09.1 Bijlage 1 Jaarstukken 2021 (gewijzigd)
Tekst van het document
Jaarstukken 2021
Jaarstukken 2021 gemeente Harlingen
2
Terug naar deze inhoudsopgave? Dat kan op iedere pagina via dit icoon.
INHOUDSOPGAVE (klik op het hoofdstuk om er rechtstreeks naar toe te gaan)
Paragrafen
Kerngegevens Inleiding
A. Lokale heffingen B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing C. Onderhoud kapitaalgoederen D. Financiering E. Bedrijfsvoering F. Verbonden partijen G. Grondbeleid H. Interbestuurlijke toezicht I. Nog uit te voeren werken J. Aanwending onvoorzien
Jaarverslag 2021 1. Bestuur en ondersteuning 2. Veiligheid 3. Verkeer, vervoer en waterstaat 4. Economie 5. Onderwijs 6. Sport, cultuur en recreatie 7. Sociaal domein 8. Volksgezondheid en milieu 9. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
Jaarrekening 2021 Balans Toelichting op de balans WNT verantwoording Taakveldenrealisatie Toelichting balansinvesteringen SiSa verantwoording Overzicht baten en lasten per taakveld Verklaring onafhankelijke accountant
3
Jaarstukken 2021 gemeente Harlingen
KERNGEGEVENS Gegevens 31 december 2020
Gegevens 31 december 2021
C) FINANCIËLE STRUCTUUR 2020
2020
2021
2021
Totaal
Per inwoner
Totaal
Per inwoner
Gewone uitgaven
68.701.000
4.346
69.155.844
4.349
Opbrengst OZB
3.821.500
242
3.740.835
235
Algemene uitkering gemeentefonds
31.952.013
2.021
34.473.361
2.168
Vaste schuld
48.666.667
3.079
58.166.666
3.658
Reserves
31.457.779
1.990
31.313.744
1.969
Voorzieningen
9.961.058
630
9.854.620
624
A) SOCIALE STRUCTUUR Aantal inwoners
15.807
15.902
waarvan
van 0 - 3 jaar
474
513
van 4 - 16 jaar
2.226
2157
van 17 - 64 jaar
8.992
9035
van 65 jaar en ouder
4.115
4197
Aantal periodieke bijstandsgerechtigden
526
500
Aantal tewerkgestelden in SW-bedrijven
69
67
B) FYSIEKE STRUCTUUR Oppervlakte gemeente in ha.
38.768
38.768
168
168
2.496
2.496
45
45
36.103
36.103
Aantal woningen
8.039
8104
waarvan
in Harlingen
7.538
7600
in Midlum
282
284
in Wijnaldum
219
220
Aantal woongebouwen
616
617
Aantal woonschepen
16
16
6.000
6.000
waarvan
binnenwater land historische stadsof dorpskern buitenwater
Lengte van waterwegen (historisch water) in meters
4
Inleiding
Samenvatting financieel resultaat jaarrekening
Voor u liggen de jaarstukken 2021. Met het aanbieden van de jaarstukken 2021 legt het college verantwoording af aan de raad over de realisatie van de plannen in de begroting en over de financiële resultaten van de uitvoering van deze plannen. Het jaar 2021 was net als in 2020 door de pandemie een bijzonder jaar. In dit jaar hebben de medewerkers door de landelijke maatregelen grotendeels thuisgewerkt. Binnen de beperkende maatregelen was de inzet erop gericht de taakuitvoering zo goed mogelijk doorgang te laten vinden. Ook zijn er ook lokaal coronasteunmaatregelen verstrekt aan de Bruine Zeilvaart en de horeca om de gevolgen van de lockdowns te verzachten. Verder zijn er ook door het Rijk steunpakketten verstrekt om de extra uitgaven als gevolg van corona te compenseren.
Saldo begroting in de primitieve begroting 2021:
1.138.000 V
Door de raad in de loop van het jaar vastgestelde begrotingsaanpassingen:
498.000 N
Saldo ‘eenmalige middelen’ na de laatste begrotingsaanpassingen (raad 08-12):
640.000 V
Resultaat 2021:
2.264.000 V
Verschil (te verklaren):
1.624.000 V
De in november 2020 door de gemeenteraad vastgestelde begroting 2021 had een positief exploitatieresultaat van € 1.138.000. In loop van het jaar is de gemeenteraad door middel van tussentijdse begrotingswijzigingen geïnformeerd over noodzakelijke aanpassingen van ramingen in de lopende exploitatie. Per saldo waren deze aanpassingen € 498.000 nadelig, waardoor het geraamde voordelige exploitatieresultaat daalde naar een saldo ‘eenmalige middelen à € 640.000,-.
De jaarstukken 2021 bestaan zoals u gewend bent uit het jaarverslag en de jaarrekening Het jaarverslag bestaat uit een programmaverantwoording en de paragrafen. In de programmaverantwoording leest u per programma wat er is terecht gekomen van de plannen en in de paragrafen staat belangrijke informatie waarmee u inzicht krijgt in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico’s. De jaarrekening bestaat uit de balans en een toelichting daarop, de verantwoording over de Wet Normering Topinkomens (WNT), een overzicht van baten en lasten, een overzicht van structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves , de taakveldenrealisatie en de zogeheten SiSa-verantwoording. SiSa is de afkorting voor Single information, Single audit. We krijgen als gemeente extra geld om specifiek beleid van de Rijksoverheid uit te voeren. De verantwoording over de besteding van dit geld verloopt via de SiSa-systematiek. Bij deze jaarrekening treft u ook de controleverklaring van de accountant aan evenals een aantal bijlagen.
Specificatie van de begrotingswijzigingen gedurende 2021 (per saldo € 498.000 nadelig): 14e begrotingswijziging
Amendement begroting 2021 t.b.v. jeugdzorg
19e begrotingswijziging
Coronamaatregelen:
24e begrotingswijziging
We sluiten het jaar 2021 af met een positief resultaat van € 2.264.000
Geen haven- en kadegelden bruine zeilvaart
80.000 N
Onderzoek naar fonds t.b.v. Varend Erfgoed
10.000 N
Geen precario terrassen
57.000 N
Financiële doorlichting lopende exploitatie (1e viermaandelijkse rapportage 2021) Onvoorzien structureel 2020
10.000 V
Dividend BNG
24.000 N
Dividend Afvalsturing Friesland
53.000 V
Onderhoud van Westergo overgenomen zeewering
11.000 N
Algemene uitkering gemeentefonds 5
800.000 N
Jaarstukken 2021 gemeente Harlingen
€ 1.508.000 V
39e begrotingswijziging
Reservering coronacompensatie
495.000 N
Reservering coronacompensatie cultuur
70.000 N
Reservering Brede aanpak dakloosheid
50.000 N
Mutaties reserve Sociaal Domein
295.000 N
Educatie
26.000 N
Educatie
140.000 N
Coronacompensatie cultuur
200.000 N
Inhuur derden sociaal domein
250.000 N
Sociaal domein
265.000 N
Het jaarresultaat is uiteindelijk € 2.264.000 voordelig geworden. Dat is € 1.624.000 meer dan het bedrag van € 640.000 dat als eenmalige middelen is gerapporteerd bij de laatste update van de begroting.
Specificatie van de belangrijkste afwijkingen
Financiële doorlichting lopende exploitatie (2e viermaandelijkse rapportage): Verkiezingen
34.000 N
Verkoop gronden
93.000 V
Inhuur juridische deskundigheid en adviezen
203.000 N
Communicatie
60.000 N
Extra teamleider
25.000 N
Dividend BNG/Fryslân Miljeu Noardwest
33.000 V
Algemene uitkering gemeentefonds
459.000 V
Onvoorzien structureel
30.000 V
Beschikking over de reserve sociaal domein
625.000 V
Veiligheidsmiddelen
25.000 N
Opbrengst eilandparkeren
525.000 V
Educatie
392.000 N
Maatregelen sportvelden op basis van last FUMO
65.000 N
Tijdelijke subsidieregeling coronafonds
9.000 N
Post-corona cultuurfonds
53.000 N
Programma 7 sociaal domein
452.000 N
Gereserveerde lasten (vervangingsinvesteringen) Afschrijvingen Saldo
1. Verkoop gronden
162 V
2. Erfpachten
56 N
3. Correctie dubbel geboekte credit- factuur
78 N
4. Werving en selectie
60 N
5. Strategisch opleidingsplan
75 V
6. Vitaliteit
77 V
7. Nieuwe Werken
38 V
8. Onderhoud software
79 V
9. Inrichting, beheer , SIM-kosten website
51 N
10. OZB niet-woningen, gebruikers
38 N
11. OZB niet-woningen, eigenaren
46 N
12. Opbrengsten parkeerfaciliteiten, parkeergelden vergunninghouders
72 V
13. Algemene uitkering gemeentefonds
217 V
14. Reservering loon- en prijsstijgingen
168 N
15. Vennootschapsbelasting
319 N
16. Per saldo vrijval diverse onderhoudsvoorzieningen
299 V
17. Per saldo vrijval voorziening dubieuze debiteuren
61 V
18. Managementfee eilandparkeren en parkeren Bruine Zeilvaart
42 N
19. Beveiligingskosten parkeerterrein Harlingerstraatweg
92 N
20. Opbrengsten parkeren
293 V
21. Opbrengsten parkeren
42 N
22. Havengelden
74 N
74.000 V
23. Bijdrage waterschap binnenwater
34 N
24. Toeristenbelasting
34 N
183.000 V
25. Leerlingenvervoer
120 N
26. Extra formatie uitvoeringsplan sport en bewegen
34 V
27. Sociaal Domein
832 V
28. Afvoer huishoudelijk afval
99 N
498.000 N 6
29. Kosten nascheiding
44 N
30. Claim Wetterskip
300 N
31. Bijdrage aan de FUMO
44 V
32. Nog uit te voeren werken
1.043 V
33. Per saldo nadelen op de overige begrotingsposten Totaal
7. Nieuwe werken: € 38.000 V Door de coronapandemie is minder aandacht besteed aan de werkplekverbetering. 8. Onderhoud software: € 79.000 V Er heeft een afrekening plaatsgevonden op het onderhoud van de software. Deze is voordelig uitgevallen.
5N 1.624 V
9. Inrichting, beheer, SIM-kosten website: € 51.000 N Omdat de kosten van de interne website SeaYou ook op dit budget geboekt worden, naast de officiële bekendmakingen, is het budget overschreden.
Toelichting belangrijkste afwijkingen: Programma 1, Bestuur en ondersteuning 1. Verkoop gronden: € 162.000 V Door extra verkopen op Oostpoort is de opbrengst € 162.000 hoger dan geraamd.
10. OZB niet-woningen, gebruikers: € 38.000 N De leegstand is toegenomen in 2021, hierdoor is de opbrengst € 38.000 lager dan geraamd.
2. Erfpachten: € 56.000 N De Port of Harlingen heeft een deel van de grond nog niet in erfpacht uitgegeven. Hierdoor is de opbrengst lager dan geraamd.
11. OZB niet-woningen, eigenaren: € 46.000 N Omdat er beschikt is op basis van lagere waarden dan waarmee gerekend is, is de opbrengst € 46.000 lager uitgevallen.
3. Correctie dubbel geboekte credit-factuur € 78.000 N Abusievelijk is een credit-factuur dubbel geboekt. Hierdoor is een nadeel ontstaan van € 78.000.
12. Opbrengsten parkeerfaciliteiten, parkeerbelasting, parkeergelden vergunning-/abonnementhouders: € 72.000 V. De parkeertarieven en de vergunningen zijn met 10% verhoogd per 2021 waardoor de opbrengsten hoger uitvallen dan geraamd.
4. Werving en selectie: € 60.000 N Dit budget is overschreden omdat er de afgelopen jaar een gemeentesecretaris gezocht moest worden evenals een teamleider buitendienst en interimmanagers.
13. Algemene uitkering gemeentefonds: € 555.000 V Vanuit de decembercirculaire 2021, die niet meer met een begrotingswijziging in de begroting 2021 kon worden verwerkt, is nog € 513.000 ontvangen, bestaande uit (eenmalige) middelen voor verschillende beleidsterreinen en coronacompensaties. Daarnaast is nog € 13.000 over 2019 en € 29.000 over 2020 ontvangen (de AU van boekjaar 2019 is nu definitief afgerond). Van het bedrag van € 513.000 over 2021 betreft € 338.000 middelen waarvan de besteding in 2022 zal plaatsvinden. Hiervan zal worden voorgesteld dit via nog uit te voeren werken over te hevelen naar 2022. Voor een specifieke toelichting op de uitkomsten van de decembercirculaire 2021 wordt verwezen naar de raadsinformatiebrief over dit onderwerp.
5. Strategisch opleidingsplan: € 75.000 V Door de coronapandemie en de lockdowns is er nauwelijks gebruik gemaakt van de mogelijkheden om cursussen en trainingen te volgen. 6. Vitaliteit: € 77.000 V Dit budget wordt gebruikt voor minder vitale werknemers zodat zij eerder met pensioen kunnen. Afgelopen jaar was er maar één medewerker die hier gebruik van heeft gemaakt, vandaar dat het budget grotendeels is overgebleven.
7
Jaarstukken 2021 gemeente Harlingen
14. Reservering loon- en prijsstijgingen: € 168.000 N Hier is de eenmalige uitkering geboekt voor het personeel, op basis van de nieuwe CAO, zijnde € 1.200 per fte.
21. Opbrengsten parkeren: € 42.000 N Aan de hand van een raming o.b.v. rapporten van externe partijen (Pas BV en Spark) is de raming gemaakt over de opbrengstpotentie van het parkeren in relatie tot staatssteun aan de vorige huurder. In de praktijk is de opbrengst lager uitgevallen.
15. Vennootschapsbelasting (2019 en 2020): € 319.000 N Het betreft hier de afrekening van de definitieve aanslag vennootschapsbelasting m.b.t. de liquidatie van Westergo CV/BV. De definitieve hoogte van de winst (volgens de wet op de Vennootschapsbelasting) bleek uiteindelijk hoger dan waar bij de voorlopige aangifte in 2019 en 2020 rekening mee werd gehouden.
22. Havengelden: € 74.000 N De bruine vloot is in 2020 geconfronteerd met annuleringen vanwege de coronapandemie terwijl de kosten zijn doorgelopen en er is veel geïnvesteerd. Boekingen zijn vaak in 2020 betaald maar pas in 2021 verzilverd, waardoor schippers in 202L nog minder inkomsten hadden dan in 2020. Mede vanwege de combinatie met het rampzalige seizoen van 2020 zijn in 202L geen haven- en kadegelden in rekening gebracht. Hierdoor is de opbrengst lager uitgevallen dan geraamd.
Programma 3 Verkeer, vervoer en waterstaat 16. Per saldo vrijval diverse onderhoudsvoorzieningen: € 299.000 Bij een narekening van diverse beheerplannen blijkt dat in sommige gevallen de voorzieningen opgehoogd moet worden (gebouwen programma’s 1 en 6 en havens). Daartegenover staat dat een aantal voorzieningen te hoog blijken te zijn (wegen en damwanden) waardoor bedragen vrijvallen.
23. Bijdrage waterschap binnenwater € 34.000 N In 2021 waren er geen onderhoudswerkzaamheden verricht voor het Wetterskip, derhalve is er ook geen bijdrage ontvangen.
17. Per saldo vrijval dubieuze debiteuren: € 61.000 V Voor het op peil houden van de voorziening om in het toekomstige risico van oninbaarheid te voorzien is een dotatie van € 88.000 in de voorziening noodzakelijk. Tegelijkertijd kan er een bedrag van € 149.000 in de voorziening vrijvallen (programma 6) waardoor er per saldo een voordeel ontstaat.
24. Toeristenbelasting: € 34.000 N Het betreft hier de geraamde opbrengsten watertoeristenbelasting voor de schippers van de bruine vloot. In het vaarseizoen 2021 hebben de schippers weinig (tot niet) gevaren en met een lagere bezetting. Onlangs is in overleg met de schippers, besloten is om de schippers die niet hebben gevaren niet te belasten en de schippers die wel hebben gevaren voor maximaal 30%. De geraamde opbrengsten worden daarom niet gehaald.
18. Managementfee eilandparkeren en parkeren bruine zeilvaart : € 42.000 N Eind 2020 is besloten om de administratie van de parkeerexploitatie, de verantwoording hierover en de geldverwerking van de transacties uit te besteden aan de externe Dienstverlener InPublic. De kosten hiervan bedragen € 3.500 per maand.
Programma 5 Onderwijs 25. Leerlingenvervoer: € 120.000 N Het betreft openeinderegeling. Diverse leerlingen gaan naar Dokkum vanwege het hoogbegaafden onderwijs. 26. Extra formatie uitvoeringsplan sport en bewegen: € 34.000 V Door de coronapandemie is er nagenoeg geen gebruik gemaakt van dit budget.
19. Beveiligingskosten parkeerterrein Harlingerstraatweg: € 92.000 N Eenmalig hogere kosten voor beveiliging auto’s eilandparkeren i.p.v. hekken. Dit om imagoverlies door diefstallen te voorkomen. 20. Opbrengsten parkeren: € 293.000 V De opbrengsten van het eilandparkeren zijn beduidend hoger uitgevallen dan geraamd. 8
Programma 7 Sociaal domein
Daarnaast is nog een niet begrote detacheringsvergoeding van € 20.000 ontvangen (voordeel). Tezamen met nog enkele andere afwijkingen is per saldo binnen dit taakveld een voordeel van € 257.000 ontstaan.
27. Sociaal Domein Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 7661006 Jeugd- en jongerenwerk Het budget voor buurtsportcoaches en JOGG is van de Skûle overgegaan naar Sport Fryslân (programma 5), echter stond nog wel begroot binnen programma 7. Hierdoor is binnen dit budget een voordeel ontstaan van € 57.000 7661081 Implementatieplan omvorming SoZaWe Van dit eenmalig krediet resteert een bedrag van € 28.000 wat niet meer nodig is (voordeel) omdat de omvorming in 2021 is afgerond. 7661002 Alg. voorzieningen Wmo en Jeugd Een (uit 2020) overgeheveld budget voor wijkcoaching is in 2021, mede vanwege corona, niet besteed en is vrijgevallen (voordeel € 26.000). We hebben in het verleden subsidie toegekend gekregen van de provincie voor de uitvoering van het project Mien Maatsje. Deze subsidie was nog niet aan de provincie gefactureerd. Dit is in 2021 alsnog gebeurd, wat een voordeel van € 20.000 heeft opgeleverd. Om de verwachte stijging van de uitgaven van de WMO vanwege de invoering van het abonnementstarief op te vangen is bij de begroting 2021 een stelpost van € 100.000 opgenomen. Ten laste van deze stelpost zijn op het budget Alg. voorzieningen WMO en Jeugd geen directe kosten geboekt, waardoor hier een voordeel is ontstaan van € 100.000. Dit voordeel moet echter betrokken worden bij het nadeel van op de uitgaven WMO (zie daarvoor de toelichting bij o.a. taakveld 6.71).
Taakveld 6.3 Inkomensregelingen 7663004 WWB/IOW/IOAW/IOAZ De lasten BUIG zijn € 314.000 lager dan verwacht (voordeel). Dit heeft te maken met de afvlakking van de instroom eind 2020 en dus ook lagere kosten. Van het Rijk is budget ontvangen voor de uitvoering van de TOZO-regeling. Dit is bij de 1e en 2e 4-maands rapportage opgenomen in de begroting. De daadwerkelijke uitvoering van de TOZO-regeling vindt plaats door Bureau Zelfstandigen Friesland (BZF), de werkelijk lasten maken onderdeel uit van de jaarrekening cijfers van de Dienst. Met de inkomsten van het Rijk inz. TOZO moeten de lasten (TOZO-uitkeringen) worden gedekt. Doordat de werkelijke lasten iets lager uitvielen, kan er € 28.000 minder gedeclareerd worden bij het Rijk dan begroot (nadeel). 7663002 Bijzondere bijstand en minimabeleid Een bedrag van € 108.000 aan armoedegelden kon in 2021 niet worden ingezet (voordeel). Voorgesteld wordt om deze over te hevelen naar 2022 om dan in te kunnen zetten met als doel dat deze bijdragen aan het doorbreken van intergenerationele armoede. Daarvoor zijn met de interventie van de door het college vastgestelde Armoedekalender 2022 voorbereidingen getroffen.
Concreet wordt gedacht aan: - Speaking Minds (participatie kinderen, € 10.000); - een pilot voor langduriger gezinscoaching (€ 75.000); - en activiteiten die leiden tot meer arbeidspartcipatie van vrouwen (€ 23.000) (de arbeidsparticipatie van vrouwen was in Harlingen het laagst in Friesland (bron: CBS 2020)). Per saldo is op dit taakveld een voordeel van € 394.000 gerealiseerd.
Taakveld 6.2 Wijkteams 7662024 Overige kosten wijkteams Voor 2021 is extra eenmalig budget ontvangen voor het wegwerken van wachtlijsten bij de jeugdzorg (corona compensatie). Hiervoor is extra personeel ingehuurd. Van dit budget van € 493.000 rest bij deze jaarrekening nog een bedrag van € 145.000 (voordeel). Voorgesteld wordt om dit bedrag over te hevelen naar 2022 om dan verder in te kunnen zetten voor het doel waarvoor deze middelen verstrekt zijn, nl. het wegwerken van wachtlijsten. Van het structureel opgenomen innovatiebudget sociaal domein van € 50.000 is in 2021, mede door corona, geen gebruik gemaakt (voordeel). 9
Taakveld 6.4 Begeleide participatie 7664002 Sociale werkvoorziening Voor de periode 1 januari 2021 tot 31 oktober 2021 heeft het kabinet de gemeenten aanvullend € 45 mln. verstrekt voor het opvangen van de Jaarstukken exploitatietekorten van de2021 Sociale Werkbedrijven (eerder al had het kabinet, voor gemeente Harlingen
hetzelfde doel, € 140 mln. beschikbaar gesteld voor de periode van 1 maart tot 31 december 2020). Voor Harlingen ging het om € 48.000 wat via de algemene uitkering (voordeel programma 1) is ontvangen en als aanvullende bijdrage aan de GR NW Fryslân is verstrekt (nadeel programma 7, aangezien de uitkomsten van de decembercirculaire niet meer in de begroting 2021 verwerkt konden worden). Voor de secretariële begeleiding bij en het opstellen van de Business Case Empatec zijn externe kosten gemaakt die evenredig over de deelnemende gemeenten zijn verdeeld. Voor Harlingen ging het om € 15.000 (nadeel).
de toename van het aantal indicaties en een hogere zorgconsumptie. De hogere kosten voor Individuele Begeleiding van € 209.000 (nadeel) worden veroorzaakt door een hoger gemiddeld aantal indicaties en hogere zorgconsumptie. De kosten Vervoer Dagactiviteiten zijn € 12.750 lager (voordeel) doordat er minder gebruik is gemaakt van deze voorziening. De lagere kosten collectief vervoer van € 140.000 (voordeel) zijn het gevolg van de corona maatregelen in 2021. Inwoners hebben vanwege de corona maatregelen minder gebruik gemaakt van de voorziening. De Wmo vervoerders hebben voor circa € 23.000 aan corona compensatie omzetderving ontvangen. De compensatie betreft de periode januari tot en met juni 2021. Aan compensatie van meerkosten corona is € 15.000 uitgegeven. Voor beide posten was € 10.000 begroot, waardoor een nadeel van €28.000 is ontstaan. Via de algemene uitkering is Harlingen (deels) voor deze meerkosten gecompenseerd. De lagere kosten PGB van € 26.000 (voordeel) worden veroorzaakt door een lager aantal voorzieningen dan eerder was aangenomen. De Eigen bijdragen vallen € 19.600 hoger uit (voordeel). De toename van deze bate wordt veroorzaakt door een toename van het aantal cliënten. De Eigen bijdragen collectief vervoer vallen € 11.200 lager uit (nadeel). De Eigen bijdragen collectief vervoer hebben een koppeling met het collectief vervoer.
Doordat er minder gebruik is gemaakt van het collectief vervoer vallen ook de baten eigen bijdragen collectief vervoer lager uit. Aan overige Wmo opbrengsten is nog € 12.700 ontvangen (voordeel), bestaande uit terugvorderingen bij zorgaanbieders die onjuiste declaraties hadden ingediend en dit niet meer via het berichtenverkeer konden herstellen. Per saldo is op dit taakveld een nadeel van € 113.000 gerealiseerd
7664003 Maatwerkvoorzieningen Natura immaterieel De kosten voor Dagactiviteiten (WMO) zijn € 21.000 lager uitgevallen (voordeel) door een lagere zorgconsumptie. Ook de kosten Re-integratie (Werk & Participatie) vielen € 13.000 lager uit (voordeel). De kosten voor maatschappelijke opvang en vrouwenopvang (MOVO) en de rijksvergoeding daarvan verlopen via de centrumgemeente Leeuwarden (via SDF). Er was een positieve afrekening (teruggaaf) begroot van € 118.000. Echter de afrekening viel lager uit waardoor een nadeel is ontstaan van € 55.000. Tezamen met nog enkele kleinere afwijkingen is per saldo binnen dit taakveld een nadeel van € 70.000 ontstaan. Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie 7665002 Reintegratie- en partic voorz participatiewet Vanuit de decembercirculaire 2020 zijn voor 2021 eenmalig extra middelen ontvangen voor re-integratie (corona-compensatie). Er is € 146.000 ontvangen om de reguliere dienstverlening op peil te kunnen houden bij een toenemende instroom. Daarnaast is € 77.000 ontvangen als tijdelijke impuls om de dienstverlening aan mensen die als gevolg van de crisis de bijstand instromen, te intensiveren (persoonlijk contact). Vanaf eind 2020 vlakte de instroom echter af. Ook was het de bedoeling dat een deel van de middelen nodig zou kunnen zijn voor een inhaalslag qua trajecten. In verband met de coronamaatregelen is dat echter in 2021 niet gebeurd.
Tezamen met nog enkelen kleinere afwijkingen is per saldo binnen dit taakveld een voordeel van € 241.000 ontstaan.
Taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18- (Jeugdzorg) 7667202/03 Individuele voorzieningen Jeugd De kosten voor de specialistische Jeugdhulp zijn toegenomen. Dit komt voor wat betreft duurzame- en dyslexietrajecten door stijgende aantallen. Voor hersteltrajecten hebben we te maken met een dalend aantal cliënten, maar een stijgende financiële verplichting per cliënt. Ook de instroom in Verblijf middel en Verblijf Hoog is toegenomen. De overige lasten jeugdwet zijn gestegen door toedoen van de instroom in (7 i.p.v. 4 kinderen) en de gestegen kostprijs van de Einsteinklas.
Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ (WMO) Diverse budgetten De kosten voor Huishoudelijke Hulp zijn € 76.000 hoger (nadeel) veroorzaakt door 10
Per saldo een nadeel van € 96.000
Programma 8, volksgezondheid en milieu
Taakveld 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ (WMO) 7668102 Opvang en beschermd wonen Wmo In plaats van een bijdrage aan SDF voor de kosten van opvang en beschermd wonen, waarvoor € 64.000 begroot was, is een teruggaaf ontvangen van € 26.000. Per saldo dus een voordeel van € 90.000
28. Afvoer huishoudelijk afval: € 99.000 N Er zijn in de afgelopen jaren hogere kosten ontstaan door steeds meer ondergrondse afvalvoorzieningen te plaatsen. Hierdoor vallen de ledigingskosten hoger uit. 29. Kosten nascheiding: € 54.000 N De oorzaak van het nadelig saldo is de gestegen kosten van de nascheiding en toename van de hoeveelheid na te scheiden afval.
Taakveld 6.82 Geëscaleerde zorg 18- (Jeugdzorg) 7668202 Veiligheid, jeugdreclassering en opvang Na verwerking van de jaarrekeningen 2021 van de gecertificeerde instellingen bleken de kosten € 50.000 hoger uitgevallen dan begroot.
30. Claim Wetterskip: € 300.000 N Het betreft hier een claim van het Wetterskip vanwege herstelkosten van leidingbreuk als gevolg van graafwerkzaamheden.
Samenvattend Per saldo laten de afwijkingen binnen programma 7 een voordelig resultaat zien van € 832.000: Taakveld: 6.1 € 292.000 6.2 € 257.000 6.3 € 285.000 6.4 € 70.000 -/6.5 € 222.000 6.71 € 113.000-/6.72 € 96.000 -/6.81 € 90.000 6.82 € 50.000 -/Overig € 15.000 ======== € 832.000 *
31. Bijdrage aan de FUMO: € 44.000 V Omdat de bestede uren voor aanvullende taken lager zijn uitgavallen dan vooraf in rekening gebracht is een bedrag door de FUMO gecrediteerd. Hierdoor ontstaat een voordelig saldo.
*Voor wat betreft het voordeel op de posten arbeidsparticipatie en de Klijnsmagelden armoedebestrijding wordt verwezen naar paragraaf I, nog uit te voeren werken.
11
Jaarstukken 2021 gemeente Harlingen
Diversen
Totaalsaldo van baten en lasten
Primitieve begroting
Begroting na wijziging
Rekening 2021
Voor/ nadeel
32. Nog uit te voeren werken: € 1.042.629 V
Lasten
55.736
69.015
64.770
4.245 V
Baten
54.657
62.976
63.783
-807 V
Nr.
Omschrijving
Taakveld
Bedrag
Totaal saldo
1.079
6.039
987
5.052 V
1
Post-corona cultuurfonds (restant)
6553084
123.000
Mutaties reserves:
2
Subsidieregeling corona
6553083
165.000
1.906
5.418
4.386
1.032 V
3
Coronapot (restant)
1008003
42.677
Toevoegingen reserves
4
Preventie en handhaving alcohol jongeren
8771004 / 59352
8.000
2.706
10.540
7.637
2.903 V
5a
SPUK Sportakkoord aanvulling (uitgaven)
6551002 / 59150
22.571
Onttrekkingen reserves
5b
SPUK Sportakkoord aanvulling (inkomsten)
6551002 / 48400
-22.571
279
917
-2.264
3.181 V
6
Uitvoering en implementatie Breed offensief (uit sep. circ. 21)
7665002 Arbeidsparticipatie
19.000
Gerealiseerd resultaat
7
Klijnsma gelden armoedebestrijding
7663002 / 59100
108.952
8a
Nationaal Programma Onderwijs (NPO-middelen, uitgaven)
5443004 / 59152
63.047
8b
Nationaal Programma Onderwijs (NPO-middelen, inkomsten)
5443004 / 48400
-63.047
9
Brede aanpak dakloosheid
1008003
50.000
10
Klimaatmiddelen
87740*
143.000
11
Programma Harlingen
32240*
45.000
12
Middelen decembercirculaire 2021, waarvan besteding in 2022 plaatsvindt
1007001
totaal:
338.000 1.042.629
Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar paragraaf I, nog uit te voeren werken.
33.Per saldo nadelen op overige begrotingsposten: € 5.000 N Het saldo op de overige afwijkingen bedraagt € 5.000 nadelig.
12
PROGRAMMA 1 BESTUUR EN ONDERSTEUNING
Burgemeester Ina Sjerps en wethouder Paul Schoute
13
Jaarstukken 2021 gemeente Harlingen
Speerpunten 1
Toekomstbestendige dienstverlening
2
Werken aan een systeem van interne beheersing.
3
Investeren in de vitaliteit van medewerkers en een aantrekkelijk werkgever zijn voor jong talent
4
Werken aan een betere inrichting van burgerparticipatieprocessen
rechtmatigheidsverklaring af te geven door het college over boekjaar 2021 niet haalbaar is en blijft de accountant hier nog mee belast. uitgesteld. In 2021 zijn er op het gebied van rechtmatigheid en control daartoe de volgende zaken opgepakt: • Er is een visie op control opgesteld en vastgesteld door het college. • De acties vanuit de managementletter en het verslag van de accountant n.a.v. de jaarcontrole worden zorgvuldiger uitgezet en gemonitord. • Er is gebruik gemaakt van data-analyse om tot een betere risico inschatting te kunnen komen • Er zijn gesprekken gevoerd met de teams/teamleiders om meer bewustwording te creëren omtrent IB, IC en processen en de rol van het team daarin. • Er is een start gemaakt met het opstellen van normenkaders die ons beter in staat stellen om op een gedegen en gedocumenteerde wijze de rechtmatigheid van de (financiële) activiteiten aan te tonen.
Speerpunt 1 Toekomstbestendige dienstverlening
Wat hebben we in 2021 gedaan en wat hebben we bereikt? Terugkijkend naar 2021 is de eerste conclusie dat Corona wederom invloed heeft gehad op de plannen die we in eerste instantie hadden. We hebben ons in 2021 gericht op het continueren van de dienstverlening rekening houdend met alle beperkende maatregelen. In de programmabegroting hebben we aangegeven dat we de digitale dienstverlening uitbreiden. We hebben dit op twee belangrijke fronten gedaan. Als eerste is de parkeerapp ingevoerd. Dit stelt onze bewoners in staat om op eenvoudig via een app op hun telefoon het bezoek aan- en af te melden. Daarnaast hebben we onze digitale dienstverlening op het gebied van burgerzaken en burgerlijke stand uitgebreid. Het is nu bijvoorbeeld mogelijk om online een verhuizing door te geven, naamsgebruik te wijzigen en een uittreksel uit de basisregistratie personen aan te vragen.
Speerpunt 3 Investeren in de vitaliteit van medewerkers en een aantrekkelijk werkgever zijn voor jong talent
Wat hebben we in 2021 gedaan en wat hebben we bereikt? In 2021 hebben we ons vooral gericht op het zo goed mogelijk draaiende houden van de organisatie. We hebben erg veel vacatures uitgezet in 2021 en hebben ons er op gefocust op een zo goed mogelijke manier (jong) talent binnen te halen en te binden aan de organisatie. We hebben alle vacatures op een goede manier kunnen vervullen. Voor 2022 richten we ons op nieuwe arbeidsmarktcommunicatie om ons te blijven onderscheiden als aantrekkelijk werkgever. Op het gebied van vitaliteit is gekeken wat onze medewerkers nodig hebben en hoe we hier zo passend mogelijk op in kunnen spelen. Corona heeft hier echter wel een grote impact gehad, daar iedereen het grootste gedeelte van 2021 thuis heeft moeten werken. Dit heeft grote impact gehad op de vitaliteit van onze medewerkers, mentaal en fysiek. We hebben gelukkig kunnen voorkomen dat de organisatie te maken heeft gekregen met groot ziekteverzuim. Vitaliteit is en blijft een speerpunt, ook in 2022. Een nieuwe compacte huisvesting voor onze medewerkers, waarbij de basis
Speerpunt 2 Werken aan een systeem van interne beheersing.
Wat hebben we in 2021 gedaan en wat hebben we bereikt? In de loop van 2021 zijn de concerncontroller en de businesscontroller aan de slag gegaan met het opzetten van een gedegen systeem van IB (Interne beheersing) en IC (Interne Controle). Het belangrijkste uitgangspunt is hierbij de rechtmatigheidsverantwoording, die met ingang van het verslagjaar 2023 door het college wordt opgesteld. In de loop van 2021 werd al snel duidelijk dat het afgeven van een dergelijke 14
gelegd wordt voor een toekomstbestendige organisatie draagt bij aan de moderne dienstverlening voor onze inwoners. Het doel is om als aantrekkelijk werkgever samen te werken met de inwoners en betrokken partijen. In 2021 is de inhoud van het Strategisch Huisvestingsplan verder uitgewerkt en vertaald waarbij onderzoek is gedaan naar de functionele en financiële aspecten van het scenario Centrum. De verwachte besluitvorming hierover is doorgeschoven naar begin 2022.
Harlinger indicatoren programma 1
Speerpunt 4
Gegevens uit 2018 * Bron; waarstaatjegemeente.nl. Het betreft hier de score die de gemeente behaalt op basis van de digitale volwassenheid van producten voor inwoners (en ondernemers) uitgedrukt in percentages.
Dienstverlening Indicator
Werken aan een betere inrichting van burgerparticipatieprocessen
Harlingen
Gemeente < 25.000 inw.
Digitale volwassenheid* (inwoners)
64%
72%
Digitale volwassenheid (ondernemers)
58%
58%
Wat hebben we in 2021 gedaan en wat hebben we bereikt? Privacy Een manier om de lokale democratie te versterken en te vernieuwen is door inwoners te betrekken bij het vormen van beleid en plannen (inwonerparticipatie). Er is in Harlingen veel ervaring met allerlei vormen van participatie opgedaan en daarmee groeide de behoefte aan een meer planmatige aanpak in de vorm van een leidraad en een beleidsnota (De Harlinger Participatiecode). De eerste stappen om te komen tot dit beleid zijn gezet: de participatietrajecten zijn geanalyseerd, de inzichten zijn vergroot over waar rekening mee gehouden moet worden bij de voorbereiding van een participatietraject (denkstappen). Dit laatste kwam ook duidelijk aan de orde in de, door de gemeente, georganiseerde openbare inspiratiesessie over participatie van 29 mei. Voorgaande is op een rij gezet in een raadsinformatiebrief (23 juli) die tevens als voorbereiding diende voor de informatieve raadscommissie op 15 september. In vervolg op deze raadsommissie wordt het beleid verder uitgewerkt. Verder zijn de eerdergenoemde denkstappen uitgewerkt tot een eerste praktische leidraad voor de organisatie.
Indicator
2019
Aantal gemelde datalekken 3
15
Jaarstukken 2021 gemeente Harlingen
2020
2021
5
6
Algemene indicatoren Indicator
Eenheid
Bron
Rekening 2020
Begroting 2021
Rekening 2021
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
8,69
8,69
8,64
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
8,26
8,50
8,40
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
Eigen begroting
€ 1.011,80
€ 896,57
€ 1.030,73
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
Eigen begroting
48,65% €4.308.830
22,28% € 2.107.280
46,50% € 4.233.993
Overhead
% van totale lasten
Eigen begroting
10,79%
10,86%
9,81%
*de toelichting op de post externe inhuur staat opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering
Financiën xx € 1.000
begroting voor wijz.
begroting na wijz.
rekening 2021
ssaldo
Lasten
12.050
17.519
15.662
1.857
Baten
42.660
53.858
50.095
-3.763
Gerealiseerd totaal van saldo baten en lasten
30.610
36.338
34.433
-1.906
Eventuele afwijkingen worden nader toegelicht in de jaarrekening (onder programmarealisatie).
16
PROGRAMMA 2 VEILIGHEID
Burgemeester Ina Sjerps
17
Jaarstukken 2021 gemeente Harlingen
PROGRAMMA 2 VEILIGHEID
De buurtpreventiegroepen zijn onverminderd actief geweest. De reguliere overleggen met coördinatoren kunnen weer plaatsvinden als de coronamaatregelen dat fysiek toelaten. Voor 2022-2023 is er een nieuw uitvoeringsplan opgesteld.
Speerpunten 1
Een veilige omgeving voor mensen die wonen, werken en recreëren in Harlingen.
Speerpunt 1 Een veilige omgeving voor mensen die wonen, werken en recreëren in Harlingen.
Harlinger indicatoren programma 2 Wat hebben we in 2021 gedaan en wat hebben we bereikt? Het Integraal veiligheidsplan ‘samenwerken aan veiligheid’ was ook in 2021 de basis voor onze geplande werkzaamheden. We hebben voortgeborduurd op het uitvoeringsplan dat voor 2020 was opgesteld. De Covid-19-pandemie heeft helaas ook dit jaar veel van de werkzaamheden van Openbare Orde en Veiligheid (OOV) beïnvloed. Veel tijd is gaan zitten in afstemming met de Veiligheidsregio en Friese collega’s. De wisselende maatregelen om de pandemie te bestrijden riepen veel vragen op bij (horeca)ondernemers, burgers en (sport)verenigingen. OOV fungeerde veel als vraagbaak en verzorgde de afstemming met handhaving en politie. Daarbij heeft een wisseling van personeel de beschikbare capaciteit beïnvloed. We hebben door middel van een polsbandjessysteem de horeca ondersteund bij de CTB-controles. Voor de sportverenigingen hebben we een beveiliger geregeld die de controles uitvoerde. Begin 2021 was er sprake van jeugdoverlast, daarop is samen met de politie veel geïnvesteerd. De jeugd is, net als iedereen, erg beperkt geweest in de mogelijkheden om een uitlaatklep te vinden. Dat vertaalde zich ook eind van het jaar in overlastklachten. Wederom is dit gezamenlijk opgepakt en is het rond de jaarwisseling beheersbaar gebleven. Op het gebied van ondermijning zijn goede stappen gezet.
Het project ondermijning in de havens is van start gegaan. Er zijn bewustwordingsessies georganiseerd voor diverse collega’s en er kwam een e-learning beschikbaar voor de overige collega’s. Nu de ogen open zijn en de oren meer gespitst zijn op het opvangen van signalen van ondermijnende criminaliteit is ook het intern melden van die signalen geregeld. Medewerkers herkennen signalen van ondermijning en weten waar ze dit moeten melden. Hoewel er weinig evenementen in deze periode doorgang konden vinden is er wel gewerkt aan het optimaliseren van het interne proces naar een (complete) vergunningaanvraag toe. Door goede samenwerking en met corona-maatregelen is de intocht van Sinterklaas goed en feestelijk verlopen.
Veiligheid Indicator Whatsapp groepen buurtpreventie
18
2019
2020
2021
20
22
21
Algemene Indicatoren Indicator
Eenheid
Bron
Laatst bekende gegeven
Gemeente < 25.000 inw.
Verwijzingen Halt
Aantal per 100 jongeren
Bureau Halt 2020
13
10
Winkeldiefstallen
Aantal per 1.000 inwoners
Politie 2021
0,9
0,6
Geweldsmisdrijven
Aantal per 1.000 inwoners
CBS 2020
2,5
2,4
Diefstallen uit woning
Aantal per 1.000 inwoners
Politie 2021
0,3
1,2
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Aantal per 1.000 inwoners
CBS 2020
5,4
4,3
Financiën x € 1.000
begroting voor wijz.
begroting na wijz.
rekening 2021
ssaldo
Lasten
1.580
1.632
1.641
-10
Baten
29
69
41
-28
-1.551
-1.563
-1.601
-38
Gerealiseerd totaal van saldo baten en lasten
Eventuele afwijkingen worden nader toegelicht in de jaarrekening (onder programmarealisatie).
19
Jaarstukken 2021 gemeente Harlingen
20
PROGRAMMA 3 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT
Wethouders Harry Boon en Paul Schoute
21
Jaarstukken 2021 gemeente Harlingen
Speerpunten 1 Een veilige verkeersafwikkeling. 2 Een goede bereikbaarheid van de stad en dorpen. 3 Een evenwichtig en gebruiksvriendelijk parkeeraanbod afgestemd op de functies wonen, winkelen, werken, recreëren en lang parkeren waarbij de leefbaarheid van de stad en dorpen gewaarborgd is. 4 Doelbewust rioolbeheer. 5 Een klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte. 6 Programma Harlingen uitwerken en realiseren.
Pilot fietsvlonders in de zomerperiode Er zijn 4 fietsvlonders aangeschaft die op verschillende plekken al ingezet zijn in 2021. Onder andere twee op de Grote Bredeplaats (op de parkeerplaatsen), op de Nieuwe Willemshaven en in de Voorstraat. Dit is goed bevallen en we gaan ze in 2022 ook weer inzetten!
Speerpunt 1 Een veilige verkeersafwikkeling
Nieuw beleid in 2021
Wat hebben we in 2021 gedaan en wat hebben we bereikt? •
Investering in jachthaven de Leeuwenbrug Het beschikbaar stellen van 30.000 euro heeft nog niet geleid tot investeringen in de jachthaven. De verhouding tussen het te heffen bruggeld en de medeinvestering vanuit de gemeente is voor de erfpachter aanleiding om niet tot investeringen over te gaan. De gemeente is opnieuw in gesprek met de erfpachter om tot een beter exploitabele haven en werkbare overeenkomst te komen.
•
In 2021 is de Spoorstraat gerenoveerd en zijn er vrijliggende fietspaden aangebracht. Hierdoor is de Spoorstraat niet alleen veiliger geworden voor fietsers, maar is er ook een kwaliteitsslag aangebracht. Ook het parkeerterrein Spoorstraat is van klinkerverhardingen voorzien, zodat het hele gebied een nette uitstraling heeft gekregen. Ook zijn in 2021 de voorbereidingen gestart voor de herinrichting van de Winamerdyk. Om te komen tot een breed draagvlak van de Winamerdyk volgt begin 2022 een extra bewonersavond. Verder is de Koningin Julianastraat bij de RSG Simon Vestdijk in 2021 opnieuw ingericht. Door de nieuwe inrichting is de looproute tussen de beide scholen veel logischer geworden. Daarnaast is de snelheid op de Koningin Julianastraat veel lager doordat er een as-verspringing in de weg is gekomen.
Herinrichting Winamerdyk Er is gestart met het vernieuwen van de brug Reatille. In samenwerking met Dorpsbelang Wijnaldum is er een passend ontwerp gemaakt. De brug is begin 2022 gereed waarna aansluiten de Winamerdyk kan worden heringericht.
•
Onderzoek toegankelijkheid mindervaliden openbaar gebied Eind 2021 hebben we “Ongehinderd” opdracht gegeven om een onderzoek uit te voeren naar de toegankelijkheid van 15 km aan openbare ruimte (onder andere toegankelijkheid van het strand en route station kernwinkelgebied) en een aantal gemeentelijke gebouwen (onder andere het Stadhuis, Groenlandsvaarder, ’t Vierkant, Entrepotgebouw en gemeentemuseum het Hannemahuis). De uitvoering van de werkzaamheden is voorzien in het tweede kwartaal van 2022.
Speerpunt 2 Een goede bereikbaarheid van de stad en dorpen
Wat hebben we in 2021 gedaan en wat hebben we bereikt? •
Parkeerverwijzing binnenstad Het ontwerp van de parkeerverwijzing voor de binnenstad hebben we in 2021 verder uitgewerkt. Vervolgens zijn de borden besteld en geleverd. Een groot deel van de borden komt te staan in de primaire zeekering. Om die reden plaatsen we de parkeerverwijzing na het stormseizoen (na 1 april 2022).
•
22
Het fietspad Wijnaldum – Midlum is in het voorjaar van 2021 geopend. Hierdoor is de fietsroute niet alleen veiliger, maar ook nog eens 2 km korter dan de huidige fietsroute. Deze nieuwe fietsverbinding is nu al onderdeel van fiets- en wandelroutes in de noordwesthoek geworden. De Tjerk Hiddes de Vriesstraat, Ambachtschoolstraat, Singelstraat en Burgemeester Simonszstraat zijn in 2021 opnieuw ingericht of herstraat. Hierdoor is al een groot deel van de Trebolbuurt logischer ingericht.
•
Speerpunt 4
In 2021 is de riolering van de Prinses Margrietstraat en Koningin Wilhelminastraat vervangen. Nadat de huizenbouw langs beide straten is afgerond, worden de beide straten waarschijnlijk in 2022 woonrijp gemaakt.
Doelbewust rioolbeheer
Speerpunt 3
Wat hebben we in 2021 gedaan en wat hebben we bereikt? In 2021 zijn in Plan Zuid alle oude riolen in de Wilhelminastraat, Bolswardervaart, Margrietstraat, Bernhardstraat en Julianastraat vervangen door een gescheiden riool. Verder is in de Spoorstraat het bestaande riool vervangen door een nieuw hemelwaterriool. Ook is het oude riool in de Roordaweg en Buorren gerenoveerd d.m.v. de kousmethode (relining). Daarnaast is de riolering in Wijnaldum en in het Oosterpark (gebied tussen D Nieuwenhuisstraat-Nolensstraat) gereinigd. Hiermee is gezorgd voor het goed functioneren van de riolering en daarmee is uitvoering gegeven aan de gemeentelijke taken uit de Waterwet en Wet Milieubeheer.
Een evenwichtig en gebruiksvriendelijk parkeeraanbod afgestemd op de functies wonen, winkelen, werken, recreëren en eilandbezoek waarbij de leefbaarheid van de stad en dorpen gewaarborgd is.
Wat hebben we in 2021 gedaan en wat hebben we bereikt? •
•
•
•
•
In 2021 is het voormalige Witte Kasterrein omgebouwd tot een parkeerplaats P2 met ruimte voor ongeveer 1.250 auto’s. Door de ruime vakken is dit populair bij veel parkeerders. Daarnaast is er tussen P1 en P2 een ruime bushalte gekomen om bootpassagiers gratis naar de veerboten te brengen. Op de parkeerterreinen P1, P2, P-Westerzeedijk en de parkeergarage zijn moderne parkeersystemen gekomen. Er kan nu alleen nog maar met een bankpas worden betaald. Daarnaast is het mogelijk om een parkeerplaats vooraf te reserveren en met kentekenherkenning worden wachtrijen aanzienlijk verkleind. De langparkeerterreinen, parkeergarage Waddenpromenade en het parkeerterrein aan de Westerzeedijk zijn geëxploiteerd onder de noemer ‘Harlingen Welkom aan Zee’. Een ander belangrijk onderdeel van de zelf-exploitatie was de realisatie van een goed vindbare, (meertalige) parkeerwebsite in het Harlingen Welkom aan Zee format. Dit met als resultaat circa 40.000 reserveringen vooraf via de parkeerwebsite in 2021. Ingaande 2021 hebben we in Harlingen de zogenaamde bezoekersvergunning. Daarnaast hadden we nog de bezoekerskaart (de zogenaamde kraskaart). De indruk bestond dat er veel onbedoeld gebruik gemaakt werd van deze bezoekerskaart. Daarbij zijn de bezoekerskaarten duur om te (laten) maken en arbeidsintensief voor het personeel van het KCC.
Bovendien zijn de huidige gebruikers van het aangeboden alternatief, de digitale bezoekersvergunning, positief over dit product. Om die reden is de kraskaart per 1 januari 2022 afgeschaft.
Speerpunt 5 Een klimaatbestendige inrichting van de Openbare ruimte
Wat hebben we in 2021 gedaan en wat hebben we bereikt? In 2021 zijn o.a. onderstaande klimaatbestendige maatregelen uitgevoerd: • start met ontgraven vijver ten noorden van stadstuin • vergroten duikers in sloot Achlumerdijk • aanleg vijvers/waterpartijen bij ontwikkelingen Westerzeedijk • aanleg grotere groenvakken bij herinrichting Trebolbuurt • vergroening plein Nieuw Zuid • proef met waterdoorlatende parkeervakken op de Spoorstraat • bewoners met subsidies gestimuleerd om klimaatbestendige maatregelen uit te voeren zoals aanleg groene daken, aanleg extra regenwateropvang en vergroenen van tuinen.
23
Het proces om te komen tot een klimaatbestendige inrichting is niet van vandaag op morgen te realiseren. De doelstelling is om de gemeente Harlingen voor 2050 klimaatbestendig in te richten. Dit willen we realiseren door jaarlijks bij alle projecten het aspect klimaatadaptatie mee te nemen en kansen te benutten als die zich voordoen. Daarnaast worden de bewoners ook gestimuleerd om Jaarstukken 2021 uit te voeren. klimaatbestendige maatregelen gemeente Harlingen
Speerpunt 6 Programma Harlingen uitwerken en realiseren
Wat hebben we in 2021 gedaan en wat hebben we bereikt? De gemeente, de provincie Fryslân en het Wetterskip Fryslân werken met een plan van aanpak, waarbij dit jaar onderzoek is gedaan naar de primaire kering en naar de logistiek rond de eilandtoerist. Verder is de boezemvisie gestart, en heeft het programmateam gewerkt aan eerste verkenningen van de vier transitielijnen (Energie en Circulariteit, Biodiversiteit en Inclusiviteit). Het onderzoek naar de veiligheid in de voorhaven wordt binnenkort opgestart. Er is een eerste stakeholders analyse uitgevoerd, met het oog om goed voorbereid met de juiste gegevens te komen tot een integraal plan.
Harlinger indicatoren programma 3 Wegen Indicator
omschrijving
2019
2020
2021
Onderhoudsniveau wegen
Het bedrag aan achterstallig onderhoud per m2 areaal
€ 1,61
€ 1,58
€ 2,44
NB. Het afwijkende bedrag in 2021 heeft te maken met het verouderen van de wegen.
Financiën xx € 1.000
begroting voor wijz.
Begroting na wijz.
Rekening 2021
saldo
Lasten
5.940
8.507
8.102
405
Baten
2.035
5.775
6.096
321
Gerealiseerd totaal van saldo baten en lasten
-3.905
-2.732
-2.006
726
Eventuele afwijkingen worden nader toegelicht in de jaarrekening (onder programmarealisatie). 24
PROGRAMMA 4 ECONOMIE
Wethouder Paul Schoute
25
Jaarstukken 2021 gemeente Harlingen
Speerpunten 1
Zorgen voor meer werkgelegenheid en een goed vestigingsklimaat voor bedrijven
2
Bevordering toerisme
3
Actief sturen op samenwerking in het Waddengebied
van Harlingen Welkom aan Zee is toegepast in de bewegwijzering, aankleding van de parkeerterreinen, pendeldienst en betaalschermen. Harlingen is hierdoor beter in staat om de bestemming Harlingen te vermarkten onder de doelgroep zoals bijvoorbeeld de eilandbezoekers. Citydressing en toeristisch-recreatief aanbod Er zijn in 2021 diverse informatiepanelen geplaatst in Harlingen en Wijnaldum met informatie over de rijke cultuurhistorie van de gemeente Harlingen. Ondernemers op De Nieuwe Willemshaven zijn zichtbaar gemaakt door middel van een informatiepaneel en bootzeiltje met hierop een plattegrond. Daarnaast is er een plan gemaakt voor de plaatsing van vlaggenmasten met Harlingen Welkom aan Zee banieren. Samen met Tourist Info Harlingen is er hard gewerkt aan het verbeteren van de informatievoorziening richting de bezoeker. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het doorontwikkelen van de stadsplattegrond, ontwikkelen van (toeristische) routes, en het vullen van de database met winkels, horeca, bezienswaardigheden en activiteiten
Nieuw beleid 2021 Citymarketing Harlingen Welkom aan Zee In 2021 is opnieuw uitvoering gegeven aan de citymarketing Harlingen Welkom aan Zee. Opnieuw zijn er een aantal mooie resultaten behaald zoals de doorontwikkeling van de toeristische website, on- en offline campagnes, de toepassing van citymarketing in het langparkeren, en citydressing. Website en promotievideo De toeristische website is verder uitgebouwd met nieuwe content zoals verhalen, ondernemersportretten, blogs, en landingspagina’s. Ook is de website meertalig gemaakt, en er is op gebied van online marketing hard gewerkt aan het goed vindbaar maken van de website in de zoekmachines. Het resultaat hiervan is dat het aantal websitebezoeken met maar liefst 639% is gestegen ten opzichte van het jaar daarvoor. Ook is er in samenwerking met de ondernemers en belanghebbenden een nieuwe promotievideo ontwikkeld onder de noemer van ‘Harlingen Welkom aan Zee’.
Speerpunt 1 Zorgen voor meer werkgelegenheid en een goed vestigingsklimaat voor bedrijven
Wat hebben we in 2021 gedaan en wat hebben we bereikt? Het bestaande programma ‘Leren en werken in je eigen regio’ is in 2021 onderdeel geworden van het sociaaleconomisch actieplan. Daarbij is het programma uitgebreid met herintreders, zij-instromers, statushouders en nieuwkomers op de arbeidsmarkt. De beschikbare systematiek van werkcarrousels en ‘meet & greets’ zoals die in de regio in de VMBO-scholen al gangbaar zijn, worden nu benut voor de verdere uitbouw van het programma. Ook wordt er nu samengewerkt met Dienst SoZaWe Noordwest-Fryslan, waarbij de behoefte en dus de vacatures vanuit het bedrijfsleven leidend zijn.
Sociale media en campagnes Op de sociale mediakanalen van Harlingen Welkom aan Zee (Facebook, Instagram en LinkedIn) is de bestemming Harlingen in 2021 actief uitgedragen als fijne plek om te wonen, te werken en te recreëren. Ook is er ingezet op (online) campagnes. Deze campagnes hebben veel mensen bereikt (enkele honderdduizenden), met daaruit voortvloeiend veel (positieve) interactie en websitebezoeken. De Harlingen Welkom aan Zee zijn in korte tijd uitgegroeid tot de ‘online etalages’ van Harlingen en vergroten aantoonbaar de aantrekkingskracht van Harlingen op doelgroepen van buitenaf.
Rekening houdende met de toen geldende coronamaatrelen heeft het ondernemersprogramma in 2021 plaats kunnen vinden. Er zijn zelfs een aantal fysieke bijeenkomsten georganiseerd. Dit jaar hebben 10 startende ondernemers meegedaan aan het programma.
Lang parkeren Voor wat betreft het langparkeren wordt verwezen naar programma 3. De huisstijl 26
De (bestuurlijke) overleggen hebben zo goed als mogelijk via Teams plaatsgevonden. Met name de overleggen en contacten met de Horeca en Ondernemend Harlingen zijn wederom intensief geweest. Vanuit de corona werkgroep fysieke leefomgeving zijn er, in overleg met de ondernemers in de binnenstad, corona maatregelen genomen en de terrassen daar waar mogelijk uitgebreid. Het was laveren tussen enerzijds de geldende coronamaatregelen en anderzijds je ondernemers zoveel mogelijk kansen bieden hun brood te verdienen.
Ook steunt de gemeente vanaf 2021 het initiatief Tino’s. The Tiny Experience Series zijn kleine en betaalbare attracties die relevante beleving toevoegen in leeggekomen winkelpanden. In Harlingen staat een Tino’s gepland met als thema de 11 stedentocht. In het Participatie Accelaratie Collectief (PAC) werken de gemeente, ondernemers, Pastiel, Harlingen Werkt en de Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân samen volgens het open/ social hiring concept. Een baan zonder sollicitatiegesprek. Negen publieke en private bedrijven hebben reeds de intentieverklaringen ondertekend en 2 hebben de toezegging gedaan om te gaan tekenen. Het PAC pakket bestaat uit een digitaal kennisplatform gefaciliteerd door de dienst en een aantal stimulerende onderdelen voor werkgevers om de doelgroep aan te nemen. We willen kleinschalig beginnen met de bedrijven die op dit moment de intentieverklaring hebben ondertekend.
Daarnaast heeft de corona werkgroep economie en financiën ook dit jaar gewerkt aan de gemeentelijke financiële corona maatregelen, waaronder bijvoorbeeld de precario voor de terrassen, de maatregelen voor de Bruine Vloot en maatwerk voor die ondernemer die dat nodig had. Daarnaast zijn er ook in 2021 ondernemers, die daar behoefte aan hadden, geholpen bij het inzichtelijk maken van hun financiële situatie. In overleg met Ondernemend Harlingen en andere belanghebbenden zijn er een aantal verbeteringen in de binnenstad onderzocht, uitgevoerd of zitten in de pijpleiding. Denk daarbij aan het invoeren van venstertijden, nieuwe laad en losplekken, meer mogelijkheden voor het stallen van fietsen en het verbeteren van de looproutes.
Bedrijfskavels worden schaars in Harlingen. In 2021 is er 8.831 m2 grond verkocht. Er resteert nu nog 7.800 m2. Oftewel, er is minder dan een hectare grond uitgeefbaar. Via het convenant het ‘Convenant bedrijventerreinen Noordwest 12 maart 2020’ kunnen we bedrijventerrein Oostpoort uitbreiden met 10 hectaren. Echter, In 2021 zijn de prognoses van het aantal benodigde hectaren bedrijventerrein hernieuwd en is er gewerkt aan een nieuw convenant. De inzet vanuit de gemeente is om naast de toegezegde 10 hectare, een additionele 4 hectare toegezegd te krijgen. Hiervoor lopen er onderhandelingen met de provincie en de regio. Het voorontwerp bestemmingsplan lag al bij de provincie en de vervolgprocedure is in 2021 in gang gezet. Wanneer het bestemmingplan definitief is, kan de Exploitatiemaatschappij Oostpoort b.v. de grond bouwrijp maken.
De subsidie vanuit de retaildeal is toegekend. Per juni 2021 is de centrummanager aan het werk om de samenwerking in de binnenstad te bevorderen en om consensus te bereiken tussen de gemeente, inwoners, ondernemers en vastgoedeigenaren. De centrummanager is betrokken bij verschillende planvormingen in de binnenstad en vormt een spil tussen de verschillende partijen die daarbij betrokken zijn. De Grote Bredeplaats is in de zomerperiode, in het kader van de driejarige proef, afgesloten geweest. Hierdoor konden de terrassen uitgebreid worden en de 1,5 meter maatregel op de looproutes aangehouden worden.
Na de totstandbrenging van de SWOT-analyse naar de sociaaleconomische structuur van de regio is er gekeken naar wat we gezamenlijk kunnen doen met/ aan deze sterke en zwakke punten. Dit heeft geresulteerd in een sociaaleconomisch actieprogramma. Voor de uitvoering zijn een bestuurstafel en programmateam opgericht.
De city-marketeer is aangehaakt bij de uitvoering van het sociaaleconomisch actieplan. Daarnaast heeft hij een belangrijke rol gespeeld bij de verbeteringen die in de binnenstad zijn uitgevoerd. De Harlinger Business Exposure is vanwege corona helaas niet doorgegaan. De verbouwing van loods 5 is nog niet afgerond. Fries blauw heeft al eerder moeten besluiten om zich niet in loods 5 te vestigen. De Willem Barentszwerf heeft zijn activiteiten op de Willemskade voortgezet. Ze hebben het terrein aangepast en het museum gedeelte uitgebreid. 27
De monitor brengt de regionale situatie in beeld ten aanzien van ‘Brede Welvaart’. Het project wordt in Noordwest-Fryslân verband uitgevoerd en levert informatie op voor verschillende beleidsvelden. Elk jaar wordt afgesloten met een Brede 2021 thema’s zijn uitgediept. In 2021 is er onderzoek Welvaart Scan,Jaarstukken waarin relevante gemeente Harlingen
gedaan naar het onderwerp ‘werken, leren en ontwikkelen’. De factsheets hiervan zijn samen met een begeleidend schrijven door het Fries Sociaal Planbureau aan de raad aangeboden. Het Fries Sociaal Planbureau is op 1 januari 2015 opgericht als onafhankelijk onderzoeksinstituut voor de provincie Fryslân.
Waad’ met onder andere de plaatsing van een Toeristisch Overstappunt (TOP) in Harlingen. Ook hebben we, binnen het Sociaal Economisch Actieplan, een start gemaakt met de inzet op regiomarketing.
Bevordering toerisme
Daarnaast hebben studenten Leisure management van NHL-Stenden een inrichtingsopdracht gedaan op en rond de Willemskade. Hier zijn twee mooie ideeën ontstaan: een Miniatuur route door Haven en Stad, en originele Zitbankjes op de Willemshaven
Wat hebben we in 2021 gedaan en wat hebben we bereikt?
Speerpunt 3
Speerpunt 2
In 2021 is er uitvoering gegeven aan het toeristisch jaarplan 2021 om het toerisme in Harlingen te bevorderen. Belangrijk onderdeel binnen dit plan was de doorontwikkeling van de citymarketing Harlingen Welkom aan Zee om Harlingen als toeristisch-recreatieve bestemming op de kaart te zetten binnen de provincie en daarbuiten. Diverse campagnes hebben enkele honderdduizenden mensen bereikt, er is ingezet op citydressing en de informatievoorziening richting de toerist is flink verbeterd. In het begin van dit programma is hierover al uitgebreid verteld.
Actief sturen op samenwerking in het Waddengebied
Wat hebben we in 2021 gedaan en wat hebben we bereikt? De gemeente heeft in de uitvoeringsagenda voor het Waddengebied de voortrekkersrol genomen in programma 14; Maritieme Havenontwikkeling. Het uitvoeringsprogramma wordt in 2022 verder uitgewerkt naar concrete plannen.
Harlinger indicatoren programma 4
Buiten de lokale ontwikkelingen op gebied van citymarketing, zijn er diverse objecten/ schepen in de stad aangelicht, zijn de langparkeerterreinen geëxploiteerd binnen de citymarketing Harlingen Welkom aan Zee, en zijn er mooie stappen gezet in de gebiedsontwikkeling van het Westerzeedijkgebied in Harlingen en het versterken van de positie van Harlingen als cruisehaven. Ook is flink ingezet op het ontwikkelen van de watersport in Harlingen. Er is onder andere, in samenwerking met Port of Harlingen, een nieuwe havenvisie en aanzet voor het ligplaatsenbeleid opgesteld.
Toerisme Indicator
Buiten de hiervoor genoemde ontwikkelingen en resultaten, is er een centrummanager aangesteld. De centrummanager heeft voorstellen gedaan voor het verbeteren van o.a. de beeldkwaliteit van het kernwinkelgebied. Een werkgroep heeft een plan opgesteld met diverse, uitgewerkte (mobiliteits) maatregelen om de verblijfskwaliteit in het stadshart te verhogen. Denk hierbij aan het verbeteren van het parkeervergunningenbeleid, het invoeren van venstertijden voor laden en lossen en het beter bewegwijzeren van het dagparkeren aan de randen van centrum.
2019
2020
2021
Aantal overnachtingen B&B en verblijven
30.901
24.103
31.229
Aantal overnachtingen in hotels
35.404
43.182
41.609
Aantal overnachtingen campings en overig
43.575
31.358
33.058
Totaal aantal overnachtingen
109.880
98.643
105.896
2019
2020
2021
43
19
24
2019
2020
2021
25
22
23
Indicator Aantal rivier- en zeecruises
Economie Indicator
Regionaal hebben we verder gewerkt aan onze gemeenschappelijke (toeristische) ambities. Zo zijn er nieuwe stappen gezet binnen het project ‘Op Paad lâns it
Leegstaande winkelpanden in de binnenstad 28
Algemene indicatoren Indicator
Eenheid
Bron
Laatst bekende gegeven
Gemeente < 25.000 inw.
Functiemenging*
%
Meerdere 2021
47,3%
48,7%
Vestigingen (van bedrijven)
Aantal per 1000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 65 jaar
LISA 2021
167,8,7
170,9
* Deze indicator weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen (0% is alleen werken en 100% is alleen wonen)
Financiën xx € 1.000
begroting voor wijz.
begroting na wijz.
rekening 2021
ssaldo
Lasten
517
860
614
246
Baten
194
226
199
-27
Gerealiseerd totaal van saldo baten en lasten
-323
-634
-415
219
Eventuele afwijkingen worden nader toegelicht in de jaarrekening (onder programmarealisatie).
29
Jaarstukken 2021 gemeente Harlingen
30
PROGRAMMA 5 ONDERWIJS
Wethouder Erik de Groot
31
Jaarstukken 2021 gemeente Harlingen
Speerpunten 1
Kinderen van Harlingen in hun ontwikkeling ondersteunen door goed, gezond en passend onderwijs te bieden.
2
Bestrijden van laaggeletterdheid
•
•
Speerpunt 1 Kinderen van Harlingen in hun ontwikkeling ondersteunen door goed, gezond en passend onderwijs te bieden.
•
Wat hebben we in 2021 gedaan? • • • • • • •
Er is een VVE-aanbod (voor- en vroegschoolse educatie) van 16 uur gecreëerd voor alle doelgroep peuters. De peuteropvang is geharmoniseerd met de wet kinderopvang. Voor de allerlaagste inkomens is peuteropvang / VVE gratis. Er is een VVE-monitor Fryslân breed ontwikkeld. Alle VVE-locaties beschikken over een hbo-coach. De notitie opgroeien in Harlingen is in samenwerking met alle scholen in onze gemeente vastgesteld. Er is een plan opgesteld voor de besteding van de NPO (Nationaal Plan Onderwijs) -gelden tevens in samenwerking met de scholen.
• •
gelden) voor zowel het primair- als het voorgezet onderwijs. De peuterplus wordt goed bezocht en leidt tot minder doorverwijzing jeugdzorg. Daarnaast hoeven deze kinderen niet naar Leeuwarden te reizen waardoor ouders minder snel afhaken. Door een gespreide inzet van de NPO-gelden worden zowel cognitieve als sociaal-emotionele achterstanden, grotendeels veroorzaakt door corona, van 0-18 jaar zoveel mogelijk beperkt . Het plan voor de NPO-middelen is ontwikkeld in nauwe samenwerking met de scholen. De zorgstructuur moet passend aansluiten op de hupverlening die kinderen thuis ontvangen. Dit betekent dat jeugdteamleden voldoende tijd hebben om samen met onderwijsprofessionals te werken aan ondersteuning voor kinderen die dat nodig hebben. Door coronamaatregelen en drukte in het gebiedsteam is dit nog onvoldoende gerealiseerd. In de gehele leerplicht-regio wordt gewerkt met de methodische aanpak schoolverzuim (MAS). Er is een verkeersluwe campus gerealiseerd rondom de Julianastraat. Deze campus is ontwikkeld samen met de RSG Simon Vestdijk en de buurtbewoners.