15.1 Bijlage 1 - Ruimtelijke onderbouwing (ETFAL)
Tekst van het document
Ook is bij de verdere uitwerking als uitgangspunt gehanteerd dat bestaande sloten en greppels behouden blijven. Rioolpersleiding Ten aanzien van de rioolpersleiding is in afstemming met Wetterskip Fryslân het plan aangepast, in die zin dat de batterijopslag en de aarden wal buiten de beschermingszone van de leiding zijn gepositioneerd. Het waterschap heeft met deze aangepaste situering en uitvoeringswijze ingestemd op 9 juli 2026. 5.3.3 Conclusie De ontwikkeling in het projectgebied voldoet aan de waterschapsuitgangspunten voor waterbeheer. De aandachtspunten van het Wetterskip, welke naar voren zijn gekomen tijdens de tijdens de omgevingstafel, zijn in acht genomen en verwerkt in de planvorming. Het aspect water vormt daarmee geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het plan. 5.4 Cultureel erfgoed 5.4.1 Wettelijk kader Op grond van het Bkl moet rekening worden gehouden met het belang van het behoud van cultureel erfgoed. Deze instructie geldt nadrukkelijk ook voor bekende en aantoonbaar te verwachten archeologische monumenten, waarbij 'aantoonbaar' betekent dat de verwachting is gebaseerd op relevante bodemkundige, archeologische of historische informatie. 34/44 Onder cultureel erfgoed vallen onder meer archeologie, cultuurhistorie, monumenten, karakteristieke panden, beschermde gezichten, monumentale bomen en landschappen.
Bij de beoordeling van een omgevingsvergunning voor een BOPA moet rekening worden gehouden met het behoud van deze waarden en dient een passend beschermingsregime te worden gewaarborgd. Na een korte analyse blijkt dat er op voorhand geen monumenten, karakteristieke panden, beschermde gezichten, monumentale bomen en/of landschappen aanwezig zijn in en rondom het projectgebied. Derhalve wordt in onderstaande paragraaf alleen ingegaan op de onderdelen archeologie en cultuurhistorie. 5.4.2 Toetsing Archeologie Om te bepalen of er sprake is van archeologische verwachtingswaarden in het projectgebied is de Friese Archeologische MonumentenKaart Extra (hierna: FAMKE) geraadpleegd. De archeologische adviezen op de FAMKE zijn gebaseerd op kennis van al bekende archeologische terreinen en op zogeheten archeologische verwachtingen, die op hun beurt weer gebaseerd zijn op bronnen als de bodemkaart, veldwerk en literatuurstudie(s). De FAMKE bestaat uit twee advieskaarten, één voor de periode steentijd - bronstijd (300.000 - 800 v Chr), en één voor de periode ijzertijd - middeleeuwen (800 v Chr - 1500 n Chr). Door middel van de twee advieskaarten kan worden nagegaan welke onderzoeksinspanning gevraagd wordt op een bepaalde plaats qua archeologie. Onderstaande figuren tonen een uitsnede van beide kaarten van de FAMKE.
Figuur 5.2: Uitsnede kaart FAMKE steentijd - bronstijd (bron: Provinsje Fryslân) 35/44 Figuur 5.3: Uitsnede kaart FAMKE IJzertijd - Middeleeuwen (bron: Provinsje Fryslân) Uit beide uitsnedes van de kaart volgt dat er geen 'onderzoek noodzakelijk' is. Een archeologisch onderzoek is derhalve niet nodig voor de voorgenomen ontwikkeling. Het onderdeel archeologie vormt voor het aspect cultuurhistorie geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling. Cultuurhistorie Het projectgebied ligt in het kweldervlaktenlandschap van Noordelijk Westergo, een oud cultuurlandschap dat is ontstaan door natuurlijke sedimentatieprocessen en eeuwenlange ontginning en waterbeheersing. Kenmerkend voor dit landschap zijn de vlakke ligging, zware kleigronden, een lage bebouwingsdichtheid en een grootschalige, deels onregelmatige blokverkaveling, met structurerende elementen zoals sloten, dijken en infrastructuur. Uit de historische ontwikkeling blijkt dat het gebied zich heeft ontwikkeld van kleinschalige verkaveling met gras- en akkerlanden naar een grootschaliger landbouwgebied, mede onder invloed van infrastructuur zoals de aanleg van de A31 en de latere plaatsing van windturbines. Deze elementen hebben geleid tot een modern productielandschap waarin grootschalige energie-infrastructuur een belangrijke rol speelt.
De voorgenomen ontwikkeling – de realisatie van een energieopslagsysteem (EOS) bij windpark Riedpolder – sluit aan op deze bestaande ontwikkeling. De situering nabij bestaande energie-infrastructuur (windturbines en transformator), de compacte opzet en de landschappelijke inpassing met een aarden wal (in de vorm van een dijk) zorgen ervoor dat de karakteristieke verkavelingsstructuur, openheid en schaal van het landschap behouden blijven. Daarmee wordt aangesloten bij de historisch gegroeide ruimtelijke structuur van het gebied. Gelet hierop worden geen cultuurhistorisch waardevolle structuren of elementen aangetast. De ontwikkeling respecteert de ontstaansgeschiedenis en ruimtelijke kenmerken van het gebied en vormt een logische 36/44 voortzetting van het bestaande energieproductielandschap. Het onderdeel cultuurhistorie vormt derhalve geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling. 5.4.3 Conclusie Er zijn geen monumenten, beschermde gezichten of andere cultuurhistorische of archeologische waarden die worden geraakt. Vanuit het aspect cultureel erfgoed bestaan er geen belemmeringen voor de ontwikkeling in het projectgebied. 5.5 PKB-Waddenzee en Waddengebied 5.5.1 Wettelijk kader Artikel 5.129f lid 2: Voor zover een omgevingsplan van toepassing is op het Waddengebied, met uitzondering van de PKB-Waddenzee, en bouwactiviteiten toelaat, bepaalt het omgevingsplan: a.
voor bouwactiviteiten in stedelijk gebied dat de maximaal toelaatbare hoogte voor bouwwerken aansluit bij de hoogte van de bestaande bebouwing; en b. voor bouwactiviteiten buiten stedelijk gebied dat de maximaal toelaatbare hoogte voor bouwwerken en de aard en doeleinden van nieuwe bebouwing passen bij de aard van het omringende landschap. Omdat voorliggende BOPA uiteindelijk wordt verwerkt in het omgevingsplan, is dit toetsingskader ook geldig voor voorgenomen ontwikkeling. 5.5.2 Toetsing Het projectgebied ligt buiten stedelijk gebied, waardoor artikel 5.129f, tweede lid, onder b, van toepassing is.De voorziene bouwwerken bestaan uit een energieopslagsysteem met een beperkte bouwhoogte en een compacte opzet. De hoogte van de batterijcontainers en bijbehorende inpassing blijft ondergeschikt aan de aanwezige grootschalige elementen in de omgeving, zoals de windturbines en de infrastructuur van de A31. De aard en het doel van de bouwwerken sluiten aan bij het bestaande energieproductielandschap. De ontwikkeling vormt een functionele uitbreiding van de aanwezige energie-infrastructuur en past daarmee bij het gebruik en karakter van het gebied.
Door de compacte inrichting en de landschappelijke inpassing met een aarden wal blijft de openheid en schaal van het omringende landschap behouden.Geconcludeerd wordt dat de hoogte, aard en het doel van de bouwwerken passen bij de aard van het omringende landschap. Daarmee wordt voldaan aan artikel 5.129f, tweede lid, onder b, van het Bkl. 5.5.3 Conclusie Er kan worden voldaan aan artikel 5.129f tweede lid, onder b van het Bkl. Hiermee is de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming met het aspect 'Landschappelijke kwaliteiten Kust, PKB-Waddenzee en Waddengebied'. 37/44 5.6 Ecologie: gebiedsbescherming 5.6.1 Wettelijk kader Bij het toelaten van een nieuwe ontwikkeling moet, met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, worden aangetoond welke effecten deze kan hebben op beschermde natuurgebieden in de omgeving van het projectgebied. In Nederland worden diverse gebieden beschermd vanwege hun bijzondere waarde voor flora en fauna. Dit betreft onder andere Natura 2000-gebieden en Natuurnetwerk Nederland-gebieden (NNN). Natura 2000-gebieden Nederland kent 162 Natura 2000-gebieden. Dit Natura 2000-netwerk bestaat uit gebieden die zijn aangewezen onder de Vogelrichtlijn en onder de Habitatrichtlijn. Beide Europese richtlijnen zijn belangrijke instrumenten om de Europese biodiversiteit te waarborgen.
Alle gebieden zijn geselecteerd op grond van het voorkomen van soorten en habitattypen die vanuit Europees oogpunt bescherming nodig hebben. Natuurnetwerk Nederland-gebieden (NNN-gebieden) Het NNN vormt een samenhangend landelijk ecologisch netwerk, gericht op de bescherming, instandhouding en (waar nodig) het herstel van een gunstige staat van instandhouding van: aanwezige dier- en plantensoorten; typen natuurlijke habitats; leefgebieden van soorten die van nature in Nederland voorkomen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet worden beoordeeld of sprake is van mogelijke negatieve effecten, zoals een toename van stikstofdepositie op stikstofgevoelige natuur. 5.6.2 Toetsing Het projectgebied ligt niet binnen een Natura 2000-gebied of een NNN-gebied. Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied is de Waddenzee, gelegen op ongeveer 3,5 kilometer. Het projectgebied is door deze relatief grote afstand niet een kritische locatie. Directe significante effecten zoals areaalverlies en versnippering kunnen hierdoor worden uitgesloten. De ontwikkeling in het projectgebied zou wel kunnen leiden tot een toename van stikstofdepositie in de Natura 2000-gebieden in de omgeving. Het dichtstbijzijnde stikstofgevoelige deel van het Natura 2000-gebied de Waddenzee ligt op een afstand van circa 3,5 van het projectgebied.
Met de nieuwste release van rekenmodel AERIUS (versie 2025.3) is een berekening uitgevoerd om de mogelijke gevolgen van de ontwikkeling voor de stikstofdepositie binnen Natura 2000-gebieden in beeld te brengen. De berekening plus bijbehorende memo is samengevat in het stikstofonderzoek (zie bijlage Stikstofonderzoek). Uit de berekening met AERIUS Calculator (versie 2025.3) voor de realisatie- en gebruiksfase blijkt dat er geen toename is van stikstofdepositie hoger dan 0,00 mol/ha/jr. Op basis van de berekening zijn significante 38/44 negatieve effecten op Natura 2000-gebied in zowel de realisatiefase als de gebruiksfase uitgesloten. Het plan is niet evident onuitvoerbaar in het kader van de Omgevingswet. Ook is voor de beoogde ontwikkeling geen aanvraag omgevingsvergunning Natura 2000-activiteit noodzakelijk. 5.6.3 Conclusie Ten aanzien van het aspect gebiedsbescherming gelden er geen belemmeringen voor de voorgenomen ontwikkeling. 5.7 Ecologie: soortenbescherming 5.7.1 Wettelijk kader De activiteit waarvoor een omgevingsvergunning voor een BOPA wordt aangevraagd en die mogelijke gevolgen heeft voor beschermde dieren of planten, wordt aangemerkt als een flora- en fauna-activiteit. In beginsel is het verboden om zonder vergunning een dergelijke activiteit te verrichten.
Door de brede definitie van een flora- en fauna-activiteit is het bij de BOPA-activiteit in de meeste gevallen nodig om te controleren of er soorten aanwezig zijn en welke soorten dat zijn. Bij een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een BOPA moet worden onderzocht of er beschermde soorten aanwezig zijn op of direct nabij de locatie. Ook geldt altijd de specifieke zorgplicht, wat inhoudt dat maatregelen moeten worden getroffen om nadelige gevolgen voor beschermde soorten te voorkomen, te beperken of ongedaan te maken. 5.7.2 Toetsing De voorgenomen ontwikkeling betreft de realisatie van een energieopslagsysteem binnen het projectgebied, dat momenteel in gebruik is als landbouwgrond. De activiteit kan in algemene zin worden aangemerkt als een flora- en fauna-activiteit, aangezien ingrepen in de fysieke leefomgeving mogelijke gevolgen kunnen hebben voor beschermde soorten. Het projectgebied bestaat echter uit intensief gebruikt agrarisch bouwland, dat regelmatig wordt bewerkt en wordt gekenmerkt door een eenvormige vegetatiestructuur. Dergelijke gronden hebben doorgaans een beperkte ecologische waarde en bieden weinig geschikt leefgebied voor beschermde soorten. Potentiële verblijfplaatsen of essentiële functies voor beschermde soorten zijn, gelet op het huidige gebruik en de inrichting, niet of slechts in zeer beperkte mate aanwezig.
Gelet hierop is het op voorhand aannemelijk dat beschermde soorten niet aanwezig zijn in het projectgebied of de directe nabijheid daarvan, dan wel dat zij geen gebruikmaken van het projectgebied voor essentiële functies zoals voortplanting of vaste rust- en verblijfplaatsen. Een nader ecologisch onderzoek wordt daarom in dit geval niet noodzakelijk geacht. Wel geldt onverkort de specifieke zorgplicht. Dit houdt in dat tijdens de uitvoering passende maatregelen worden getroffen om eventuele nadelige effecten op aanwezige soorten te voorkomen of te beperken, bijvoorbeeld door werkzaamheden buiten het broedseizoen uit te voeren en het projectgebied voorafgaand aan 39/44 de werkzaamheden visueel te controleren. Geconcludeerd wordt dat, gezien de aard en het gebruik van het projectgebied, het uitvoeren van een ecologisch onderzoek niet noodzakelijk is en het aspect ecologie geen belemmering vormt voor het plan, mits invulling wordt gegeven aan de zorgplicht. 5.7.3 Conclusie Gelet op het huidige gebruik van het projectgebied als intensief agrarisch bouwland en de daarmee samenhangende beperkte ecologische waarde, is het niet aannemelijk dat beschermde soorten aanwezig zijn of dat het gebied een essentiële functie vervult voor dergelijke soorten. Met inachtneming van de specifieke zorgplicht kunnen eventuele negatieve effecten worden voorkomen of beperkt.
Het aspect ecologie, specifiek soortenbescherming, vormt derhalve geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling. 5.8 Welstand 5.8.1 Wettelijk kader Welstand gaat over hoe de uiterlijke kenmerken van een bouwwerk in de omgeving passen, denk aan vorm, kleur of gebruikte materialen. De redelijke eisen van welstand zijn vastgelegd in de 'Welstandsnota Harlingen 2024', vastgesteld door de gemeenteraad op 10 april 2024. De nota is opgesteld in aansluiting op de Omgevingswet en blijft tot uiterlijk 2031 van kracht als beleidsregel, totdat de regels in het omgevingsplan zijn opgenomen. Voor veelvoorkomende bouwkundige ingrepen, zoals dakkapellen en zonnepanelen, zijn in de nota aanvullende toetsingscriteria opgenomen. De beoordeling van bouwplannen vindt plaats door het college van burgemeester en wethouders, dat zich hierbij laat adviseren door de Adviescommissie. Omgevingskwaliteit (Hûs & Hiem). 5.8.2 Toetsing De bouwplannen worden, voordat de omgevingsvergunning voor de technische bouwactiviteit wordt verleend, voorgelegd aan de welstandscommissie (Hûs en Hiem). Daaruit voorkomende aandachtspunten worden verwerkt in het definitieve ontwerp. 5.8.3 Conclusie De bouwplannen worden, voordat de omgevingsvergunning voor de technische bouwactiviteit wordt verleend, voorgelegd aan de welstandscommissie (Hûs & Hiem).
Er wordt verwacht dat de voorgenomen ontwikkeling past binnen het welstandsbeleid en dat het aspect welstand geen belemmering vormt voor de voorgenomen ontwikkeling. 40/44 5.9 Duurzaamheid & Klimaatadaptatie 5.9.1 Wettelijk kader De Omgevingswet biedt geen specifiek toetsingskader voor duurzaamheid. Wel is duurzaamheid een belangrijk thema waar gemeenten bij het opstellen van hun omgevingsplan rekening mee moeten houden. Duurzaamheid is een breed begrip dat verschillende aspecten omvat, zoals de energietransitie, mobiliteit en hergebruik van materialen. Voor klimaatadaptatie gelden de nationale afspraken, met als doel dat Nederland in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust is. Nieuwe ontwikkelingen kunnen bijdragen aan dit doel. 5.9.2 Toetsing Voor de voorgenomen ontwikkeling is geen specifiek wettelijk toetsingskader voor duurzaamheid van toepassing. Wel wordt invulling gegeven aan duurzaamheid als onderdeel van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en in lijn met de doelstellingen van de Omgevingswet. De ontwikkeling draagt bij aan de energietransitie door het tijdelijk opslaan van duurzaam opgewekte elektriciteit uit het naastgelegen windpark. Hiermee wordt de efficiëntie van duurzame energieproductie vergroot en wordt bijgedragen aan een stabieler en flexibeler energiesysteem.
Daarnaast is bij de inrichting van het projectgebied aandacht besteed aan doelmatig ruimtegebruik en een compacte opzet, waardoor het ruimtebeslag wordt beperkt. De toepassing van ondergrondse kabels en de landschappelijke inpassing met een aarden wal dragen bij aan een zorgvuldig en duurzaam gebruik van de fysieke leefomgeving. Ten aanzien van klimaatadaptatie is rekening gehouden met water en bodem. De installatie wordt verhoogd aangelegd om wateroverlast te voorkomen en de bestaande waterstructuren blijven behouden. Hiermee wordt aangesloten bij het streven naar een klimaatbestendige en waterrobuuste inrichting. Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling invulling geeft aan relevante duurzaamheidsdoelen en bijdraagt aan een toekomstbestendige inrichting van het projectgebied. 5.9.3 Conclusie De voorgenomen ontwikkeling draagt aantoonbaar bij aan de energietransitie en is zorgvuldig ingepast binnen het projectgebied met aandacht voor ruimtegebruik en klimaatadaptatie. Daarmee wordt invulling gegeven aan relevante duurzaamheidsdoelstellingen uit de Omgevingswet. Het aspect duurzaamheid vormt derhalve geen belemmering voor de ontwikkeling. 41/44 Hoofdstuk 6 Economische uitvoerbaarheid In dit hoofdstuk wordt getoetst of de betreffende ontwikkeling economisch niet evident onuitvoerbaar is. Dit houdt in dat: 1.
de ruimtelijke ontwikkeling niet evident financieel onuitvoerbaar mag zijn en 2. als de ruimtelijke ontwikkeling kostenverhaalplichtige activiteiten omvat, het verhalen van kosten verzekerd moet zijn. Wat betreft de financieel-economische uitvoerbaarheid dient te worden beoordeeld of de ontwikkeling financieel haalbaar is. Als op voorhand duidelijk is dat de toegedachte functie om financiële redenen op langere termijn niet zal worden gerealiseerd, behoort de functie niet mogelijk te worden gemaakt. Ruimtelijke ontwikkeling voor rekening en risico initiatiefnemer De realisatie van het initiatief wordt volledig bekostigd en uitgevoerd door de initiatiefnemer voor eigen rekening en risico. De initiatiefnemer heeft aan de gemeente voldoende aangetoond dat de ruimtelijke ontwikkeling financieel uitvoerbaar is. Daarmee is aan de eerste vereiste voldaan. Kostenverhaal Wie een woning, bedrijfspand of ander gebouw bouwt of verbouwt, moet hiervoor in veel gevallen een bijdrage betalen aan het bevoegd gezag. Deze bijdrage kan bestaan uit de kosten van het opstellen van plannen, nadeelcompensatie, het aanleggen van openbare voorzieningen en het inrichten van de openbare ruimte. Dit wordt kostenverhaal genoemd. Kostenverhaalplichtige activiteiten zijn aangewezen in artikel 8.13 van het Omgevingsbesluit.
Op grond van artikel 13.12 Ow is het verboden kostenverhaalplichtige activiteiten uit te voeren voordat de hiervoor geldende kostenverhaalbijdrages zijn betaald. Dit verbod geldt niet in het geval dat het kostenverhaal is verzekerd. De volgende activiteiten zijn aangewezen als kostenverhaalplichtig: a. de bouw van een of meer gebouwen met een woonfunctie; b. de bouw van een of meer hoofdgebouwen anders dan gebouwen met een woonfunctie; c. de uitbreiding van een gebouw met ten minste 1.000 m2 bruto-vloeroppervlakte of met een of meer gebouwen met een woonfunctie; d. de bouw van een gebouw dat geen hoofdgebouw als bedoeld onder b is, met ten minste 1.000 m2 bruto-vloeroppervlakte; e. de verbouwing van een of meer aaneengesloten gebouwen met andere gebruiksfuncties dan een woonfunctie tot gebouwen met een woonfunctie, mits het ten minste tien woonfuncties betreft; of f. de verbouwing van een of meer aaneengesloten gebouwen met andere gebruiksfuncties dan een kantoorfunctie, een winkelfunctie of een bijeenkomstfunctie voor het verstrekken van consumpties voor het gebruik ter plaatse tot gebouwen met een of meer van deze gebruiksfuncties, mits de cumulatieve bruto-vloeroppervlakte van de nieuwe gebruiksfuncties ten minste 1.500 m2 bedraagt. De voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling ziet toe op de realisatie van een Energie Opslag Systeem (EOS) met batterijcontainers en toebehoren.
De beoogde ontwikkeling is op grond van artikel 8.13 van het 42/44 Omgevingsbesluit niet aangewezen als kostenverhaalplichtige activiteit. Kosten voor ambtelijke inzet worden via leges vergoed. Hiermee is ook aan de tweede vereiste voldaan en hieruit volgt dat de ruimtelijke ontwikkeling niet evident economisch onuitvoerbaar is. 43/44 Hoofdstuk 7 Belangenafweging en conclusie Voor zover een aanvraag om een omgevingsvergunning betrekking heeft op een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, wordt de omgevingsvergunning alleen verleend met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Dit houdt in dat er een balans bestaat tussen het beschermen en benutten ten gevolge van de verschillende functies die locaties binnen een gebied kunnen vervullen. Om dit te kunnen beoordelen moeten alle voor de fysieke leefomgeving relevante omgevingsaspecten en andere thema's (voor zover relevant voor het project en de omgeving daarvan) zorgvuldig worden onderzocht en afgewogen. Uit de beoordeling hiervan volgt of er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Dat wordt hieronder samengevat beschreven. Afweging In hoofdstuk 5 zijn de relevante milieu- en omgevingsaspecten onderzocht. Uit deze beoordeling blijkt dat de milieueffecten beperkt en aanvaardbaar zijn. Het plan voldoet aan de instructieregels uit het Besluit kwaliteit leefomgeving.
De beoogde ontwikkeling is ook aan het relevante beleidskaders getoetst. Deze toetsing staat in hoofdstuk 4 van voorliggende onderbouwing. Hieruit volgt dat de voorgenomen ontwikkeling past binnen de relevante beleidskaders. De ontwikkeling leidt niet tot een onevenredige belasting van de fysieke leefomgeving. De ontwikkeling draagt daarmee bij aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 44/44