16.1 Bijlage 1- Noorderkade 2 woningen - ruimtelijke onderbouwing
Tekst van het document
Deze soort trekt in de paaiperiode naar zoet water om zich boven kiezel- of zandbodems voort te planten. Binnen het planvoornemen worden de watergangen rond het plangebied niet aangetast. Negatieve effecten op het leefgebied van soorten als de Noordzeehouting kunnen derhalve op voorhand worden uitgesloten. • Negatieve effecten op (het leefgebied van) beschermde vissoorten kunnen op voorhand worden uitgesloten. 2.7 Ongewervelden De meeste onder de Ow beschermde soorten ongewervelden, zoals dagvlinders, libellen, mollusken of (water)kevers hebben zeer specifieke habitateisen die in specifieke biotopen worden aangetroffen. Van dergelijke habitateigenschappen is binnen het plangebied geen sprake. Zo is er geen geschikt habitat voor waardplanten van beschermde vlinders en worden er geen geschikte waterpartijen aangetast waarin beschermde libellen zich voort kunnen planten. Negatieve effecten op (leefgebied van) beschermde ongewervelden als gevolg van het planvoornemen kunnen op voorhand worden uitgesloten. • Negatieve effecten op leefgebied van beschermde ongewervelden als gevolg van de voorgenomen werkzaamheden kunnen op voorhand worden uitgesloten. 2.8 Gebiedsbescherming Tijdens de bureaustudie zijn geen vormen van gebiedsbescherming naar voren gekomen die betrekking hebben op het plangebied.
Het plangebied is niet aangewezen als weidevogelkansgebied of ganzenfoerageergebied en is geen onderdeel van een Natura2000- gebied of het NatuurNetwerk Nederland (NNN). Tevens bevindt het plangebied zich op ten minste 1 km afstand van dergelijke gebieden (bron: Kaartenkijkdoos Provincie Fryslân). Negatieve effecten op deze gebieden als gevolg van het planvoornemen, anders dan die als gevolg van stikstofuitstoot, kunnen derhalve op voorhand worden uitgesloten. • Negatieve effecten op de doelstellingen van beschermde gebieden (anders dan als gevolg van stikstofuitstoot) als gevolg van het planvoornemen kunnen op voorhand worden uitgesloten. 8 Stikstofgevoeligheid Het plangebied bevindt zich op circa 1 km van het dichtstbijzijnde Natura2000-gebied, de Waddenzee (bron: AERIUS-calculator). Binnen het planvoornemen worden twee nieuwbouwwoningen gerealiseerd. Hierbij komt waarschijnlijk extra stikstof vrij, bijvoorbeeld als gevolg van de inzet van mobiele werktuigen. Mogelijk is voor de voortgang van het project een AERIUS-berekening benodigd. De provincie Fryslân is bevoegd gezag in deze. • Mogelijk is een AERIUS-berekening benodigd voor de voortgang van het project. De provincie Fryslân is bevoegd gezag in dezen.
2.9 Houtopstanden Als er een (deel van een) houtareaal wordt gekapt van meer dan 10 are (1000 m2) of een (deel van een) bomenrij van meer dan 20 bomen buiten de bebouwingscontour houtkap kan er sprake zijn van een meld- en/of herplantingsplicht. Hoewel binnen het planvoornemen mogelijk bomen worden gekapt, bevindt het plangebied zich geheel binnen bestaand stedelijk gebied (bron: DSO Viewer). Er is derhalve geen sprake van een meld- en/of herplantingsplicht. • Er is geen sprake van een meld- en/of herplantingsplicht. 9 3 SAMENVATTING EN CONCLUSIES 3.1 Overzicht beschermde soorten In onderstaand overzicht worden de aangetroffen en potentieel aanwezige beschermde soorten en hun beschermingsstatus binnen de invloedssfeer van de werkzaamheden samengevat. In de Omgevingswet, onder het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) zijn vooral vaste verblijfplaatsen (voortplantingslocaties zoals nesten, holen, kraamkolonies etc.) van belang, maar ook de functionele leefomgeving die vaste verblijfplaatsen in stand houdt. In dit overzicht zijn alleen die soorten opgenomen, waarvoor het plangebied onderdeel vormt van hun leefgebied en/of levenscyclus en waarop eventueel in de toekomst geplande werkzaamheden van negatieve invloed kunnen zijn. Tabel 3.1 Overzicht van aangetroffen en potentieel voorkomende beschermde flora en fauna in en rond het plangebied.
Soortgroep Soort Aanwezigheid Art 11.37 Bal Art. 11.46 Bal Art. 11.54 Bal Vrijgesteld Advies Vogels Algemene Broedvogels Ja X Werken buiten broedseizoen of onder begeleiding van een ecoloog. Zoogdieren Vleermuizen (vliegroute) waarschijnlijk X Voorkom extra kunstlicht boven wateroppervlak. Overige soortgroepen Overige soorten Ja Specifieke zorgplicht. Gebieds- bescherming (extra) Stikstofuitstoot Ja Informeren bij de provincie Fryslân. 3.2 Effectbespreking en aanbevelingen Algemene broedvogels Binnen en vlak buiten het plangebied kunnen vogelsoorten tot broeden komen waarvan de nesten geen jaarronde bescherming genieten, maar wel beschermd zijn tijdens het broedproces. We adviseren om de voorgenomen werkzaamheden buiten het broedseizoen uit te voeren. Voor het broedseizoen wordt over het algemeen de periode van 15 maart-15 juli aangehouden. Afhankelijk van de soort en klimatologische omstandigheden kunnen soorten echter eerder of later in het jaar tot broeden komen. Wat van belang is, is of er sprake is van een broedgeval. Zo ja, dan is deze altijd beschermd. Vleermuizen (vliegroute) De watergangen die langs het plangebied lopen staan bekend als vliegroute voor de watergebonden vleermuissoort meervleermuis en kunnen eventueel een essentiële functie vervullen voor deze soort.
We adviseren de hoeveelheid kunstlicht die boven het wateroppervlak van de Franekertrekvaart en de Ried wordt uitgestraald tussen zonsondergang en zonsopkomst gelijk te houden aan de huidige situatie, zowel tijdens de uitvoering van de werkzaamheden als na afronding hiervan. Indien dit mogelijk is, zijn vervolgstappen voor wat betreft vleermuizen naar ons inzicht niet benodigd. Als dit niet mogelijk is, kan gericht onderzoek om de functie van deze watergangen voor vleermuizen vast te stellen benodigd zijn. Specifieke zorgplicht Er kunnen soorten voorkomen in het plangebied waarvoor een vrijstelling geldt voor ruimtelijke ingrepen. Voor deze en andere soorten geldt een specifieke zorgplicht (art. 11.27 Bal). Deze specifieke zorgplicht schrijft voor dat men bijvoorbeeld verplicht is om alles wat redelijkerwijze mogelijk is, te doen of juist te laten om schade aan wilde planten en dieren zo veel mogelijk te voorkomen. Dit kan onder andere tot uiting worden gebracht door altijd zo te werken dat dieren kunnen ontsnappen. De specifieke zorgplicht geldt voor de fysieke leefomgeving, inclusief elke soort en elk individu in Nederland. 10 Voor de voorwaarden waaraan de vrijstellingen moeten voldoen in het kader van de soorten waarvoor een vrijstelling geldt, wordt verwezen naar Bijlage I.
(extra)Stikstofuitstoot Voor de voortgang van de voorgenomen werkzaamheden is mogelijk een AERIUS-berekening benodigd. We adviseren te informeren bij het bevoegd gezag in deze, de provincie Fryslân. 3.3 Overzicht vervolgstappen Om het planvoornemen binnen de kaders van de vigerende natuurwetgeving doorgang te laten vinden, adviseren we de volgende vervolgstappen te ondernemen: • Algemene broedvogels: werken buiten het broedseizoen (grofweg 15 maart-15 juli). • Vleermuizen: voorkom extra uitstraling kunstlicht. • Overige soorten: naleven van de specifieke zorgplicht (Bijlage I). • AERIUS-berekening: informeren bij provincie Fryslân. 11 4 LITERATUUR EN BRONNEN Bronnen internet AERIUS-calculator https://calculator.aerius.nl/ DSO Kadaster https://viewer.dso.kadaster.nl/viewer?regelsandere=regels Google Maps https://www.google.com/maps Kaartenkijkdoos Provincie Fryslân https://www.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=14fdb7eae5844c479140f89c88abdd d3 NDFF https://ndff-ecogrid.nl/uitvoerportaal/ Ravon http://www.ravon.nl/Soorten/Soortinformatie Sovon https://www.sovon.nl/nl Verspreidingsatlas planten FLORON http://www.verspreidingsatlas.nl/planten Waarneming.nl https://waarneming.nl Zoogdiervereniging www.zoogdiervereniging.nl
- 1 - BIJLAGE I WET- EN REGELGEVING De wettelijke bescherming van natuurwaarden valt in grote lijnen uiteen in drie delen: soortbescherming, gebiedsbescherming en houtopstanden. Ow Soortbescherming De Omgevingswet draagt onder andere zorg voor de bescherming van in het wild voorkomende dier- en plantensoorten. De wet bevat een aantal verbodsbepalingen die ervoor moeten zorgen dat de gunstige staat van instandhouding van alle in het wild levende dier- en plantensoorten zal blijven gewaarborgd. De Omgevingswet verdeelt beschermde soorten in twee groepen, de Europees beschermde soorten en de nationaal beschermde soorten. De eerste groep bestaat uit strikt beschermde soorten uit de Vogel- en Habitatrichtlijn (art. 11.37 en 11.46 in het Besluit activiteiten leefomgeving, hierna Bal). De Vogel- en Habitatrichtlijn zijn richtlijnen van de Europese Unie waarin wordt aangegeven welke diersoorten en welke typen natuurgebieden door de lidstaten dienen te worden beschermd. In de tweede categorie staan de overige (nationaal) beschermde soorten (art. 11.54 Bal). Binnen de Omgevingswet vullen Europese en nationale wetgeving elkaar aan. De Habitatrichtlijnsoorten (art. 11.46 Bal) genieten een iets zwaardere bescherming dan de nationaal beschermde soorten (art. 11.54 Bal). Zo geldt voor de nationale soorten geen verbod op het verstoren, iets wat wel het geval is bij de Habitatrichtlijnsoorten.
Ook zijn de belangen waaronder ontheffing aangevraagd mag worden, voor de nationaal beschermde soorten uitgebreider dan voor de habitatrichtlijnsoorten. Vogels en verstoring Voor alle (op Europees grondgebied) inheemse vogelsoorten, zoals benoemd in artikel 1 van de Vogelrichtlijn geldt dat het verboden is om in het wild levende vogels te doden of te vangen, opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels te vernielen, opzettelijk te beschadigen, te rapen of nesten van vogels opzettelijk weg te nemen. Ook is het verboden om vogels opzettelijk te storen. Dit is echter niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort of wanneer de activiteit uitvoering geeft aan een instandhoudingsmaatregel of passende maatregel. Dit kan dus ook tijdens het broedseizoen het geval zijn, als kan worden aangetoond of beargumenteerd dat de verstoring geen negatieve effecten heeft op (de kansen van) het broedsucces of wanneer een activiteit van belang is voor de instandhouding van een soort. Of dit van toepassing is hangt af van meerdere factoren, zoals de biologie van een soort, de fase van de broedtijd waarin het broedpaar zich op dat moment bevindt (zoals balts, nestbouw, eieren of jongen), de mate van verstoring en de effecten van het niet uitvoeren van een activiteit.
Een ter zake kundige ecoloog kan in voorkomende gevallen bepalen wat wel of niet geldt als wezenlijke verstoring of noodzakelijke activiteit. In aanvulling op bovenstaande wordt er door de provincies een lijst met vogelsoorten gehanteerd, waarvan de nesten jaarrond bescherming genieten. Binnen deze categorie wordt onderscheid gemaakt in soorten met jaarrond beschermde nesten (categorie 1 tot en met 4) en vogels met mogelijk jaarrond beschermde nesten (categorie 5). Habitatrichtlijn Voor alle soorten die zijn opgenomen onder bijlage IV van de habitatrichtlijn (onderdeel a), bijlage II van het verdrag van Bern en bijlage I van het verdrag van Bonn (excl. vogels benoemd onder artikel 1 van de vogelrichtlijn) geldt dat het verboden is om deze in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te doden, te vangen, te verstoren, hun eieren te vernielen of te rapen en voortplantingsplaatsen of rustplaatsen te beschadigen of te vernielen. Daarnaast geldt voor de soorten die worden genoemd in bijlage IV van de habitatrichtlijn (onderdeel b) en - 2 - bijlage I van het verdrag van Bern dat het opzettelijk plukken, verzamelen, afsnijden, ontwortelen of vernielen verboden is. Dit verbod is niet van toepassing wanneer de activiteit uitvoering geeft aan een instandhoudingsmaatregel of passende maatregel.
Of dit van toepassing is hangt ook in dit geval af van meerdere factoren, zoals de periode van het jaar waarin jongeren worden geworpen, de bloeiperiode, de mate van verstoring en de effecten van het niet uitvoeren van een activiteit. Een ter zake kundige ecoloog kan in voorkomende gevallen bepalen wat wel of niet geldt als noodzakelijke activiteit. Overige in Nederland beschermde soorten In bijlage IX, onderdeel a van het Bal worden nationaal beschermde soorten genoemd. Het is verboden deze opzettelijk te doden of in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers die zijn opgenomen in deze bijlage te vangen. Het is tevens verboden vaste voortplantingsplaatsen, rustplaatsen of eieren van deze soorten opzettelijk te beschadigen en te vernielen. Hiernaast is het verboden om soorten die zijn opgenomen onder onderdeel b van bijlage IX te plukken, verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen binnen hun natuurlijke verspreidingsgebied. Dit verbod geldt niet voor de soorten bosmuis, huisspitsmuis en veldmuis, voor zover deze dieren zich in of op gebouwen of daarbij behorende erven of roerende zaken bevinden. Ook geldt dit verbod niet als de activiteit uitvoering geeft aan een instandhoudingsmaatregel of passende maatregel.
Vrijgestelde soorten Provincie Fryslân Hoewel de Omgevingswet een nationale wet is, kunnen de provincies (als de bevoegde gezagen) soorten aanwijzen die vrijgesteld kunnen worden van de beschermde status, als het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen. Tabel 2.1 geeft een overzicht van de via de Omgevingsverordening 2022 door de Provincie Fryslân vrijgestelde soorten (zoogdieren en amfibieën). De verordening van de Provinciale Staten van Fryslân is te vinden op https://zoek.officielebekendmakingen.nl/prb-2023-13499.pdf Tabel 1. Vrijgestelde Verordening Omgevingswet Provincie Fryslân. Zoogdieren Amfibieën Aardmuis Bastaard(middelste groene)kikker Bosmuis Bruine kikker Dwergmuis Gewone pad Dwergspitsmuis Kleine watersalamander Egel Meerkikker Gewone bosspitsmuis Haas Huisspitsmuis Konijn Ree Rosse woelmuis Steenmarter Tweekleurige bosspitsmuis Veldmuis Vos Woelrat Voorwaarden vrijstellingen Zoals gezegd zijn de vrijstellingen onder het bevoegd gezag van de Provincie Fryslân, en zijn hiermee geen onderdeel van de Omgevingswet zelf. De provincie heeft de soorten zoals die genoemd zijn in bovenstaande tabel niet zonder meer vrijgesteld, hier zijn voorwaarden aan verbonden. Ten eerste gelden de vrijstellingen niet in alle situaties. Deze zijn alleen van toepassing als de geplande werkzaamheden onder één van de volgende noemers vallen: - 3 - a.
In het kader van ruimtelijke inrichting, ontwikkeling van gebieden, daaronder begrepen het daaropvolgende gebruik van het ingerichte of ontwikkelde gebied; b. In het kader van bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, luchthavens, wegen, spoorwegen of bermen, of in het kader van natuurbeheer; c. In het kader van bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of bosbouw; d. In het kader van bestendig beheer en onderhoud van de landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. Ten tweede is het van belang dat er de vrijstelling alleen van toepassing als geen goedgekeurde gedragscode van toepassing is (artikel 11.59 Bal) en geen andere bevredigende oplossing voorhanden is (Artikel 8,74l, lid 1 Besluit kwaliteit leefomgeving, hierna Bkl). Ten derde geldt de aangewezen vergunningsvrije activiteit voor de in bijlage 5.1 van de Omgevingsverordening bij betreffende soort genoemde vergunning-vrije activiteiten, middelen en methoden, en indien wordt voldaan aan de aldaar gestelde aanvullende voorschriften. Ten vierde blijft de zorgplicht, zoals bepaald in artikel 11.27 (Bal) onverminderd van kracht met het toepassen van de hierboven benoemde aangewezen vergunning-vrije activiteit.
Indien bovengenoemde voor ruimtelijke ingrepen vrijgestelde soorten voorkomen binnen een plangebied of buiten een plangebied, maar binnen de invloedsfeer van een planvoornemen, is een vergunning voor deze soort dus niet nodig. Zorgplicht art 11.27 Bal Onder de Ow zijn twee vormen van zorgplicht benoemd; een algemene zorgplicht en een specifieke zorgplicht. De algemene zorgplicht houdt in dat overheden, bedrijven en burgers allen verantwoordelijk zijn voor de leefomgeving. Wanneer sprake is van specifieke rijksregels, bijvoorbeeld in het geval van ruimtelijke ingrepen wordt deze algemene zorgplicht vervangen door een specifieke zorgplicht (art. 11.27 Bal). In deze specifieke zorgplicht wordt benoemd dat een handeling onder deze specifieke zorgplicht valt als de persoon die de handeling uitvoert weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat deze handeling nadelige gevolgen kan hebben voor de fysieke leefomgeving. Ook het nalaten van een handeling kan onder deze specifieke zorgplicht vallen. De specifieke zorgplicht voor het uitvoeren van ruimtelijke ingrepen kan worden opgedeeld in drie stappen voor de persoon die de handeling uitvoert. Deze persoon is verplicht; a. Alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen. b.
Voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken. c. Als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege laten voor zover dat redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd. Wanneer ruimtelijke ingrepen betrekking hebben op een rijksmonument of werelderfgoed zijn opties b en c niet aan de orde. - 4 - Ow Gebiedsbescherming Gebiedsbescherming houdt in dat gebieden met belangrijke natuurwaarden wettelijk zijn beschermd. Het gaat hierbij om het NatuurNetwerk Nederland (NNN, voorheen de Ecologische Hoofdstructuur of EHS), Natura 2000-gebieden en bijzondere natuurgebieden en landschappen. NatuurNetwerk Nederland Strikt genomen valt slechts een deel van het NNN onder de Omgevingswet aangezien dit deels bepaald wordt door de provincies en niet door het Rijk. In artikel 7.8 Bkl zijn instructieregels opgenomen voor de bescherming, instandhouding, verbetering en ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN. Deze wezenlijke kenmerken en waarden worden provinciaal vastgesteld conform artikel 7.7 van het Bkl. Ook het beschermingsregime voor het NNN is uitgewerkt in de Omgevingswet.
In artikel 7.8 Bkl wordt beschreven dat de regels, die worden opgesteld door de provincies verzekeren dat in ieder geval de kwaliteit en oppervlakte van het NNN niet achteruitgaan, dat de samenhang tussen de gebieden van het NNN wordt behouden en dat, als binnen het NatuurNetwerk activiteiten worden toegelaten die nadelige gevolgen kunnen hebben voor de wezenlijke kenmerken of waarden van het NNN, deze gevolgen tijdig worden gecompenseerd, zodanig dat de kwaliteit, oppervlakte en samenhang van het NNN behouden blijft. Natura 2000-gebieden Indien werkzaamheden worden uitgevoerd die invloed hebben op een Natura2000-gebied moet onderscheid worden gemaakt tussen een Natura2000-activiteit en een andere type activiteit. Een natura2000-activiteit wordt in artikel 1.1 van de omgevingswet gedefinieerd als een “activiteit, inhoudende het realiseren van een project dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van een Natura2000-gebied, maar afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben voor een Natura2000-gebied.” Tenzij sprake is van een vergunningsvrij geval dient voor deze activiteiten een voortoets te worden uitgevoerd. Hoewel voor andere typen activiteiten of voor vergunningsvrije activiteit geen vergunningsplicht geldt, blijft de specifieke zorgplicht voor deze activiteiten van toepassing.
Onder de Omgevingswet wordt het Programma stikstofreductie en natuurverbetering, welke tevens onderdeel was van de voormalige Wet natuurbescherming voortgezet. Beleidsregels met betrekking tot intern en extern salderen blijven voorlopig onveranderd. Zo vindt vergunningverlening voor natura2000-activiteiten met stikstofdepositie plaats aan de hand van stikstofdepositieruimte in AERIUS-register. Bijzondere natuurgebieden en landschappen Zowel de staat als provincies kunnen op basis van artikel 2.44 van de Omgevingswet bijzondere natuurgebieden en in het geval van provincies bijzondere landschappen aanwijzen. In het geval van bijzondere nationale natuurgebieden kunnen deze worden aangewezen vooruitlopend op de aanwijzing of begrenzing als Natura2000-gebied. In het geval van bijzondere provinciale natuurgebieden en landschappen hanteert de betreffende provincie hierin eigen juridische bescherming. Zo is in sommige provincies een zogenaamde ‘nee, tenzij’- principe van kracht, waardoor sprake is van juridisch beschermingsregime naast het NNN en Natura2000. - 5 - Ow Houtopstanden In Afdeling 11.3 Bal zijn de regels voor de bescherming van houtopstanden en bomenrijen opgenomen. Het vellen van (een deel van) houtopstanden is beschermd door een algemene meldplicht (art. 11.126 Bal) en een herplantplicht (art 11.129 Bal).
Deze bescherming geldt alleen voor houtopstanden vanaf 10 are en bomenrijen met meer dan 20 bomen, buiten een zogenaamde ‘bebouwingscontour houtkap’. Deze moet worden aangewezen in een omgevingsplan en is hierin terug te vinden. Indien dit niet het geval is, kan een voorloper, zoals de bebouwde kom Wet natuurbescherming of Boswet worden geraadpleegd. Als uitbreiding hierop is tevens een specifieke zorgplicht van kracht voor het vellen van houtopstanden, het herplanten van grond of nadat een houtopstand op een andere manier teniet is gedaan (art 11.116 Bal). Deze specifieke zorgplicht stelt dat degene die vellings- en herbeplantingsactiviteiten en handel in hout uitvoert of in het bezit is van hout verplicht is om nadelige gevolgen op natuurbescherming, instandhouding areaal houtopstanden in Nederland en de bescherming van landschappelijke waarden achterwege te laten, tenzij dit niet redelijkerwijs kan worden gevergd. Indien hier sprake van is, dienen negatieve effecten zoveel mogelijk te worden beperkt en/of ongedaan te worden gemaakt. Aan deze wetgeving zijn enkele uitzonderingen, naast de reeds genoemde uitzonderingen.
Zo zijn houtopstanden op erven of in tuinen, windschermen om boomgaarden, kerstbomen niet ouder dan 20 jaar, kweekgoed, uit populieren of wilgen bestaande wegbeplanting, beplanting langs waterwegen of eenrijige beplantingen langs landbouwgronden, dunningen en beplantingen van populieren, wilgen, essen of elzen voor de productie van biomassa, die tenminste eens in de 10 jaar worden geoogst, bestaan uit minstens 10.0o0 stoven/ha/beplantingseenheid en die zijn aangelegd na 1 januari 2013 uitgezonderd. Bijlage 3 Verkennend bodemonderzoek 101/363 perceel aan De Spiker te Harlingen projectnummer 0484282.100 definitief revisie 00 10 juli 2023 Verkennend bodemonderzoek Verkennend bodemonderzoek perceel aan De Spiker te Harlingen projectnummer 0484282.100 definitief revisie 00 10 juli 2023 Opdrachtgever Hans Schaeffer bouwkundig ingenieursbureau Kommisjewei 130 9218 PJ Opeinde datum beschrijving vrijgave 10 juli 2023 definitief ing. G.A. van der Laan Verkennend bodemonderzoek perceel aan De Spiker te Harlingen projectnummer 0484282.100 10 juli 2023 revisie 00 Blad 1 van 15 Inhoudsopgave Blz.
1 Inleiding 2 2 Vooronderzoek 3 2.1 Algemeen 3 2.2 Locatiegegevens 4 2.3 Bodemopbouw en geohydrologie 4 2.4 Verwachting ten aanzien van de bodemkwaliteit 5 2.5 Asbest 7 2.6 PFAS 7 2.7 Terreinverkenning 7 2.8 Conclusie vooronderzoek en hypothese 7 3 Verrichte werkzaamheden 8 4 Onderzoeksresultaten 9 4.1 Lokale bodemopbouw en veldwaarnemingen 9 4.2 Toetsingskader grond en grondwater 9 4.3 Analyseresultaten grond 10 4.4 Analyseresultaten grondwater 12 5 Toetsing CROW-publicatie 400 13 6 Samenvatting, conclusies en aanbevelingen 14 6.1 Samenvatting 14 6.2 Conclusies en aanbevelingen 14 Bijlagen 1. Toelichting op bodemonderzoek 2. Vooronderzoek 3. Profielbeschrijvingen en zintuiglijke waarnemingen 4. Toetsing grondmonsters aan Wet bodembescherming 5. Toetsing grondwatermonsters aan Wet bodembescherming 6. Normen grond Wet bodembescherming 7. Normen grondwater Wet bodembescherming 8. Toetsing grondmonsters aan Besluit bodemkwaliteit 9. Normen Besluit bodemkwaliteit 10. Analysecertificaten grond 11. Analysecertificaten grondwater 12. Verantwoording uitvoering onderzoek BRL SIKB 2000 13.
Tekening Verkennend bodemonderzoek perceel aan De Spiker te Harlingen projectnummer 0484282.100 10 juli 2023 revisie 00 Blad 2 van 15 1 Inleiding In opdracht van Hans Schaeffer bouwkundig ingenieursbureau is door Antea Group in de periode juni 2023 een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd ter plaatse van een perceel aan De Spiker te Harlingen. Aanleiding en doel De aanleiding tot het bodemonderzoek is de voorgenomen nieuwbouw ter plaatse (woning- bouw). Het doel van het bodemonderzoek is het vaststellen van de actuele milieuhygiënische kwaliteit van de bodem (grond en grondwater). Onderzoeksstrategie en kwaliteit Het bodemonderzoek is gebaseerd op de richtlijnen uit de NEN 5740+A1: 2016 (Onderzoeksstra- tegie bij verkennend onderzoek). Met betrekking tot de kwaliteitsaspecten, toegepaste methoden en betrouwbaarheid/garanties van het onderzoek wordt verwezen naar bijlage 1. De rapportage betreft geen kwaliteitsverklaring waarvan gebruik kan worden gemaakt voor het bepalen van de geschiktheid van mogelijk toekomstige toepassingen van eventueel vrijkomende grond. Wel is de rapportage geschikt om een inschatting te kunnen maken van de mogelijke toe- passingen. In dit rapport wordt verslag gedaan van de uitgevoerde werkzaamheden en worden de resultaten van het onderzoek beschreven.
Verkennend bodemonderzoek perceel aan De Spiker te Harlingen projectnummer 0484282.100 10 juli 2023 revisie 00 Blad 3 van 15 2 Vooronderzoek 2.1 Algemeen Bij toepassing van de NEN 5740 moet een hypothese worden opgesteld omtrent de aan-/ afwe- zigheid, de aard en de ruimtelijke verdeling van eventuele verontreinigingen. Ten behoeve van het opstellen van een hypothese dient een vooronderzoek te worden uitgevoerd overeenkomstig de NEN 5725: 2017 (Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek). De aanleiding tot het vooronderzoek is: - Opstellen hypothese over de bodemkwaliteit ten behoeve van uit te voeren bodemon- derzoek – aanleiding A’ De te beantwoorden onderzoeksvragen behorende bij deze aanleiding betreffen: Wat is de afbakening van de onderzoekslocatie en is deze voldoende? (paragraaf 2.2) Is er sprake van potentiële bronnen van bodemverontreiniging, zowel vanuit het verle- den als het heden? Zo ja, wat zijn de potentiële bronnen van bodemverontreiniging, waar liggen ze en wat zijn verdachte parameters? (paragraaf 2.4) Welke bodemkwaliteitsklasse is toegekend aan de bodem in de bodemkwaliteitskaart en welke lagen zijn daarbij onderscheiden? (paragraaf 2.4) Is de bodem asbestverdacht? (paragraaf 2.5) Wat is de bodemopbouw en geohydrologie en is er binnen het onderzoeksgebied sprake van verschillende fysische kwaliteiten en/of bodemvreemde lagen?
Zo ja, welke fysische kwaliteiten en/of bodemvreemde lagen zijn er en waar bevinden deze zich? (para- graaf 2.3) Is er sprake van beïnvloeding vanuit de omgeving van de bodemkwaliteit of de kwaliteit van het grondwater? Zo ja, welke beïnvloeding en waar? (paragraaf 2.4) Wordt op de locatie of een deel daarvan (een geval van ernstige) bodemverontreiniging vermoed? Zo ja, waar bevindt deze zich? (paragraaf 2.4) Is de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem afdoende bekend of is bodemonderzoek noodzakelijk? Motiveer het antwoord (paragraaf 2.8) Welke hypothese en strategie zijn van toepassing bij de uitvoering van bodemonderzoek (inclusief de indeling van de onderzoekslocatie in deellocaties met verschillende hypo- theses over de aard en verdeling van de verontreinigde stoffen)? (paragraaf 2.8) In tabel 2.1 zijn de geraadpleegde bronnen weergegeven. In bijlage 2 zijn de belangrijkste gege- vens uit deze bronnen opgenomen.
Tabel 2.1: Geraadpleegde bronnen Geraadpleegde bron Website, contactpersoon of archief Datum raadplegen Bodemloket/ Nazca-i provincie Fryslân https://friesland.nazca4u.nl/Bodem/ Juni 2023 Bodemloket https://www.bodemloket.nl/ Kadaster www.kadaster.nl Topotijdreis www.topotijdreis.nl Dinoloket https://www.dinoloket.nl/ Street Smart https://streetsmart.cyclomedia.com Bodemkwaliteitskaart Bodemkwaliteitskaart Grondverzetviewer Fryslan (Grondverzetviewer Fryslân (geosolutions.nl)) Bodemkwaliteitskaart PFAS in Friesland ‘Bodemkwaliteitskaart PFAS in Friesland’, kenmerk: 0457469.100, d.d. 23 januari 2020, door: Antea Group FAMKE Archeologische kaart Archeologische Kaart (FAMKE) (arcgis.com) Terreininspectie Voorafgaand aan het veldwerk Verkennend bodemonderzoek perceel aan De Spiker te Harlingen projectnummer 0484282.100 10 juli 2023 revisie 00 2.2 | Locatiegegevens De onderzoekslocatie is gelegen tussen de Noorderkade / De Spiker (noordelijk) en de Franeker- trekvaart (zuidelijk) te Harlingen. De locatie is kadastraal bekend als gemeente Harlingen, sectie B, nummer 4.660 en heeft een oppervlakte van ca. 1.195m². De afbakening van de onderzoekslocatie is weergegeven in figuur 2.1. Figuur 2.1: Topografische ligging van de onderzoekslocatie, zwart gemarkeerd. 2.3 | Bodemopbouw en geohydrologie De lokale bodemopbouw is weergegeven in tabel 2.2.
Tabel 2.2: Lokale bodemopbouw (bron Dinoloket) Diepte | Formatie | Bodemtype 0m NAP –14m - | Holocene afzetting | - NAP 14 –18 m -NAP | Formatie van Boxtel | Zeer tot matig fijn zand. 18 –21 m-NAP | Eem Formatie | Matig fijn tot zeer grof zand 21 –23 m-NAP | Formatie van Drachen | Matig fijn tot matig grof zand 23 –42 m-NAP | Formatie van Urk | Matig fijn tot uiterst grof zand 41 –50 m-NAP | Formatie van Peelo | Uiterst fijn tot uiterst grof zand In figuur 2.2 is een weergave van de lokale bodemopbouw opgenomen. Blad 4 van 15 Verkennend bodemonderzoek perceel aan De Spiker te Harlingen projectnummer 0484282.100 10 juli 2023 revisie 00 Blad 5 van 15 Kleurcodes Afkortingen HL Holocene afzetting BX Formatie van Boxtel DN Formatie van Drachten DR Formatie van Drenthe PE Formatie van Peelo PZ Formatie van Peize UR Formatie van Urk AP Formatie van Appelscha OO Formatie van Oosterhout MS Formatie van Maassluis BR Formatie van Breda c complex unit z zand k Klei of overig slecht door- latende lagen k Klei of overig slecht door- latende lagen Figuur 2.2: Geohydrologische bodem structuur (bron: REGIS II.2, Dino-loket). De lokale grondwaterstroming is onbekend. Vermoedelijk wordt de stroming plaatselijk beïn- vloed door nabijgelegen watergangen.
2.4 Verwachting ten aanzien van de bodemkwaliteit Bodemloket Uit het bodeminformatiesysteem blijkt dat er ter plaatse van het onderzoeksgebied meerdere onderzoeken zijn uitgevoerd (zie onderstaand). De onderzoekslocatie maakte deel uit van het ter- rein Kanaalweg 17. Deze locatie betreft een scheepswerf met nieuwbouw en reparatie van sche- pen. De onderhavige onderzoekslocatie betreft het uiterste westelijke deel van deze locatie. Op dit westelijke gedeelte (onderhavige onderzoekslocatie) heeft nooit bebouwing gestaan en zijn voor zover bekend geen bedrijfsmatige activiteiten uitgevoerd anders dan diverse opslag. Voorgaand bodemonderzoek Op het scheepswerfterrein Kanaalweg 17 zijn diverse onderzoeken uitgevoerd (zie bijlage 2):
Verkennend bodemonderzoek perceel aan De Spiker te Harlingen projectnummer 0484282.100 10 juli 2023 revisie 00 Blad 6 van 15 De onderzoeksinspanning (en sanering) heeft zich hoofdzakelijk gericht op het oostelijke deel. De afstand tot de onderhavige onderzoekslocatie is aanzienlijk te noemen. Onderstaand is weerge- geven wat de onderzoeksresultaten van de voorgaande onderzoeken zijn ter plaatse van de on- derhavige onderzoekslocatie: Nader onderzoek (Ecolyse B.V., kenmerk T892.50, datum: 31-5-1992) De boring 604 en 610 t/m 614 zijn ter plaatse van de onderhavige onderzoekslocatie gesitueerd. Alleen van boring 610 (0,9 – 1,1 m -mv) is een analyse geanalyseerd. Dit monster voldoet aan de achtergrondwaarde. Onderzoek: bouwstoffenbesluit (Fugro B.V., kenmerk C-2006-270, datum: 1-2-1993) Voor dit onderzoek is één peilbuis geplaatst in het onderzoeksgebied (peilbuis 3). In het grondwa- ter zijn maximaal licht verhoogde gehalten aangetoond. Nader onderzoek (Ecolyse B.V., kenmerk T892.51, datum: 30-4-1993) Tijdens dit nader onderzoek is één boring gezet in het onderzoeksgebied (boring 17). Deze mon- sters van deze boring zijn niet geanalyseerd. De voorgaande onderzoeken hebben derhalve geen verdenking tot bodemverontreiniging ter plaatse van de onderhavige onderzoekslocatie. Historisch kaartmateriaal Via Topotijdreis is historisch kaartmateriaal van de onderzoekslocatie bekeken.
Hieruit blijkt dat de wijk De Spiker grotendeels tussen 1980 en 1984 gebouwd is. Het onderzoeksgebied is na 1900 niet bebouwd geweest en heeft altijd aan de watergangen gelegen. Gebieden ten noorden, oos- ten en noord-oosten van het onderzoeksgebied zijn vroeger gebruikt als boomgaarden tot circa 1972. Bodemkwaliteitskaart De onderzoekslocatie is gelegen in de bodemkwaliteitszone ‘Zone 2 (Wonen)’. Toepassingskaart Uit de digitale toepassingskaart blijkt dat zowel de boven als de ondergrond zijn ingedeeld in de klasse ‘Wonen’. Luchtfoto’s 2008-2022 Uit de luchtfoto’s geraadpleegd via StreetSmart blijkt dat er tussen 2008 en 2022 nagenoeg niks is veranderd in en om het onderzoeksgebied. Het onderzoeksgebied betreft een braakliggend (met gras begroeid) terrein. In 2022 stonden er twee containers op het terrein. Overige gegevens Volgens de archeologische kaart (FAMKE) IJzertijd-Middeleeuwen ligt het westelijke deel van het onderzoeksgebied binnen de zone ‘6, streven naar behoud’. Van deze terreinen is bekend dat zij waardevolle archeologische resten uit de periode bronstijd en later bevatten. In veel gevallen be- treft het AMK-terreinen, maar het kunnen ook terreinen zijn die bij gemeente of provincie be- kend staan als archeologisch waardevol. Mogelijk heeft het gebied een aanlegvergunningstelsel.
Soms hebben deze terreinen reeds een bestemming waarbij het oprichten van bouwwerken is toegestaan, zoals bij een woonbestemming. In deze gevallen adviseert de provincie voor ingre- pen van minder dan 50m2 geen consequenties te verbinden aan de aanduiding ‘streven naar be- houd’. Mochten er bij het realiseren van deze kleine plannen bodemvondsten worden gedaan, dan dienen die gemeld te worden bij de provinciaal archeoloog. Het overige deel van het terrein valt onder ‘1, geen onderzoek noodzakelijk’. Dit advies wordt ge- geven als op basis van eerder onderzoek is gebleken dat er zich geen archeologische resten in de Verkennend bodemonderzoek perceel aan De Spiker te Harlingen projectnummer 0484282.100 10 juli 2023 revisie 00 Blad 7 van 15 bodem bevinden of wanneer de archeologische verwachting voor het aantreffen van archeolo- gische resten uit de periode ijzertijd-middeleeuwen op gefundeerde gronden zodanig laag is dat de kant op aantasting bij de meeste ingrepen zeer klein is. Figuur 2.3: archeologische advieskaart (bron: FAMKE, advies ijzertijd-middeleeuwen).
Overige historische gegevens Tijdens de uitvoering van het historisch onderzoek zijn geen gegevens gevonden of beschikbaar over de verbranding of stort van afval, (her)gebruik van grond of andere bouwmaterialen, verka- veling, ontgrondingen, aanvullingen, afzetting van bodemvreemd materiaal, de verwachting van niet gesprongen explosieven en onbetrouwbaarheden of tegenstrijdigheden. 2.5 Asbest Op de locatie zijn geen activiteiten bekend waarbij asbest in de bodem terecht zou kunnen zijn gekomen. 2.6 PFAS Met ingang van 13 december 2021 is de geactualiseerde versie van het 'Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie’ van kracht geworden. Dit houdt in dat alle toe te passen partijen grond en baggerspecie per 8 juli 2019, naast het gebruikelijke analyse- pakket voor de milieuhygiënische verklaring, ook geanalyseerd moeten worden op PFAS. Hiertoe is op 12 juli 2019 door het RIVM een adviespakket PFAS (28 componenten) gepubliceerd waarop grond en baggerspecie onderzocht dient te worden. In de nabije omgeving van deze onderzoekslocatie (<25m) zijn geen gegevens aangetroffen over de aanwezigheid van een puntbronlocatie van PFAS. Gezien de afwezigheid van PFAS-puntbronlo- caties in de directe omgeving, wordt aangenomen dat atmosferische depositie de enige bron van PFAS-verontreiniging op deze locatie is.
Van atmosferische depositie is bekend dat dit tot be- perkte verhoogde PFAS-waarden in bodem kan leiden. Op basis van de bodemkwaliteitskaart voor PFAS worden er geen verhoogde waarden verwacht. 2.7 Terreinverkenning Voorafgaande de veldwerkzaamheden is een terreinverkenning uitgevoerd. Hieruit zijn geen bij- zonderheden naar voren gekomen.
Verkennend bodemonderzoek perceel aan De Spiker te Harlingen projectnummer 0484282.100 10 juli 2023 revisie 00 Blad 8 van 15 2.8 Conclusie vooronderzoek en hypothese De verzamelde informatie geeft niet direct aanwijzingen voor de aanwezigheid van (voormalige) bodembedreigende activiteiten op het onderzoeksterrein. Voor de opzet van het bodemonderzoek volgen wij de richtlijnen uit de NEN 5740. Op basis van het vooronderzoek wordt de onderzoeksstrategie voor een heterogeen verdachte niet lintvor- mige locatie (VED-HE-NL) aangehouden. Dit omdat de locatie onderdeel uit heeft gemaakt van een scheepswerf, ook al is er op basis van de voorgaande bodemonderzoeken geen verdenking tot bodemverontreiniging ter plaatse van de onderhavige onderzoekslocatie. Onderzoek op PFAS in de grond is op aangeven van de opdrachtgever achterwege gebleven. De locatie wordt niet als asbestverdacht aangemerkt. Bij de veldwerkzaamheden wordt gelet op de aanwezigheid van puin in de bodem en de aanwezigheid van puinverhardingen (zintuiglijke beoordeling). Naar aanleiding van een waarneming van een puinhoudende laag zijn hierdoor as- bestinspectiegaten gegraven en is een analyse op asbest in grond uitgevoerd . Deze werkzaamhe- den zijn gebaseerd op de NEN5707.
Verkennend bodemonderzoek perceel aan De Spiker te Harlingen projectnummer 0484282.100 10 juli 2023 revisie 00 3 | Verrichte werkzaamheden De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd in juni 2023 conform de BRL SIKB 2000. In bijlage 12 is aangegeven welke protocollen zijn gevolgd en is de verantwoording voor het veldwerk opgeno- men. Tijdens de veldwerkzaamheden zijn van de boringen profielbeschrijvingen volgens de NEN5104 gemaakt. Deze zijn opgenomen in bijlage 3. De verrichte werkzaamheden staan weergegeven in tabel 3.1. De samenstelling van de grond(meng)monsters en de grondwatermonsters is weergegeven in tabel 3.2.
Tabel 3.1: Verrichte werkzaamheden Boring | Peilbuis (diepte in m -mv) | (filtertraject in m -mv) 01 (3,00) | 01 (2,00-3,00) 02 (2,00) 03 (1,50) 04 (1,20) 05 (1,20) 06 (1,50) Tabel 3.2: Samenstelling (meng)monsters grond, grondwater en asbest Monsternaam | Traject | Monstersamenstelling | Laboratoriumanalyse (m -mv) | (meetpunt + traject in m -mv) Grond MM1 | 0,00-0,50 | 02 (0,00-0,50), 03 (0,00-0,50), 05 (0,00-0,50), | Standaardpakket grond 06 (0,00-0,50) MM2 | 0,00-0,50 | 02 (0,00-0,50), 04 (0,00-0,50) | Standaardpakket grond MM3 | 0,50-1,20 | 03 (0,50-1,00), 04 (0,70-1,20), 05 (0,50-1,00), | Standaardpakket grond 06 (0,50-1,00) AMM01 | 0,00-0,50 | 02 (0,00-0,50), 03 (0,00-0,50), 05 (0,00-0,50), | Asbest Grond NEN5898 2016 06 (0,00-0,50) Grondwater 01-1-1 | 2,00-3,00 | 01 (2,00-3,00) | Standaardpakket grondwater De situering van de boringen en de peilbuis zijn weergegeven op tekening 0484282.100-S1 in bijlage 15. De analyses zijn uitgevoerd door het door de RvA geaccrediteerde laboratorium van Eurofins B.V. te Barneveld. Blad 9 van 15 Verkennend bodemonderzoek perceel aan De Spiker te Harlingen projectnummer 0484282.100 10 juli 2023 revisie 00 4 | Onderzoeksresultaten 4.1 | Lokale bodemopbouw en veldwaarnemingen De profielbeschrijvingen van de verrichte boringen met de bijbehorende veldwaarnemingen zijn opgenomen in bijlage 3.
Bij het uitvoeren van het veldonderzoek zijn zintuiglijk waarnemingen gedaan die kunnen duiden op de mogelijke aanwezigheid van een bodemverontreiniging. De veldwaarnemingen zijn weer- gegeven in tabel 4.1. Tabel 4.1: Veldwaarnemingen Boring | Diepte | Waarneming | Grondsoort (einddiepte, m -mv) | (m -mv) 01 (3,00) | 0,00-0,80 | sporen baksteen, zwak houdend | zand 02 (2,00) | 0,00-0,50 | zwak baksteenhoudend, matig puinhoudend, | zand zwakke olie-water reactie Asbestinspectiegat: 30x32cm Gewicht monster totaal: 12,5kg Gewicht grove fractie: 2,6kg 03 (1,50) | 0,00-0,50 | zwak baksteenhoudend, matig puinhoudend, | zand zwakke olie-water reactie Asbestinspectiegat: 31x32cm Gewicht monster totaal: 12,5kg Gewicht grove fractie: -kg 0,50-1,00 | zwak baksteenhoudend | klei 1,00-1,50 | sporen baksteen | klei 04 (1,20) | 0,00-0,50 | sporen baksteen | zand 0,70-1,20 | sterk puinhoudend, Gestaakt op puin | klei 05 (1,20) | 0,00-0,50 | matig puinhoudend, zwakke olie-water reactie | zand Asbestinspectiegat: 31x32cm Gewicht monster totaal: 12,5kg Gewicht grove fractie: 2,1kg 0,50-1,20 | zwak baksteenhoudend, Gestaakt op puin | klei 06 (1,50) | 0,00-0,50 | matig puinhoudend, zwakke olie-water reactie | zand Asbestinspectiegat: 32x33cm Gewicht monster totaal: 12,5kg Gewicht grove fractie: 2,2kg 0,50-1,00 | sporen baksteen | klei Bij het uitvoeren van het veldonderzoek zijn er in de
bovengrond zwak tot matige bijmengingen aangetroffen aan baksteen en puin. Deze grondlaag laat ook een zwakke olie-water reactie zien. In de ondergrond is plaatselijk nog sprake van een zwak baksteenhoudende bijmenging. Verder zijn er zintuiglijk geen bijzonderheden aangetroffen. Er zijn zowel op het maaiveld als in de opgeboorde grond geen asbestverdachte materialen waar- genomen. De grondwatergegevens zijn weergegeven in tabel 4.2. Tabel 4.2: Veldgegevens grondwater Peilbuis | Grondwaterstand | Belucht? | pH | EC | Troebelheid (filter, m -mv) | (m -mv) | (-) | (µS/cm) | (NTU) 01 (2,00-3,00) | 1,40 | nee | 6,79 | 1.038 | 4 De gemeten zuurgraad (pH), het elektrische geleidingsvermogen (EC) en de troebelheid (NTU) zijn niet afwijkend van een natuurlijke situatie. Blad 10 van 15 Verkennend bodemonderzoek perceel aan De Spiker te Harlingen projectnummer 0484282.100 10 juli 2023 revisie 00 Blad 11 van 15 4.2 Toetsingskader grond en grondwater Wet bodembescherming (Wbb) De getoetste analyseresultaten van de onderzochte grond- en grondwatermonsters zijn weerge- geven in respectievelijk bijlage 4 en bijlage 5. De analysecertificaten zijn toegevoegd in bijlage 10 en 11. De resultaten zijn getoetst aan de actuele achtergrond-, streef- en interventiewaarden uit de Re- geling Bodemkwaliteit en de Circulaire bodemsanering. Hiervoor is gebruik gemaakt van BOTOVA-gevalideerde software.
De achtergrond-/streef- en interventiewaarden zijn opgenomen in bijlagen 6 en 7. Een toelichting op het toetsingskader is opgenomen in bijlage 1. Een monster kan voldoen aan de achtergrondwaarde, terwijl een stof binnen het monster de achtergrond- waarde overschrijdt (Regeling bodemkwaliteit, art. 4.2.2). In de tekst zal de term 'verhoogd' worden gebruikt bij gehalten hoger dan de achtergrond- of streefwaarden en lager dan de interventiewaarden. De term 'sterk verhoogd' wordt gebruikt bij gehalten hoger dan of gelijk aan de interventiewaarden. Tevens is bij de getoetste waarden een index opgenomen. Deze index is als volgt berekend: Index = (GSSD - AW) / (I - AW). Een negatieve waarde voor de index houdt in dat de gestandaardiseerde meetwaarde (= GSSD) lager is dan de achtergrondwaarde (= AW). Bij een index boven de 1 ligt de gestandaardiseerde meetwaarde boven de interventiewaarde (= I). Een index tussen de 0 en 0,5 betekent dat de ge- standaardiseerde meetwaarde (ver) onder de interventiewaarde ligt. Een index tussen de 0,5 en 1 houdt in dat de gestandaardiseerde meetwaarde (dicht) bij de interventiewaarde ligt. Afhanke- lijk van de specifieke situatie geeft dit mogelijk aanleiding voor het uitsplitsen van een mengmon- ster en/ of het uitvoeren van een nader onderzoek.
Besluit bodemkwaliteit (Bbk) De resultaten van de (meng)monsters uit het bodemonderzoek die op het standaardpakket grond zijn geanalyseerd, zijn eveneens indicatief getoetst aan de samenstellingseisen uit het Be- sluit bodemkwaliteit, voor vrijkomende grond (generiek toetsingskader). De getoetste analysere- sultaten zijn weergegeven in bijlage 8. De normen zijn opgenomen in bijlage 9. In bijlage 1 is een toelichting op het toetsingskader van het Besluit bodemkwaliteit opgenomen. PFAS Voor het onderzoek naar PFAS heeft het RIVM een adviespakket PFAS (28 componenten) gepubli- ceerd waarop grond en baggerspecie onderzocht kan worden. GenX maakt geen deel uit van het adviespakket. De gehalten aan PFAS worden getoetst aan de richtwaarden uit het ‘Handelingska- der voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie’ (december 2021). Deze toetsing is opgenomen in bijlage 13. De toelichting is opgenomen in bijlage 14. 4.3 Analyseresultaten grond In tabel 4.3 zijn de parameters weergegeven, die de achtergrond- of interventiewaarde overschrijden.
Verkennend bodemonderzoek perceel aan De Spiker te Harlingen projectnummer 0484282.100 10 juli 2023 revisie 00 Tabel 4.3: Overschrijdingstabel grond Monster | Boring | Waarneming | Overschrijdingen | Conclusie (m -mv) | (m -mv) | > AW | > AW & <= I | > I | monster(**) (i <= 0,5) | (0,5 < i <= 1) | (i > 1) licht | matig | sterk MM1 | 02 (0,00-0,50), | zwak baksteen- | kobalt, nikkel, | - | - | Wbb: Overschrijding achtergrondwaarde, (0,00-0,50) | 03 (0,00-0,50), | houdend, matig | koper, zink, kwik, | Bbk : Kwaliteitsklasse industrie 05 (0,00-0,50), | puinhoudend, | lood, PCB, PAK 06 (0,00-0,50) | zwakke olie-wa- ter reactie MM2 | 02 (0,00-0,50), | Sporen/zwak bak- | koper, zink, kwik, | - | - | Wbb: Overschrijding achtergrondwaarde, (0,00-0,50) | 04 (0,00-0,50) | steenhoudend, | lood, PCB, PAK | Bbk : Kwaliteitsklasse industrie matig puinhou- dend, zwakke olie-water reactie MM3 | 03 (0,50-1,00), | Sporen/zwak bak- | koper, kwik, lood, | - | - | Wbb: Overschrijding achtergrondwaarde, (0,50-1,20) | 04 (0,70-1,20), | steenhoudend, | PCB, PAK | Bbk : Kwaliteitsklasse industrie 05 (0,50-1,00), | sterk puinhou- 06 (0,50-1,00) | dend Toelichting - | : Geen waarneming/geen overschrijding AW, I, i : AW = achtergrondwaarde, I = interventiewaarde, i = index, zie bijlage 'Toelichting op bodemonderzoek' voor uitleg bij AW, I en index * | : Geen index te bepalen door ontbreken van
achtergrond- | of interventiewaarde ** | : Een monster kan voldoen aan de achtergrondwaarde, terwijl één individuele stof binnen het monster de achtergrondwaarde over- schrijdt (Regeling bodemkwaliteit, art. 4.2.2). In de mengmonsters van de grond zijn licht verhoogde waarden aangetroffen aan (diverse) zware metalen, PCB en PAK. Verder zijn er geen verhoogde waarden aangetroffen. Indicatieve toetsing Besluit bodemkwaliteit De resultaten zijn tevens indicatief getoetst aan het generieke kader van het Besluit bodemkwaliteit. Hieruit blijk dat de grond in de klasse ‘Industrie’ valt. Indicatief asbestonderzoek puinhoudende grondlaag Van een puinhoudende grondlaag zijn een viertal asbestinspectiegat gegraven (bovengrond bo- ringen 2, 3, 5 en 6). Zie tabel 4.1 voor de afmetingen van de inspectiegaten. Het uitkomende ma- teriaal is gezeefd en beoordeeld op asbestverdacht materiaal in de grove fractie. In deze grove fractie is geen asbestverdacht materiaal aangetroffen. Van de fijne fractie is een asbestmeng- monster verzameld en indicatief ter analyse aangeboden voor de analyse op asbest in grond (NEN5898). In de onderstaande foto’s zijn een drietal inspectiegaten weergegeven.
Foto 4.1: Inspectiegat boring 02 | Foto 4.2: Inspectiegat boring 03 Blad 12 van 15 Verkennend bodemonderzoek perceel aan De Spiker te Harlingen projectnummer 0484282.100 10 juli 2023 revisie 00 Blad 13 van 15 Foto 4.3: Inspectiegat boring 06 Op basis van het indicatieve asbestonderzoek is er in puinhoudende grondlaag zowel zintuiglijk als analytisch (fijne fractie < 20 mm) geen asbest aangetoond. Het analysecertificaat is opgeno- men in bijlage 10. 4.4 Analyseresultaten grondwater In tabel 4.4 zijn de parameters weergegeven die de streef- of interventiewaarde overschrijden. Tabel 4.4: Overschrijdingstabel grondwater Monster Peilbuis Overschrijdingen Conclusie monster (filter, m -mv) > S (i <= 0,5) licht > S & <= I (0,5 < i <= 1) matig > I (i > 1) sterk 01-1-1 1 (2,00 - 3,00) nikkel, molybdeen - - Overschrijding streefwaarde Toelichting - : Geen overschrijding S, I, i : S = streefwaarde, I = interventiewaarde, i = index, zie bijlage 'Toelichting op bodemonderzoek' voor uitleg bij S, I en index In het grondwater zijn licht verhoogde waarden aan nikkel en molybdeen aangetoond.
Verkennend bodemonderzoek perceel aan De Spiker te Harlingen projectnummer 0484282.100 10 juli 2023 revisie 00 Blad 14 van 15 5 Samenvatting, conclusies en aanbevelingen In opdracht van Hans Schaeffer bouwkundig ingenieursbureau is door Antea Group in de periode juni 2023 een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd ter plaatse van een perceel aan De Spiker te Harlingen. De aanleiding tot het bodemonderzoek is de voorgenomen nieuwbouw ter plaatse (woning- bouw). Het doel van het bodemonderzoek is het vaststellen van de actuele milieuhygiënische kwaliteit van de bodem (grond en grondwater). Het bodemonderzoek is gebaseerd op de richtlijnen uit de NEN 5740+A1: 2016 (Onderzoeksstra- tegie bij verkennend onderzoek). 5.1 Samenvatting Zintuiglijke waarnemingen Bij het uitvoeren van het veldonderzoek zijn er in de bovengrond zwak tot matige bijmengingen aangetroffen aan baksteen en puin. Deze grondlaag laat ook een zwakke olie-water reactie zien. In de ondergrond is plaatselijk nog sprake van een zwak baksteenhoudende bijmenging. Verder zijn er zintuiglijk geen bijzonderheden aangetroffen. Er zijn zowel op het maaiveld als in de opge- boorde grond geen asbestverdachte materialen waargenomen. Grond In de mengmonsters van de grond zijn licht verhoogde waarden aangetroffen aan (diverse) zware metalen, PCB en PAK. Verder zijn er geen verhoogde waarden aangetroffen.
De resultaten zijn tevens indicatief getoetst aan het generieke kader van het Besluit bodemkwaliteit. Hieruit blijk dat de grond in de klasse ‘Industrie’ valt. Op basis van het indicatieve asbestonderzoek is er in puinhoudende grondlaag zowel zintuiglijk als analytisch (fijne fractie < 20 mm) geen asbest aangetoond. Grondwater In het grondwater zijn licht verhoogde waarden aan nikkel en molybdeen aangetoond. 5.2 Conclusies en aanbevelingen De onderzoeksresultaten geven vanuit de Wet bodembescherming geen aanleiding tot het uit- voeren van vervolgonderzoek, omdat de gemeten concentraties kleiner zijn dan de betreffende interventiewaarden. Met dit onderzoek is de actuele milieuhygiënische kwaliteit van de bodem in voldoende mate vastgesteld. De gemeten waarden geven vanuit de Wet bodembescherming geen milieuhygiënische belemmering voor de geplande werkzaamheden. De indicatieve toetsing aan het Besluit bodemkwaliteit wijst uit dat de grond in klasse ‘Industrie’ valt. Indien bij de graafwerkzaamheden grond van de locatie dient te worden afgevoerd, dient rekening te worden gehouden met juiste afvoer hiervan. Verder wordt geadviseerd met de gemeente te overleggen wat de consequenties zijn van de indeling in klasse ‘Industrie’ voor deze locatie met beoogde nieuwbouw van een woning. In het opgeboorde materiaal (grond) zij, bijmengingen met puin aangetroffen.
Het indicatieve asbestonderzoek wijst uit dat deze grond geen asbest bevat. Op basis van het onderzoek wordt verwaccht dat de locatie niet verdacht is voor het voorkomen van asbest in de grond. Verkennend bodemonderzoek perceel aan De Spiker te Harlingen projectnummer 0484282.100 10 juli 2023 revisie 00 Blad 15 van 15 Voornoemde conclusies zijn gebaseerd op het vooronderzoek, de zintuiglijke waarnemingen en analyseresultaten van dit onderzoek. Antea Group Heerenveen, juli 2023 Verkennend bodemonderzoek De Spiker Harlingen projectnummer 0484282.100 Bijlage 1 Toelichting op bodemonderzoek Verkennend bodemonderzoek De Spiker Harlingen projectnummer 0484282.100 Kwaliteitsaspecten bodemonderzoek Betrouwbaarheid/garanties Bodemonderzoek wordt in zijn algemeenheid uitgevoerd door het steekproefsgewijs bemonsteren van al dan niet verdachte bodemlagen. Hoewel Antea Group conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving handelt, is het juist deze steekproefsgewijze benadering die het onmogelijk maakt garanties ten aanzien van de verontreinigingssituatie af te geven op basis van de resultaten van een bodemonderzoek. Het vorenstaande betekent dat Antea Group op voorhand geen aansprakelijkheid accepteert ten aanzien van mogelijke beslissingen die de opdrachtgever naar aanleiding van het door Antea Group uitgevoerde bodemonderzoek neemt.
In een voorkomend geval adviseren wij u altijd contact op te nemen met uw aanspreekpunt binnen Antea Group. In dit kader kan ook worden opgemerkt dat de voor het historisch onderzoek geraadpleegde bronnen niet altijd zonder fouten en volledig zijn. Voor het verkrijgen van historische informatie is Antea Group wel afhankelijk van deze bronnen, waardoor Antea Group niet kan instaan voor de juistheid en volledigheid van de verzamelde historische informatie. Certificatie/accreditatie Antea Group is gecertificeerd volgens NEN-ISO 9001. Ons bureau is lid van de Vereniging Kwaliteitsborging Bodemonderzoek (VKB). Het veldwerk ten behoeve van het milieuhygiënisch bodemonderzoek is uitgevoerd conform de BRL SIKB 2000 (Beoordelingsrichtlijn voor het SIKB-procescertificaat voor veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek). Hierbij wordt opgemerkt dat werkzaamheden verricht conform de NEN 5707 vallen onder de BRL SIKB 2000, protocol 2018. Werkzaamheden ten behoeve van asbestonderzoek conform NEN 5897 (asbest in puin) en overige onderzoeken (te denken valt aan asfalt- en funderingsonderzoek, civieltechnisch onderzoek etc.) vallen buiten de scope van de BRL SIKB 2000. In de bijlage 'Verantwoording uitvoering onderzoek BRL SIKB 2000' is vermeld of Antea Group het veldwerk zelf heeft uitgevoerd of heeft uitbesteed aan een ander bureau.
Zowel Antea Group als de bureaus waaraan Antea Group veldwerk uitbesteedt, zijn volgens de BRL SIKB 2000 gecertificeerd en erkend. Eventuele afwijkingen van de beoordelingsrichtlijn zijn in voorliggend rapport vermeld. In de bijlage 'Verantwoording uitvoering onderzoek BRL SIKB 2000' staan de namen en parafen van de veldmedewerkers die de kritische functies binnen het veldwerk hebben uitgevoerd. De naleving van de kwaliteitseisen en procedures wordt periodiek getoetst door interne auditors en externe auditors, onder toezicht van de Raad voor Accreditatie (RvA). De onderzochte locatie is niet in eigendom van Antea Group of gerelateerde zusterbedrijven. De in het bodemonderzoek benodigde analyses van grond en grondwater laat Antea Group verrichten door een RvA geaccrediteerd laboratorium. Deze accreditatie garandeert dat bij de analyses consequent de juiste en vastgelegde procedures worden gehanteerd zodat de analyseresultaten een hoge betrouwbaarheid hebben. Voor de analyses geldt dat deze conform het Accreditatieschema (AS)3000 zijn uitgevoerd. De analyseresultaten zijn gevalideerd getoetst middels BOTOVA. Toepassing grond Het bodemonderzoek geeft inzicht in de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem in het kader van het gebruik en/of de bestemming van de onderzochte locatie.
Indien echter grond van de locatie wordt afgevoerd voor toepassing elders, volstaan de resultaten van het verrichte bodemonderzoek mogelijk niet. Afhankelijk van de omvang van de af te voeren partij(en) grond en de eisen die door de acceptant of het bevoegd gezag ter plaatse van de nieuwe toepassingslocatie worden gesteld (bijvoorbeeld aanwezigheid van een bodemkwaliteitskaart met bijbehorend bodembeheerplan), dient de grond eventueel nog conform de richtlijnen van het Besluit bodemkwaliteit te worden onderzocht. Verkennend bodemonderzoek De Spiker Harlingen projectnummer 0484282.100 Asbest Met nadruk wordt vermeld dat onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in de bodem geen onderdeel uitmaakt van onderzoek dat door Antea Group is uitgevoerd volgens de NEN 5740. Alleen als in de rapportage is vermeld dat er onderzoek conform NEN 5707 is uitgevoerd, is specifiek asbestonderzoek gedaan. Als tijdens het veldwerk in de bodem asbestverdachte materialen zijn opgemerkt, komt dit in de profielbeschrijvingen en de conclusies naar voren. Toelichting op het uitgevoerde onderzoek Verkennend bodemonderzoek Het verkennend bodemonderzoek is uitgevoerd met als richtlijn de NEN 5740+A1. Doorgaans is bij een onderzoek voor NUTS-bedrijven op basis van het vooronderzoek gekozen voor een onderzoeksstrategie voor een lijnvormige locatie (verdacht of onverdacht).
Voor tracé's met een beperkte lengte kan de strategie verdachte locatie met een plaatselijke bodembelasting met een duidelijke verontreinigingskern ('VEP') zijn toegepast, wegens de geringe omvang van het graafwerk. Bij de keuze voor strategie 'VEP' zijn wel de criteria voor boordiepte en plaatsing van een peilbuis voor lijnvormige locaties aangehouden. Verspreid over de onderzoekslocatie zijn boringen verricht. De opgeboorde grond is beoordeeld op het voorkomen van verontreinigingen, beschreven en bemonsterd. Indien het grondwater zich nabij of binnen de ontgravingsdiepte van de werkzaamheden bevindt, is een peilbuis geplaatst ten behoeve van de monstername van het grondwater. De peilbuis is direct na plaatsing grondig afgepompt en minimaal één week later, na nogmaals goed afpompen, bemonsterd voor laboratoriumonderzoek. Voorafgaand aan de bemonstering is de grondwaterstand opgenomen en zijn de zuurgraad (pH), het elektrisch geleidingsvermogen (EC) en de troebelheid gemeten. Voor het vaststellen van de algemene bodemkwaliteit is de grond onderzocht op het standaard stoffenpakket.
Dit betreft analyses op: Zware metalen (barium, cadmium, kobalt, molybdeen, koper, kwik, lood, nikkel en zink); Polychloorbifenylen (PCB's; som 7); Minerale olie (GC; inclusief voorbehandeling); Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK-totaal, 10 stuks volgens VROM); Percentages lutum, organische en droge stof. De selectie van de grond(meng)monsters is gebaseerd op monsterdiepte, bodemtype en veldwaarnemingen. Voor het vaststellen van de algemene bodemkwaliteit is het grondwater onderzocht op het standaard stoffenpakket. Dit betreft analyses op: Zware metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink); Vluchtige aromaten (benzeen, tolueen, xylenen, styreen en ethylbenzeen) en naftaleen; Vluchtige gechloreerde koolwaterstoffen (VOCL); Minerale olie (GC). Bepaling veiligheidsklassen Vooral hetgeen in branchepublicaties is aangegeven wordt door de Nederlandse Arbeidsinspectie beschouwd als 'de stand der techniek' en dient derhalve zorgvuldig te worden nagekomen. De veiligheidsklasse die in dit onderzoek is vastgesteld, betreft de voorlopige veiligheidsklasse. Bij het vaststellen van de voorlopige veiligheidsklasse zijn aannamen gedaan met betrekking tot de omstandigheden tijdens de uitvoer van de werkzaamheden.
Wanneer het werk een geraamde duur van meer dan 30 mensdagen beslaat en er meer dan 20 werknemers op de locatie tegelijk werkzaam zijn, of indien de geraamde duur van het werk meer dan 500 mensdagen beslaat, dan dient eveneens via een kennisgeving aan de Nederlandse Arbeidsinspectie het voornemen tot het tot stand brengen van het werk te worden gemeld. Verkennend bodemonderzoek De Spiker Harlingen projectnummer 0484282.100 Toelichting op de toetsingskaders Toetsingskader achtergrond-, streef- en interventiewaarden Hieronder wordt uitgebreider op de begrippen achtergrond-, streef- en interventiewaarden en hun betekenis ingegaan. Bij de toetsing wordt een uitspraak gedaan op parameterniveau én op monsterniveau. Met betrekking tot het bepalen van de achtergrondwaarden kan in sommige gevallen de overall-conclusie op monsterniveau afwijken ten opzichte van de conclusie op parameterniveau als gevolg van de toetsregel die in artikel 4.2.2 van de Regeling bodemkwaliteit staat. In dit artikel wordt beschreven wat onder het overschrijden van de achtergrondwaarden wordt verstaan. De achtergrondwaarden (AW) zijn landelijk geldende waarden voor een multifunctionele bodemkwaliteit en geven de bovengrens aan voor wat in de dagelijkse praktijk 'schone grond' wordt genoemd.