het plangebied op een andere manier bereikt worden. Op afbeelding 4.4 zijn de genoemde wegen te zien. Gelet op bovenstaande zijn de bestrijdbaarheid en bereikbaarheid voor hulpdiensten goed te noemen.
Afbeelding 4.4 Kaart bereikbaarheid projectlocatie (gemarkeerd met rode ster). Ontvluchten van het gebied Het gebied kan van de gasleidingen af worden ontvlucht. Er zijn meerdere opritten aanwezig op het terrein waardoor de bewoners een alternatieve oprit kunnen nemen om het gebied te verlaten in het geval van gevaar. (Zelf)redzaamheid (Zelf)redzaamheid houdt in dat personen zichzelf en eventueel anderen, binnen een bepaald tijdsbestek, kunnen veiligstellen (bijv. schuilen of vluchten) bij dreigend gevaar. Hierbij wordt van de persoon zelf uitgegaan zonder de hulp van hulpverlenersdiensten. In het voorliggend geval is het uitganspunt dat de meerderheid van de aanwezige personen binnen het plangebied zelfredzaam zijn. Advies veiligheidsregio
40/398
In bijlage 12 is het volledige advies van de veiligheidsregio opgenomen. Geadviseerd wordt om: 1. De afstand tussen de hogedruk aardgasbuisleiding A-510 en de twee woningen zo groot mogelijk te laten zijn. 2. Attendeer de bewoners er op dat op korte afstand van de nieuw te bouwen woningen een hogedruk aardgasbuisleiding aanwezig is. Er dient een wettelijk vereiste bebouwingsafstand in acht genomen worden. 3. De zelfredzaamheid van de aanwezige personen zo groot mogelijk te laten zijn, door gebruik te maken van NL-alert. 4. De woningen dusdanig te situeren dat aanwezigen bij een (dreigende) brand bij een risicobron gelegenheid hebben te vluchten. Hierbij dient minimaal één (nood)uitgang van de risicobron af gericht te zijn. Alle (nood)uitgangen dienen aan te sluiten op de infrastructuur binnen en buiten het plangebied. 5. Zorg te dragen voor een goede informatievoorziening aan de aanwezige personen, opdat men weet hoe te handelen tijdens een calamiteit. U kunt hierbij denken aan publieke voorlichtingscampagnes als 'Denk vooruit'/ 'Wees Voorbereid'. 6. Burgers te attenderen op deelname aan 'Stan the CPR-network'. Dit is een hulpsysteem waarbij vrijwilligers opgeroepen kunnen worden om iemand te reanimeren (met AED), in afwachting van een ambulance. Deelname aan Stan the CPR-network kan levens redden.
Conclusie Het aspect externe veiligheid vormt geen belemmering voor de beoogde ontwikkeling. De bewoners zijn op de hoogte van de risico's. Waarbij opgemerkt wordt dat wonen in rivierbed voor risico van de initiatiefnemer is.
4.10 Kabels, leidingen en zoneringen Toetsingskader Rond planologisch relevante leidingen dient rekening te worden gehouden met zones waarbinnen mogelijke beperkingen gelden (belemmeringenzones). Onderzoek In het plangebied bevindt zich een gasleiding. De aan te houden zakelijke rechtstrook hiervan bedraagt 5 meter aan weerszijden van de leiding. Verder ligt het plangebied binnen de ''vrijwaringszone - dijk''. Met de voorgenomen ontwikkeling worden geen bouwwerken gerealiseerd in deze zone. Conclusie Het aspect kabels, leidingen en zoneringen staat de beoogde ontwikkeling niet in de weg.
4.11 Vormvrije m.e.r.-beoordeling Beleid en Normstelling In onderdeel C en D van de bijlage bij het Besluit m.e.r. is aangegeven welke activiteiten in het kader van het omgevingsvergunning plan-m.e.r.-plichtig, project-m.e.r.-plichtig of m.e.r.-beoordelingsplichtig zijn. Voor deze activiteiten zijn in het Besluit m.e.r. drempelwaarden opgenomen. Indien een activiteit onder de drempelwaarden blijft, dient alsnog een vormvrije m.e.r.-beoordeling uitgevoerd te worden, waarbij onderzocht dient te worden of de activiteit belangrijke nadelige gevolgen heeft voor het milieu, gelet op de omstandigheden als bedoeld in bijlage III van de EEG-richtlijn milieueffectbeoordeling. Deze omstandigheden
41/398
betreffen de kenmerken van het project, de plaats van het project en de kenmerken van de potentiële (milieu)effecten. Per 16 mei 2017 is de regelgeving voor de MER en m.e.r.-beoordeling gewijzigd met daarin een nieuwe procedure voor de vormvrije m.e.r.-beoordeling. Voor de ontwerp-bestemmingsplanfase moet een m.e.r-beoordelingsbeslissing worden genomen, waarin wordt aangegeven of wel of geen MER nodig is, gelet op de kenmerken van het project, de plaats van het project en de kenmerken van de potentiële (milieu)effecten en mogelijke mitigerende maatregelen. Deze beslissing wordt als bijlage bij het bestemmingsplan opgenomen. Voor elke aanvraag waarbij een vormvrije m.e.r.-beoordeling aan de orde komt moet de initiatiefnemer een aanmeldingsnotitie opstellen, waarbij ook mitigerende maatregelen mogen worden meegenomen. Het bevoegd gezag dient binnen zes weken na indienen een m.e.r.-beoordelingsbesluit af te geven. Een vormvrije m.e.r.-beoordelingsbeslissing hoeft echter niet gepubliceerd te worden. Onderzoek In het Besluit milieueffectrapportage is opgenomen dat de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject m.e.r.-beoordelingsplichtig is in gevallen waarin de activiteit betrekking heeft op een oppervlakte van 100 hectare of meer of een aaneengesloten gebied en 2000 of meer woningen omvat (Besluit milieueffectrapportage, Bijlage onderdeel D11.2).
De beoogde ontwikkeling bestaat uit de realisatie van twee woningen en het gehele plangebied heeft een oppervlak van circa 2600 m2. De beoogde ontwikkeling blijft daarmee ruim onder de drempelwaarde. Conclusie Deze ontwikkeling is niet m.e.r.-(beoordelings)plichtig. Tevens zijn geen belangrijke nadelige milieugevolgen te verwachten als gevolg van het verlenen van de omgevingsvergunning.
42/398
Hoofdstuk 5 5.1
Juridische regeling
Algemeen
Voor de regels en de systematiek is aangesloten bij het geldende bestemmingsplan voor de gemeente Hattem.
5.2
De bestemmingsbepalingen
Voor het plangebied zijn de volgende bestemmingen en gebiedsaanduiding opgenomen. Wonen De bestemming wonen geldt voor het gehele plangebied. Binnen de bestemming zijn gebouwen voor woningen al dan niet in combinatie met een vrij beroep in een woning mogelijk. Het gaat hierbij om twee woningen van maximaal 8 meter hoog. De woningen dienen binnen het aangegeven bouwvlak te worden gebouwd, dit is afgestemd op de footprint van het initiatief met daarbij enige marge. Per bouwperceel is daarnaast het maximaal aantal bebouwd oppervlakte bepaald op 300 m2. Aan de regels is een voorwaardelijke verplichting toegevoegd. De voorwaardelijke verplichting voorziet in een borging van de aanleg en instandhouding van de landschapsmaatregelen. Leiding - Gas De voor leiding - gas aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het ondergrondse transport van gas door een hoge druk aardgastransportleiding met de daarbij behorende bouwwerken, geen gebouwen zijnde. Op deze gronden mogen geen bouwwerken worden gebouwd. Waterstaat De voor 'Waterstaat' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor de waterhuishouding en de aanleg, de verbetering en het onderhoud van de waterkeringen. Gebouwen zijn binnen de bestemming niet toegestaan tenzij een omgevingsvergunning hiervoor is afgegeven.
Waterstaat - Waterkering De voor 'Waterstaat - waterkering' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor de waterhuishouding en de aanleg, de verbetering en het onderhoud van de waterkeringen. Gebouwen zijn binnen de bestemming niet toegestaan. Algemene aanduidingsregels vrijwaringszone - dijk Ter plaatse van de aanduiding 'vrijwaringszone - dijk' zijn de gronden, behalve voor de daar voorkomende bestemmingen, mede aangewezen voor de bescherming, de versterking, het beheer en het onderhoud van de dijk, met de bijbehorende voorzieningen, zoals bermen, schouwpaden en beschoeiing.
43/398
Hoofdstuk 6 6.1
Uitvoerbaarheid van het plan
Maatschappelijke uitvoerbaarheid
6.1.1 Overleg In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) zijn de nationale belangen die juridische borging vereisen opgenomen. Het Barro is gericht op doorwerking van nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen. Geoordeeld wordt dat dit bestemmingsplan geen nationale belangen schaadt. Daarom is afgezien van het voeren van vooroverleg met het Rijk. Het planvoornemen begon in december 2015 toen het toenmalige college positief reageerde op het voornemen om het perceel om te zetten van agrarisch naar wonen. Tijdens de voorbereiding bleek dat het Waterschap een deel van het perceel nodig heeft voor de nu in uitvoering zijnde dijkverbreding. Op basis van het voorontwerp bestemmingsplan is overleg gevoerd met o.a. de brandweer, de provincie, het waterschap en Rijkswaterstaat. De aangedragen punten zijn verwerkt in het voorontwerp bestemmingsplan waarna het plan opnieuw bij de overlegpartners is neergelegd. Vervolgens is het voorliggend ontwerpbestemmingsplan opgesteld. 6.1.2 Planprocedure Coördinatieregeling artikel 3.31 van de Wet ruimtelijke ordening Op 27 juni 2022 heeft de gemeenteraad van Hattem het coördinatiebesluit genomen voor dit plan en is de coördinatieregeling ex artikel 3.30 van de Wet op de ruimtelijke ordening van toepassing op alle procedures die nodig zijn om dit plan te kunnen realiseren.
Dit betekent dat de procedures van dit plan en de vergunningen voor de ontwikkeling gelijk op gaan lopen vanaf de status van het ontwerpbestemmingsplan. Een gevolg hiervan is dat het ontwerpbestemmingsplan en de ontwerpvergunningen gezamenlijk ter inzage liggen voor zienswijzen en de besluitvorming over vaststelling van het bestemmingsplan en het verlenen van de vergunningen gelijk vallen. De procedure voor dit plan is gelijktijdig met de procedure voor de benodigde omgevingsvergunning voor de onderdelen bouwen en milieu doorlopen. Ontwerp Het ontwerp bestemmingsplan wordt op de gebruikelijke wijze bekend gemaakt en ter visie gelegd voor een periode van zes weken. Gedurende deze termijn staat voor een ieder de mogelijkheid open een zienswijze in te dienen met betrekking tot de gedeeltelijke planherziening. Vaststelling De gemeenteraad besluit over de vaststelling van het bestemmingsplan.
44/398
6.2
Economische uitvoerbaarheid
Voor de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan is het van belang te weten of het bestemmingsplan economisch uitvoerbaar is. De economische uitvoerbaarheid wordt enerzijds bepaald door de exploitatie van het plan (financiële haalbaarheid) en anderzijds door de manier van kostenverhaal van de gemeente (grondexploitatie). 6.2.1 Financiële haalbaarheid Dit plan heeft betrekking op een particulier initiatief waarmee de gemeente geen directe financiële bemoeienis heeft. De kosten voor het realiseren van de ontwikkeling worden gedragen door de initiatiefnemer. Aangenomen wordt dat deze over voldoende financiële middelen beschikt om de woningen te kunnen realiseren. De kosten met betrekking tot het begeleiden van de bestemmingsplanprocedure en daaraan verwante kosten worden verhaald via de leges van de gemeente. Het plan wordt hiermee economisch uitvoerbaar geacht. 6.2.2 Grondexploitatie Door middel van de grondexploitatieregeling beschikken gemeenten over mogelijkheden voor het verhalen van kosten, bijvoorbeeld voor het bouw- en woonrijp maken en kosten voor de ruimtelijke procedure. Indien er sprake is van bepaalde bouwplannen, dient de gemeente hiervoor in beginsel een exploitatieplan op te stellen. Van deze verplichting kan worden afgezien als het kostenverhaal anderszins verzekerd is. Dit kan door middel van een anterieure overeenkomst.
Voor vaststelling van het planologisch besluit dient duidelijk te zijn op welke wijze de kosten zullen worden verhaald. In dit geval is een anterieure overeenkomst met de initiatiefnemers gesloten om het kostenverhaal te verzekeren. Hierin is onder andere het aspect planschade afgedekt.
45/398
46/398
Bijlagen bij toelichting
47/398
48/398
Bijlage 1
49/398
Ophogingsgebied en vergunning 17 aug. 1979
ql*fgcï,trfl
tr o | l&fr*+l rt
J'
.trr-t qrytáry ftrr iV rn
Ft-a
rS
Ëta
1
5Íl tllicl i ítFt
Ga*F.
!ryf.1{tttl
Ë-í
X+tirrit{+-rF r qrÀl -r r..trqn
t -tiFÍrl
{ ,s'lF|.'
í-tsr
,a
.rqt t ttj Fit
#Í r.ít
glí, ,-r r, at-íir lq r.rtr. I - <qè Ê.at ---
,rÍr*txl(l
-
W
ffirrflïti ".ry4fl{
ÁI :tidt lr{*nel rlt'l
rdsït
"l'rï:ur.Lisr Twrrliv{w|
t
*rí lar;a tfY t{tqt*r{lrq.D{grr1l-
__ l
Srlr#l
- .-O ,l -, "-l SL1tjl ',nrgtrytta rfl Ë
-{-l , /', .i{'
J
lE--E
rl!r-f-r--rr-t --_
E-![
"
l't
I
a
I 1
i
,'
n 1
3
È;
(
ra
í rl(J ï lt
a3
lI"iootff * 3
:r
ïtl
!
Ir
tL_
ftt
*t
Tr
df tÊ|r'tm-Ër+*
L
i{r
Bijlage 2
55/398
Ontwerp woningen en bijgebouw
58/398
Bijlage 3
59/398
Schetsontwerp inrichting Kanaaldijk 7
Schetsplan Erfinrichting Kanaaldijk 7 Hattem
Schetsplan Kanaaldijk 7 - 10-02-2023
Inleiding Aanleiding Vanwege de geplande dijkversterking van de IJsseldijk door het waterschap, zal de bestaande boerderij gelegen op het erf aan de Kanaaldijk 7 gesloopt moeten worden. Hiervoor in de plaats zal een twee-onder-een-kap woning worden opgericht die wat verder naar achteren op de terp komt te liggen. De bestaande stallen zullen worden gesloopt. Er zal een nieuwe stal achter op het erf worden gebouwd.
Ligging Het gebied van de projectlocatie bevindt zich ten zuiden van Hattem in het overgangsgebied van de Veluwe naar de IJssel. Het erf ligt buitendijks in het stroomgebied van IJssel. De IJsseldijk grenst hier direct aan het Apeldoorns kanaal, die binnendijks loopt. Het erf bevindt zich dan ook op een terp, en ligt verhoogd in het landschap van de IJsselvallei. De projectlocatie bevindt zich aan de primaire waterkering van de IJssel tussen Wapenveld en Hattem, dit deel van de waterkering is deels gelegen langs het Apeldoorns kanaal. Dit deel van de IJssel-waterkering beschermt het gebied ten westen van het Apeldoorns kanaal tussen Wapenveld en Hattem tegen overstromingen vanuit de IJssel. Deze waterkering voldoet niet meer aan de landelijk geldende veiligheidseisen en dient daarom te worden verbeterd. De dijkverbetering is opgenomen in het landelijke hoogwaterbeschermingsprogramma, en dient uiterlijk in 2022 te zijn uitgevoerd. (bron: Projectplan Waterwet Verbetering IJsseldijk Apeldoorns kanaal).
Impressie van de nieuwe woningen (door: Architectenbureau Karssing, Hattem)
Reliëf Het gebied omvat een aantal hogere delen. Ten oosten van de waterkering ligt de flank van een stuwwal. Net ten westen van de kering ligt het dekzandlandschap met verschillende dekzandruggen, en langs de IJssel zijn de rivierduinen gelegen. In hoofdlijn loopt het gebied van west naar oost langzaam af. De projectlocatie ligt op een terp (rood omcirkeld op de afbeelding hiernaast).
Hoogtekaart met de projectlocatie rood omcirkeld
2
Schetsplan Kanaaldijk 7 - 10-02-2023
Overzicht ligging projectlocatie (rood omcirkeld)
Schetsplan Kanaaldijk 7 - 10-02-2023
3
Landschap Historie De locatie bevindt zich in de IJsselvallei, die van oudsher een gedifferentieerd en kleinschalig karakter had. Onder invloed van ruilverkavelingen en dijkversterkingen is dit kleinschalige karakter in het algemeen wel wat aangetast. Toch is het landschap ter plaatse van de projectlocatie door de jaren heen in de kern niet veel veranderd. Hier bevindt zich ook de IJssellinie. Dit was een waterlinie uit de Koude Oorlog, die ons land moest beschermen tegen een mogelijke Russische invasie. Met het in werking zetten van dit plan zou een 127 kilometer lange en drie tot tien kilometer brede strook land tussen Nijmegen en Kampen onder water worden gezet. Hierdoor zou de opmars van de Russen worden vertraagd en kregen de geallieerden tijd om Nederland te hulp te schieten.
De projectlocatie aangegeven op de kaart van 1900
De projectlocatie aangegeven op de kaart van 1957
4
Schetsplan Kanaaldijk 7 - 10-02-2023
De projectlocatie aangegeven op de kaart van 2021
De projectlocatie aangegeven op de kaart van 1900. Er is op dat moment nog geen bebouwing op de locatie aanwezig. Aan de zuidkant van de locatie loopt een pad vanaf de dijk naar het oosten. De percelen zijn onregelmatig van vorm en bestaan met name uit weidegrond.
Op de kaart van 1930 is duidelijk te zien dat het pad aan de zuidkant van het (nu bestaande) erf op een (dwars)dijk ligt. Deze dijk loopt naar het oosten waar deze overgaat in een hoger gelegen, beboste stroomrug. Langs sommige percelen zijn boomsingels te zien (zwarte stippels langs perceelgrenzen).
De kaart van 1950 geeft duidelijk de contouren van de dijk langs het Apeldoorns kanaal aan. Aan de voet van de dijk die ten zuiden van de projectlocatie loopt is nu een waterloop te zien. Uit de kaart lijkt het erop dat het perceel waarop zich de projectlocatie bevindt aan de noordzijde begrensd wordt met een bomenrij. Percelen zijn kleiner geworden (meer afwatering nodig?) en ten oosten van de locatie is een bos aangelegd.
In de topografische kaart van 1957 is te zien dat bebouwing op het erf is opgericht. De dijk ten zuiden van het erf is deels verdwenen, deze loopt niet meer door naar het hoger gelegen bosje. Ook het aangeplante bosperceel is niet meer aanwezig. Het nieuwe erf ligt verhoogd in het landschap aansluitend aan de bestaande dijken. Schetsplan Kanaaldijk 7 - 10-02-2023
5
Landschap (vervolg) Natuurwaarden in het gebied
Groenstructuurvisie gemeente Hattem
Het erf grenst aan Natura 2000-gebied Rijntakken (deelgebied Uiterwaarden IJssel) welke hier is aangewezen als vogelrichtlijngebied. De IJssel is een zijtak van de Rijn en loopt van Arnhem tot aan het Ketelmeer. De overstromingsduur en -frequentie variëren sterk van jaar tot jaar. Zandige kalkrijke oeverwallen en rivierduinen worden afgewisseld met kleiige, vlakke stroomdalen. Kenmerkende natuur voor de noordelijke IJssel is stromende nevengeulen met fonteinkruiden en rijk begroeide stilstaande wateren; overstromingsvlakten met natte graslanden, moeras en zachthoutooibos; en droge soortenrijke graslanden op oeverwallen en stroomruggen. De Hattemerpoort vormt een ecologische verbinding tussen dit Natura 2000-gebied en Natura 2000-gebied Veluwe. Het project Hattemerpoort is nu afgerond. De aanleg van nieuwe natuur krijgt een vervolg binnen het project ‘Hoenwaard2030’ van Waterschap Vallei en Veluwe.
De projectlocatie ligt in het deelgebied ‘Buitengebied, polders in de uiterwaarden’. Dit is een open landschap met plassen, houtwallen en graslanden in een microreliëf van oude geulen, stroomruggen, tichelgaten en ophogingen. Bij hoog water staan de uiterwaarden grotendeels onder water. Alleen de Hezenberg en de wal langs de IJssel steken er dan nog bovenuit. In de Uiterwaarden zijn in de loop van de tijd aan de Hoenwaardseweg, die op een rivierrug ligt, meerdere huizen en boerderijen gebouwd. Het gewenste beeld wordt als volgt omschreven: Een open landschap met een ecologische uitstraling, waarin het microreliëf tot uiting komt. Groen bij boerenerven dat past bij uiterwaardenlandschap zoals hagen, windsingels en bomen, bloemrijk gras langs bermen en bij greppels en enkele solitaire bomen langs wegen.
Binnen het provinciale Natuurbeheerplan is het gebied aangewezen voor 'droge dooradering'. Het is voor het bevorderen van soorten van het droge deel van het natuurtype dooradering belangrijk om bomen, struwelen en ruigte/randen te creëren en/of in stand te houden door periodiek onderhoud uit te voeren. Ook het beheer van perceelranden (met name die aan de zuidkant gelegen en) grenzend aan de dooradering kan van groot belang zijn voor deze soorten. Een kruidenrijke rand of ruigte langs een landschapselement komt bijvoorbeeld de vegetatieheterogeniteit ten goede en voor veel soorten daarmee foerageer- en voortplantingsgeschiktheid. Door de dijkversterking neemt de geschiktheid van het gebied iets af voor kleine marterachtigen (bunzing, hermelijn en wezel). Dit komt doordat binnen het ruimtebeslag van de nieuwe dijk variatie in vegetatie verloren gaat, en er een eenvormiger en kaler dijktalud voor terugkomt. Door het aanbrengen van kleinschalige landschapselementen en beheer (bijvoorbeeld hagen, houtwallen, takkenrillen, ruigtestroken of -hoekjes, zoomvegetaties langs bosjes) kan de geschiktheid van het leefgebied behouden blijven. (bron: Projectplan Waterschap)
6
Schetsplan Kanaaldijk 7 - 10-02-2023
Erven in de IJsselvallei Het boerenerf was van oudsher praktisch ingericht. De siertuin bevond zich aan de voorzijde van het erf. Daarnaast kwamen andere beplantingselementen voor zoals moestuinen, fruitbomen, notenbomen, lei/knotlindes als zonnescherm en meidoornhagen voor de veekering. De moestuin bevond zich meestal aan de voorzijde of zijkant van het erf en was omgeven door een (meidoorn)haag om het vee buiten te houden. De erven in de IJsselvallei hebben vaak een markante solitaire boom voor de boerderij staan zoals een beuk, plataan, kastanje, esdoorn of linde. Op veel erven in de IJsselvallei zijn deze kenmerkende eigenschappen nog aanwezig.
Toelichting schetsontwerp Het nieuwe erf zal bestaan uit een twee-onder-een-kap woning en een schuur op het achtererf. De nieuwe dijk komt parallel ten oosten van de bestaande dijk te liggen. Hierdoor zal de beschikbare ruimte op het erf afnemen. Het erf wordt namelijk niet vergroot, maar behoudt de bestaande contour.
Aan de voet en halverwege het talud kunnen verspreid een aantal solitaire heesters geplant worden. Tussen deze heesters door blijft dan zicht mogelijk vanaf de terp naar het omliggende landschap. De heesters zorgen voor schuilmogelijkheden voor diverse kleine diersoorten en vogels. Hierbij worden inheemse soorten toegepast zoals meidoorn, hondsroos, vuilboom en (struik)wilg. Ook deze groenstructuur zal een bijdrage leveren aan de droge dooradering van het landschap.
Omdat het erf in oppervlakte afneemt vanwege de dijkversterking, is de ruimte die overblijft voor een groene invulling beperkt. Daarnaast loopt er aan de noordzijde van het erf een (gas)leidingtracé waar beperkingen gelden ten aanzien van het planten van (diepwortelende) bomen.
Aan de oostkant van de terp kunnen (achter de schuur, aan de voet van de terp) enkele bomen op een rij worden geplant. Hiervoor zijn soorten geschikt die passen bij het uiterwaardenlandschap, bijvoorbeeld wilg, populier of es.
Uitgangspunten
Een van de kwaliteiten van het erf is het uitzicht over het uiterwaardengebied richting de IJssel. Dit uitzicht moet ook vanuit de nieuwe woningen beleefbaar blijven. Daarnaast houden de bewoners paarden op het land rond het erf. Ook hiervoor is toezicht vanaf het erf nodig.
Schetsontwerp In de bestaande situatie zijn 3 erfinritten aanwezig. Deze hebben een functie ten behoeve van de woning (boerderij), het agrarisch bedrijf en als ontsluiting van het achterland. In de nieuwe situatie zal de middelste inrit komen te vervallen. Het blijft echter wel mogelijk om hier post of pakketten af te geven. De voordeuren zitten immers aan de voorzijde van de woningen, dus het is niet praktisch als bezorgers daar dan via de zijkant naar toe moeten. De twee inritten aan weerszijden van het erf hebben dan een functie ten behoeve van de woningen en tevens ter ontsluiting van het achterland. De bewoners parkeren dan aan de zijkant van de woningen. Door middel van een haag zullen de parkeerplaatsen groen ingepast worden.
Een boomgaard zal niet gerealiseerd kunnen worden op dit erf vanwege de beperkte ruimte, maar in de achtertuinen is wel ruimte om enkele (fruit)bomen toe te voegen. Deze soorten komen van oudsher veel voor als solitaire boom op de erven in de IJsselvallei. Op het zuidelijk gelegen erf kunnen enkele bomen aan de rand van de tuin geplant worden. Hiervoor kunnen wat kleiner blijvende boomsoorten gekozen worden zoals sierpruim, meelbes, meidoorn (hoogstam) of pluimes. In de zuidoostelijke hoek van het erf zou wel een grotere solitair geplant kunnen worden zoals linde, kastanje of beuk. Deze soorten komen van oudsher veel voor op de erven in de IJsselvallei. Op de volgende bladzijde is de plattegrond van de nieuwe situatie weergegeven met daarnaast verschillende referentiebeelden.
Het talud van de terp zal ingevuld worden met bloemrijk gras. Dit wordt 1 tot 2 keer per jaar gemaaid. Bij voorkeur gefaseerd zodat insecten en andere dieren tijdens het maaien een schuilplek kunnen zoeken. Dit sluit mooi aan bij de bloemrijke bermen die langs de nieuwe dijk gerealiseerd worden en het levert een bijdrage aan de droge dooradering van het landschap.
Schetsplan Kanaaldijk 7 - 10-02-2023
7
Schetsontwerp bloemrijk talud
vrijstaande heesters
pp geschoren haag
bomenrij
tuin schuur/stal
Apeldoorns Kanaal tuin
boom
Parkeren auto’s aan het zicht onttrekken
pp
Kanaaldijk
nieuwe dijktracé
talud
8
Schetsplan Kanaaldijk 7 - 10-02-2023
0
10
20 m
Referentiebeelden Het erf De voorzijde van het erf wordt omzoomd met een geschoren haag van haagbeuk. Aan de zijkanten van het erf wordt ook een haag geplant. Hier zou ook een meer landschappelijke haag passen zoals meidoorn of veldesdoorn. Deze kan desgewenst wat minder vaak gesnoeid worden zodat een losser beeld ontstaat. In de tuinen kunnen wat kleinere bomen geplant worden zoals sierkers, magnolia of krent. In de zuidoostelijke hoek van het zuidelijke erf is ruimte om een grote solitair te planten zoals linde, kastaje of beuk. Haag van meidoorn (of veldesdoorn) langs de zijkant van de tuin
Geschoren haag van beuk aan de voorzijde van het erf
Solitair in de zuidoost hoek van het erf
Overgang naar landschap Het talud van de terp zal ingevuld worden met bloemrijk gras. Aan de voet of op de helling van het talud kunnen enkele solitaire heesters geplant worden zoals meidoorn, hondsroos of een struikwilg.
Hondsroos (Rosa canina) als solitaire heester op het talud
Meidoorn (Crataegus monogyna) als solitaire heester
Enkele verspreid staande heesters
Overgang naar landschap Aan de achterzijde van het erf kunnen (achter de schuur) enkele bomen op een rij aan de voet van de terp geplant worden. Deze zorgen voor een visuele verbinding van het erf met het landschap. Geschikte soorten zijn wilg, es of els.
Talud bestaande uit een bloemrijke weide
Groepje wilgen (achter de schuur aan de voet van de terp)
Salix alba ‘Sericea’ wordt circa 6-10 m hoog Schetsplan Kanaaldijk 7 - 10-02-2023
9
Einde Zonnepark Groenekan
70/398
Bijlage 4
71/398
Geluidsonderzoek onderstation Liander Kanaaldijk 1a
Uitbreiding OS Hattem Kanaaldijk Geluidonderzoek
Rapportnummer F 22449-4-RA-001 d.d. 11 oktober 2022
Uitbreiding OS Hattem Kanaaldijk Geluidonderzoek
opdrachtgever
Qirion B.V.
rapportnummer
F 22449-4-RA-001
datum
11 oktober 2022
referentie
GL/KKr/AvdS/F 22449-4-RA-001
verantwoordelijke ir. G.W. Lassche opsteller
ing. K.J. Kramer +31 85 82 28 508 k.kramer@peutz.nl
peutz bv, postbus 7, 9700 aa groningen, +31 85 822 85 00, groningen@peutz.nl, www.peutz.nl kvk 12028033, opdrachten volgens DNR 2011, lid NLingenieurs, btw NL.004933837B01, ISO-9001:2015
mook – zoetermeer – groningen – eindhoven – düsseldorf – dortmund – berlijn – nürnberg – leuven – parijs – lyon
F 22449-4-RA-001 2
Inhoudsopgave 1
Inleiding en samenvatting
4
2
Uitgangspunten
5
2.1
Beschrijving bestaande inrichting en omgeving
5
2.2
Geprojecteerde uitbreidingen
6
2.3
To e t s i n g s k a d e r s
8
2.3.1
Activiteitenbesluit
8
2.3.2
Ve rg u n n i n gp l i c h t e n g e l u i d z o n e W g h
9
2.3.3
Natura2000 Gebied
10
2.3.4
Laagfrequent geluid
11
3
Metingen
13
3.1
Algemeen
13
3.2
Meetmethode en meetinstrumenten
13
3.3
Meetresultaten
14
4
Berekeningen
15
4.1
Geluidbronsterkten
15
4.2
Rekenmodellen
16
4.3
Langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus
17
4.4
Beoordeling
20
5
Voorstel zoneg rens
22
6
Conclusie
24
F 22449-4-RA-001 3
1
Inleiding en samenvatting In opdracht van Qirion B.V. is een akoestisch onderzoek verricht in verband met de geprojecteerde uitbreidingen van het 150/10 kV onderstation van Liander, gesitueerd aan de Kanaaldijk 1A te Hattem. Liander is voornemens om OS Hattem uit te breiden met extra transformatorvermogen. Deze uitbreiding betreft onder andere het bijplaatsen van drie 150/20 kV-transformatoren met een vermogen van elk 80 MVA. De ontwikkelingen van het nieuwe station zullen in twee fasen plaatsvinden. In de eerste fase zullen twee nieuwe 150/20 kV-transformatoren geplaatst worden, in de tweede fase aanvullend een derde 150/20 kV-transformator. In de huidige situatie bedraagt het totale gelijktijdig te schakelen vermogen van de transformatoren minder dan 200 MVA. Het station is in die situaties niet vergunningplichtig voor het aspect milieu. De voorschriften uit het Activiteitenbesluit zijn van toepassing. Vanaf fase 1 wordt het totale gelijktijdig te schakelen vermogen van de transformatoren hoger dan 200 MVA. Het station wordt dan vergunningplichtig voor het aspect milieu en bovendien geldt een zoneringsplicht in het kader van de Wet geluidhinder. In dit rapport wordt een voorstel voor een geluidzone gedaan. Op basis van verrichte geluidmetingen en door Qirion verstrekte gegevens is een rekenmodel opgesteld.
Met behulp van het rekenmodel is de vanwege het onderstation optredende geluidbelasting in de omgeving berekend voor de verschillende bedrijfssituaties voor zowel de huidige als de mogelijke toekomstige situaties. Ten tijde van de metingen was sprake van een lage elektrische belasting op het transformatorstation ten gevolge van duurzame opwek in de omgeving. Derhalve was het niet mogelijk de geluidbronsterkten te bepalen voor vollast bedrijf met de bestaande transformatoren. Op basis van ervaringsgegevens met vergelijkbare transformatoren is een aanname gedaan. In het najaar zullen in opdracht van Liander validatie metingen plaatsvinden bij een hogere elektrische belasting om na te gaan of de aanname klopt. Na oplevering van fase 1 wil Liander eveneens geluidmetingen verrichten om te valideren of er wordt voldaan aan de berekende geluidniveaus. Uit het onderzoek blijkt dat de voor de huidige en de toekomstige situaties berekende langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus voldoen aan de toepasselijke grenswaarden uit het Activiteitenbesluit. De geluidniveaus in zowel de bestaande als de toekomstige varianten worden grotendeels bepaald door de geluidbijdrage van huidige transformatoren Tr1 en Tr2. Ten aanzien van de geluidniveaus in het natura2000 gebied worden geen knelpunten voorzien. F 22449-4-RA-001 4
2
Uitgangspunten
2.1 B e s c h r i j v i n g b e s t a a n d e i n r i c h t i n g e n o m g e v i n g
Het 150/10 kV station van Liander is gelegen aan aan de Kanaaldijk 1A te Hattem. Rondom het transformatorstation zijn enkele woningen gelegen, waarbij de meest nabijgelegen woningen gelegen zijn ten westen en zuiden van de inrichting. In de onderstaande figuur 2.1 is de ligging van het onderstation ten opzichte van de omgeving aangegeven. f2.1 Ligging 150/10 kV station van Liander ten opzichte van nabije omgeving 5
Liander 1 2
3
4
De meest nabijgelegen woningen bevinden zich op circa. 10 à 20 m afstand van de inrichting. Het betreft hier de woningen aan de Kanaaldijk nrs. 1 en 1m (positie 1) en Kanaaldijk nrs. 3 en 5 (positie 2). Op 125 m ten zuiden van de inrichting bevindt zich een woning aan de Kanaaldijk nr. 7 (positie 3). Op 440 m afstand ten zuidoosten van de inrichting bevinden zich woningen aan de Belt, nrs. 2 en 4 (positie 4). Ten noordoosten bevindt zich verder nog een woning aan de Hezenberg nr. 4 (positie 5) op 175 m afstand. Overige woningen bevinden zich op grotere afstand van de inrichting.
F 22449-4-RA-001 5
De relevante geluidbronnen op het station van Liander zijn een tweetal 150/10 kVtransformatoren van 66 MVA per stuk (Tr1 en Tr2), zie figuur 2.2. Van de beide transformatoren wordt er steeds één belast. De tweede transformator is redundant (nullast). De transformatoren zijn voorzien van koelventilatoren waardoor ONAF-bedrijf (Oil Natural Air Forced) mogelijk is. De transformatoren zijn aan drie zijden voorzien van betonnen scherfmuren met een hoogte van 5,25 m (driezijdige cel, noordoostzijde open). f2.2 Situering 150/10 kV transformatoren Tr1 en Tr2
TR52 TR51
ebouw
Tr1
g Hoofd
Tr2
2.2 G e p r o j e c t e e r d e u i t b r e i d i n g e n
Liander is voornemens het station gefaseerd uit te breiden met een 20 kV verdeelinstallatie en drie 150/20 kV transformatoren om de in de toekomst benodigde capaciteit te realiseren De uitbreiding gaat plaatsvinden op het westelijke deel van het station, zie figuur 2.3. Ten behoeve van de uitbreiding zullen ook twee stroken land aangekocht worden. Deze stroken zijn aangegeven in groen. Het maaiveld van de huidige inrichting ligt hoger dan een groot deel van de omgeving. Ter plaatse van de uitbreidingen zal het land ook opgehoogd worden en zelfs hoger komen te liggen dan het bestaande deel. In onderhavig onderzoek wordt hier rekening mee gehouden. In bijlage 1 zijn in de invoergegevens van het rekenmodel de hoogtelijnen gepresenteerd.
F 22449-4-RA-001 6
f2.3 Lay-out uitbreidingslocatie en aanduiding verschillende uitbreidingsfasen (150/20/10 kV-station)
perc iding Uitbre
eel
Tr3 – Fase 1
uw perc iding Uitbre
Tr1
ebouw
gebo
Tr5 – Fase 2
Tr2
g Hoofd
20 kV
Tr4 – Fase 1
eel
In fase 1 zullen twee 150/20 kV transformatoren (Tr3 en Tr4), met een vermogen van elk 80 MVA, en een 20 kV-gebouw worden geplaatst. Ook zal het perceel uitgebreid worden. In fase 2 zal een derde 150/20 kV transformator (Tr5), met een vermogen van 80 MVA worden bijgeplaatst. De nieuw te plaatsen transformatoren worden aan drie zijden voorzien van scherfmuren (driezijdige cel, oostzijde en bovenzijde open). De hoogte van de scherfmuren bedraagt 6,5 m ten opzichte van het maaiveld. Het te plaatsen 20 kV-gebouw heeft een hoogte van 3,9 m. De nieuwe transformatoren worden niet voorzien van koelventilatoren waardoor uitsluitend ONAN-bedrijf (Oil Natural Air Forced) mogelijk is. De voorgenomen uitbreidingen hangen samen met de voorziene toename in elektriciteitsvraag. Op basis van de verwachte elektriciteitsvraag zijn in dit onderzoek, op verzoek van Liander, de volgende (maximale) bedrijfssituaties beschouwd (zie tabel 2.1).
F 22449-4-RA-001 7
t2.1 Overzicht beschouwde varianten
Rekenvarianten huidige en toekomstige situatie Tr1
Tr2
Tr3
Tr4
Tr5
Totaal
Omschrijving
66 MVA
66 MVA
80 MVA
80 MVA
80 MVA
MVA
1
Huidige bedrijfsvoering
Nullast
Vollast
–
–
–
66 (1x0 + 1x66)
Koelventilatoren Tr2 in dag- en avondperiode in bedrijf
(0 %)
(100 %) –
–
–
132 (2x66)
–
292 (2x 66+2x 80)
2
3
Huidige bedrijfsvoering 'worst-case',
Vollast
Vollast
Koelventilatoren Tr1 en Tr2 in dag- en avondperiode in bedrijf
(100 %)
(100 %)
Fase 1, plaatsen Tr3 en Tr4, Tr1 t/m Tr4 gehele etmaal belast 100%/80% *100%/80% *100%/80% *100%/80% * koelventilatoren in nacht uit
5
Fase 2, plaatsen Tr5, Tr1 t/m Tr5 gehele etmaal belast
100%/80% *100%/80% *100%/80% *100%/80% *100%/80% * 372 (2x 66+3x 80)
koelventilatoren in nacht uit * 100% (vollast) in de dag- en de avondperiode en 80% in de nachtperiode
Zoals blijkt uit de tabel wordt in beginsel uitgegaan van volledige belasting van de in bedrijf zijnde transformatoren. Eén en ander is evenwel afhankelijk van zowel vraag als aanbod van elektriciteit. Gedurende een groot deel van het etmaal zullen de transformatoren minder worden belast waardoor ook sprake zal zijn van een enigszins lagere geluidemissie. Dit geldt met name voor de nachtperiode waar sprake is van een lagere vraag naar elektriciteit en bovendien een lager aanbod van bijvoorbeeld zonne-energie. In een 'worst case'-benadering wordt in de dag- en de avondperiode uitgegaan van volledige belasting en in de nachtperiode een belasting van ten hoogste 80 % van de transformatoren. Tr1 en Tr2 zijn voorzien van koelventilatoren en derhalve is zowel ONAN-bedrijf (Oil Natural, Air Natural) als ONAF-bedrijf (Oil Natural, Air Forced) mogelijk. In alle varianten wordt bij de belaste transformatoren uitgegaan van bedrijf met koelventilatoren in de dag- en avondperiode. In de nachtperiode zijn de koelventilatoren normaliter niet in bedrijf. De nieuw te plaatsen transformatoren Tr3 t/m Tr5 zijn niet voorzien van koelventilatoren. Voor deze transformatoren is derhalve alleen ONAN-bedrijf mogelijk. 2.3 T o e t s i n g s k a d e r s
2.3.1 A c t i v i t e i t e n b e s l u i t
In de huidige situatie en bij toekomstfase 1 is sprake van een buiten opgesteld, gelijktijdig in te schakelen vermogen minder dan 200 MVA. Gelet daarop gelden voor het transformatorstation rechtstreeks de geluidgrenswaarden volgens het Activiteitenbesluit.
F 22449-4-RA-001 8
Met betrekking tot geluid zijn de volgende voorschriften van toepassing (alleen de in dit kader relevante artikelen zijn weergegeven):
2.3.2 Ve r g u n n i n g p l i c h t e n g e l u i d z o n e W g h
Voor de toekomstige uitbreidingen fase 1 en fase 2 geldt dat het gelijktijdig in te schakelen elektrische vermogen van de buiten opgestelde transformatoren meer dan 200 MVA bedraagt. Vanaf dat moment valt de inrichting onder categorie 20.1.b van onderdeel C van bijlage I van het Besluit omgevingsrecht (verder te noemen: Bor). De inrichting is daarmee vergunningplichtig voor het aspect milieu. Op het transformatorstation zijn dan de bepalingen van de Wet geluidhinder van toepassing, te weten: – ter plaatse van woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen geldt voor de geluidbelasting een voorkeursgrenswaarde van 50 dB(A) (ten hoogste 50 dB(A) in de dagperiode, 45 dB(A) in de avondperiode en 40 dB(A) in de nachtperiode); – ter plaatse van de zonegrens geldt een harde grenswaarde van 50 dB(A) voor de geluidbelasting ten gevolge van alle installaties op het gezoneerde terrein. Hierbij wordt in de regel volgens de Wet geluidhinder geen rekening gehouden met het karakter van het geluid. In onderhavige situatie is het betreffende terrein nog niet gezoneerd in het kader van de Wet geluidhinder. De resultaten van het onderhavige onderzoek kunnen als basis dienen voor de vast te stellen zonegrens. Deze zonegrens dient ten minste de eigen terreingrenzen van de inrichting(en) en de 50 dB(A) etmaalwaardecontouren te omvatten van alle mogelijke bedrijfssituaties.
De geluidbelasting van het 'industrieterrein' (het terrein van het transformatorstation) mag op de zonegrens nooit meer bedragen dan 50 dB(A) etmaalwaarde. Het terrein tussen de zonegrens en het 'industrieterrein' geldt als de zone. Bij vergunningverlening zullen de ten gevolge van het transformatorstation optredende geluidbelastingen (langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus) worden getoetst aan deze zone.
F 22449-4-RA-001 9
Zoals eerder opgemerkt gaat de Wet geluidhinder in principe uit van toetsing aan de zone exclusief toepassing van een toeslag voor het karakter van het geluid. Transformatorgeluid wordt in het algemeen beoordeeld als tonaal van karakter waardoor bij beoordeling in het kader van de Omgevingsvergunning voor het onderdeel milieu (voorheen Wet milieubeheer) een toeslag (K1) van 5 dB van toepassing zal kunnen zijn (e.e.a. mede afhankelijk van het achtergrondniveau en de plaatselijke 'waarneembaarheid' van de tonaliteit). Om eventuele conflicterende toetsingen te voorkomen zou in onderhavig geval overwogen kunnen worden om de zonegrens inclusief toeslag voor het tonale karakter van het geluid vast te stellen. De toetsing aan de zonegrens zal in dat geval ook inclusief toeslag voor het tonale karakter geschieden. Deze benadering kan alleen worden toegepast indien het station de enige inrichting is op het te zoneren 'industrieterrein'. Dit is hier het geval. 2.3.3 N a t u r a 2 0 0 0 G e b i e d
Het transformatorstation van Liander grenst aan natura2000 gebied Rijntakken. Voor het natura2000 gebied dat rechtstreeks grenst aan het transformatorstation geldt de vogelrichtlijn. In onderstaand figuur 2.4 is het Natura2000 gebied aangeduid. f2.4 Natura2000 gebied rondom OS Hattem
Er bestaat geen wetgeving of normstelling voor natura2000 gebieden met betrekking tot geluideisen. Een vaak gebruikte indicator betreft het langtijdgemiddelde geluidniveau over het gehele etmaal, zonder 5 dB correctie voor de avondperiode respectievelijk 10 dB correctie voor de nachtperiode, uitgedrukt als LAeq,24uur. Een eventuele toeslag voor de tonaliteit van het geluid is niet aan de orde.
F 22449-4-RA-001 10
Aangenomen wordt1, dat bij geluidniveaus van LAeq,24uur lager dan 42 dB(A) vogels niet worden gestoord. Een drempelwaarde van 42 dB(A) geldt voor broedvogels van gesloten landschappen (bosvogels) en een drempelwaarde van 47 dB(A) geldt voor broedvogels van open gebieden (oa. weidevogels). Hoewel de drempelwaarden bepaald zijn bij onderzoek naar wegverkeerslawaai, worden de drempelwaarden ook gebruikt voor industrielawaai. Specifieke onderzoeken naar vogelverstoring met betrekking tot transformatorgeluid zijn voor zover bekend niet verricht. Hierbij wordt in dit onderzoek een rekenhoogte gehanteerd van 1,5 meter boven het maaiveld. 2.3.4 L a a g f r e q u e n t g e l u i d
De laatste jaren is er meer aandacht voor laagfrequent geluid. Laagfrequent geluid is geluid met een frequentie beneden de 125 Hz. Geluid met frequenties onder 20 Hz wordt infrageluid genoemd; de waarneming is dan niet als geluid te herkennen maar meer als ‘druk op de oren’ of als trilling. Hoogspanningsstations (met name transformatoren) produceren laagfrequent geluid. De genoemde installaties bezitten relatief veel geluidenergie bij 100 Hz en hogere harmonischen daarvan (200 Hz en volgende veelvouden van 100 Hz). Dit houdt direct verband met de netfrequentie van 50 Hz. De bijdrage van 50 Hz aan het totale geluidniveau in dB(A) is over het algemeen niet relevant. Dit geldt ook voor de frequenties buiten de 100 Hz en hogere harmonischen. In het kader van laagfrequent geluid zijn voor hoogspanningsstations derhalve alleen de geluidniveaus bij 100 Hz van belang. Deze frequentie vormt het overgangsgebied tussen laagfrequent geluid en 'normaal geluid'. Daardoor worden de laagfrequente geluidniveaus bij hoogspanningsstations al beperkt door de normstelling in dB(A) (hoge geluidniveaus bij 100 Hz zullen al snel leiden tot een overschrijding van de norm in dB(A)). Voor de beoordeling van laagfrequent geluid bestaat nog geen wettelijke grondslag. Indien nodig worden maatregelen getroffen om aan de geldende geluidsnormen die voortvloeien uit de landelijke regelgeving te voldoen.
In bijzondere gevallen kan bij klachten en bezorgdheid over laagfrequent geluid aansluiting worden gezocht bij de Vercammen-curve. De Vercammen-curve is een richtlijn voor laagfrequent geluid op basis van (geobjectiveerde) hinder. Dit is echter geen wettelijke norm. De Vercammen-curve sluit aan bij de binnen woningen op grond van de Wet geluidhinder toelaatbare geluidniveaus. In nagenoeg alle situaties waarin de Vercammen-curve wordt gehanteerd, wordt uitgegaan van de curve behorend bij een toelaatbaar binnenniveau van 25 dB(A). Uit jurisprudentie (zie onder andere uitspraak 201904583/1/R d.d. 13 mei 2020 van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State) volgt dat dit een geaccepteerde methode is om de hinder vanwege laagfrequent geluid te beoordelen. In onderstaande tabel worden de waarden van de Vercammen-curve voor 25 dB(A) gegeven. Het betreft hier de waarden voor de binnen geluidgevoelige ruimten optredende geluidniveaus. 1 Reijnen, R., Foppen, R. en G. Veenbaas. 1997. Disturbance by traffic of breeding birds: evaluation of the effect and considerations in planning and managing road corridors. Biodiversity and Conservation. 6:567-581. F 22449-4-RA-001 11
t2.2 Overzicht referentiewaarden laagfrequent geluid
Waarde toetscurve (in dB) per tertsband met middenfrequentie (in Hz) Vercammen-curve 25 dB(A) continu
25
31,5
40
50
63
80
100
125
Hz
65
60
55
50
46
42
39
36
dB
In deze situatie is dan de toetswaarden bij 100 Hz relevant, dat wil zeggen 39 dB op basis van de Vercammen-curve. In dit onderzoek zal aandacht worden besteed aan het aspect laagfrequent geluid.
F 22449-4-RA-001 12
3
Metingen
3.1 A l g e m e e n
Op vrijdag 8 april 2022 zijn geluidmetingen verricht aan de transformatoren Tr1 en Tr2 op OS Hattem. De geluidmetingen hadden tot doel het vaststellen van de geluidemissie van de relevante geluidbronnen. Tijdens de metingen was sprake van de volgende belastingen van de transformatoren: − Meting 1: Tr1 nullast, Tr2 belast met ca. 13 MVA (circa 20% belast); − Meting 2: Tr2 nullast, Tr1 belast met ca. 7 MVA (circa 10% belast). De elektrische belasting van het transformatorstation was ten tijde van de metingen laag. Een en ander heeft ermee te maken dat er sprake was van relatief veel duurzame opwek in de omgeving, hierdoor worden de transformatoren minder belast. De koelventilatoren zijn handmatig in bedrijf gesteld om de geluidemissie van de koelventilatoren te bepalen. 3.2 M e e t m e t h o d e e n m e e t i n s t r u m e n t e n
De geluidmetingen voldoen aan de voorschriften zoals aangegeven in de 'Handleiding meten en rekenen industrielawaai' uit 1999 (HMRI 1999). Uitgegaan is van methode II van de Handleiding. Gelet op het tonale karakter van het geluid afkomstig van transformatoren is hierbij, conform HMRI 1999, tijdens de metingen aan de transformator de microfoon bewogen over een aantal meters om zo de invloed van het 'staande golf'-patroon ('interferentie') te minimaliseren. De metingen werden uitgevoerd met behulp van de volgende instrumenten: – Precision Sound Level Meter, fabricaat Brüel & Kjær, type 2250 met microfoon, fabricaat Brüel & Kjær, type 4189, met windbol; – Akoestische ijkbron, fabricaat Brüel & Kjær, type 4231. In het laboratorium werden de metingen geanalyseerd met behulp van Analyse software Spectralyzer, door Peutz. De gebruikte precisiegeluidmeetapparatuur voldoet aan de in de Handleiding meten en rekenen industrielawaai aangewezen norm IEC 651:1979. Genoemde norm is vervangen door IEC 60651:2001. De nauwkeurigheid van de geluidniveaumeter bedraagt volgens IEC 60651 klasse 1 voor de tertsbanden met middenfrequentie van 50 t/m 80 Hz ± 1,5 dB, voor de tertsbanden met middenfrequenties van 100 t/m 4000 Hz ± 1 dB, voor de tertsband van 5000 Hz ± 1,5 dB, en voor de tertsbanden van 6300 Hz, 8000 Hz en 10000 Hz, respectievelijk +1,5 dB tot -2 dB, +1,5 dB tot -3 dB en +2 dB tot -4 dB.
F 22449-4-RA-001 13
De gebruikte precisiegeluidmeetapparatuur voldoet tevens aan de thans geldende IEC 61672-1:2002 voor klasse 1. De akoestische ijkbron geeft een geluidniveau van 93,8 (± 0,25) dB bij 25 °C en van 93,8 (± 0,35) dB bij 10 °C of 40 °C bij een frequentie van 1000 (± 15) Hz. 3.3 M e e t r e s u l t a t e n
De resultaten van de meest relevante metingen zijn weergegeven in tabel 3.1. t3.1 Resultaten van meest relevante metingen, verricht d.d. 8 april 2022 Meetpositie T1 rondom in cel, nullast
Gemeten LAeq in dB(A) 59 à 61
T1 voorvlak, nullast
53
T1 rondom in cel, belast
60
T1 voorvlak, belast
53
T1 rondom in cel, belast – Koelventilatoren in bedrijf T1 voorvlak, belast – Koelventilatoren in bedrijf T2 rondom in cel, nullast
63 à 66 55 58 à 61
T2 voorvlak, nullast
53
T2 rondom in cel, belast
58 à 60
T2 voorvlak, belast T2 rondom in cel, nullast – Koelventilatoren in bedrijf T2 voorvlak, nullast – Koelventilatoren in bedrijf
53 66 à 71 61
Tevens zijn enkele metingen op 'grotere afstand' van de transformatoren verricht, o.a. ter validatie van het akoestische rekenmodel. De gemeten geluidniveaus werden enigszins beïnvloed door omgevingsgeluid (wegverkeerslawaai, vogels en wind). Omdat transformatorgeluid zich manifesteert bij de specifieke frequentie van 100 Hz en veelvouden daarvan (200 Hz, 300 Hz etc.), is de geluidbijdrage van de transformatoren op het totale aanwezige geluidniveau daarom vastgesteld met behulp van smalbandanalyses (FFT-analyses).
F 22449-4-RA-001 14
4
Berekeningen
4.1 G e l u i d b r o n s t e r k t e n
Op basis van de meetresultaten geluidbronsterkten bepaald:
zijn
voor
de
transformatoren
de
volgende
− Tr1: 79 dB(A) bij nullast, 84 dB(A) bij vollast (ONAN-bedrijf ) en 81 dB(A) voor de koelventilatoren; − Tr2: 79 dB(A) bij nullast, 84 dB(A) bij vollast (ONAN-bedrijf ) en 84 dB(A) voor de koelventilatoren; Ten tijde van de metingen was sprake van een lage elektrische belasting op het station. Derhalve was het niet mogelijk de geluidemissie te bepalen bij vollast bedrijf. Op basis van ervaringsgegevens en metingen aan vergelijkbare transformatoren, is uitgegaan van een toename van 5 dB indien de transformator volledig wordt belast, ten opzichte van nullast. Een toename van 5 dB wordt beschouwd als 'worst-case'. Indien de transformatoren voor 80% worden belast (in de nachtperiode) wordt 'worst-case' uitgegaan van een toename van 4 dB (dat wil zeggen: 1 dB lager dan bij vollast). Desalniettemin zal in het najaar aan de hand van geluidmetingen bij een hogere belasting gevalideerd worden of de aanname klopt. In het najaar is er minder duurzame opwek waardoor de transformatoren hoger worden belast. Na het in bedrijf nemen van fase 1 zullen er eveneens geluidmetingen worden verricht ter validatie. Betreffende de nieuwe transformatoren wordt uitgegaan van een geluidbronsterkte van 70 dB(A) bij nullast en 79,5 dB(A) bij vollast. Deze geluidbronsterkte zal als geluideis worden opgelegd aan de leverancier van de transformatoren (garantiewaarde in de opdrachtspecificatie).