11.5 Bijlage 5 - Stationsweg 5 Ruimtelijke onderbouwing
Tekst van het document
Door deze combinatie van informeren en raadplegen is invulling gegeven aan een laagdrempelige en toegankelijke participatieaanpak. 2.1.3 Verwerking input De input uit het participatietraject wordt zorgvuldig vastgelegd en meegenomen in de verdere planvorming. Reacties en aandachtspunten die tijdens de participatieavond zijn ingebracht, worden geïnventariseerd en beoordeeld door het projectteam. Daarbij wordt gekeken in hoeverre de signalen aanleiding geven tot aanpassingen in het plan of tot aanvullende onderzoeken. Participatieverslag De Academie Harlingen 8 Projectnummer: 0956-H Datum: 11-03-2026 Deze werkwijze draagt bij aan een transparant proces waarin signalen vanuit de omgeving serieus worden genomen. 2.2 Stakeholders In het kader van de herontwikkeling de voormalige Maritieme Academie zijn verschillende stakeholders geïdentificeerd en betrokken bij het participatieproces. Voor een gestructureerde aanpak is een stakeholderanalyse uitgevoerd, waarin verschillende doelgroepen zijn benoemd op basis van hun nabijheid tot het plangebied, hun belangen en hun mogelijke betrokkenheid bij de uitvoering van het plan. De belangrijkste stakeholders zijn: Directe omwonenden Bewoners van de omliggende straten worden het meest direct geraakt door de herontwikkeling. Zij kunnen onder andere te maken krijgen met veranderingen in verkeer, parkeren en gebruik van de locatie.
Ondernemers, horeca en andere instanties in de directe omgeving Gezien de nabije ligging van het stationsgebouw met horeca en het politiegebouw is er sprake van een gemengde omgeving met diverse functies. Deze doelgroep heeft specifieke belangen bij dit plan. Gemeente Harlingen De gemeente is als bevoegd gezag betrokken bij de verdere planvorming en beoordeling van het project. 2.3 Communicatiemiddelen Voor het informeren van de omgeving zijn verschillende communicatiemiddelen ingezet. De belangrijkste middelen waren: Uitnodigingsbrief Een week voorafgaand aan de participatieavond is een brief verspreid in de directe omgeving van het project. Hierin werden datum, tijd en locatie van de bijeenkomst vermeld. Participatieavond Tijdens de participatieavond konden belanghebbenden het plan bekijken, vragen stellen en hun mening geven. Reactieformulieren Bezoekers kregen de mogelijkheid om hun opmerkingen en aandachtspunten schriftelijk vast te leggen via een formulier. Participatieverslag De Academie Harlingen 9 Projectnummer: 0956-H Datum: 11-03-2026 Sociale media via sociale mediakanalen is aandacht besteed aan het project en zijn updates gedeeld met een breder publiek. Dit heeft bijgedragen aan de zichtbaarheid van het project in de stad en regionale omgeving. Website De Academie op de projectwebsite is actuele informatie over het plan en de planning beschikbaar gesteld.
De website fungeert als centraal informatiepunt voor geïnteresseerden en wordt geactualiseerd bij belangrijke mijlpalen. Telefonische bereikbaarheid Het team van Harns Invest is op kantooruren altijd bereikbaar voor vragen of opmerkingen over het project. Deze laagdrempelige benadering heeft bijgedragen aan persoonlijk contact en vertrouwen. Door deze mix van communicatiemiddelen is gestreefd naar een zo breed mogelijk bereik van alle relevante doelgroepen. De combinatie van schriftelijke, digitale en persoonlijke communicatie heeft ervoor gezorgd dat belanghebbenden op verschillende manieren geïnformeerd en betrokken konden worden. Participatieverslag De Academie Harlingen 10 Projectnummer: 0956-H Datum: 11-03-2026 3 Participatieactiviteiten In dit hoofdstuk worden de participatieactiviteiten beschreven die hebben plaatsgevonden in het kader van de herontwikkeling van de voormalige Maritieme Academie. De activiteiten bestonden uit een participatieavond waar men schriftelijke reacties kon toekennen aan het plan. Deze aanpak was gericht op het tijdig informeren van de directe omgeving. Gezien de omgeving is aandacht besteed aan zowel directe omwonende als overige belanghebbenden. 3.1 Participatieavond Op donderdag 19 februari 2026 heeft de participatieavond plaatsgevonden voor de herontwikkeling van de voormalige Maritieme Academie in Harlingen.
De bijeenkomst vond plaats in de oude aula van het schoolgebouw en had de vorm van een vrije inloopavond. Geïnteresseerden konden gedurende de avond binnenlopen om kennis te nemen van de plannen en vragen te stellen. Ter voorbereiding was de aula ingericht om bezoekers zo goed mogelijk te informeren over het project. In de ruimte waren 26 posters opgesteld met impressies en plattegronden van het ontwerp. Voor bezoekers was ook een kleine koffiekraam aanwezig waar men iets kon drinken. Daarnaast was in het midden van de zaal een maquette van het plan en de directe omgeving opgesteld, gemaakt door de architect. Deze maquette gaf bezoekers een goed beeld van de omvang en hoogte van het project.
Participatieverslag De Academie Harlingen 11 Projectnummer: 0956-H Datum: 11-03-2026 Vanaf 19.00 uur kwamen de eerste bezoekers binnen. De maquette trok veel belangstelling en vormde het centrale punt van gesprek, waar bezoekers vragen konden stellen aan de ontwikkelaars en andere betrokkenen bij het project. In totaal hebben circa 40 tot 50 mensen de participatieavond bezocht, met op het drukste moment ongeveer 25 aanwezigen tegelijk. Om alle bezoekers de tijd te kunnen geven die ze nodig hebben en iedereen zo volledig mogelijk te kunnen informeren waren de volgende aanwezigen: Aanwezig Namens Reinoud van der Bos Harns Invest Marjan Miedema Harns Invest Simon Leuschel Harns Invest Kay Diepenmaat Harns Invest Hylke Zijlstra Penta Architecten Andre Achterbergh Penta Architecten Franke Twerda Eijgen Finance
Participatieverslag De Academie Harlingen 3.2 Schriftelijke reacties Bezoekers hadden de mogelijkheid om hun mening en aandachtspunten schriftelijk kenbaar te maken via een reactieformulier. In totaal zijn vier formulieren ingevuld 3.3 Chronologisch overzicht participatiemomenten 1. | 14 Februari 2026 – Uitnodigingsbrief verspreid onder omwonenden 2. | 19 februari 2026 – Participatieavond georganiseerd in de aula van de Maritieme Academie 3. | Tijdens de participatieavond – Mogelijkheid tot het indienen van schriftelijke reacties 4 Resultaat In dit hoofdstuk komen de resultaten naar voren die uit de participatieavond naar voren zijn gekomen. Het zijn resultaten die voort zijn gekomen vanuit gesprekken met omwonende en de formulieren die ingevuld zijn. 4.1 Reacties uit de omgeving De reacties die tijdens de participatieavond zijn ontvangen zijn overwegend positief. Veel bezoekers geven aan het positief te vinden dat het leegstaande gebouw een nieuwe functie krijgt. Tegelijkertijd zijn er ook aandachtspunten genoemd door omwonenden. De belangrijkste zorgen hebben betrekking op verkeer en parkeren in de directe omgeving. Omwonenden geven aan dat de omliggende straten relatief smal zijn en dat een toename van verkeersbewegingen mogelijk kan leiden tot onveilige situaties.
Daarbij wordt ook genoemd dat een hogere verkeersdruk de doorgang voor hulpdiensten en vuilniswagens kan bemoeilijken. Daarnaast wordt aangegeven dat de parkeerdruk in de omgeving momenteel al hoog is. Omwonenden vrezen dat extra auto’s van toekomstige bewoners deze situatie verder kunnen verergeren. Ook is door enkele bezoekers voorgesteld om voorafgaand aan de ontwikkeling een nulmeting uit te voeren, zodat eventuele veranderingen in de omgeving goed gemonitord kunnen worden. Verder is aangegeven dat het wenselijk kan zijn om geen hek te plaatsen bij het parkeerterrein, vanwege mogelijke hinder door uitlaatgassen van optrekkende auto’s. Deze aandachtspunten worden meegenomen in de verdere uitwerking van het project. 12 Projectnummer: 0956-H | Datum: 11-03-2026 Participatieverslag De Academie Harlingen 13 Projectnummer: 0956-H Datum: 11-03-2026 5 Conclusie en vervolgstappen 5.1 Conclusie participatieproces Het participatietraject rondom de herontwikkeling van de voormalige Maritieme Academie heeft als doel gehad om de omgeving tijdig te informeren en te raadplegen over de plannen. Door middel van een uitnodigingsbrief en het organiseren van een participatieavond zijn omwonenden en andere belanghebbenden in de gelegenheid gesteld om kennis te nemen van het plan en hun mening te geven.
De participatieavond werd goed bezocht en heeft waardevolle input opgeleverd vanuit de omgeving. De reacties zijn overwegend positief, waarbij met name zorgen over verkeer en parkeren naar voren zijn gebracht. Deze signalen worden meegenomen in de verdere planvorming. De gekozen participatievorm, informeren en raadplegen, sluit aan bij de aard en schaal van het project en heeft bijgedragen aan een transparant en toegankelijk participatieproces. 5.2 Vervolgstappen De volgende stappen in het project bestaan uit de verdere uitwerking van het plan en het doorlopen van de benodigde vergunningprocedures. De input uit het participatietraject wordt hierbij meegenomen. Belanghebbenden zullen gedurende het verdere proces worden geïnformeerd over belangrijke ontwikkelingen binnen het project. Ook in de vervolgfase blijft de initiatiefnemer inzetten op transparante communicatie met de omgeving. Bijlage 2 Marktonderbouwing 69/299 Notitie AAN Harns Invest Projects B.V. VAN Hendrik Fokkema DATUM 22 januari 2026 BETREFT Marktonderbouwing woonconcept – Herontwikkeling Maritieme Academie Harlingen Geachte heer van der Bosch, Naar aanleiding van uw overleg met de gemeente Harlingen heeft Harns Invest ons opdracht gegeven voor een nadere onderbouwing van het woonconcept voor de herontwikkeling van de voormalige Maritieme Academie in Harlingen.
De gemeente heeft daarbij verzocht om inzicht te geven in de doelgroep, de keuze voor studio’s, de betaalbaarheid en een onderbouwing voor het concept met gedeelde voorzieningen. We hebben deze onderbouwing opgesteld vanuit Makelaardij Hoekstra in de rol van marktdeskundige. In het Noorden hebben Makelaardij Hoekstra, Hoekstra Bedrijfsmakelaars en Hoekstra Vastgoedbeheer al bijna 40 jaar brede ervaring op alle gebieden van vastgoed. Met in totaal 95 medewerkers doen wij dat in een samenhang van verschillende diensten zoals taxatie, aan- en verkoop, verhuur, advisering, beheer en management voor Vereniging van Eigenaren, zowel voor zakelijk onroerend goed als bij woonhuizen. Al deze specialismen zijn in onze kantoren verenigd. Met vestigingen in Leeuwarden, Heerenveen, Sneek, Joure, Almere en in Groningen zijn wij al jaren een resultaatgerichte adviseur en zakenpartner voor particulieren, institutionele en particuliere beleggers, projectontwikkelaars, overheden, bouwbedrijven, woningbouwverenigingen en zorgpartijen. Als vastgoedspecialist beschikken wij over een zeer ruime praktijkervaring met marktanalyses, gedegen advies en ondersteuning bij de afzet van woningen. Als schakel tussen particulieren en projectontwikkelaars en beleggers, weten wij de woonwensen uit de markt te vertalen naar een onderbouwd advies en concrete producten.
Wij adviseren niet alleen over de grootte en indeling van de woningen, de verwachte koop- en/of huurprijs en de aantallen waaraan vanuit de markt behoefte is, maar ook over woonconcepten. In deze notitie onderbouwen we dat het voorgestelde concept niet een toevallige of modieuze keuze is, maar een logische woonvorm op zowel de kwantitatieve marktvraag, de kwalitatieve marktvraag, leeftijd, inkomen en hoe het concept past binnen het gemeentelijk beleid. Het concept en de doelgroep De herontwikkeling voorziet in de realisatie van 28 studio’s en 4 woningen in het monument. Daarnaast worden er ook 25 nieuwbouwappartementen gerealiseerd. Deze onderbouwing gaat uitsluitend over de herontwikkeling van het monumentale gedeelte naar de studio’s. Het woonconcept van de herontwikkeling van de Maritieme Academie is nadrukkelijk meer dan alleen zelfstandige studio’s. Het betreft een conceptmatige woonvorm waarin compacte, zelfstandige woningen van hoge kwaliteit worden gecombineerd met een samenhangend pakket aan gedeelde voorzieningen. De voorzieningen worden niet gezien als aanvullende luxe, maar vormen een integraal onderdeel van de woonkwaliteit en het functioneren van het concept. De zelfstandige studio’s zijn voornamelijk bedoeld voor één- en tweepersoonshuishoudens en bieden een eigen woon-, kook- en sanitaire ruimte.
De gemiddelde oppervlakte van de studio’s bedraagt circa 33 m2, waarmee wordt voorzien in een volwaardige compacte woning. Dit concept gaat er dan ook vanuit dat niet alle functies volledig in de privéwoning hoeven te worden opgelost, maar dat een deel van de woonbehoefte wordt ingevuld via gedeelde voorzieningen. Binnen het gebouw worden dan ook verschillende collectieve functies gerealiseerd, die gezamenlijk bijdragen aan de woonkwaliteit, gebruiksgemak en sociale samenhang. Het betreft onder meer een gemeenschappelijke huiskamer en ontmoetingsruimte, waar bewoners elkaar informeel kunnen ontmoeten, verblijven of gezamenlijke activiteiten kunnen ondernemen. Deze ruimte zal fungeren als sociaal hart van het gebouw en draagt bij aan een laagdrempelige vorm van community vorming, zonder dat er sprake is van verplicht collectief wonen. In dit concept zullen ook gedeelde werk- en studieplekken worden gerealiseerd. Deze voorzieningen spelen in op het woon- en werkgedrag van de beoogde doelgroep, waaronder startende werkende en thuiswerkers die behoefte hebben aan een rustige werkplek buiten de eigen woning. Op deze manier wordt namelijk de druk op privéruimte verminderd en wordt het woonconcept beter afgestemd op hedendaagse woon- en werkpatronen.
Binnen dit concept worden de woningen tevens voorzien van praktische voorzieningen, zoals een gezamenlijke wasruimte, een fietsenstalling en bergingen. Deze voorzieningen maken het mogelijk de privéwoningen compact te houden, terwijl het dagelijks gebruikscomfort gewaarborgd blijft. Ook wordt de ruimte geboden voor een werkbank of klusruimte, waarmee bewoners kleine onderhouds- of hobbywerkzaamheden kunnen uitvoeren. Dit draagt bij aan de functionaliteit en zelfstandigheid van het wonen binnen dit concept. Door de combinatie van deze verschillende voorzieningen ontstaat een kwalitatief woonconcept waarin privé en gedeeld elkaar versterken. Bewoners beschikken over een zelfstandige woning, maar hebben tegelijkertijd toegang tot functies die in traditionele appartementen vaak leiden tot grotere woonoppervlakten en hogere kosten. Het concept biedt daarmee een kwalitatief alternatief voor reguliere studio’s, waarbij woonkwaliteit niet uitsluitend wordt bepaald door het aantal vierkante meters, maar door het totale pakket aan voorzieningen en gebruiksmogelijkheden. De primaire doelgroep voor de studio’s zijn starters op de woningenmarkt die alleenstaand zijn of als stel een woning zoeken.
De doelgroep is opzoek naar een eerste woning om na 2 tot 5 jaar door te stromen naar een duurdere huurwoning of een eerste koopwoning en de keuze voor een compacte woning is bewust en dus geen tijdelijke nood woonoplossing. Ook is het concept niet gericht als studentenhuisvesting. Hoewel dit de primaire doelgroep is worden personen of stellen die zich in een later stadium van hun woon carrière bevinden nadrukkelijk niet uitgesloten. Woningmarktcontext De keuze voor het voorgestelde woonconcept is het directe gevolg van de recente en verwachte demografische ontwikkelingen in Nederland. Uit het meest recente WoonOnderzoek Nederland (WoON) van het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening zien we dat in Nederland ongeveer 1,8 miljoen huishoudens actief op zoek zijn naar een andere woning. Van deze actieve woningzoekers betreft het circa 540.000 starters op de woningmarkt. Daarnaast kunnen we constateren dat de focus op een woonconcept voor één- en tweepersoonshuishoudens aansluit bij de structurele groei van het aantal huishoudens in Nederland. Deze groei wordt voor een groot deel veroorzaakt voor een toename van eenpersoonshuishoudens. We zien namelijk dat volgens prognoses van het Centraal Bureau voor de Statistiek het aantal huishoudens in de periode van 2025 tot 2035 toe neemt met circa 567.000, waarvan 72% bestaat uit eenpersoonshuishoudens.
Deze ontwikkeling wordt onder andere veroorzaakt door het veranderend woon- en leefgedrag van jongeren. Jongeren blijven namelijk langer bij hun ouders wonen en gaan vervolgens op latere leeftijd zelfstandig wonen. Ook zien we dat de woningvoorkeuren van deze huishoudens aansluiten bij dit beeld. Uit het WoON blijkt namelijk dat 58% van de alleenstaande woningenzoekenden onder de 35 jaar op zoek is naar een huurappartement. Ook bij stellen onder de 35 jaar is de vraag naar huurwoningen substantieel: ongeveer een derde van deze huishoudens zoekt een huurwoning. Daarbij hebben we ook gekeken naar het inzicht in het huurprijssegment waar deze vraag zich op richt volgens WoON. Van de alleenstaande woningzoekende onder de 35 jaar zoekt 29% een woning in de lagere sociale huursector en 38% een huurwoningen onder de liberalisatiegrens, terwijl 23% is aangewezen op de midden huur. Slechts een beperkt deel, 10% zoekt een woning in de duurdere vrije huursector. Ook bij stellen onder de 35 jaar ligt het zwaartepunt van de huurvraag in de sociale huur en midden huur, waarbij we zien dat 26% een woning zoekt onder de liberalisatiegrens en 33% in het middenhuursegment. In deze cijfers zien we dus dat de vraag van jonge woningzoekende in Nederland zich nadrukkelijk richt op de betaalbare en middel dure huurwoningen.
Deze landelijke ontwikkelingen in huishoudensgroei en woningvraag zien we ook terug in Friesland en in de regio Noordwest-Fryslân. Volgens prognoses van het Planbureau Fryslân groeit het aantal huishoudens in Friesland tot circa 2040, ondanks een relatief stabiele bevolkingsontwikkeling. Deze groei wordt vrijwel volledig veroorzaakt door veranderingen in de huishoudenssamenstelling en niet door bevolkingsgroei. In Friesland zien we dat dat het aandeel eenpersoonshuishoudens structureel toe neemt. Waar het aandeel eenpersoonshuishoudens in Friesland in 2023 38% bedroeg, groeit dit aandeel richting de 41% in 2020. Tegelijkertijd neemt het aandeel huishoudens met kinderen af. Dit betekent dat de woningvraag in toenemende mate wordt gedragen door één- en tweepersoonshuishoudens, waaronder starters en jonge werkenden. Ook op lokaal niveau zien we deze trend ook. De gemeente Harlingen telt circa 16.200 inwoners en ongeveer 7.800 huishoudens, wat neerkomt op een gemiddelde huishoudensgrootte van circa 2,0 personen per huishouden. Dit bevestigt het relatief grote aandeel kleine huishoudens in de gemeente. Van alle huishoudens in Harlingen bestaat 39% uit eenpersoonshuishoudens. De woningvoorraad in Harlingen bestaat uit circa 8.100 woningen, waarvan het grootste deel bestaat uit grondgebonden gezinswoningen.
Het aandeel appartementen en compacte woningen is relatief beperkt in verhouding tot de omvang van één- en tweepersoonshuishoudens. Hierdoor zien we op lokaal niveau een kwantitatieve mismatch tussen de samenstelling van de huishoudens en het beschikbare woningaanbod, met name in het betaalbare huursegment. In de regionale en lokale cijfers van het Planbureau Fryslân zien we dat het aantal huishoudens in Friesland tot circa 2040 blijft groeien, het aandeel eenpersoonshuishoudens toeneemt richting circa 40%, Harlingen een bovengemiddeld aandeel kleine huishoudens kent en het aanbod van compacte woningen achterblijft bij deze ontwikkeling. De cijfers benadrukken daarmee dat de vraag naar woningen voor één- en tweepersoonshuishoudens ook op regionaal en lokaal niveau aantoonbaar aanwezig is en aansluit bij de gekozen focus op starters en jonge huishoudens. Huurprijs en betaalbaarheid in relatie tot de lokale inkomensstructuur van Harlingen We hebben op basis van het woningwaarderingsstelsel (WWS) een berekening gemaakt voor de studio’s in de Maritieme Academie en gebaseerd daarop kan er een maximale huurprijs van ongeveer € 1.100 per maand (kale huur) mogelijk zijn.
Er wordt bewust voor gekozen om deze maximale huur niet te hanteren en de huurprijzen te positioneren op circa € 850–€ 900 per maand, omdat dit beter aansluit bij de lokale inkomensstructuur en betaalbaarheid in Harlingen. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek bedraagt het gemiddelde bruto jaarinkomen per huishouden in Harlingen circa € 38.000–€ 40.000, wat lager ligt dan het landelijk gemiddelde. Wanneer we uitgaan van gangbare betaalbaarheidsnormen, waarbij circa 30% van het bruto inkomen aan woonlasten wordt besteed (Nibud), is voor deze inkomensgroep een maximale betaalbare huur van ongeveer € 850–€ 1.000 per maand realistisch. Een huurprijs binnen de bandbreedte van €850–€900 sluit daarmee direct aan bij de financiële draagkracht van een groot deel van de lokale doelgroep, met name startende werkenden en jonge huishoudens. Een huurprijs van circa € 1.100 per maand zou daarentegen een bruto jaarinkomen van circa € 44.000–€ 47.000 vereisen en daarmee een substantieel deel van de beoogde doelgroep uitsluiten. Dit zou leiden tot een mismatch tussen woningtype, huurprijs en lokale vraag, hetgeen de afzetzekerheid en het doorstromingseffect zou verminderen. De gekozen huurprijs sluit bovendien aan bij de bestaande lokale huurstructuur.
De gemiddelde huurprijs binnen de corporatiesector in Harlingen bedraagt circa € 715 per maand, terwijl de sociale huurgrens in 2026 € 932,93 per maand bedraagt. De beoogde huurprijs positioneert de studio’s daarmee in het segment sociale huur, een segment waarvoor in Harlingen aantoonbaar vraag bestaat maar het aanbod beperkt is. Ook in relatie tot de omvang van de studio’s is de gekozen huur passend. Bij een gemiddelde woonoppervlakte van circa 33 m² resulteert een huur van € 850 - € 900 in een huurprijs van circa € 26 - € 27 per m² per maand, wat beter aansluit bij het stedelijk en inkomensprofiel van Harlingen dan een maximale WWS-huur. De gekozen huurhoogte is daarmee het resultaat van een bewuste afweging tussen betaalbaarheid, lokale marktomstandigheden en de beoogde doelgroep. Toekomstbeeld: Marktvraag In prognoses van het Centraal Bureau voor de Statistiek zien we dat het aandeel eenpersoonshuishoudens in Nederland verder toeneemt van 40% in 2025 naar 42% in 2035 en 44% richting 2070. Daarmee is de groei van één- en tweepersoonshuishoudens geen tijdelijke ontwikkeling, maar een structurele trend. Ook in Friesland en de regio Harlingen blijft het aantal huishoudens groeien tot circa 2040 volgens Planbureau Fryslân, terwijl de gemiddelde huishoudensgrootte verder afneemt.
Dit leidt op de langere termijn tot een blijvende vraag naar compacte woningen die aansluiten bij kleinere huishoudens. Daarnaast blijkt uit het WoonOnderzoek Nederland (WoON) dat starters en jonge huishoudens steeds langer aangewezen blijven op de huursector, doordat de toegang tot de koopmarkt structureel wordt beperkt door prijsontwikkelingen en financieringseisen. De vraag naar betaalbare en middel dure huurwoningen als instapproduct blijft daardoor ook in de toekomst aanwezig. Het woonconcept van de Maritieme Academie speelt in op deze langjarige ontwikkelingen door het realiseren van zelfstandige, compacte woningen met een passend huurprijsniveau, waarmee het concept zowel inspeelt op de huidige woningvraag als toekomstbestendig is. Kwalitatieve onderbouwing woonconcept met gedeelde voorzieningen De vraag naar woonconcepten waarin compacte, zelfstandige woningen worden gecombineerd met gedeelde voorzieningen hangt nauw samen met meetbare veranderingen in huishoudenssamenstelling, woongebruik en betaalbaarheid. Uit cijfers van het CBS blijkt dat het aandeel eenpersoonshuishoudens in Nederland structureel toeneemt en richting 42% in 2035 groeit. Tegelijkertijd zien we dat de gemiddelde woonoppervlakte per persoon afneemt, doordat meer huishoudens alleen of met z’n tweeën wonen.
Deze ontwikkeling leidt aantoonbaar tot een grotere vraag naar compacte woningen, mits het dagelijks functioneren van bewoners voldoende wordt ondersteund. Uit het meest recente WoonOnderzoek Nederland blijkt dat woningzoekenden onder de 35 jaar in sterke mate prijsgevoelig zijn. Circa 38% van deze groep geeft aan geen woning te kunnen vinden omdat het aanbod te duur is. Daarnaast zoekt ruim 60% van de alleenstaande woningzoekenden onder de 35 jaar een huurwoning onder of net boven de liberalisatiegrens. Deze cijfers wijzen erop dat woonoppervlakte ondergeschikt wordt aan betaalbaarheid: kleinere woningen worden geaccepteerd zolang het totale woongebruik efficiënt is ingericht. Ook het veranderende woongebruik kunnen we logisch en cijfermatig onderbouwen. Volgens het CBS werkt circa 50% van de werkenden in Nederland regelmatig thuis, waarbij dit aandeel onder jongere werkenden relatief hoog ligt. Tegelijkertijd beschikken compacte woningen vaak niet over een volwaardige werkplek. De vraag naar aanvullende werk- en studievoorzieningen buiten de privéwoning is daarmee geen abstracte wens, maar het gevolg van aantoonbaar veranderend woon- en werkgedrag. Het collectief aanbieden van werkplekken en ontmoetingsruimten vormt hiermee een functioneel antwoord op een meetbare behoefte.
Daarnaast zien we in het meest recente WoON onderzoek dat starters gemiddeld een kortere verblijfsduur kennen dan andere huishoudens en vaker doorstromen binnen een periode van enkele jaren. Conceptmatige woonvormen met gedeelde voorzieningen sluiten goed aan bij deze levensfase, omdat zij flexibiliteit bieden zonder hoge vaste lasten. Door functies zoals wasruimte, berging en werkruimte collectief te organiseren, wordt het individuele woonoppervlak beperkt, terwijl het gebruikscomfort behouden blijft. Dit vergroot de betaalbaarheid per woning en maakt het concept aantrekkelijk voor een bredere groep woningzoekenden binnen het betaalbare en middel dure huursegment. Samenvattend laten deze cijfers zien dat de vraag naar dit woonconcept niet voortkomt uit een voorkeur voor gedeeld wonen op zichzelf, maar uit een combinatie van toenemende prijsdruk, groei van kleine huishoudens, veranderend woon- en werkgebruik en beperkte betaalbaarheid van grotere woningen. Het combineren van zelfstandige compacte woningen met gedeelde voorzieningen is daarmee een logisch en aantoonbaar passend antwoord op deze ontwikkelingen en verklaart waarom naar dit type woonconcept vraag bestaat.
Aansluiting op gemeentelijk woonbeleid Tot slot kunnen onderbouwen dat het woonconcept aantoonbaar aansluit bij de uitgangspunten en doelstellingen van het gemeentelijk woonbeleid van Harlingen, zoals vastgelegd in de Woonvisie Harlingen 2020–2030 en het bijbehorende addendum. In dit beleid wordt nadrukkelijk gestuurd op het toevoegen van woningen die aansluiten bij de veranderende samenstelling van huishoudens, met specifieke aandacht voor starters, kleine huishoudens en betaalbaarheid. De gemeente Harlingen heeft daarbij aangegeven dat de woningbouwopgave niet alleen kwantitatief, maar vooral ook kwalitatief moet worden ingevuld, met oog voor woningtypen, prijsklassen en doelgroepen. Het woonprogramma van de herontwikkeling van de Maritieme Academie sluit hierop aan door het realiseren van compacte, zelfstandige woningen voor één- en tweepersoonshuishoudens. Uit de gemeentelijke woonvisie blijkt dat juist voor deze huishoudensgroepen een tekort bestaat aan passende woningen, terwijl de bestaande woningvoorraad in Harlingen relatief sterk is gericht op grotere, grondgebonden gezinswoningen. Door in te zetten op appartementen en studio’s wordt bijgedragen aan een betere balans tussen huishoudenssamenstelling en woningaanbod. Daarnaast sluit het project aan bij de gemeentelijke doelstellingen op het gebied van betaalbaarheid.
Harlingen hanteert als uitgangspunt dat ten minste 30% van de nieuw te realiseren woningen in het sociale huursegment wordt gerealiseerd en dat circa twee derde van het woningbouwprogramma betaalbaar dient te zijn. Het woonprogramma voldoet aan deze uitgangspunten door de woningen onder de sociale huurgrens te positioneren. Hiermee wordt invulling gegeven aan de lokale behoefte aan betaalbare huurwoningen voor starters en jonge huishoudens. Het conceptmatige karakter van het woonprogramma draagt bovendien bij aan de beleidsdoelstelling om efficiënt en toekomstbestendig met de bestaande ruimte om te gaan. Door compacte woningen te combineren met gedeelde voorzieningen wordt het ruimtegebruik geoptimaliseerd, terwijl de woonkwaliteit behouden blijft. Dit sluit aan bij de gemeentelijke ambitie om woningbouw primair binnen bestaand stedelijk gebied te realiseren en zorgvuldig om te gaan met schaarse ruimte. Tot slot ondersteunt het woonconcept de volkshuisvestelijke doelstelling om doorstroming op de woningmarkt te bevorderen. De woningen functioneren als instapproduct voor starters en jonge huishoudens, die na verloop van tijd kunnen doorstromen naar andere segmenten binnen de Harlinger woningmarkt. Daarmee draagt het project niet alleen bij aan de toevoeging van woningen, maar ook aan het beter functioneren van de lokale woningmarkt als geheel.
Conclusie Op basis van de uitgevoerde analyse van demografische ontwikkelingen, woonvraag, betaalbaarheid en beleidskaders concluderen wij dat het woonconcept voor de herontwikkeling van de Maritieme Academie in Harlingen markttechnisch passend en goed onderbouwd is. De focus op compacte, zelfstandige huurwoningen sluit aan bij de aantoonbare groei van één- en tweepersoonshuishoudens en bij de specifieke vraag van starters en jonge huishoudens op de Harlinger woningmarkt. De gekozen huurprijspositionering binnen het betaalbare en middel dure segment sluit aan bij het lokale inkomensniveau en bij de huurprijsvoorkeuren van de doelgroep. Door bewust onder de maximaal toegestane huur op basis van het woningwaarderingsstelsel te blijven, wordt invulling gegeven aan een reële en afzet zekere marktpositie. Daarnaast sluit het woonconcept aan bij het gemeentelijk woonbeleid, waarin wordt gestuurd op betaalbaarheid, passende woningtypen en doorstroming. Vanuit marktperspectief achten wij het voorgestelde woonprogramma daarmee haalbaar, toekomstbestendig en in overeenstemming met de volkshuisvestelijke doelstellingen van de gemeente Harlingen. Bijlage 3 Mer-beoordeling 77/299 1/19 STATIONSWEG 5, HARLINGEN Aanmeldnotitie mer-beoordeling 24 juni 2026
2/19 DATUM 24 juni 2026 KENMERK KENMERK 20260021/251065 AUTEUR Anne Johan Buis STATUS Concept 3/19 INHOUD 1. Inleiding 4 1.1 Aanleiding 4 1.2 Mer-beoordelingsplicht 4 1.3 Leeswijzer 6 2. Plaats en kenmerken van het project 7 2.1 Plaats van het project 7 2.1.1 Huidige situatie 7 2.1.2 Beschermde en/of kwetsbare gebieden 8 2.2 Kenmerken van het project 9 2.2.1 Beoogde ontwikkeling 9 2.2.2 Cumulatie 10 2.2.3 Gebruik van natuurlijke hulpbronnen, met name land, bodem, water en biodiversiteit 11 2.2.4 Productie van afvalstoffen 11 2.2.5 Relevante kenmerken verontreiniging en hinder 11 2.2.6 Risico van zware ongevallen en rampen 11 2.2.7 Risico’s voor de menselijke gezondheid 11 3. Kenmerken van de milieueffecten 12 3.1 Geluid 12 3.2 Luchtkwaliteit 13 3.3 Omgevingsveiligheid 14 3.4 Bodem 16 3.5 Water 16 3.6 Ecologie 17 3.7 Landschap, cultuurhistorie en archeologie 17 3.8 Gezondheid 18 3.8.1 Trillingen 18 4. Conclusie 19 4/19 1. INLEIDING 1.1 Aanleiding De initiatiefnemer is van plan aan de Stationsweg 5 in Harlingen het oude deel van de Maritieme Academie te herbestem- men tot woningen. Het oostelijke gebouw wordt gesloopt waarna er nieuwbouw wordt gerealiseerd.
Figuur 1-1: Projectgebied, huidige situatie in zijn omgeving (bron: kadaster 2025) De ontwikkeling past niet binnen het omgevingsplan waar van rechtswege de regels van de beheersverordening Harlingen - Stationsgebied van toepassing zijn. Om de ontwikkeling juridisch-planologisch mogelijk te maken wordt een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) voorbereid. In het kader van deze omgevingsvergunningprocedure is een mer-beoordeling noodzakelijk. 1.2 Mer-beoordelingsplicht Wettelijk kader In Bijlage V van het Omgevingsbesluit (Ob) is aangegeven welke projecten mer-plichtig of mer-beoordelingsplichtig zijn. Projecten die zijn genoemd in kolom 1 van deze bijlage zijn mer-beoordelingsplichtig in gevallen als genoemd in kolom 3 bij besluiten genoemd in kolom 4. Voor deze activiteiten moet worden onderzocht of deze aanzienlijke milieueffecten kunnen hebben. Daarbij moet het bevoegd gezag rekening houden met de omstandigheden zoals aangegeven in bijlage III van de EU-richtlijn milieueffectbeoordeling (2011/92/EU), en de nationale implementatie daarvan in het Omgevingsbesluit, te we- ten: ● de kenmerken van het project; ● de plaats van het project; ● de kenmerken van de potentiële milieueffecten (in samenhang met de eerste twee criteria). Tabel 1-1 Criteria project-mer-beoordeling Criterium EU-richtlijn Beoordelingscriterium (met toelichting) Behandeld in paragraaf:
5/19 Kenmerken van het project Omvang en het ontwerp van het gehele project (inclusief sloop- en aanleg-werkzaamheden) Cumulatie met andere bestaande en/of goedgekeurde projecten (dit is de referentiesituatie, ook samenhang met andere ontwikkelingen) Gebruik van natuurlijke hulpbronnen, met name land, bodem, water en biodiversiteit. (tijdens bouw en gebruik, omvat ruimtebeslag, wijziging bodemgebruik, aantasting bo- demkwaliteit, onttrekking grond- of oppervlaktewater, invloed op aanwezige soorten en systemen o.a. door kappen van bomen, delven zand/klei, gebruik van energie en fossiele brandstoffen. Productie van afvalstoffen (bouw- en sloopfase, huishoudelijk afval, gevaarlijk afval, nuttige toepassing) Verontreiniging en hinder (verwachte emissie en hinder) Risico van zware ongevallen en/of rampen die relevant zijn voor het project in kwes- tie, waaronder rampen die worden veroorzaakt door klimaatverandering (brand, explosie of vrijkomen gevaarlijke stoffen: effecten op bodem, water en lucht, kwetsbaarheid voor overstromingen of extreem weer). Risico’s voor de menselijke gezondheid, bijvoorbeeld als gevolg van waterverontreini- ging of luchtvervuiling.
(zowel vanwege normale gebruik als vanwege calamiteiten, omvat ook straling en cumulatie) 2.2.1 2.2.2 2.1.2, H3 2.2.4 2.2.5, H3 2.2.6, H3 2.2.7, H3 Plaats van het project Bestaand en goedgekeurde grondgebruik (huidige bestemming, feitelijk gebruik, ontsluiting) Relatieve rijkdom aan en beschikbaarheid kwaliteit en regeneratievermogen van de natuurlijke hulpbronnen in het gebied en de ondergrond met inbegrip van bo- dem, land, water en biodiversiteit (omvat bodemkwaliteit en -type, hoeveelheid en kwaliteit oppervlakte- en grond- water, aanwezig groen en soorten + vermogen om zelf te herstellen/verbeteren) Het opnamevermogen van het natuurlijke milieu, met in het bijzonder aandacht voor de volgende typen (gevoelige) gebieden: o wetlands, oeverformaties, riviermondingen; o kustgebieden en het mariene milieu; o berg- en bosgebieden, o reservaten en natuurparken, o gebieden die in de nationale wetgeving zijn aangeduid of door die wet- geving worden beschermd; o Natura 2000-gebieden die door de lidstaten zijn aangewezen krach- tens Richtlijn 92/43/EEG en Richtlijn 2009/147/EG; o gebieden waar de milieukwaliteitsnormen, in de wetgeving van de Unie vastgesteld en relevant voor het project, al niet worden nagekomen of worden beschouwd als niet-nagekomen; o gebieden met een hoge bevolkingsdichtheid, o landschappen en plaatsen van historisch, cultureel of
archeologisch belang. 2.1.1 2.1.2, H3 H3 Kenmerken van het potentiële effect de orde van grootte en het ruimtelijk bereik van de effecten (bijvoorbeeld geografisch gebied en omvang van de bevolking die getroffen kan worden); de aard van het effect; het grensoverschrijdend karakter van het effect; de intensiteit en de complexiteit van het effect; de waarschijnlijkheid van het effect; de verwachte aanvang, de duur, de frequentie en de omkeerbaarheid van het ef- fect; de cumulatie van effecten met de effecten van andere bestaande en/of goedge- keurde projecten; de mogelijkheid om de effecten doeltreffend te verminderen. H3 H3 H3 H3 H3 H3 3.1 H3, H4 6/19 Voorgenomen project en mer-beoordelingsplicht De beoogde ontwikkeling, bestaande uit de herbestemming van een rijksmonument tot 28 studio’s en 4 huurwoningen, de sloop van een gebouw en de realisatie van 25 appartementen ter plaatse van het gesloopte gebouw, valt onder categorie J11 Stedelijk ontwikkelingsproject uit Bijlage V bij het Omgevingsbesluit. Hiervoor is een project-mer-beoordeling noodza- kelijk bij de aanvraag van de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA).
Aanmeldnotitie Het bevoegd gezag moet een mer-beoordelingsbeslissing nemen, waarin wordt aangegeven of wel of geen MER nodig is, gelet op de omvang van het project, de plaats van het project en de kenmerken van de potentiële (milieu)effecten en mo- gelijke mitigerende maatregelen. Het mer-beoordelingsbesluit wordt in een zo vroeg mogelijk stadium, maar in ieder geval voorafgaand aan de publicatie van het ontwerpbesluit genomen. De initiatiefnemer moet de benodigde informatie voor dit besluit schriftelijk aanleveren, bijvoorbeeld in een (aanmeld)notitie. Deze notitie bevat de benodigde informatie voor de project-mer-beoordeling. 1.3 Leeswijzer Deze aanmeldnotitie: ● beschrijft in hoofdstuk 2 de plaats en omvang van het project, er is voor gekozen om de beschrijving van de milieuas- pecten van de huidige en referentiesituatie (de zogenoemde milieufoto) themagericht op te nemen in hoofdstuk 3 waar ook het toetsingskader en de beschrijving van de effecten van het planvoornemen per thema zijn beschreven. Zo wordt voorkomen dat er veel vooruit- en terugverwijzingen nodig zijn; ● licht in hoofdstuk 3 de verwachte effecten voor de verschillende milieuaspecten toe, waarbij ook het toetsingskader en de huidige en referentiesituatie worden beschreven.
In dit hoofdstuk wordt per thema en effect ingegaan op de aard, orde van grootte en complexiteit van het effect, het (ruimtelijk) bereik, of het effect grensoverschrijdend is, de waarschijnlijkheid, duur, frequentie en omkeerbaarheid van het effect en mogelijke maatregelen om het effect te miti- geren; ● geeft in hoofdstuk 4 de voorlopige conclusie weer voor de mer-beoordeling. 7/19 2. PLAATS EN KENMERKEN VAN HET PROJECT 2.1 Plaats van het project Het projectgebied ligt aan de Stationsweg 5 in Harlingen, gemeente Harlingen, provincie Friesland. Het betreft het gebouw van de voormalige Maritieme Academie met internaat en het omliggende bijbehorende terrein. In totaal heeft het project- gebied een oppervlakte van 10.450 m2. Aan de noordzijde bevindt zich de huidige hoofdingang van het rijksmonumentale pand. Het projectgebied wordt ontsloten via de Paul Krugerlaan aan de noordzijde, een gemeentelijke 30 km/uur-weg, die richting het westen via de Oosterstraat aansluit op de Stationsweg, een 50 km/uur-weg. Het projectgebied grenst aan de noord- en westzijde aan de Trebolbuurt en wordt aan deze kant omringd door woningen die op circa 8 meter afstand lig- gen. Aan de oostzijde ligt het onderwijsgebouw van Nova College Maritiem Harlingen. Aan de overzijde van de Stationsweg (zuidkant) bevindt zich een spoor.
Ten zuidwesten van het projectgebied, aan de noordzijde van het spoor, staat een tank- station met direct ten westen daarvan Station Harlingen. Figuur 2-1 toont een luchtfoto van de huidige situatie en grenzen van het projectgebied. Figuur 2-1: Luchtfoto huidige situatie projectgebied (rood omlijnd) (bron: google maps) 2.1.1 Huidige situatie Bestaande en goedgekeurd grondgebruik In de huidige situatie is het rijksmonumentale gebouw in gebruik als studentenhuisvesting. Het te slopen gebouw staat mo- menteel leeg. De westzijde van het perceel, achter het hoofdgedeelte van het rijksmonumentale pand, is verhard. Verder bevindt zich hier nog een klein bijgebouw. Het resterende deel van het projectgebied, ten oosten van het hoofdgedeelte van het rijksmonumentale pand, is ingericht met bomen, gras en een aanrijdroute vanuit het oosten. Op het perceel is de beheersverordening Harlingen - Stationsgebied (d.d. 18-09-2013) van toepassing die per 1 januari 2024 deel uitmaakt van het (tijdelijke deel van het) omgevingsplan van de gemeente Harlingen. Met deze beheersverordening is het huidige gebruik (het bestaande gebruik, de studentenhuisvesting) toegestaan. Verder zijn binnen het verordeningsge- bied aanwezige bestaande bouwwerken toegestaan en mogen deze op dezelfde locatie worden vervangen door bouwwer- ken van dezelfde afmetingen.
8/19 Relatieve rijkdom aan en beschikbaarheid, kwaliteit en regeneratievermogen van de natuurlijke hulpbronnen Het projectgebied ligt in de bebouwde kom van Harlingen in een woonwijk en grenzend aan de Stationsweg. In het zuiden van het projectgebied loopt een sloot, deze blijft behouden. Het projectgebied bestaat naast de gebouwen uit deels ver- hard en deels groen oppervlak. De hoeveelheid verharding neemt af en het groen zal toenemen. In hoofdstuk 3, paragraaf 3.5 en 3.6 wordt respectievelijk ingegaan op de aspecten water en ecologie. Het is te verwachten dat eventuele schade zich na de werkzaamheden zal kunnen herstellen en de kwaliteit zal toenemen. 2.1.2 Beschermde en/of kwetsbare gebieden Het projectgebied is niet gelegen in een kwetsbaar gebied en/of een gebied met beschermde status zoals grondwaterbe- schermingsgebieden, KRW-relevant areaal of andere kwetsbare gebieden zoals bedoeld in bijlage III van de EU mer-richt- lijn. Het projectgebied vormt geen onderdeel van Natura 2000 of Natuurnetwerk Nederland (NNN). Het projectgebied ligt op circa 800 meter van het stikstofgevoelige Natura 2000-gebied Waddenzee (zie figuur 2-2), de Waddenzee is tevens het dichtstbijzijnde NNN-gebied. Deze gebieden worden betrokken bij de beoordeling van de effecten van het project in het studiegebied.
Ook de effecten op gebieden met een hoge bevolkingsdichtheid, landschappen en plaatsen van historische, culturele of archeologische waarde zijn van belang en worden beschreven bij de betreffende paragrafen in H3. Figuur 2-2: Natura 2000-gebieden nabij het projectgebied (rood omlijnd) (bron: Min. LVVN, 2025)
9/19 2.2 Kenmerken van het project 2.2.1 Beoogde ontwikkeling Project De initiatiefnemer is van plan aan de Stationsweg 5 in Harlingen het oude deel van de Maritieme Academie te herbestem- men tot woningen. Het bestaande rijksmonumentale gebouw wordt getransformeerd van studentenhuisvesting tot 4 huur- woningen en 28 studio’s (sociale huur), 14 op de begane grond en 14 op de eerste verdieping. Ook worden er op de begane grond twee kantoorruimten gerealiseerd, bedoeld voor beheer, administratie en eventueel ondersteunende dienstverle- ning. Het gebouw wordt gerenoveerd, verbouwd en verduurzaamd. Ten noordwesten van het hoofdgedeelte van het rijks- monumentale pand ligt een gang waarmee het voormalige conciërgegebouw wordt bereikt. In dit pand worden 4 rijwonin- gen gerealiseerd. Deze woningen beschikken over een zelfstandige entree op maaiveldniveau. Daarnaast worden de be- staande (niet-monumentale) gebouwen aan de oostzijde van het projectgebied gesloopt om plaats te maken voor een nieuw appartementengebouw met daarin 25 appartementen. Ook worden de omgeving en het straatbeeld om het gebouw aangepakt. Hierbij worden op drie verschillende locaties parkeerterreinen ingepast om te voorzien in de parkeerbehoefte. In totaal worden er 60 parkeerplaatsen op eigen terrein gerealiseerd. Figuur 2-3 toont een impressie van het projectvoor- nemen.
Figuur 2-4 toont een impressie van het vooraanzicht van het nieuw te bouwen appartementengebouw in het oos- ten van het projectgebied. Verkeer Een plan moet vanuit verkeer uitvoerbaar zijn in het kader van de evenwichtige toedeling van functies aan locaties in het omgevingsplan. De aanvaardbaarheid van het effect van nieuwe ontwikkelingen op de verkeersafwikkeling, bereikbaar- heid, leefbaarheid en verkeersveiligheid moet daarom in de plandocumenten gemotiveerd worden. De verkeersgeneratie en -afwikkeling worden hier beschreven, zodat de effecten hiervan op veiligheid, geluid, luchtkwaliteit en stikstofdepositie kunnen worden beoordeeld in hoofdstuk 3. De verkeersgeneratie van het beoogde project is berekend op 152 mvt/etmaal. Dit past binnen de capaciteit van de omlig- gende ontsluitingswegen, Paul Krügerstraat, Oosterstraat en Stationsweg. Via de Stationsweg en de Almenumerweg wordt het projectgebied ontsloten op de N31. Daarnaast is de parkeerbehoefte bepaald op 54 parkeerplekken. Met de aanleg van 60 parkeerplaatsen op eigen terrein wordt hierin voorzien. Voor fietsparkeren wordt voldoende fietsberging gerealiseerd binnen de gebouwen.
10/19 Figuur 2-3: overzichtstekening totaalplan (bron: PENTA Architecten) Figuur 2-4: nieuwe appartementengebouw (bron: PENTA Architecten) 2.2.2 Cumulatie In bijlage III van de EU mer-richtlijn staat dat de bij de beschrijving van de kenmerken van het project ook de cumulatie met andere bestaande en/of goedgekeurde projecten in aanmerking moeten worden genomen. Dit komt overeen met een be- schrijving van de autonome ontwikkelingen/projecten in de directe omgeving of die effecten hebben in hetzelfde studiege- bied. Dit betekent dat de effecten worden beoordeeld, rekening houdend met de effecten van deze bestaande en auto- nome projecten in de omgeving.
11/19 Er zijn in de nabijheid van de projectlocatie geen projecten voorzien die in deze aanmeldnotitie moeten worden meegeno- men in het kader van cumulatie van milieueffecten. Daarmee kunnen aanzienlijke nadelige milieugevolgen wat betreft cu- mulatie worden uitgesloten. 2.2.3 Gebruik van natuurlijke hulpbronnen, met name land, bodem, water en biodiversiteit Onder natuurlijke hulpbronnen worden niet-hernieuwbare bronnen, zoals fossiele brandstoffen, maar ook hernieuwbare bronnen, zoals hout, rubber, drinkwater en zuurstof verstaan. Op de locatie worden geen bomen gekapt, het aanwezige groen blijft behouden en wordt uitgebreid. Er is geen informatie beschikbaar over het duurzaam bouwen van de woningen. Nieuwbouwwoningen worden gebouwd zonder gasaansluiting. Het bestaande deel van het gebouw dat gerenoveerd gaat worden zal mogelijk blijven gebruik ma- ken van aardgas. Tijdens de aanlegwerkzaamheden worden fossiele brandstoffen gebruikt voor voertuigen en materieel. In hoofdstuk 3, paragraaf 3.5 Ecologie wordt stikstofdepositie verder belicht, maar door de beperkte omvang en het tijdelijke karakter van het project zijn aanzienlijke milieueffecten uitgesloten.
2.2.4 Productie van afvalstoffen De productie van afvalstoffen is beperkt tot: ● sloopafvalstoffen, deze worden zoveel mogelijk gescheiden afgevoerd; ● bouwafvalstoffen tijdens de realisatie van de studio’s, appartementen en woningen, en bijbehorende infrastructuur- voorzieningen; ● huishoudelijke afvalstoffen tijdens het gebruik van de woningen, deze worden ingezameld en afgevoerd volgens de gemeentelijke regels. 2.2.5 Relevante kenmerken verontreiniging en hinder Voor de mer-beoordeling is het van belang te beoordelen welke effecten kunnen worden verwacht op grond van de voor- gaande beschrijving ten aanzien van emissies, verontreiniging en hinder. De nieuwbouwwoningen krijgen een energievoorziening zonder gebruik van (aard)gas. Van de herontwikkeling van het bestaande gebouw is niet bekend of de bestaande gasaansluiting in gebruik zal blijven. Verdere emissies zullen vooral be- trekking hebben op verkeer en de sloop- en bouwfase. Ook voor hinder zal vooral de sloop- en bouwfase relevant zijn. Dit wordt verder uitgewerkt in hoofdstuk 3. 2.2.6 Risico van zware ongevallen en rampen Het project omvat woningbouw, hierbij is geen sprake van risico op ongewone voorvallen die kunnen leiden tot ernstige nadelige gevolgen voor mens en milieu. Ook worden geen grote milieugevolgen verwacht ingeval van een extern voorval, zoals bijvoorbeeld storm of overstroming.
2.2.7 Risico’s voor de menselijke gezondheid Gezien de aard en omvang van het project zal het project geen risico’s veroorzaken. Wel moet worden beoordeeld of de ontwikkeling op deze locatie mogelijk tot gezondheidseffecten leidt bij de nieuwe gebruikers van de locatie. Dit wordt in hoofdstuk 3 uitgewerkt. 12/19 3. KENMERKEN VAN DE MILIEUEFFECTEN Aanpak In dit hoofdstuk worden de belangrijkste milieueffecten van de beoogde ontwikkeling beschreven ten opzichte van de refe- rentiesituatie. Daarbij worden de geldende normen en beoordelingskaders uit de Omgevingswet betrokken, waaronder het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl), de bruidsschat en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Naast het toetsen aan normen worden ook effecten onder de normgrenzen meegenomen, omdat voor de mer‑beoordeling moet worden vastge- steld of mogelijk sprake is van aanzienlijke milieueffecten. Bij de beoordeling mogen de effecten van mitigerende maatregelen worden meegenomen, dit wordt per thema beschre- ven en samengevat in Hoofdstuk 4. Gezien de geografische ligging van het projectgebied worden geen grensoverschrij- dende effecten verwacht. Cumulatie (referentiesituatie) De referentiesituatie bestaat uit de huidige feitelijke en legale situatie (dus passend binnen het vigerende planologisch re- gime), aangevuld met relevante autonome ontwikkelingen in en rondom het projectgebied.
Autonome ontwikkelingen om- vatten ontwikkelingen die zich ook voordoen wanneer de beoogde ontwikkeling niet wordt gerealiseerd, zoals effecten van vastgesteld beleid, projecten waar al definitieve besluitvorming over heeft plaatsgevonden (zoals beschreven in paragraaf 2.2.2) en andere redelijk zekere ontwikkelingen, waaronder de autonome groei van het verkeer. Dit betekent dat de effecten pas worden beoordeeld na cumulatie met andere bestaande en/of goedgekeurde projecten. Dit wordt daarom niet apart beschreven, tenzij dit relevant is bijvoorbeeld bij het bepalen van mitigerende maatregelen. Relevante thema’s Gezien de aard en omvang van het project en de locatie, kunnen op voorhand effecten ten aanzien van geur en (slag)scha- duw en windhinder worden uitgesloten: ● Geur: het project omvat woningbouw, hierbij worden geen geurbronnen gerealiseerd. Tevens zijn er geen geurveroor- zakende activiteiten in de omgeving van het projectgebied. ● (Slag)schaduw en windhinder: Het project bevat geen hoogbouw, waardoor windhinder is uitgesloten. Tevens staan er geen windturbines in de nabije omgeving. Bronnen De effectbeoordeling in dit hoofdstuk is gebaseerd op openbare bronnen, expert judgement/diverse onderzoeksrappor- ten/de informatie uit de BOPA dat voor de beoogde ontwikkeling is opgesteld.
3.1 Geluid Toetsingskader In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en in het (tijdelijk) omgevingsplan zijn regels opgenomen voor de beoordeling van geluid. Dit betreft o.a. standaardwaarden en grenswaarden op de gevels van geluidgevoelige gebouwen. De effecten van het project op de geluidbronnen en op de geluidbelasting bij bestaande en nieuwe geluidgevoelige gebouwen moet worden beoordeeld, ook onder deze normen. Bij de beoordeling van effecten wordt aangesloten bij het gegeven dat een toename met minder dan 1,5 dB geen aanzienlijk effect is, aangezien zo’n verschil niet hoorbaar is. Dit is in overeenstemming met diverse regelingen in het Bkl. 13/19 Beoordeling Met de beoogde ontwikkeling worden geluidgevoelige gebouwen mogelijk gemaakt binnen geluidaandachtsgebied van de rijksweg N31 en de omliggende gemeentewegen. De beoogde ontwikkeling maakt geen geluidbelastende activiteiten mo- gelijk, wel kan de ontwikkeling effect hebben op de geluidbelasting verkeerslawaai vanwege de verkeersaantrekkende wer- king. Wegverkeerslawaai Er is een akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai uitgevoerd1. Hieruit blijkt dat op 14 van de beoogde woningen de stan- daardwaarde wordt overschreden. Er zijn verschillende mitigerende maatregelen onderzocht (zoals maximum snelheid verlagen of een stiller wegdek aanleggen). Geen van deze maatregelen wordt doelmatig geacht.
Met het realiseren van voldoende geluidwering wordt een aanvaardbaar binnenniveau gewaarborgd. Indirecte akoestische effecten De beoogde ontwikkeling zorgt voor een toename van verkeersbewegingen van 152 mvt/etmaal op de Stationsweg en 76 mvt/etmaal op zowel de Almenumerweg in beide richtingen als de Kimswerderweg. Voor een indicatie van het verkeer op deze wegen is het maatgevende jaar 2036 bekeken. Voor de stationsweg geldt dat er 9.872 mvt/etmaal op rijdt. De toename van 152 mvt/etmaal is (aanzienlijk) minder dan 40%. Voor de Almenumerweg geldt dat er 10.285 mvt/etmaal richting de Stationsweg rijdt en 13.832 mvt/etmaal richting de N31. De toename van 76 is aanzienlijk minder dan 40%. Voor de Kimswer- derweg geldt dat er 7.800 mvt/etmaal rijden. De toename van 76 mvt/etmaal is eveneens minder dan 40%. Pas bij een toename van 40%, wat neerkomt op 1,5 dB toename, is het verschil waarneembaar voor het menselijk gehoor. De toename op de omliggende wegen is beduidend lager dan 40% en leidt daarom niet tot een hogere geluidbelasting bij bestaande woningen. Geluid door activiteiten Op het perceel ten oosten van het projectgebied zijn naast de Maritieme Academie planologische mogelijkheden voor an- dere maatschappelijke voorzieningen. Het is daarmee in de toekomst mogelijk dat er geluidbelastende activiteiten worden toegestaan op dit perceel.
In de huidige situatie bevinden zich al woningen tegen de oostgrens van het projectgebied, waardoor aangenomen kan worden dat geluid afkomstig van het perceel van de Maritieme Academie in de huidige situatie voldoet aan de geluidsregels uit de bruidsschat. De beoogde situatie met nieuwbouwwoningen tegen de oostgrens van het projectgebied verandert feitelijk niets aan deze situatie. 3.2 Luchtkwaliteit Toetsingskader Voor luchtkwaliteit zijn omgevingswaarden van toepassing voor met name NOx en fijnstof (PM10 en PM2,5). De WHO han- teert advieswaarden die strenger zijn dan deze omgevingswaarden. Bij de beoordeling van de effecten van een project op de lokale luchtkwaliteit is het NIBM-criterium (of een bijdrage niet in betekenende mate bijdraagt) relevant, ook onder de omgevings- of advieswaarden. Zowel de lokale luchtkwaliteit als de projectbijdrage worden beoordeeld, waarbij zowel de omgevings- en advieswaarden als het NIBM-criterium worden betrokken. Beoordeling De gemeente Harlingen is niet gelegen in een aandachtsgebied voor stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10). Aandachtsge- bieden zijn locaties met hogere concentraties stikstofdioxide en/of fijnstof. De beoogde ontwikkeling, woningbouw, betreft geen activiteit met aanzienlijke gevolgen voor de luchtkwaliteit. Wel is de plaatselijke luchtkwaliteit bekeken in het kader van risico’s voor de menselijke gezondheid.
Om inzicht te krijgen in de huidige luchtkwaliteit ter plaatse is het Centraal In- strument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK) geraadpleegd. De waarden van het dichtstbijzijnde meetpunt aan de N31 zijn opgenomen in onderstaande tabel. 1 Akoestisch onderzoek Stationsweg 5 harlingen, Rho Adviseurs, 11 maart 2026 Tabel 3.1: Maximale waarden binnen het projectgebied (bron: CIMLK) Grens-/omgevingswaarden | Advieswaarden WHO | Maximale waarden (Kalenderjaargemiddelde) | Toetspunt N31 (27364178_20973) Stikstof (NO2) | 40 µg/m³ | 10 µg/m³ | 7,2 µg/m³ Fijnstof (PM10) | 40 µg/m³ | 15 µg/m³ | 12,5 µg/m³ Fijnstof (PM2,5) | 25 µg/m³ | 5 µg/m³ | 6,1 µg/m³ PM10-overschrijdingsdagen | 35 dagen per kalenderjaar | - | 6 Uit bovenstaande gegevens blijkt dat de jaargemiddelde concentraties langs de N31 ruimschoots onder de omgevingswaar- den lagen. 3.3 | Omgevingsveiligheid Toetsingskader Externe veiligheid Bij een mer-beoordeling wordt ten aanzien van externe veiligheid naar verschillende risicobronnen gekeken, namelijk bedrij- ven waar opslag, gebruik en/of productie van gevaarlijke stoffen plaatsvindt en het vervoer van gevaarlijke stoffen over wegen, spoor, water of door leidingen. Rondom deze bronnen kan sprake zijn van aandachtsgebieden waar mensen binnens- huis, zonder aanvullende maatregelen onvoldoende beschermd zijn tegen de gevaren die in de omgeving kunnen optreden.
De aandachtsgebieden zijn het brandaandachtsgebied (BAG), het explosieaandachtsgebied (EAG) en het gifwolkaandachts- gebied (GAG). Beoordeeld moet worden of er nieuwe bronnen worden geïntroduceerd en wat de effecten hiervan zijn of dat er (zeer) kwetsbare gebouwen binnen risicocontouren of aandachtsgebieden worden gerealiseerd. Overstromingsrisico Binnen een mer‑beoordeling wordt eveneens gekeken naar de overstromingsveiligheid. Daarbij wordt beoordeeld of de locatie binnen een gebied ligt met een verhoogde kans op overstroming door zee, rivieren of meren en wat de gevolgen daarvan zijn en of de ontwikkeling functies mogelijk maakt die de overstromingskans kunnen vergroten, en of er maatrege- len of beperkingen noodzakelijk zijn. Beoordeling In het projectgebied zullen woningen worden gebouwd. Dit zijn kwetsbare gebouwen in het kader van het Bkl. Aan de hand van de Risicokaart is een inventarisatie gemaakt van risicobronnen in en rond het projectgebied. Uit deze inventarisatie blijkt dat het projectgebied binnen het gifwolkaandachtsgebied en gedeeltelijk binnen het explosieaandachtsgebied van de N31 is gesitueerd, zie figuur 3-1. Hiervoor is in de BOPA-onderbouwing een verantwoording van het groepsrisico opgeno- men.
14/19 15/19 Figuur 3-1: Aandachtsgebieden nabij het projectgebied (bron: Min IenW, 2025) Op basis van de motivatie in de BOPA-onderbouwing wordt het groepsrisico acceptabel geacht en wordt het restrisico in het projectgebied verantwoord geacht. Voor zowel dagelijkse incidenten (zoals brand of wateroverlast) als calamiteiten op het gebied van externe veiligheid is een goede bereikbaarheid voor hulpdiensten essentieel. Het projectgebied wordt ontsloten via de Paul Krugerstraat en de Sta- tionsweg. Via deze wegen/locaties kan van de bronnen afgevlucht worden. De brandweerkazerne ligt op een aantal minu- ten rijden van het projectgebied, hierdoor is er een snelle aanrijtijd. Daarnaast is er voldoende bluswater beschikbaar in en rond het gebied. Het grootste deel van de aanwezigen in het projectgebied zal zelfredzaam zijn. Kinderen en ouderen wor- den wel als verminderd zelfredzaam beschouwd. De ontwikkeling betreft studio’s en huurwoningen zonder specificatie van doelgroep. Dat maakt het mogelijk dat er kinderen (met hun ouders) en ouderen komen te wonen. Als er kinderen en ou- deren aanwezig zijn, wordt bij een noodgeval aangenomen dat ouders of andere aanwezigen hen zullen helpen bij het eva- cueren. Tevens is er een tankstation gelegen op circa 10 meter ten zuiden, aan de overkant van de Stationsweg. Aangezien dit geen LPG-tankstation betreft, heeft het geen risicocontour.
Risico’s met betrekking tot externe veiligheid zijn niet te verwachten. Overige veiligheidsthema’s Met behulp van de Atlas Leefomgeving is een inventarisatie uitgevoerd van aanvullende veiligheidsthema’s. Uit deze inventarisatie blijkt dat er geen sprake is van een verhoogd veiligheidsrisico met betrekking tot brandbare natuur en overstromingsrisico’s. Wel stelt de Atlas Leefomgeving dat aandacht is vereist voor de aard en staat van de fundering van het rijkshistorische gebouw. De draagkracht van de bodem ter plaatse is beperkt door de bodemgesteldheid (zeekleigebied) en de waarschijnlijkheid van een houten en ondiepe fundering (vanwege de bouwperiode van het gebouw). Er zijn geen details bekend over de fundering van het gebouw. De fundering dient onderzocht te worden en waar nodig hersteld. Wel draagt de afname van verhard oppervlak binnen het projectgebied, met name in het westen, bij aan betere
16/19 infiltratie van water in de bodem en verlaagt daarmee het risico op nadelige effecten van droogte op de fundering. Vanuit het oogpunt van deze aanmeldnotitie is echter te stellen dat de beoogde ontwikkeling de situatie met betrekking tot de draagkracht van de bodem en de fundering van het gebouw niet verslechtert. Er wordt ook niets gebouwd dat de fundering mogelijk extra belast. 3.4 Bodem Toetsingskader In de mer‑beoordeling staat de effectbeoordeling centraal. De bodemkwaliteit ter plaatse wordt slechts beknopt behandeld, omdat de toetsing daarvan volledig binnen het juridisch kader van het Bkl valt. Beoordeeld wordt of het project kan leiden tot (nieuwe) bodemverontreiniging of wijzigingen in de bodemsamenstelling, bijvoorbeeld door zetting. Beoordeling en conclusie De beoogde ontwikkeling maakt uitsluitend woningen en bijbehorende voorzieningen (berging, parkeerplaatsen) mogelijk. Dit zijn geen activiteiten die tot bodemverontreiniging zouden kunnen leiden. De bodem bestaat uit kleigrond. Tevens is de bodemdaling ter plaatse circa 0.5 tot 1 mm per jaar. De beoogde ontwikkeling heeft geen invloed op de bodemdaling. Er is een onderzoek uitgevoerd naar de milieuhygiënische bodemkwaliteit van het projectgebied2. Hieruit blijkt dat enkele verhoogde gehalten zijn aangetroffen in de grond en het grondwater.