NIEUWE VERSIE 11.1 bijlage 1 Definitieve jaarstukken 2020.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2020
Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
2
Terug naar deze inhoudsopgave? Dat kan op iedere pagina via dit icoon.
INHOUDSOPGAVE (klik op het hoofdstuk om er rechtstreeks naar toe te gaan)
Paragrafen
Kerngegevens Inleiding
A. Lokale heffingen B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing C. Onderhoud kapitaalgoederen D. Financiering E. Bedrijfsvoering F. Verbonden partijen G. Grondbeleid H. Interbestuurlijke toezicht I. Nog uit te voeren werken J. Aanwending onvoorzien
Jaarverslag 2020 1. Bestuur en ondersteuning 2. Veiligheid 3. Verkeer, vervoer en waterstaat 4. Economie 5. Onderwijs 6. Sport, cultuur en recreatie 7. Sociaal domein 8. Volksgezondheid en milieu 9. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
Jaarrekening 2020 Balans Toelichting op de balans WNT verantwoording Taakveldenrealisatie Toelichting balansinvesteringen SiSa verantwoording Overzicht baten en lasten per taakveld Verklaring onafhankelijke accountant
3
Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
KERNGEGEVENS Gegevens 31 december 2019
Gegevens 31 december 2020
C) FINANCIËLE STRUCTUUR
A) SOCIALE STRUCTUUR Aantal inwoners
15.722
15.807
2019
2019
2020
2020
Totaal
Per inwoner
Totaal
Per inwoner
waarvan
van 0 - 3 jaar
523
474
Gewone uitgaven
61.400.000
3.905
68.360.000
4.324
van 4 - 16 jaar
2.265
2.226
Opbrengst OZB
3.680.400
234
3.733.455
236
van 17 - 64 jaar
8.937
8.992
1.909
32.116.788
2.032
3.997
4.115
Algemene uitkering gemeentefonds
30.010.017
van 65 jaar en ouder
Vaste schuld
54.816.667
3.486
48.666.667
3.078
Aantal periodieke bijstandsgerechtigden
515
526
Reserves
29.371.624
1.868
31.457.779
1.990
Voorzieningen
8.388.058
534
9.958.850
630
Aantal medewerkers in SW-bedrijven
81
69
B) FYSIEKE STRUCTUUR Oppervlakte gemeente in ha.
38.768
38.768
168
168
2.496
2.496
45
45
36.103
36.103
Aantal woningen
7.810
8.038
waarvan
in Harlingen
7.322
7.497
in Midlum
277
304
in Wijnaldum
211
237
Aantal woongebouwen
613
616
Aantal woonschepen
16
16
6.000
6.000
waarvan
binnenwater land historische stadsof dorpskern buitenwater
Lengte van waterwegen (historisch water) in meters
4
Inleiding
Samenvatting financieel resultaat jaarrekening
Voor u liggen de jaarstukken 2020. Het college legt met de jaarstukken verantwoording af over de realisatie van de plannen in de begroting en over de financiële resultaten van de uitvoering van deze plannen. Het jaar 2020 was door de pandemie een bijzonder jaar, waarin we alle zeilen hebben moeten bijzetten om niet alleen de kwaliteit van dienstverlening op niveau te houden maar ook om de extra taken als gevolg van de pandemie goed uit te voeren. Gelukkig heeft het Rijk de gemeente met een aantal steunpakketten financieel gecompenseerd voor de extra uitgaven, waardoor Corona per saldo geen negatieve invloed heeft op het resultaat van de jaarrekening. We zien terug op een bewogen jaar waarin we -ondanks Corona- belangrijke stappen hebben kunnen zetten in de realisatie van projecten, als bijvoorbeeld de ontwikkeling van de Westerzeedijk.
Saldo begroting in de primitieve begroting 2020:
13.000 V
Resultaat van de begrotingswijzigingen in 2020:
319.000 V
Saldo begroting na de laatste begrotingswijzigingen (raad 09-12):
332.000 V
Jaarrekeningresultaat 2020:
3.576.000 V
Verschil:
3.244.000 V
Toelichting op het resultaat De in oktober 2019 door de gemeenteraad vastgestelde begroting 2020 had een positief exploitatieresultaat van € 13.000. In loop van het jaar is de gemeenteraad door middel van tussentijdse begrotingswijzigingen geïnformeerd over noodzakelijke aanpassingen van ramingen in de lopende exploitatie. Per saldo waren deze aanpassingen € 319.000 voordelig, waardoor het geraamde voordelige exploitatieresultaat van € 13.000 steeg naar een saldo eenmalige middelen’ van € 332.000.
De jaarstukken 2020 bestaan zoals u gewend bent uit het jaarverslag en de jaarrekening.
Specificatie van de begrotingswijzigingen x 1.000 gedurende 2020 (per saldo € 319.000 voordelig):
Het jaarverslag bestaat uit een programmaverantwoording en de paragrafen. In de programmaverantwoording leest u per programma wat er terecht is gekomen van de plannen en in de paragrafen staat belangrijke informatie waarmee u inzicht krijgt in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico’s. De jaarrekening bestaat uit de balans en een toelichting daarop, de verantwoording over de Wet Normering Topinkomens (WNT), een overzicht van baten en lasten, een overzicht van structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves, de taakveldenrealisatie en de zogeheten sisa-verantwoording. Sisa is de afkorting voor Single information, Single audit. We krijgen als gemeente extra geld om specifiek beleid van de Rijksoverheid uit te voeren. De verantwoording over de besteding van dit geld verloopt via de Sisa-systematiek. Bij de jaarrekening treft u ook de controleverklaring van de accountant aan. We sluiten het jaar 2020 af met een positief resultaat van € 3.576.000
5
18e begrotingswijziging
Rente verbouw loods Nieuwe Willemshaven
25e begrotingswijziging
Financieel perspectief 2020:
1N
Lagere rentelasten door aangetrokken geldlenig
31 V
Hogere opbrengst Onroerende Zaakbelastingen
67. V
Precariobelasting (kabeltax)
757 V
Algemene uitkering gemeentefonds
338 V
Sociaal domein
819 N
Invoering wet verplichte GGZ
17 N
27e begrotingswijziging
Subsidie stichting Harlingen Sail (beleefcentrum)
10 N
28e begrotingswijziging
Coronamaatregelen: Geen haven- en kadegelden bruine zeilvaart
80 N
Geen forfaitaire heffing toeristenbelasting
35 N
Geen precario terrassen
55 N
Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
29e begrotingswijziging
Aanstellen concerncontroller
34e begrotingswijziging
Financiële doorlichting lopende exploitatie:
15 N
Opbrengsten secretarieleges
60 N
Verkoop perceel grond Oostpoort
328 V
Inhuur juridische procedures en adviezen
109 N
Inhuur team VVH
32 N
Dividend BNG
80 N
Lagere opbrengst parkeerheffingen door corona
178 N
Algemene uitkering gemeentefonds
887 V
Kerkenvisie
Het jaarresultaat is uiteindelijk € 3.576.000 voordelig geworden, hetgeen € 3.244.000 hoger is dan het nog niet bestemde bedrag aan eenmalige middelen, dat resulteerde na de in de raadsvergadering van 9 december vastgestelde laatste update van de begroting. Wat zijn de belangrijkste oorzaken van het positieve verschil van € 3.244.000 Specificatie belangrijkste afwijkingen: 1. automatisering (onderhoud software)
85 N
2. dotatie in voorziening pensioenen/wachtgelden voormalige wethouders
326 N
3. inhuur juridische deskundigheid en adviezen
29 N
25 N
4. huisvesting binnendienst, diverse aanschaffingen
59 N
Tweede Kamerverkiezingen 2021
37 N
Onvoorzien structureel 2019
30 V
5. slotuitkering ontwikkelingsmaatschappij Westergo (- vennootschapsbelasting)
Onvoorzien structureel 2020
10 V
6. algemene uitkering gemeentefonds
145 V
Beschikking over de reserve sociaal domein
900 V
7. parkeeropbrengsten
123 V
Huur brandweerkazerne
16 V
8. dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren
40 N
Opbrengsten eilandparkeren (De Ried BV)
65 N
9. vrijval reserves
60 V
Extra verkeersmaatregel i.v.m. corona
35 N
10. (per saldo) vrijval diverse onderhoudsvoorzieningen
225V
Detachering Westergo
12 V
11. gladheidsbestrijding
29 V
Lagere opbrengst toeristenbelasting
28 N
12. vrijval voorziening N31
119 V
Lagere huuropbrengsten sportaccommodaties
231 N
13. herinrichting F. Domela Nieuwenhuisstraat
38 V
14. haven- en kadegelden maatschappelijke havens
96 N 39 N
2.671 V
Specifieke Uitkering Stimulering Sport (SPUK)
28 N
15. leerlingenvervoer
Subsidie De Skûle Welzijn
68 N
16. Correctie balanspost ‘nog te betalen’
299 V
Sociaal domein: prognose 2020
901 N
17. onderhoud openbaar groen
56 N
Sociale voorziening
191 N
18. Sociaal domein
251 V
Aanvullende bijdrage FUMO
39 N
19. Invoering wet verplichte GGZ
30 V
Leges omgevingsvergunningen
51 N
20. Definitieve afrekening van de dienst SoZaWe 2020
281 V
Gereserveerde lasten (vervangings)investeringen
73 V
21. Jeugdgezondheidszorg
27 V
22. begraafrechten
33 N
Lagere afschrijvingskosten
68 V
23. structuur- en bestemmingsplannen
71 V
Rentekosten
8N
24. volkshuisvesting
41 V
25. omgevingsvergunningen
29 V
Saldo
26. Personeel: salarissen/inhuur derden etc.
319 V 6
1.021 N
27. Nog uit te voeren werken 28. Per saldo voordelen op de overige begrotingsposten Saldo
533 V
5. Slotuitkering ontwikkelingsmaatschappij Westergo: € 2.671.000 V In 2020 is de ontwikkelingsmaatschappij Westergo opgeheven en is financieel afgerekend met de 2 participanten, de gemeente Harlingen en BNG Gebiedsontwikkeling. De gemeente ontvangt:
56 V 3.244 V
Meer gedetailleerde uitleg over de verschillen vindt u terug in de jaarrekening bij het onderdeel taakveldenrealisatie.
1. Een winstuitkering:
Toelichting belangrijkste afwijkingen:
2. Een afkoopsom overdracht zeewering:
€ 355.000
3. Vergoeding nog te maken exploitatiekosten:
€ 247.000
4. Een afkoopsom overdracht wegen
€ 57.000
Totaal:
Programma 1, bestuur en ondersteuning
€ 2.294.000
€ 2.953.000
Na aftrek van de over de winst geraamde verschuldigde vennootschapsbelasting, waarvoor een verplichting is opgenomen van € 225.000, en de dotatie van de afkoopsom wegen in de voorziening wegen resteert een bedrag van € 2.671.000 ten gunste van het rekeningsaldo.
1. Automatisering: € 85.000 N Door steeds meer ICT-aanschaffingen en jaarlijkse licenties zijn de kosten automatisering hoger uitgevallen dan het geraamde budget. Voorts zijn extra kosten gemaakt voor het thuiswerken door het gemeentepersoneel (laptops, monitoren) als gevolg van de coronapandemie. In de begroting 2021 is rekening gehouden met de gestegen kosten voor ICTaanschaffingen en licenties . 2. Dotatie voorziening pensioenen/wachtgelden voormalige wethouders: € 326.000 N De actuariële berekening van de noodzakelijke hoogte van deze voorziening resulteert erin dat de hoogte van deze voorziening vanwege een verdere verlaging van de rekenrente per 1 januari 2021 met € 326.000 moet worden verhoogd. 3. Inhuur juridische deskundigheid en adviezen: € 29.000 N In de najaarsdoorlichting 2020 is de raming van € 61.000 verhoogd met € 109.000. De werkelijke kosten waren uiteindelijk € 29.000 hoger dan de bijgestelde raming. De extra kosten hangen samen met de volgende dossiers: Spaansen, Ludinga, Kimswerda, Van Meurs, borgstelling Port of Harlingen en omvorming Gemeenschappelijke Regeling voor het sociaal domein. 4. Exploitatiekosten huisvesting binnendienst: € 59.000 N Noodzakelijke aanpassingen in de gemeentelijke gebouwen als gevolg van de coronapandemie hebben geleid tot een overschrijding op het budget voor duurzame aanschaffingen.
Voorts waren de kosten van het gasverbruik (afrekening 2019) en de schoonmaakkosten hoger dan geraamd. 7
6. Algemene uitkering gemeentefonds: € 145.000 V Het verschil heeft voor een deel betrekking op oude jaren en voor een deel op 2020, als volgt gespecificeerd: Jaar 2018: € 39.879 Jaar 2019: € 22.204 Jaar 2020: € 83.348 Totaal € 145.431 De algemene uitkering over 2017 is inmiddels definitief vastgesteld. Door (positieve) bijstelling van een aantal maatstaven is over 2018 en 2019 nog extra algemene uitkering ontvangen. De algemene uitkering over 2018 en 2019 is echter nog niet definitief vastgesteld en kan dus in de loop van 2021 nog wijzigen. De (financiële) uitkomsten van de mei- en septembercirculaire 2020 zijn via de tussentijdse rapportages in de begroting 2020 verwerkt. De decembercirculaire 2020, die niet meer in de begroting 2020 verwerkt kon worden, liet een plus voor Harlingen zien van € 99.476. Het betrof voor het grootste deel gelden vanuit het 3e corona steunpakket. Tevens is in de decembercirculaire een vooraankondiging gedaan wat betreft een aantal nieuwe (compensatie)regelingen. Deze zijn dus nog niet verwerkt in de cijfers van de decembercirculaire, m.a.w. de financiële uitwerking per gemeente is nog niet bekend. Dit zal bekend worden op een later tijdstip c.q. verwerkt worden in een latere circulaire. Deze uitkomsten zullen dan ook in boekjaar 2021 verantwoord worden. Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
De raad is via een raadsinformatiebrief van de uitkomsten van de decembercirculaire op de hoogte gesteld. Ter dekking van de extra kosten van inhuur van handhavingsmedewerkers (ad. € 16.128) als gevolg van corona is bij de 2e viermaandelijkse financiële rapportage reeds een voorschot genomen op de extra inkomsten vanuit de decembercirculaire. Al met al leiden de mutaties over 2020 tot een verschil van € 99.476 – € 16.128 = € 83.348.
de reserve kan vrijvallen. 2. reserve Spaansen/Perseverantia: € 35.000. Het budget dat uit deze reserve wordt gedekt (gebiedsontwikkeling) is niet meer benodigd, zodat de reserve kan worden opgeheven. Programma 3, verkeer, vervoer en waterstaat. 10. Per saldo vrijval diverse onderhoudsvoorzieningen Bij een narekening van de diverse beheerplannen blijkt dat in sommige gevallen de voorziening moet worden opgehoogd (bruggen en havenwerken). Daartegenover staat dat een aantal voorziening te hoog blijken te zijn (straatverlichting en damwanden) waardoor bedragen vrijvallen.
7. Parkeeropbrengsten: € 123.000 V
De diverse parkeeropbrengsten laten per saldo een hogere opbrengst ten opzichte van ramingen zien van € 123.000. Dit bedrag kan als volgt worden gespecificeerd: Opbrengst parkeerbelasting
€ 8.000 V
Opbrengst parkeervergunningen
€ 115.000 V
Opbrengst parkeerautomaten
€ 10.000 V
Opbrengst parkeerterrein Westerzeedijk
€ 10.000 N
Totaal:
€ 123.000 V
11. Gladheidsbestrijding: € 29.000 V Door de zachte winter is nagenoeg geen beroep gedaan op het variabele deel van de kosten in het contract met Fryslân Miljeu.
In verband met de coronapandemie zijn in de 2e viermaandelijkse financiële rapportage de ramingen verlaagd: 1. parkeerbelasting: van € 60.000 naar € 45.000. Uiteindelijk is de opbrengst € 53.000 geworden. 2. parkeervergunningen: van € 226.000 naar € 189.000. Uiteindelijk is de opbrengst € 304.000 geworden. Deze stijging is toe te schrijven aan een toename van de werknemersvergunningen en de kraskaarten. 3. parkeerautomaten: van € 420.000 naar € 294.000. Uiteindelijk is de opbrengst € 304.000 geworden.
12. Vrijval voorziening N31: € 119.000 V In 2020 is de slotfactuur van de provincie ontvangen, een bedrag van € 819.000. In de voorziening N31 zat een bedrag van € 938.000, zodat een bedrag van € 119.000 ten gunste van het rekeningresultaat is vrijgevallen. 13. Herinrichting F. Domela nieuwenhuisstraat: € 38.000 V Op het budget voor deze herinrichting (€ 150.000) is € 38.000 overgebleven. 14. Haven- en kadegelden maatschappelijke havens: € 96.000 N De raming van de haven- en kadegelden voor de maatschappelijke havens (€ 383.000) is in de loop van 2020 met € 80.000 verlaagd als gevolg het niet heffen van haven- en kadegelden voor de Bruine Zeilvaart. Uiteindelijk is € 207.000 aan haven- en kadegelden ontvangen. Dit is € 96.000 minder dan de bijgestelde raming. Oorzaak is minder toeristische scheepvaart (riviercruises etc.).
8. Dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren: € 40.000 N Voor het op peil houden van de voorziening om in het toekomstige risico van oninbaarheid te voorzien is een dotatie van € 40.000 in de voorziening dubieuze debiteuren noodzakelijk. 9. Vrijval reserves: € 60.000 V Een tweetal reserves is ten gunste van het jaarrekeningsaldo vrijgevallen door volledig over het in deze reserve aanwezige saldo te beschikken: 1. reserve revitalisering Willemshaven: € 25.000. Dit project is in 2020 financieel volledig afgewikkeld. De nog openstaande provinciale subsidie is ontvangen, zodat
Programma 5, onderwijs 15. Leerlingenvervoer: € 39.000 N Door meer aanvragen, grotere afstanden en opwaardering van het contract met de vervoerder is het budget van € 304.000 met € 39.000 overschreden. 8
16. Correctie balanspost ‘nog te betalen’: € 299.000 V
Wmo € 202.000 N Jeugdwet € 134.000 V Apparaatslasten € 87.000 V ----------------------- € 91.000 N =============== € 251.000 V Een uitgebreide analyse van de afwijkingen in het sociaal domein is opgenomen onder het onderdeel taakveldenrealisatie.
Bij het opmaken van de rekening bleek dat een aantal begrote subsidiebedragen niet waren uitgegeven. Om te voorkomen dat deze budgetten, niet in het rekeningresultaat vervallen en ‘veilig te stellen’ voor het doel waarvoor ze zijn ingesteld, zijn deze bedragen opgenomen op de balans als ‘nog te betalen’. Bij de accountantscontrole blijkt dat dit onterecht is gedaan. Er is of geen aanvraag gedaan of geen beschikking afgegeven waardoor deze post niet opgenomen had mogen worden.
Programma 6, sport, cultuur en recreatie Programma 8, volksgezondheid en milieu 17. Onderhoud openbaar groen: € 56.000 N De vacatureruimte bij het team groenvoorziening is het afgelopen jaar ingezet voor begeleiding van groenprojecten, waardoor de voor het dagelijkse groenonderhoud beschikbare budgetten niet toereikend waren en zijn overschreden.
19. Invoering wet verplichte GGZ: € 30.000 V Van het budget van € 42.000 is € 30.000 niet uitgegeven. In de raming is ook een bedrag begrepen voor de inzet van het gebiedsteam voor casussen. Deze hebben zich in 2020 niet voorgedaan.
Programma 7, sociaal domein 20. Verwerking van de definitieve afrekening van de dienst SoZaWe 2020: € 281.000 V Op donderdag 17 juni bracht de Dienst zijn definitieve jaarrekening uit. Omdat de jaarrekening van de gemeente op dat moment nog niet is vastgesteld moet de financiële consequentie ervan nog in de stukken worden opgenomen. De afrekening van de Dienst blijkt € 281.000 gunstiger dan bij de voorlopige afrekening in februari 2021.
18. Sociaal domein: € 251.000 V Per saldo laten de afwijkingen binnen programma 7 een voordelig resultaat zien van € 251.000: Stelpost WMO € 100.000 V Bijzondere bijstand en minimabeleid € 100.000 V BUIG € 544.000 V TOZO € 114.000 N Sociale werkvoorziening, eenmalige bijdrage € 391.000 N Sociale werkvoorziening, corona compensatie € 37.000 V Beschermd wonen € 24.000 V Diverse overige posten € 42.000 V ----------------------- € 342.000 V (Voorlopige) jaarrekeningcijfers Dienst SoZaWe: Werk, Participatie en Inkomen € 151.000 N Armoedebestrijding € 41.000 V
21. Jeugdgezondheidszorg: € 27.000 V Als gevolg van de coronapandemie is slechts in geringe mate een beroep gedaan op het uitvoeringsbudget JOGG (Jongeren Op Gezond Gewicht). 22. Begraafrechten: € 33.000 N Er waren in 2020 minder uitgiftes en verlengingen van graven dan begroot.
9
Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
Programma 9, volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
27. Nog uit voeren werken: € 533.000 V Bij het opmaken van de jaarrekening bleek dat er nog een aantal budgetten in aanmerking komen voor overheveling naar 2021 als ‘nog uit te voeren werken’. Het totale over te hevelen bedrag bedraagt € 533.000, gespecificeerd als volgt:
23. Structuur en bestemmingsplannen: € 71.000 V Het budget ad € 48.000 voor het opstellen en herzien van bestemmingsplannen is niet helemaal aangesproken (V € 24.000). Voorts zijn van twee particuliere gebiedsontwikkelaars op basis van anterieure overeenkomsten vergoedingen gekregen voor de gemeentelijke kosten van deze gebiedsontwikkelingen (V € 47.000).
nr.
24. Volkshuisvesting: € 41.000 V Het budget voor projecten streekagenda Noordwest-Fryslân ad € 56.500 is niet volledig aangesproken (V € 26.000). Voorts is geen beroep gedaan op de geraamde bijdrage aan de provincie voor plattelandsprojecten ad € 15.000.
Omschrijving
Taakveld
bedrag
1
Verkiezingen Tweede Kamer 2021
020 burgerzaken
37.000
2
Aanleg kade van Harinxmakanaal
240 havens/waterwegen
150.000
3
Kerkenvisie
550 cultureel erfgoed
25.000
4
Klimaatmiddelen
740 milieubeheer
246.000
8
Duurzaamheid
830 bouwen en wonen
75.000
totaal:
533.000
Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar paragraaf I, nog uit te voeren werken.
25. Omgevingsvergunningen: € 29.000 V Voornamelijk als gevolg van een hogere opbrengst bouwvergunningen (€ 21.000) is op het begrotingsonderdeel omgevingsvergunningen een voordeel ontstaan.
28. Per saldo voordelen op de overige begrotingsposten: € 57.000 V.
Diversen
Het saldo van de overige afwijkingen tussen geraamd en werkelijk bedraagt € 57.000 voordelig. Het gaat hier om onderuitputting op uitgaven, meevallende inkomsten etc. In de taakveldenrealisatie hierna worden deze afwijkingen nader toegelicht.
26. Personeel: salarissen/inhuur derden etc.: € 1.021.000 N De oorzaken van dit nadeel zijn: 1. Hogere kosten inhuur derden: € 559.000. De belangrijkste oorzaken zijn: extra inhuur als gevolg van de coronapandemie (o.a. handhaving), enkele langdurige ziektegevallen, zwangerschap en veel vacatures waarin moest worden voorzien door de inhuur van personeel. Tot het genoemde bedrag van € 559.000 was de beschikbare financiële ruimte (reguliere begrotingsbudgetten inhuur, nog niet ingevulde vacatures, detacheringen, ziektegeldvergoedingen budget ziekteverzuim) niet toereikend. 2. Hogere salariskosten: € 249.000. 3. Kosten mobiliteitsverband: € 160.000. Van vier medewerkers is in 2020 het arbeidscontract beëindigd. Voor het begeleiden naar ander werk zijn voor betrokkenen kosten gemaakt, waarvoor tot een bedrag van € 160.000 geen dekking aanwezig was. 4. Kosten WW-rechten: € 52.000. Voor een tweetal medewerkers waarvan het dienstverband beëindigd is, zijn WWkosten vergoed aan het UWV. De gemeente is eigen risicodrager voor de WW.
Recapitulatie Totaalsaldo van baten en lasten
Primitieve begroting
Begroting na wijziging
Rekening 2020
Lasten
53.190
62.750
61.461
1.289 V
Baten
52.362
59.329
64.568
-5.239 V
828
3.421
-3.107
6.528 V
Toevoegingen reserves
2.310
9.235
6.899
2.336 N
Onttrekkingen reserves
3.138
11.380
7.369
4.012 N
Gerealiseerd resultaat
0
1.276
-3.576
4.852 V
Totaal saldo
Voordeel /Nadeel
Mutaties reserves:
10
PROGRAMMA 1 BESTUUR EN ONDERSTEUNING
Burgemeester Roel Sluiter en wethouder Paul Schoute
11
Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
Speerpunten
Wat hebben we in 2020 gedaan en wat hebben we bereikt?
1
Bouwen aan een toekomstbestendige dienstverlening.
2
Investeren in de kwaliteit van de organisatie en het verminderen van kwetsbaarheden.
3
Investeren in de vitaliteit van medewerkers en een aantrekkelijk werkgever zijn voor jong talent.
4
Investeren in versterking en vernieuwing van de lokale democratie.
5
Investeren in de reflectie op ons eigen functioneren.
In 2020 is het strategisch huisvestingsplan opgesteld. Het strategisch huisvestingsplan richt zich op twee uitgangspunten: 1. De nieuwe centrale huisvesting draagt bij aan een betere bezetting van de werkplekken en is de basis voor een toekomstbestendige organisatie, dienstverlening, samenwerking en aantrekkelijk werkgeverschap nu en in toekomst. 2. De gemeente Harlingen wil door het verduurzamen van de ambtelijke huisvesting een grote stap zetten naar een duurzame toekomst en hiermee een bijdrage leveren aan haar profilering.
Speerpunt 1 Aan de hand van het Strategisch huisvestingsplan heeft de raad op 2 september 2020 gekozen voor het uitwerken van scenario Centrum. Voor de realisatie van een nieuw stadskantoor voor de gemeente Harlingen is in oktober het plan van aanpak opgesteld voor de definitiefase. Een definitief besluit voor de ambtelijke huisvesting wordt medio 2021 verwacht.
Bouwen aan een toekomstbestendige dienstverlening
Wat hebben we in 2020 gedaan en wat hebben we bereikt? De dienstverlening van de gemeente Harlingen heeft in 2020 voor een groot deel bestaan uit een zo optimaal mogelijke dienstverlening bieden in tijden van Corona. De stappen die we voorgaande jaren hebben gemaakt zoals het zaakgericht werken en het plaats en tijdonafhankelijk werken, hebben ons enorm geholpen om hieraan te kunnen voldoen.
• •
•
De samenleving is continue in beweging en dit vraagt om een wendbare gemeente die mee kan bewegen in alle nieuwe ontwikkelingen. In 2020 zijn de voorbereidingen gestart voor het project Samen Harlingen. Het project Samen Harlingen richt zich op het professionaliseren en ontwikkelen van de organisatie en haar medewerkers om mee te kunnen in deze nieuwe ontwikkelingen. Denk hierbij aan bijvoorbeeld van buiten naar binnen denken (steeds meer samenwerken met burgers en bedrijven), het doorontwikkelen van (persoonlijk) leiderschap en nieuwe vormen van (interne en externe) samenwerking. In 2021 zal dit project zijn vervolg krijgen.
We hebben het digitaal loket parkeren succesvol geïmplementeerd met als resultaat dat het verlengen van de parkeervergunningen soepel verliep. De website is gemoderniseerd. De meest gevraagde onderwerpen zijn snel te vinden en de bezoeker kan nu met de juiste informatie een bijbehorende taak (dienst) gemakkelijk uitvoeren. In 2020 is het handboek vervanging opgesteld. Daarmee is een einde gekomen aan de dubbele (papier en digitaal) archivering van onze documenten. Het gescande (digitale) document is leidend en het papieren document wordt vernietigd.
Er is in 2020 structureel aandacht geweest voor privacy; het borgen hiervan begint met een goede bewustwording. Met alle teamleiders fysiek of digitaal overleg gevoerd om privacy gerelateerde onderwerpen te bespreken. In deze overleggen is ook aandacht gevraagd voor het scherp houden van medewerkers op dit vlak. Op SeaYou is zo’n 40 keer aandacht voor privacy geweest, waarbij de Europese Dag van de Privacy niet is vergeten. Ook is er aandacht geweest voor phishing e-mail. In 2020 is aan alle medewerkers een “nep phishing e-mail” gestuurd om te bewijzen dat deze grote (vervelende) consequenties voor een organisatie kan hebben.
Speerpunt 2 Investeren in de kwaliteit van de organisatie en het verminderen van kwetsbaarheden 12
Speerpunt 3
het evalueren van diverse participatietrajecten, en zullen in de tweede helft van 2021 de resultaten daarvan en het beleid zelf voorleggen aan de raad.
Investeren in de vitaliteit van medewerkers en een aantrekkelijk werkgever zijn voor jong talent.
Speerpunt 5
Wat hebben we in 2020 gedaan en wat hebben we bereikt?
Investeren in de reflectie op ons eigen functioneren
In 2020 is er met betrekking tot vitaliteit vooral gekeken naar de wensen en behoeftes van medewerkers in het kader van thuiswerken. We hebben onze medewerkers een hart onder de riem gestoken en hebben allerlei initiatieven georganiseerd zodat medewerkers zich betrokken bij de organisatie voelden en zodat de organisatie zicht had op hoe het met iedereen ging.
Wat hebben we in 2020 gedaan en wat hebben we bereikt? De gemeente Harlingen gebruikt het rekenkameronderzoek en het artikel 213a Gemeentewetonderzoek als reflectie op haar eigen functioneren. Het rekenkameronderzoek wordt uitgevoerd door de gemeenteraad, bij het art. 213a onderzoek neemt het college het initiatief. Het doel van artikel 213a is om doelmatiger en doeltreffender te werken, de transparantie te vergroten en de publieke verantwoording daarover te versterken. In 2020 hebben er vanwege Covid geen onderzoeken plaatsgevonden in het kader van art. 213a.
Speerpunt 4 Investeren in versterking en vernieuwing van de lokale democratie.
Wat hebben we in 2020 gedaan en wat hebben we bereikt? Harlinger indicatoren programma 1 We hebben ervaring opgedaan met verschillende vormen van burgerparticipatie. Een aansprekend en leerzaam voorbeeld is de gebiedsontwikkeling Westerzeedijk. Daarin hebben we gewerkt met een open planproces; inwoners en ondernemers hadden een adviserende rol ten aanzien van ideeën en plannen. Bij de inrichting van het gebied Balklandpark Noord was het juist een werkgroep van inwoners die zelf plannen ontwikkelde en voorlegde aan de gemeente via het principe van Right tot Challenge; “het recht om een product of dienst van de gemeente over te nemen als burgers denken dat zij dit slimmer, beter, goedkoper of anders kunnen doen” (website Harlingen, 2020). Andere recente praktijkvoorbeelden van participatie zijn onder andere de Stadstuin Harlingen en het herstructureringsplan Midlum en Wijnaldum.
Vitaliteit Indicator
Alle ervaringen die we de afgelopen jaren hebben opgedaan gebruiken we als basis voor een beleidsnota en praktische handreiking voor burgerparticipatie. Daarbij maken we gebruik van landelijke kennis over succesvolle burgerparticipatie en burgerinitiatieven. In het beleid sluiten we ook aan bij de Omgevingswet die een aantal eisen stelt aan de manier waarop gemeenten omgaan met participatie bij de omgevingsvisie, het omgevingsplan en omgevingsvergunningen. We zijn in 2020 gestart met de voorbereidingen van het beleid, onder andere door 13
2019
2020
Ziekteverzuim 25-35 jaar
3,80%
5,76%
Ziekteverzuim 35-45 jaar
5,91%
7,17%
Ziekteverzuim 45-55 jaar
2,18%
2,3%
Ziekteverzuim 55 plussers
7,22%
7,72%
Gemiddeld ziekteverzuim
4,62%
4,87%
Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
Dienstverlening Indicator*
Harlingen
Gemeente < 25.000 inw.
Digitale volwassenheid (inwoners)
64%.
72%
Digitale volwassenheid (ondernemers)
58%
58%
De cijfers hebben betrekking op 2018. Er heeft in 2020 geen onderzoek plaatsgevonden naar digitale volwassenheid * Bron; waarstaatjegemeente.nl. Het betreft hier de score die de gemeente behaalt op basis van de digitale volwassenheid van producten voor inwoners (en ondernemers) uitgedrukt in percentages.
Privacy Indicator Aantal gemelde datalekken
2019
2020
3
5
14
Algemene indicatoren Indicator
Eenheid
Bron
Rekening 2019
Rekening 2020
Begroting 2020
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
8,44
8,69
8,62
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
8,41
8,26
8,46
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
Eigen begroting
€ 943,23
€ 1.011,80
€ 849,47
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
Eigen begroting
41,55% € 3.526.210
48,65% €4.308.830
36,51% € 3.423.979
Overhead
% van totale lasten
Eigen begroting
10,37%
10,79%
10,78%
Financiën
x € 1.000
begroting voor wijz.
begroting na wijz.
rekening 2020
Saldo
Lasten
11.613
19.465
17.963
1.503
Baten
40.845
55.247
53.427
-1.820
29.232
35.782
35.465
-317
Gerealiseerd totaal van saldo baten en lasten
15
Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
16
PROGRAMMA 2 VEILIGHEID
Burgemeester Roel Sluiter
17
Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
Speerpunten 1
handhavers hebben zij uitstekend toegezien op het naleven van de regels door inwoners, ondernemers en bezoekers van onze stad. Tijdens het terrasseizoen zijn er ook gastheren/-dames ingehuurd om bezoekers van de binnenstad te wijzen op o.a. de vaste looproutes. De extra inzet van toezichthouders en gastheren/gastdames hebben onvoorziene kosten met zich meegebracht.
Een veilige woon- en leefomgeving voor alle inwoners en bezoekers van Harlingen.
Speerpunt 1 Een veilige woon- en leefomgeving voor alle inwoners en bezoekers van Harlingen.
Wat hebben we in 2020 gedaan en wat hebben we bereikt? Harlinger indicatoren programma 2
In april verscheen van de hand van het Aanjaagteam Ondermijning de Handreiking APV en ondermijning. De Algemene Plaatselijke Verordening van Harlingen is mede naar aanleiding daarvan op een aantal punten aangepast om de APV ondermijningsproof te maken.
Veiligheid Indicator Whatsapp groepen buurtpreventie
Ondanks dat COVID-19 van grote invloed is op de reguliere overleggen met de coördinatoren van buurtpreventie blijven de buurtpreventiegroepen onverminderd actief in Harlingen. Door COVID-19 hebben in 2020 geen reguliere overleggen met coördinatoren plaats kunnen vinden. Niettemin is buurtpreventie uitgebreid naar 22 actieve buurtpreventie groepen. De buurtpreventiegroepen functioneren goed en in een aantal wijken wordt gesurveilleerd. Regelmatig melden nieuwe buurtpreventieleden zich op de website van de gemeente om deel te nemen aan buurtpreventie. Voor de zomer is door het RIEC (Regionaal Informatie en Expertise Centrum) het integrale ondermijningsbeeld voor het basisteam Noordwest Fryslân opgeleverd. Het beeld laat zien welke ondermijnende activiteiten zich kunnen voordoen in de regio en welke e omstandigheden en gelegenheden het gebied kwetsbaar maken voor ondermijnende criminaliteit. Net als in twee andere gemeenten uit het basisteam Noordwest Fryslân is een start gemaakt met het plan van aanpak naar aanleiding van de aanbevelingen uit dit ondermijningsbeeld. Er is een begin gemaakt met de acties uit het uitvoeringsplan 2020 (van het integraal veiligheidsplan 2020-2023). Een aantal concrete zaken konden we door de pandemie niet uitvoeren.
Veel tijd en energie is gaan zitten in het uitvoeren, vertalen en handhaven van de noodverordeningen en overige Corona-gerelateerde zaken. Voor dat doel zijn er extra toezichthouders ingehuurd. Tezamen met onze eigen 18
2018
2019
2020
19
20
22
Algemene Indicatoren Indicator
Eenheid
Bron
Laatst bekende gegeven
Gemeente < 25.000 inw.
Verwijzingen Halt
Aantal per 10.000 jongeren
Bureau Halt 2019
64
110
Winkeldiefstallen
Aantal per 1.000 inwoners
CBS 2019
0,3
0,7
Geweldsmisdrijven
Aantal per 1.000 inwoners
CBS 2019
3,2
2,7
Diefstallen uit woning
Aantal per 1.000 inwoners
CBS 2019
1,0
2,0
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Aantal per 1.000 inwoners
CBS 2019
4,8
3,9
Financiën x € 1.000
begroting voor wijz.
begroting na wijz.
rekening 2020
Saldo
Lasten
1.480
1.446
1.471
-25
Baten
27
43
44
1
-1.453
-1.403
-1.427
-24
Gerealiseerd totaal van saldo baten en lasten
19
Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
20
PROGRAMMA 3 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT
Wethouder Harry Boon
21
Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
Speerpunten 1
Een veilige verkeersafwikkeling
2
Een goede bereikbaarheid van de stad en dorpen
3
Een evenwichtig en gebruiksvriendelijk parkeeraanbod afgestemd op de functies wonen, winkelen, werken, recreëren en lang parkeren waarbij de leefbaarheid van de stad en dorpen gewaarborgd is
4
Klimaatbestendig maken van waterbeheer
De Spoorstraat, tussen de Stationsweg en de Westerzeedijk, is een gebiedsontsluitingsweg (50 km) waar conform Duurzaam Veilig systematiek vrijliggende fietsvoorzieningen bij horen. In 2020 is gewerkt aan het ontwerp en voorbereidingen van dit project. De uitvoering is eind 2020 begonnen en is in 2021 gerealiseerd. Afgelopen jaar zijn we doorgegaan met het wegwerken van achterstallig onderhoud aan de wegen. Voorbeelden hiervan zijn de Horscamp en Barend Visserstraat.
Speerpunt 1 Een veilige verkeersafwikkeling
In Midlum en Wijnaldum heeft de Bouwvereniging nieuwe woningen gerealiseerd. Hierdoor is de wegenstructuur van de Andreasstrjitte (Wijnaldum) en Fonteinstraat (Midlum) aangepast.
Wat hebben we in 2020 gedaan en wat hebben we bereikt?
Bij de rioolwerkzaamheden in het Noorderkwartier zijn de Anjeliersstraat/ Liemendijk opnieuw ingericht.
In 2020 hebben wij verder gewerkt aan het project “Verbetering Kwaliteitsbeleving eilandtoerist”. Het project richt zich op de veerbootterminal, de route tussen de parkeerlocatie en de terminal en de inrichting van de parkeerlocaties. Door een onverwacht snelle ontwikkeling bij het eilandparkeren is de nadruk vooral op de overname van het eilandparkeren per 1 januari 2021 komen liggen (Zie verder Speerpunt 3).
In 2020 is de entree van de Westerzeedijk nabij camping Zeehoeve aangepast door de rijbanen uit te buigen en te voorzien van een tussenberm. Samen met RSG Simon Vestdijk is het plan uitgewerkt voor het herinrichten van de Koningin Julianastraat. Dit plan is besproken met de omwonenden. Samen met de herinrichting van de Koningin Wilhelminastraat, Prins Bernhardstraat en de Prinses Margrietstraat worden deze straten in 2021 en 2022 aangepakt.
Eind 2020 heeft de raad ingestemd met de Mobiliteitsvisie. Deze Mobiliteitsvisie zet een stip op de horizon voor het mobiliteitsbeleid voor de komende 10 jaar, met een concreet uitvoeringsprogramma voor de komende vijf jaar. De Mobiliteitsvisie is integrale opvolger van zowel de Nota Parkeerbeleid 2016 als voor het Gemeentelijk Verkeer – en Vervoerplan 2011. Met behulp van een enquête en informatiebijeenkomsten hebben we zoveel mogelijk informatie verzameld om zo een goed beeld te krijgen van de huidige situatie en de ervaren knelpunten. Ook is er nog specifiek gesproken met ondernemers tijdens een bijeenkomst van Ondernemend Harlingen. Op termijn stelt de gemeente Harlingen een omgevingsvisie op met een integrale benadering voor de samenhang tussen ruimtelijke en sociale vraagstukken. De Mobiliteitsvisie dient daarbij als belangrijke input voor het hoofdstuk mobiliteit.
Het budget “klein verkeersleed” is in 2020 besteed aan het oplossen van diverse klachten. Eén daarvan is het instellen van een parkeerschijfzone aan de Midlumerlaan. Ook zijn er verkeersremmers aangebracht in de Achlumerdijk en de Leeuwerik. Daarnaast zijn er ook weer enkele zogenaamde dukdalven aangeschaft. In juni zijn de beheerplannen Wegen en Openbare Verlichting door de raad vastgesteld. Met deze beheerplannen is het onderhoud voor de komende vijf jaar gewaarborgd.
22
Speerpunt 2
Verder zijn we in 2020 druk geweest met de voorbereidingen van de planvorming en herinrichting van de “Witte Kas” (voortaan “P2” genoemd). Samen met bewoners is gewerkt aan een optimale ontsluiting van P1 en P2 via het Skieppedykje en de aanleg van in- en uitstaphaltes voor de pendelbus. Ten behoeve van P3 hebben we percelen aangekocht van Drijfhout en De Jong.
Een goede bereikbaarheid van de stad en dorpen
Wat hebben we in 2020 gedaan en wat hebben we bereikt? In 2020 is begonnen met de realisatie van het fietspad Wijnaldum – Midlum. In het voorjaar van 2021 wordt de fietstunnel gerealiseerd.
We hebben de parkeersituatie bij Zeerobben / TC Ready aan de Achlumerdijk in 2020 aanzienlijk verbeterd. De parkeercapaciteit is nabij de toegang naar Zeerobben uitgebreid. Onderdeel van het bestuursakkoord is de realisatie van een parkeerverwijssysteem voor de bezoekers van onze stad. In 2020 hebben we het schetsontwerp verder uitgewerkt. De planning is dat we in 2021 kunnen plaatsen.
Samen met de provincie Fryslân en buurgemeente Waadhoeke is er ingezet op de aanleg cq opwaardering van de snelfietsroute Harlingen-Franeker-Leeuwarden. De definitieve route is bepaald en de probleemlocaties zijn in beeld gebracht. Uit oogpunt van vergroening van de mobiliteit hebben we in 2020 het aantal parkeerplaatsen waar men de elektrische auto kan opladen uitgebreid met oplaadplekken aan de Westerzeedijk (parkeerterrein), Noorderhaven (noordzijde, nabij Raadhuisbrug) en Zuiderhaven. Tevens zijn in 2020 de voorbereidingen gestart om samen met de provincie Fryslân en bijna alle Friese gemeenten een gezamenlijke aanbesteding voor oplaadvoorzieningen in het openbaar gebied op te starten.
Speerpunt 4 Klimaatbestendig maken van waterbeheer
Wat hebben we in 2020 gedaan en wat hebben we bereikt? Bij elk nieuw project is klimaatadaptatie tegenwoordig een belangrijk item dat we meenemen in de plannen. Een aantal voorbeelden van klimaatbestendige maatregelen die in 2020 uitgevoerd zijn: • Aanleg watergangen rondom stadstuin Kimswerderweg (waterberging); • Aanleg wadi’s bij uitbreiding Harlinger bos; • Aanleg waterafvoermogelijkheid bij achtertuinen Oude Trekweg 37-75 (knelpunt wateroverlast); • Aanleg hemelwaterriool Vaartweg; • Aanleg hemelwaterriool Anjelierstraat/Liemendijk; • Afkoppelen dakafvoeren nieuwbouwhuizen Fonteinstraat Midlum Het proces om te komen tot een klimaatbestendige inrichting is niet van vandaag op morgen te realiseren. De doelstelling is om de gemeente Harlingen voor 2050 klimaatbestendig in te richten. Dit willen we realiseren door jaarlijks bij alle projecten het aspect klimaatadaptatie mee te nemen en kansen te benutten als die zich voordoen.
Speerpunt 3 Een evenwichtig en gebruiksvriendelijk parkeeraanbod afgestemd op de functies wonen, winkelen, werken, recreëren en lang parkeren waarbij de leefbaarheid van de stad en dorpen gewaarborgd is.
Wat hebben we in 2020 gedaan en wat hebben we bereikt? 2020 heeft voor een groot deel in het teken gestaan van de voorbereiding op de overname van de exploitatie en het beheer van het eiland- en bruine vloot parkeren. Het betreft hier de locaties aan de Harlingerstraatweg, de parkeergarage Waddenpromenade en de parkeerlocatie voor de Bruine Vloot aan de Westerzeedijk. We hebben twee Europese aanbestedingen uitgevoerd: voor nieuwe parkeerapparatuur en voor het parkeerbeheer. Er is veel werk verzet maar de exploitatie van het parkeerterrein in eigen beheer is een feit! 23
Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
Harlinger indicatoren programma 3 Wegen Indicator
omschrijving
2019
2020
Onderhoudsniveau wegen
Het bedrag aan achterstallig onderhoud per m2 areaal
€ 1,61
€1,58
Financiën x € 1.000
begroting voor wijz.
begroting na wijz.
rekening 2020
Saldo
Lasten
5.676
5.744
6.176
432-
Baten
2.021
1.599
2.657
1.058
Gerealiseerd totaal van saldo baten en lasten
3.654-
4.144-
3.518-
626
24
PROGRAMMA 4 ECONOMIE
Wethouder Paul Schoute
25
Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
Speerpunten 1
Zorgen voor meer werkgelegenheid en een goed vestigingsklimaat voor bedrijven.
2
Bevordering toerisme
de hoogste versnelling. Zo is er gewerkt aan een alliantieovereenkomst voor de potentiele deelnemers aan het PAC. Ook is er een PAC-arbeidspool gerealiseerd. PAC deelnemende bedrijven kunnen straks gebruik maken van een aantal extra voordelen om werknemers via de pool in te lenen, of een ontwikkelingsplek te bieden. Werd in eerste instantie de citymarketeer vanuit economische zaken nog tijdelijke aangesteld, inmiddels is de citymarketeer in vaste dienst. Hij is intussen samen met de ondernemers druk aan de slag met de toeristische website, social media en citydressing.
Speerpunt 1 Zorgen voor meer werkgelegenheid en een goed vestigingsklimaat voor bedrijven
Wat hebben we in 2020 gedaan en wat hebben we bereikt? De corona pandemie zorgt er voor dat de economie wereldwijd zware klappen krijgt. Door verschillende maatregelen en een lock-down zijn verschillende sectoren hard getroffen, zo ook in Harlingen. De gemeente heeft diverse maatregelen genomen om het bedrijfsleven te ondersteunen. We hebben meegewerkt aan de uitbreiding van de terrassen, corona maatregelen op de Voorstraat getroffen en de Grote Bredeplaats autoluw gemaakt. Financiële ondersteuning was er voor de Bruine zeilvloot (kwijtschelden haven en kadegeld) , de horeca (geen heffing precario) en sportverenigingen (geen huur accommodaties) In deze tijden is een aantal geplande acties, werkzaamheden anders verlopen dan van tevoren gepland. Waren nog voor corona de bezoeken aan bedrijven met de wethouder van Economische Zaken geïntensiveerd, in 2020 heeft er geen enkel bedrijfsbezoek meer plaats kunnen vinden. Via de inmiddels gebruikelijke digitale weg zijn in de tweede helft van het jaar wel een aantal bestuurlijke overleggen geweest.
De verbouwing van loods 5 is gestart in 2020 en nadert binnenkort zijn voltooiing. De noodzakelijke aanpassingen zijn van algemene aard. Carex heeft aangegeven met meerdere partijen in gesprek te zijn, die zich na de verbouwing, in de loods willen vestigen. Op 12 maart is het ‘Convenant bedrijventerreinen Noordwest 12 maart 2020’ vastgesteld. Tegelijkertijd hebben ook de gemeenten de Waadhoeke en Leeuwarden ermee ingestemd. En vervolgens heeft ook de provincie Fryslân akkoord gegeven. Na een lange en soms ook wel moeizame periode van dialoog ligt er nu een convenant waarmee bedrijventerrein Oostpoort uitgebreid kan worden met 10 hectaren. Met de afgesproken ontwikkelingen in de regio van totaal ca. 21 ha. voor dit jaar blijft een tekort bestaan in de regio tot 2030 (bij ongewijzigde prognose) van totaal ca. 10,1 ha. Harlingen zelf, kent met de toekenning en aanleg van Oostpoort 3 geen tekorten in de periode tot en met 2030. Inmiddels is de procedure om te komen tot een bestemmingsplan weer opgepakt. In navolging van de regionale afstemming van de uitbreiding van bedrijventerreinen is er, ook weer in samenwerking met de provincie, onderzoek gedaan naar de toekomstbestendigheid van de bestaande bedrijventerreinen. De gemeente Harlingen heeft, voor de volledigheid, naar alle bedrijventerreinen een verdiepend onderzoek naar veroudering en toekomstbestendigheid laten uitvoeren.
Dit onderzoek is uitgevoerd door de Stec Groep. Vanwege corona heeft de provincie dit onderwerp uitgesteld, maar eind 2020 zijn de gesprekken weer opgestart. Daarbij is het idee opgevat om ons in eerste instantie te richten op de verduurzaming. De Friese gemeenten en de provincie hebben een RetailDeal opgesteld en
Het ondernemersprogramma heeft in afgeslankte vorm plaats kunnen vinden. Het programma is aangepast/ uitgebreid, waardoor ondernemers die daar behoefte aan hadden, geholpen konden worden bij het inzichtelijk maken van hun financiële situatie. Zodoende werd het hen bijvoorbeeld mogelijk gemaakt om op een juiste wijze een aanvraag te doen op de steunmaatregelen van het Rijk. Voor het Participatie Acceleratie Collectief (PAC) is er begin 2020 een verkennende bijeenkomst op het stadhuis geweest . Door de corona crisis is de doorontwikkeling van dit collectief enigszins tot stilstand gekomen. Bedrijven die interesse hadden in deelname aan dit collectief, werden nu geconfronteerd met grote problemen, en moesten andere prioriteiten stellen. Wel hebben we met Pastiel en De dienst verder gewerkt om het PAC verder te concretiseren op vorm en inhoud. Zodra de ondernemers weer lucht en ruimte hebben, kunnen we meteen schakelen naar 26
Speerpunt 2
ondertekend. De Provincie Fryslân en de Friese gemeenten willen hiermee een bijdrage leveren aan de vitaliteit van binnensteden en de leefbaarheid van kernen. Voor de uitvoering heeft de provincie een subsidieregeling in het leven geroepen. De gemeente Harlingen heeft in 2020, in overleg met Ondernemend Harlingen, een subsidieverzoek ingediend voor een tijdelijke aanstelling van een citymanager. Deze citymanager zou zich dan bezig moeten gaan houden met het verbeteren van de presentatie van de winkels en de beeldkwaliteit in de binnenstad. Het verbeteren van de inrichting, een compacter centrum en het tegengaan van leegstand. Wij zijn nog in afwachting van de eventuele toekenning van de subsidie. Het adviesbureau Public Result heeft in opdracht van de gemeenten Harlingen en Waadhoeke de sociaaleconomische situatie in de regio Noardwest Fryslân in kaart gebracht en een SWOT-analyse gemaakt. Naast het verzamelen van data, zijn er ondernemers geënquêteerd en bijeenkomsten georganiseerd. De analyse is uitgevoerd onder begeleiding van een klankbordgroep waarin het onderwijs, overheid en bedrijven vertegenwoordigd zijn. De resultaten daarvan zijn tijdens de webinair van 10 juni 2020 gepresenteerd aan de raad en belanghebbenden. In de tweede helft van 2020 is er in het vervolg hierop een actieplan economie opgesteld.
Dit actieplan heeft een langdurig karakter en samenwerking met de partners uit het onderwijs en het bedrijfsleven is cruciaal. De hoop is er dat hiervoor goede afspraken gemaakt kunnen worden over ieder zijn inzet en inbreng. Het actieplan is begin 2021 aan de raad gepresenteerd. Ook is er in 2020 gestart met het project Brede Welvaart. Het project wordt in Noardwest Fryslân verband uitgevoerd en levert informatie op verschillende beleidsvlakken. De monitor brengt de regionale situatie in beeld ten aanzien van ‘Brede Welvaart’. Brede welvaart wordt gezien als de kwaliteit van leven in het ‘hier en nu’ en de mate waarin deze ten koste gaat van die van ‘latere’ generaties of van die mensen ‘elders’ in de wereld. Daarnaast is de monitor een hulpmiddel voor dialoog en verdieping op de potenties van de regio. Onderzoekers en praktijkmensen bepalen samen de kansen en uitdagingen voor het gebied. Door te werken in een cyclus, zullen onderzoekers en praktijkmensen tot steeds meer kennis en inzicht komen die gebruikt wordt in beleid voor regionale ontwikkeling. Per jaar zal de Monitor Brede Welvaart in een aantal bijeenkomsten op maat gemaakt worden. Elk jaar wordt afgesloten met een Brede Welvaart Scan, waarin relevante thema’s zijn uitgediept. Het thema voor 2020 is arbeid en onderwijs.
Bevordering toerisme
Wat hebben we in 2020 gedaan en wat hebben we bereikt? In 2020 is er uitvoering gegeven aan de citymarketing Harlingen Welkom aan Zee door een citymarketeer. De toeristische website is meertalig gemaakt en aangevuld met nieuwe pagina’s, content en vermeldingen van ondernemers. Dat heeft geleid tot meer saamhorigheid onder ondernemers. Ook is er hard gewerkt aan het vermarkten van de toeristische website via online marketing. Dit heeft geleid tot een grote stijging van de vindbaarheid in Google en als effect hierop een forse stijging in het aantal websitebezoeken. In navolging hierop is ook de nieuwe langparkeren website gekoppeld aan de toeristische website, zodat beide websites elkaar kunnen versterken. Op de sociale media Harlingen Welkom aan Zee (Facebook en Instagram) zijn de volgersaantallen met 400% gestegen door actief in te zetten het promoten van Harlingen. Niet alleen door het delen van goede content, maar ook door slim gebruik te maken van online advertenties. Ook wordt er inmiddels ingezet op LinkedIn. In slechts een halfjaar tijd zijn hier maar liefst 550 volgers verworven. Er blijkt een grote betrokkenheid te zijn onder onze doelgroepen. Afgelopen jaar is er ook hard gewerkt aan het versterken van de beleving in de stad. Zo zijn er 13 infopanelen in het Harlingen Welkom aan Zee format ontwikkeld en geplaatst.
Daarnaast heeft het landmark ‘I love Fryslan’ deze zomer op het havenplein gestaan, wat veel leuke foto’s heeft opgeleverd. Ook is er een plan gemaakt voor het plaatsen van vlaggenmasten en banieren en zijn er ideeën gevormd om de zichtbaarheid van de ondernemers op de Nieuwe Willemshaven te vergroten. De toeristische plattegrond is doorontwikkeld en geherdrukt. Daarnaast heeft er in het kader van de Coronaperiode een Zomer aan Zee en Winter aan Zee campagne plaatsgevonden
27
met laagdrempelige activiteiten voor jong en oud. Tot slot is er eind 2020 een werkgroep ontstaan die gaat onderzoeken hoe de binnenstad van Harlingen aantrekkelijker kan worden gemaakt voor bezoekers, bewoners en ondernemers. Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
Harlinger indicatoren programma 4
De ontwikkeling van de watersport is opgenomen in het Lokaal Sportakkoord. Met betrokken partijen wordt in 2021 gestart met een gezamenlijke aanpak om de watersport te gaan ontwikkelen. Gezamenlijk met gemeente NW Fryslân en Waadhoeke, en het Wetterskip Fryslân is een Waddenfondsaanvraag voorbereid en ingediend. Deze is in december gehonoreerd. De eerste voorbereidingen zijn getroffen, zoals het inrichten van de projectorganisatie, gesprekken met natuurorganisaties, marketingorganisaties en Sense of Place. Er is voor gekozen om niet meer gemeentelijke camperplekken in te richten en dit aan de markt over te laten. Camping de Zeehoeve is in de gelegenheid gesteld om een stuk grond aan te kopen, waarop camperplaatsen worden ingericht. Een koopovereenkomst hiervoor is gesloten. De verwachting is dat de camping in 2021 hier verder uitvoering aan geeft. Ten opzichte van 2019 is er in 2020 een stijging in calls gerealiseerd van 37%. Door Covid-19 zijn de meeste calls geannuleerd. Ondanks alles meerden toch nog 19 riviercruises aan in Harlingen. Deze schepen kregen een warm welkom door middel van het aanbieden van een promotiepakket. Door de toenemende vraag is het aanbod in excursies verder ontwikkeld.
Toerisme Indicator
2018
2019
2020
Aantal overnachtingen B&B en verblijven
29.905
30.901
24.103
Aantal overnachtingen in hotels
39.589
35.404
43.182
Aantal overnachtingen campings en overig
38.888
43.575
31.358
Totaal aantal overnachtingen
108.071
109.880
98.643
Rivier- en zeecruises Indicator
2018
2019
2020
42
43
19
Aantal rivier- en zeecruises
Economie Indicator Leegstaande winkelpanden in de binnenstad
* Bron: Locatus online
28
2018
2019
2020
9
25
22
Algemene indicatoren Indicator
Eenheid
Bron
Laatst bekende gegeven
Gemeente < 25.000 inw.
Functiemenging*
%
Meerdere 2019
47,4%
48,7%
Vestigingen (van bedrijven)
Aantal per 1000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 65 jaar
LISA 2019
155,4
159,1
Dit percentage weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen. 100% is alleen werken bij 50% zijn er evenveel woningen als banen.
Financiën begroting voor wijz.
begroting na wijz.
rekening 2020
Saldo
Lasten
525
785
539
245
Baten
126
124
157
33
Gerealiseerd totaal van saldo baten en lasten
-350
-660
-382
278
x € 1.000
29
Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
30
PROGRAMMA 5 ONDERWIJS
Wethouder Erik de Groot
31
Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
Speerpunten 1 2
Speerpunt 2
Kinderen van Harlingen in hun ontwikkeling ondersteunen door goed en gezond en passend onderwijs te bieden.
Bestrijden van Laaggeletterdheid
Bestrijden van laaggeletterdheid.
Wat hebben we in 2020 gedaan en wat hebben we bereikt?
Speerpunt 1
We hebben taaltrajecten en cursussen digitale vaardigheden aangeboden in Het Digi-Taalhuis en Het Vierkant. Deze trajecten helpen de laaggeletterden weer op weg bij het leren van de taal en de toenemende digitalisering. Verder is ingezet op online lesprogramma’s. Op deze wijze konden de deelnemers toch lessen volgen. Ook zijn taalactiviteiten gefaciliteerd door het beschikbaar stellen van ruimte en door bekendheid te geven aan deze activiteiten. Tevens is er bekendheid gegeven aan projecten o.a. ‘Voel je goed’. In dit project wordt gewerkt aan het verbeteren van gezondheidsvaardigheden, inclusief taalvaardigheden in relatie tot gezondheid. Tevens zijn er nieuwe vrijwilligers geworven voor Het Digi-Taalhuis. Deze vrijwilligers begeleiden laaggeletterden en ondersteunen op het gebied van lezen, schrijven en taal of reken- en digitale vaardigheden. Tot slot is er een Taalcafé opgezet. Tijdens dit Taalcafé kan er worden geoefend met Nederlands spreken.
Kinderen van Harlingen in hun ontwikkeling ondersteunen door goed en gezond en passend onderwijs te bieden
Wat hebben we in 2020 gedaan en wat hebben we bereikt? Er zijn diverse overleggen gevoerd met de schooldirecteuren en de IKC-werkgroep over afstemming om de kwaliteit van de voorschool te verbeteren of te handhaven. Dit heeft geleid tot een nog hoger bereik van de voorschool. Ook de peuterplus is goed bezocht. De verordening voorzieningen onderwijshuisvesting is geactualiseerd en hierin zijn de IKC aanspraken op een ruimte voorschool en kinderopvang per school vastgelegd. De aangekondigde proef van een uitbreiding naar 16 uur (gratis) voorschool per augustus 2020 is in overleg met de IKC’s uitgesteld. Dit hangt ook nauw samen met het onderzoek naar de inzet van de kinderopvangtoeslag en de gratis voorschool. Dit onderzoek hebben we door landelijke ontwikkelingen nog niet volledig af kunnen ronden en kunnen vertalen in concrete maatregelen in Harlingen. Het naschoolse aanbod is verder ontwikkeld in de NSA werkgroep (naschools aanbod) met daarin deelname van IKC’s, de vakleerkrachten, de gemeente en Sport Fryslan. In regioverband is nauw samengewerkt om het schoolverzuim en vroegtijdig schoolverlaten terug te dringen. Ook maatwerk in het leerlingenvervoer heeft er voor gezorgd dat kinderen die aangewezen zijn op scholen buiten Harlingen voor hen bereikbaar is.
32
Harlinger indicatoren Programma 5 Onderwijs Deelname in de voorschoolse opvang
Totaal deelname 2018
t.o.v. totaal bereik in %
Totaal deelname 2019
t.o.v. totaal bereik in %
Totaal deelname 2020 *
t.o.v. totaal bereik in %
Aantal peuters 2 jaar
117
78%
n.b.
n.b.
101
90%
Aantal peuters 3 jaar
133
90,5%
n.b.
n.b.
103
64%
*Vanwege de coronapandemie ligt de deelname van de peuters in de voorschoolse opvang lager.
Algemene indicatoren Indicator
Eenheid
Bron
Laatst bekende gegeven
Gemeente < 25.000 inw.
Absoluut verzuim*
Aantal per 1000 leerlingen
DUO 2018
0,0
1,2
Relatief verzuim**
Aantal per 1000 leerlingen
DUO 2018
26
19
Vroegtijdige schoolverlaters zonder startclassificatie
% deelnemers van het VO en MBO onderwijs
DUO 2018
1,9%
1,5%
* Het aantal leerlingen dat niet staat ingeschreven op een school **Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven maar ongeoorloofd afwezig is
Financiën begroting voor wijz.
begroting na wijz.
rekening 2020
Saldo
Lasten
2.338
2.336
2.116
220
Baten
393
393
424
32
-1.945
-1.943
-1.692
251
x € 1.000
Gerealiseerd totaal van saldo baten en lasten
33
Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
34
PROGRAMMA 6 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE
Wethouders Harry Boon, Erik de Groot en Paul Schoute
35
Jaarstukken 2020 gemeente Harlingen
Speerpunten 1
We blijven sporten en bewegen stimuleren.
2
Het creëren van een uitdagend en inspirerend cultureel klimaat voor onze inwoners en bezoekers.
3
Het cultureel erfgoed van Harlingen toekomst geven en waarborgen in de energietransitie.
4
Ontwikkelen van Westerzeedijk tot een aantrekkelijk recreatief gebied voor zowel inwoner als bezoeker.
5
Het realiseren van een kaatsmuur.
Er is onderzoek gedaan naar de bezetting van de binnensportaccommodaties in de relatie tot de behoefte van sportverenigingen. De geconstateerde knelpunten kunnen worden opgelost door de aanbouw van twee zaaldelen bij de Waddenhal. De verdere uitwerking van dit plan is inmiddels gestart waarbij ook de sociaal culturele ruimtebehoefte wordt betrokken. Ook is er onderzoek gedaan naar de onderhoudsstaat van de buitensportaccommodaties. De conclusie is dat alleen bij de sportaccommodatie Oostersportpark, welke in gebruik is bij Zeerobben ,een deel van de kleedkamers is verouderd. Samen met de club wordt gewerkt aan een plan voor renovatie of nieuwbouw met het beschikbaar gestelde budget als uitgangspunt.
Speerpunt 1
Aan het oplossen van een aantal knelpunten in de buitensportaccommodaties wordt hard gewerkt. Met de verleende financiële ondersteuning en beschikbare budgetten wordt nauw samengewerkt met de betrokken gebruikers. Zo is Tennisvereniging Ready gestart met de eerste 2 fasen van de renovatie van hun tennispark (eenmalige bijdrage en borgstelling). Het plan tot uitbreiding/aanleg van een pupillenveld is on hold gezet in afwachting van de effecten op de ledengroei van de club door de coronapandemie. Dit laatste geldt ook voor de renovatie en verplaatsing van het hoofdveld van de FC Harlingen in samenhang met de door de club te realiseren en te financieren tribune.
We blijven sporten en bewegen stimuleren.
Wat hebben we in 2020 gedaan en wat hebben we bereikt? Er zijn subsidies verstrekt voor diverse sportactiviteiten Met diverse instellingen en verenigingen hebben we gesprekken gevoerd over het aanbod van sportactiviteiten en de ondersteunende rol van de gemeente hierin (subsidiemogelijkheden). Daarnaast zijn we de huurders tegemoet gekomen door de huur kwijt te schelden in de perioden dat men door de coronamaatregelen geen gebruik kon maken van de gemeentelijke sportaccommodaties Ook is er weer door een aantal sporters een beroep gedaan op het Topsportfonds. Met deze welkome financiële ondersteuning zijn ze nog beter in staat om hun talenten te ontwikkelen.
In het kader van meer bewegen in de openbare ruimte is aan de hand van een gehouden enquête onder de inwoners van de gemeente Harlingen over hun wensen en behoeften, een kansenkaart en verbeterkaart t.b.v. van het bewegen in de openbare ruimte opgesteld. Deze wordt nog aangevuld met een kostenoverzicht, prioritering en planning. Samen met wijkvereniging Ludinga en Weidevogels is een ontwerpschets tot stand gekomen voor de inrichting van de uitbreiding van het Harlinger Bos. Ook is meegedacht over het beweegvriendelijk inrichten van het Balklandpark waar beweegelementen voor verschillende doelgroepen worden ingebracht.
Het Sportakkoord Harlingen is na een aantal interactieve bijeenkomsten met diverse sportverenigingen en betrokkenen uit de Harlinger samenleving vastgesteld. De Stichting Sportakkoord, de Stichting sportpromotie in een nieuwe setting, heeft het lokaal sportakkoord omarmt en gaat aan de slag met de uitvoering en regie. Sport Fryslan gaat voor minimaal 5 jaar het sportbeleid uitvoeren. Hiervoor is een Beweegteam Harlingen opgericht met daarin Buurtsportcoaches en vakleerkrachten die per 1 januari 2021 effectief aan de slag gaan. Onder leiding van een coördinator gaat men vooral bezig om het vastgestelde jaarprogramma 2021 uit te voeren in samenwerking met sportverenigingen en doelgroepen. JOGG is hierin als vanouds een wezenlijk en belangrijk onderdeel.
Minder dan voorgaande jaren, vanwege de Coronapandemie, heeft JOGG-Harlingen toch nog enkele activiteiten kunnen organiseren gerelateerd aan de thema’s Waterdrinken, Gratis Bewegen en Groente & Fruit. Dit in goede samenwerking met scholen en verenigingen. Ook is JOGG-Harlingen betrokken geweest bij het lokaal sportakkoord. Daarin vragen we aandacht voor een gezonde leefstijl: gezonde voeding, bewegen en sociale- en motorische vaardigheden. 36
Speerpunt 3
In het kader van de activiteiten Zomer aan Zee en Winter aan Zee zijn er activiteiten georganiseerd voor de kinderen in het kader van sport en cultuur: beweegactiviteiten en excursies naar bijv. een biologische boerderij en de verse vismarkt.
Het cultureel erfgoed van Harlingen toekomst geven met de focus op actuele vraagstukken
Speerpunt 2 Wat hebben we in 2020 gedaan en wat hebben we bereikt? Het creëren van een uitdagend en inspirerend cultureel klimaat voor onze inwoners en bezoekers.