07.5 Bijlage 5 - Stationsweg 5 Ruimtelijke onderbouwing
Tekst van het document
omgevingsvergunning Harlingen - Stationsweg 5 Harlingen DATUM 19-05-2026 IMRO IDN NL.IMRO.0072.20260021-0001 PROJECT Ruimtelijke onderbouwing Harlingen - Stationsweg 5 PROJECTLEIDER T. de Jong OPDRACHTGEVER MAH B.V. PROJECTNUMMER 20260021 AUTEUR M. Hoekstra STATUS concept
Inhoudsopgave Ruimtelijke onderbouwing 5 Hoofdstuk 1 Inleiding 6 1.1 Aanleiding 6 1.2 Projectgebied 6 1.3 Procedure 7 1.4 Leeswijzer 8 Hoofdstuk 2 Beschrijving van het project en zijn omgeving 9 2.1 Huidige situatie 9 2.2 Toekomstige situatie 11 Hoofdstuk 3 Participatie 16 3.1 Bestuurlijk vooroverleg 16 3.2 Participatie met de omgeving 16 Hoofdstuk 4 Beleid en regelgeving 18 4.1 Inleiding 18 4.2 Rijksbeleid 18 4.3 Provinciaal beleid 18 4.4 Waterschapsbeleid 23 4.5 Gemeentelijk beleid 23 4.6 Conclusie 23 Hoofdstuk 5 Aspecten fysieke leefomgeving en milieu 24 5.1 Algemeen 24 5.2 Mer-beoordeling 26 5.3 Omgevingsveiligheid 26 5.4 Water 30 5.5 Trillingen 32 5.6 Geluid door activiteiten 34 5.7 Geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen 37 5.8 Bodemkwaliteit 39 5.9 Cultureel erfgoed 40 5.10 Ladder voor duurzame verstedelijking 41 5.11 Mobiliteit en parkeren 42 3/299 5.12 | Ecologie: gebiedsbescherming | 45 5.13 | Ecologie: soortenbescherming | 46 5.14 | Welstand | 47 5.15 | Duurzaamheid & Klimaatadaptatie | 48 5.16 | Gezondheid | 49 Hoofdstuk 6 | Economische uitvoerbaarheid | 50 Hoofdstuk 7 | Belangenafweging en conclusie | 51 Bijlagen | 53 Bijlage 1 | Participatieverslag | 55 Bijlage 2 | Marktonderbouwing | 69 Bijlage 3 | Mer-beoordeling | 77 Bijlage 4 | Aanvraag wateradvies | 97 Bijlage 5 | Bestaande situatie verharding | 103 Bijlage 6 | Nieuwe situatie verharding | 105
Bijlage 7 | Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai | 107 Bijlage 8 | Bodemonderzoek | 193 Bijlage 9 | Stikstofonderzoek | 241 Bijlage 10 | Ecologische quickscan | 263 4/299 Ruimtelijke onderbouwing 5/299 Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding MAH B.V. wil aan de Stationsweg 5 te Harlingen het oude deel van de Maritieme Academie te herontwikkelen. De ontwikkeling is tweeledig. Het bestaande rijksmonumentale gebouw wordt getransformeerd van een studentenhuisvestingsgebouw naar een woongebouw met daarin 28 studio`s en 4 huurwoningen. Daartoe wordt het gebouw gerenoveerd, verbouwd en verduurzaamd en wordt de omgeving en het straatbeeld om het gebouw opgewaardeerd. Daarnaast worden de bestaande (niet-monumentale) gebouwen aan de oostzijde van het projectgebied gesloopt, om plaats te maken voor een nieuw appartementengebouw met daarin 25 appartementen. De planologische mogelijkheden in het projectgebied zijn geregeld in het Omgevingsplan van de gemeente Harlingen. De regels uit de beheersverordening Harlingen - Stationsgebied maken deel uit het van het omgevingsplan en zijn van toepassing op het projectgebied. De regels zijn afgestemd op de bestaande situatie. Het project is in strijd met de geldende planologische regeling omdat de woonfunctie in het bestaande gebouw en de realisatie van een nieuw woongebouw niet mogelijk zijn.
Het project (beide delen tegelijkertijd of afzonderlijk) kan mogelijk worden gemaakt door middel van een omgevingsvergunning voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (hierna: BOPA). Een aanvraag voor een BOPA moet voldoen aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). Ook aan geldend beleid en beleidsregels wordt getoetst. De voorliggende onderbouwing voorziet in de motivering hiervan. 1.2 Projectgebied Het projectgebied waarop de aanvraag voor de omgevingsvergunning voor de BOPA betrekking heeft, is gelegen aan de Stationsweg 5 te Harlingen. De locatie ligt in bestaand stedelijk gebied nabij het treinstation van Harlingen aan de rand van de Trebolbuurt. Het projectgebied beslaat een oppervlakte van 10.450 m2 en ligt (gedeeltelijk) binnen de volgende kadastrale percelen: Harlingen - B - 340 Harlingen - B - 478 Harlingen - B - 2504 Harlingen - B - 2503 Harlingen - B - 3953 Harlingen - B - 9060 In Figuur 1.1 wordt de globale ligging van het projectgebied weergegeven. 6/299 Figuur 1.1 Globale ligging van het projectgebied en de kadastrale aanduiding (bron: Kadaster 2025) 1.3 Procedure Een BOPA is een activiteit die niet voldoet aan de regels van het omgevingsplan en niet vergunningsvrij is.
Het bevoegd gezag kan de omgevingsvergunning voor een BOPA verlenen als de activiteit voldoet aan een ETFAL en er overeenstemming is met de instructieregels van het Rijk en de provincie. Het college van burgemeester en wethouders is het bevoegd gezag om te beslissen op een aanvraag omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Er kan advies of instemming van een ander bestuursorgaan nodig zijn. Uitgebreide procedure Op de aanvraag voor een BOPA is in beginsel de reguliere procedure van toepassing en moet binnen 8 weken worden beslist door het college van burgemeester en wethouders. In dit geval heeft de gemeente Harlingen aangegeven dat de uitgebreide procedure wenselijk is gezien de aard en omvang van het initiatief. De beslistermijn bij een uitgebreide procedure is normaal gesproken 6 maanden. Bij een zeer ingewikkeld of omstreden onderwerp kan het bevoegd gezag de beslistermijn 1 keer met maximaal 6 weken verlengen. Het bevoegd gezag doet een gemotiveerde mededeling van het besluit tot verlenging aan de aanvrager. Dit moet binnen 8 weken na ontvangst van de aanvraag. Bindend advies gemeenteraad en participatieplicht De gemeenteraad kan vooraf gevallen aanwijzen waarin een bindend advies nodig is voordat een omgevingsvergunning voor een BOPA wordt verleend. Voor niet-aangewezen gevallen heeft de gemeenteraad geen adviesrecht.
Indien er sprake is van bindend adviesrecht van de raad wijzigt de beslistermijn niet. Op basis van het besluit Diverse besluiten onder de omgevingswet, vastgesteld door de gemeenteraad bij besluit van 20 december 2022, zijn de gevallen van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten bepaald waarvoor advies van de gemeenteraad nodig is. Het initiatief valt onder deze gevallen (het toevoegen van meer dan 10 woningen aan de bestaande woningvoorraad). Advies van de gemeenteraad is zodoende nodig. Op basis van dit document is tevens bepaald dat alle BOPA's binnen de gemeente Harlingen participatieplichtig zijn. In hoofdstuk 3 wordt verder ingegaan op het onderdeel participatie. 7/299 Advies Gedeputeerde Staten Het project maakt deel uit van één van de activiteiten van de lijst van aangewezen gevallen waarvan de provincie aangeeft dat advies en instemming nodig is. In een vroeg stadium heeft de gemeente advies gevraagd aan de provincie in het kader van de omgevingstafel welke is georganiseerd op 17 februari. Gedeputeerde staten dient desalniettemin om advies en instemming te worden gevraagd voor het initiatief. 1.4 Leeswijzer Deze ruimtelijke onderbouwing is opgesteld ten behoeve van een omgevingsvergunning voor een BOPA. Hoofdstuk 2 beschrijft de huidige en toekomstige situatie, inclusief het initiatief en de strijdigheid met het omgevingsplan.
Hoofdstuk 3 gaat in op de gevolgde procedure, bestuurlijke afstemming en participatie. Hoofdstuk 4 behandelt het relevante beleidskader en de van toepassing zijnde regelgeving. Hoofdstuk 5 toetst het initiatief aan de relevante aspecten van de fysieke leefomgeving. Hoofdstuk 6 gaat in op de financiële uitvoerbaarheid van het project. Tot slot beoordeelt Hoofdstuk 7 of er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). 8/299 Hoofdstuk 2 Beschrijving van het project en zijn omgeving 2.1 Huidige situatie 2.1.1 Feitelijke situatie Het projectgebied omvat de gronden van en bij het rijksmonumentale pand aan de Stationsweg 5. Oorspronkelijk is dit gebouw als Rijks Hogere Burger School gebouwd in 1926 en voor lange tijd als zodanig gebruikt. Daarna is deze in combinatie met de bijgebouwen in het midden en oosten van het perceel in gebruik genomen als internaat voor de leerlingen van de Maritieme Academie Harlingen. De westzijde van het perceel, achter het hoofdgedeelte van het rijksmonumentale pand, is ingericht met verharding. Verder bevindt zich hier nog een klein bijgebouw. Het resterende deel van het projectgebied, ten oosten van het hoofdgedeelte van het rijksmonumentale pand, is ingericht met bomen, gras en een aanrijroute vanuit het oosten.
Het projectgebied grenst aan de noord- en westzijde aan de Trebolbuurt en wordt aan deze kant omringd door woningen. Aan deze kant bevindt zicht tevens de huidige hoofdingang van het rijksmonumentale pand. Hier wordt het projectgebied ontsloten via de Paul Krügerstraat, een gemeentelijke 30 km/uur weg, die richting het westen via de Oosterstraat aansluit op de Stationsweg, een 50 km/uur weg. Deze weg ontsluit ook de zuid- en oostzijde van het pand. Aan de overzijde van de Stationsweg (zuidkant) bevindt zich de spoorlijn van en naar Leeuwarden en ten zuidwesten het station. Ten oosten van het projectgebied is het huidige pand van de Maritieme Academie gesitueerd. Recentelijk heeft hier nieuwbouw plaatsgevonden van een huisvestingsgebouw. Figuur 2.1 toont het bovenaanzicht van de huidige situatie. Figuur 2.2 en 2.3 tonen vooraanzichten van de huidige situatie. Figuur 2.1 Bovenaanzicht huidige situatie projectgebied (rood). (bron: GoogleMaps) 9/299 Figuur 2.2 Vooraanzicht huidige situatie projectgebied (rood), hoofdgedeelte rijksmonumentale pand.
(bron: GoogleMaps) Figuur 2.3 Vooraanzicht huidige situatie projectgebied (rood), bijgebouwen westkant van het perceel (bron: GoogleMaps) 2.1.2 Huidige planologische regeling Het perceel is geregeld in de beheersverordening Harlingen - Stationsgebied (die is vastgesteld op 18 september 2013) dat per 1 januari 2024 deel uitmaakt van het (tijdelijke) Omgevingsplan van de gemeente Harlingen. Een uitsnede van het geldende plan voor de locatie is weergegeven in figuur 2.4. Op basis van deze beheersverordening is het gebruik ten tijde van inwerkingtreding van de beheersverordening (bestaand gebruik) toegestaan. Aanvullend hierop zijn op specifieke locaties afwijkende functies mogelijk. Het projectgebied is niet aangemerkt als een dergelijke specifieke locatie. Verder zijn binnen het verordeningsgebied aanwezige bestaande bouwwerken toegestaan en mogen op dezelfde locatie worden vervangen door bouwwerken van dezelfde afmetingen. 10/299 Figuur 2.4 Uitsnede bestemmingsplan Koningsbuurt. (bron: regels op de kaart) 2.2 Toekomstige situatie 2.2.1 Initiatief Het initiatief kent een tweeledig karakter. In de eerste plaats wordt het bestaande rijksmonumentale gebouw getransformeerd van een studentenhuisvestingsfunctie naar een reguliere woonfunctie, bestaande uit 28 huurstudio's en 4 huurwoningen.
De studio's Op de begane grond van het hoofdgedeelte van het rijksmonumentale pand worden 14 studio's gerealiseerd en op de eerste verdieping nogmaals 14 studio's. Het rijksmonumentale pand leent zich bij uitstek goed voor de realisatie van studio's, gelet op de hokkerige indeling van het pand door de voormalige klaslokalen. De studio's hebben een gebruiksoppervlakte variërend van circa 24 m² tot 37 m². Twee studio's zijn uitgevoerd als XL-variant van circa 37 m². De overige studio's liggen qua oppervlakte hoofdzakelijk tussen circa 25 m² en 33 m². De studio's worden gerealiseerd binnen de bestaande gebouwstructuur, waarbij de oorspronkelijke klaslokalen als ruimtelijke dragers dienen. De gangstructuur en het centrale trappenhuis blijven gehandhaafd als hoofdontsluiting. Verder wordt er een aantal ondersteunende ruimtes gerealiseerd. De sociale huurwoningen Ten noordwesten van het hoofdgedeelte van het rijksmonumentale pand kan door middel van een gang de voormalige gymzaal bereikt worden. In dit pand worden 4 rijwoningen gerealiseerd in de sociale huursector. De woningen beschikken over een zelfstandige entree op maaiveldniveau en zijn opgebouwd uit een begane grond met woonkamer en keuken, verdieping(en) met slaapkamers en badkamer en een zolderruimte onder het 11/299 kapvolume.
De woningen maken gebruik van de bestaande kapconstructie, waarbij de houten spanten in beeld blijven en waar nodig worden aangepast ten behoeve van de nieuwe indeling. Voor iedere woning wordt tevens een afzonderlijke binnenberging gerealiseerd. In figuur 2.5 is een isometrie van de nieuwe situatie van het rijksmonumentale pand opgenomen. Figuur 2.5 Isometrie rijksmonumentale pand (bron: Penta Architecten, 2025) In de tweede plaats worden de bestaande, niet-monumentale opstallen aan de oostzijde van het projectgebied gesloopt. Ter plaatse wordt een nieuw appartementengebouw gerealiseerd, bestaande uit 25 appartementen. Het appartementencomplex De nieuwbouw voorziet in de realisatie van 25 appartementen met een overwegend gelijkwaardige, ruime woningtypologie met twee slaapkamers, verdeeld over 5 woonlagen (begane grond + vier verdiepingen). Het appartementencomplex voorziet in een geclusterde vorm van wonen met nultredenwoningen, waar ruimte is voor ontmoeting en sociale interactie. De appartementen beschikken over royale woonkamers (circa 40–45 m²), volwaardige slaapvertrekken en een functionele indeling met separate technische ruimte en toiletruimte. Tevens is op de begane grond voor ieder appartement een berging beschikbaar.
Het gebouw is volledig ontsloten via een centrale entree met lift, beschikt over individuele bergingen op de begane grond en kent een duidelijke en efficiënte ruimtelijke opzet. Met deze faciliteiten maakt het appartementencomplex een woonomgeving mogelijk welke specifiek geschikt is voor mensen op leeftijd, maar in principe door zowel jong als oud bewoond kan worden. Hiermee wordt voorzien in een eigentijds en gedifferentieerd woningaanbod binnen het projectgebied aan de Stationsweg te Harlingen. 12/299 In figuur 2.6 is een isometrie van het appartementencomplex opgenomen. Figuur 2.6 Isometrie nieuwe appartementencomplex (bron: Penta Architecten, 2025) Tevens wordt de inrichting van het omliggende terrein en het aangrenzende straatbeeld kwalitatief verbeterd. Hierbij worden op 4 verschillende locaties parkeerterreinen ingepast om te voorzien in de parkeerbehoefte. Verder wordt er een nieuwe brug gerealiseerd tussen het projectgebied en de Stationsweg. Hierdoor wordt een nieuwe route gecreëerd voor voetgangers om het projectgebied te bereiken. In figuur 2.7 is een terreintekening van de complete ontwikkeling met situering van de parkeerplaatsen en opstelplaatsen voor de brandweer opgenomen. In figuur 2.8 is een impressie van de toekomstige situatie van het projectgebied weergegeven.
13/299 Figuur 2.7 Terreintekening complete ontwikkeling met parkeerplaatsen (bron: Penta Architecten, 2025) Figuur 2.8 Impressie van het terrein in de toekomstige situatie (bron: Penta Architecten, 2025) 14/299 2.2.2 Toetsing project aan geldende regeling Voorliggend project is in strijd met de geldende planologische regeling, omdat op basis van de beheersverordening ter plaatse van het projectgebied het huidig gebruik is toegestaan. De beoogde woonfunctie binnen het projectgebied is nieuw en zodoende in strijd met de regels uit de beheersverordening. Verder zijn alleen bestaande bouwwerken toegestaan en mogen op dezelfde locatie worden vervangen door bouwwerken van dezelfde afmetingen. De gebouwen die worden gesloopt worden vervangen door een appartementencomplex, deze heeft echter afwijkende afmetingen. De bouw hiervan is zodoende tevens in strijd met de regels uit de beheersverordening. Ook dient de brug, zoals weergegeven op figuur 2.8, in het kader van de BOPA vergund te worden aangezien deze vergunningplichtig is op basis van de bruidsschat. Het project is zodoende in strijd, gezien de regels uit de beheersverordening hier onderdeel van uitmaken, met de regels van het omgevingsplan van de gemeente Harlingen.
De activiteiten voor het afwijken van de regels in het omgevingsplan en het ruimtelijk bouwen dienen daarom vergund te worden middels een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). 15/299 Hoofdstuk 3 Participatie 3.1 Bestuurlijk vooroverleg Afstemming provincie Op grond van de Omgevingswet kan het in specifieke gevallen noodzakelijk zijn om advies te vragen aan Gedeputeerde Staten (GS) van de provincie Fryslân. Dit adviesrecht is aan de orde wanneer een initiatief raakt aan provinciale belangen die zijn vastgelegd in de Omgevingsverordening of wanneer in wet- en regelgeving expliciet is bepaald dat advies nodig is. Advies is verplicht wanneer een activiteit invloed heeft op provinciale ruimtelijke belangen, strijdig is met instructieregels van de provincie of effecten heeft die de gemeentelijke grenzen overschrijden. In dit geval is advies van GS niet verplicht. Naast dit formele instrumentarium, is onder de Omgevingswet ook informeel vooroverleg over plannen mogelijk. Het vooroverleg voor BOPA's en wijzigingen van het omgevingsplan is in de Omgevingswet juridisch niet geregeld. Het vooroverleg is vormvrij. Door bij ruimtelijke ontwikkelingen in een vroeg stadium met elkaar op te trekken kunnen knelpunten in een vroeg stadium worden gesignaleerd. De gemeente kan de ontwikkeling in dit kader voorleggen aan ketenpartners.
De gemeente zal daarbij verzoeken aan te geven of er specifieke aandachtspunten aan de orde zijn waarmee rekening dient te worden gehouden bij de planontwikkeling. Op 17 februari heeft een omgevingstafel plaatsgevonden waarbij verschillende partijen zoals dede gemeente, , het architectenbureau, het planologisch adviesbureau, Brandweer Fryslân, GGD Fryslân, Wetterskip Fryslân en de initiatiefnemers aanwezig waren. Bij dit overleg hebben de verschillende partijen toelichting gegeven op hun perspectief op het initiatief en waar nodig geadviseerd over de thema's waarover zij expertise beschikken. De aandachtspunten zijn meegenomen in deze onderbouwing en in de planvorming in het algemeen. 3.2 Participatie met de omgeving De Omgevingswet stimuleert participatie bij ruimtelijke ontwikkelingen. In de wet staat dat initiatiefnemers moeten aangeven of er geparticipeerd is en, zo ja, wat de resultaten hiervan zijn (artikel 7.4 van de Omgevingsregeling). Hoe dit moeten worden vormgeven is door de wetgever bewust opengelaten. Dit om ruimte te laten voor vormen van participatie die aansluiten bij de aard van de opgave en bij de eigen visie van gemeenten op participatie.
Artikel 7.4 van de Omgevingsregeling omvat geen verplichting voor de initiatiefnemer om aan participatie te doen, met uitzondering van gevallen die door de gemeenteraad zijn aangewezen bij een BOPA (artikel 16.55, lid 7, Omgevingswet). In het besluit Diverse besluiten onder de omgevingswet, vastgesteld door de gemeenteraad bij besluit van 20 december 2022, zijn door de gemeenteraad alle BOPA's binnen de gemeente Harlingen participatieplichtig gesteld. Het initiatief is daarom participatieplichtig. Toetsing 16/299 Om de omgeving tijdig te betrekken bij de voorgenomen herontwikkeling is een participatietraject ingericht, dat in bijlage 1 is opgenomen. Het doel van dit traject was om omwonenden en andere belanghebbenden te informeren over de plannen en hen de gelegenheid te bieden om vragen te stellen en hun mening te geven. De kern van het participatietraject bestond uit: het informeren van omwonenden via een brief; het organiseren van een participatieavond waarin het project werd toegelicht; het bieden van de mogelijkheid om schriftelijk reacties en aandachtspunten in te dienen; persoonlijke gesprekken voeren met omwonenden/ belanghebbenden die daar behoefte aan hebben. Ook is de projectwebsite beschikbaar waarop actuele informatie over het plan en de planning beschikbaar is.
Deze aanpak sluit aan bij de aard en schaal van het project en biedt ruimte voor een laagdrempelige en transparante dialoog met de omgeving. Op donderdag 19 februari 2026 heeft de participatieavond plaatsgevonden in de oude aula van het schoolgebouw in het projectgebied. In totaal hebben circa 40 tot 50 mensen de participatieavond bezocht. Bezoekers hadden de mogelijkheid om hun mening en aandachtspunten schriftelijk kenbaar te maken via een reactieformulier. De reacties die tijdens de participatieavond zijn ontvangen zijn overwegend positief. Veel bezoekers geven aan het positief te vinden dat het leegstaande gebouw een nieuwe functie krijgt. Tegelijkertijd zijn er ook aandachtspunten genoemd door omwonenden, met name vanuit verkeer en parkeren in de directe omgeving. Zie ook bijlage 1. Conclusie Voor het project is conform het gemeentelijke participatiebeleid een participatietraject doorlopen waarbij een participatiebijeenkomst is georganiseerd. De reacties vanuit de participatie zijn overwegend positief, waarbij met name zorgen over verkeer en parkeren naar voren zijn gebracht. Deze signalen worden meegenomen in de verdere planvorming. 17/299 Hoofdstuk 4 Beleid en regelgeving 4.1 Inleiding Door de verschillende overheden is beleid geformuleerd ten aanzien van ruimtelijke ontwikkelingen. Paragraaf 4.2 behandelt het rijksbeleid.
Het provinciaal beleid is opgenomen in paragraaf 4.3, gevolgd door het waterschapsbeleid in paragraaf 4.4 en tot slot wordt in paragraaf 4.5 de beoogde ontwikkeling getoetst aan het gemeentelijk beleid. 4.2 Rijksbeleid 4.2.1 Nationale omgevingsvisie Algemeen Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (hierna: NOVI) vastgesteld. De NOVI is de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI geeft richting en helpt om keuzes te maken, te kiezen voor slimme combinaties van functies en uit te gaan van de specifieke kenmerken en kwaliteiten van gebieden. Het versterken van de omgevingskwaliteit staat in de NOVI centraal. Dat wil zeggen dat alle plannen met oog voor de natuur, gezondheid, milieu en duurzaamheid gemaakt moeten worden. Toetsing De NOVI is van een dusdanig schaal- en abstractieniveau, dat er geen specifieke uitspraken uit volgen die voor deze ontwikkeling relevant zijn. De strekking, de omvang en de aard van de ontwikkeling staan de belangen uit de NOVI niet in de weg. Conclusie Gezien de beperkte omvang en de situering binnen bestaand stedelijk gebied is de ontwikkeling in overeenstemming met de uitgangspunten van de NOVI. Er worden geen nationale belangen geraakt en er is geen sprake van effecten die integrale gebiedsaanpak op nationaal niveau vereisen.
4.2.2 Instructieregels Rijk De omgevingsvergunning dient te voldoen aan de instructieregels van het besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Hier wordt verder op ingegaan in hoofdstuk 5. 4.3 Provinciaal beleid Omgevingsvisie De Romte Diele Fryslân 2020 De provinciale Omgevingsvisie, De Romte Diele, is op 23 september 2020 door Provinciale Staten vastgesteld. Veel provinciaal beleid, programma's en projecten raken de Friese leefomgeving waarin mensen wonen, werken, zich verplaatsen, elkaar ontmoeten en recreëren. In de Omgevingsvisie staat waar de provincie met de leefomgeving van Fryslân naar toe wil: de ambitie en doelen voor de toekomst. Het is een visie voor de lange termijn op een tamelijk hoog abstractieniveau. Het is geen blauwdruk voor hoe Fryslân er over 20 à 30 jaar bij 18/299 ligt. Wel geeft de visie de richting aan waar de provincie met allerlei partijen naar toe wil werken. Samen met verschillende organisaties, inwoners en ondernemers in Fryslân geeft de provincie nu invulling aan deze visie. Dit gebeurt in programma's, concrete projecten en initiatieven en zo nodig ook in regels. In de visie is aangegeven wat de provincie doet om de huidige basiskwaliteiten van de Friese leefomgeving op orde te houden. Hierbij wordt gewerkt met negen principes die richting geven bij het maken van keuzes.
Enerzijds zijn de principes inhoudelijk van aard, zoals zuinig ruimtegebruik, omgevingskwaliteit als ontwerpbasis, koppelen van ambities, gezondheid en veilig. Anderzijds zijn er samenwerkingsprincipes, zoals rolbewust, decentraal wat kan, het ja, mits principe, aansluiting zoeken en sturen op proces, ruimer op inhoud. In de omgevingsvisie geeft de provincie een gewenst toekomstbeeld, waaruit het provinciaal belang volgt. De hoofdambitie voor de Friese leefomgeving is: 'Brede welvaart in een vitaal, veerkrachtig, karakteristiek en gezond Fryslân'. Om het geschetste toekomstbeeld ruimtelijk te realiseren, heeft de provincie provinciale opgaven benoemd. Hier is een onderscheid gemaakt tussen de doelen voor de bestaande kwaliteit van de leefomgeving en doelen voor de aanpak van vier nieuwe, urgente opgaven. De vier urgente opgaven (leefbaar vitaal en bereikbaar; energietransitie; klimaatadaptatie en versterken biodiversiteit) vormen gezamenlijk de ruimtelijke hoofddoelstelling van de provincie. Als uitgangspunt geldt dat veranderingen niet tegen moeten worden gehouden, maar dat ambities worden gerealiseerd door gewenste nieuwe ontwikkelingen te laten aansluiten bij bestaande kwaliteiten. De uitgangspunten van de omgevingsvisie zijn uitgewerkt in de regels van de omgevingsordening Fryslân en zijn op deze manier juridisch verankerd in het Friese beleid.
Zie voor de toetsing van het voornemen aan de voor dit initiatief relevante regels uit de omgevingsverordening de volgende subparagraaf. Omgevingsverordening Fryslân Algemeen De Omgevingsverordening Fryslân 2022 heeft betrekking op de fysieke leefomgeving en activiteiten die gevolgen hebben of kunnen hebben voor de fysieke leefomgeving. In de verordening zijn regels opgenomen die ervoor moeten zorgen dat de provinciale ruimtelijke belangen doorwerken in de gemeentelijke ruimtelijke plannen. In de omgevingsverordening zijn regels opgenomen over nieuwe functies binnen bestaand stedelijk gebied. De gemeente Harlingen heeft in een vroeg stadium advies ingewonnen van de provincie omtrent de relevante instructieregels. Toetsing De ontwikkeling vind plaats binnen bestaand stedelijk gebied en raakt zodoende in beperkte mate de regels uit de omgevingsverordening, gezien deze voornamelijk betrekking hebben op het buitengebied. Desalniettemin sluit het voornemen aan bij de volgende regels: Artikel 2.1 Omgevingskwaliteiten als basis 1. In een omgevingsplan wordt aangegeven op welke wijze het plan rekening houdt met de archeologische 19/299 waarden en de archeologische verwachtingswaarden, waarbij gebruik wordt gemaakt van de Friese archeologische monumentenkaart extra of van een met de provincie afgestemde gemeentelijke verdiepingsslag.
In paragraaf 5.9 wordt ingegaan op de archeologische verwachtingswaarden van het projectgebied. Artikel 2.5 Gezond en veilig 1. Een omgevingsplan, dat voorziet in nieuwe functies of uitbreiding van bestaande functies, bevat een onderbouwing van de wijze waarop effecten op de gezondheid en veiligheid zijn meegewogen in het plan. 2. Een omgevingsplan bevat, zo nodig, een onderbouwing van de wijze waarop het plan rekening houdt met het risico op wateroverlast of op overstroming vanuit de Friese boezem, ook gezien vanuit de mogelijkheid van falen van regionale waterkeringen. 3. Een omgevingsplan stelt regels met het oog op het borgen van water-robuust bouwen indien door de lage ligging van gronden een risico bestaat op overstroming of wateroverlast. Toetsing Volgens het advies van de provincie dient in het kader van waterrobuust bouwen rekening te worden gehouden met de hoogteligging van de panden. Hierbij is de hoogteligging van de bestaande bebouwing maatgevend. Deze hoogte wordt ook aangehouden bij de bouw van het appartementencomplex. Ten aanzien van artikel 2.5 heeft de provincie verder geen aandachtspunten. Artikel 2.7 Programmering woningbouw 1.
Een omgevingsplan kan nieuwe woningen bevatten, wanneer deze passen binnen de regionale woningbouwafspraken, of voor zover het gaat om de Waddeneilanden binnen de bilaterale woningbouwafspraken met de afzonderlijke Waddeneilandgemeenten. 2. In afwijking van het eerste lid kan een omgevingsplan woningen bevatten overeenkomstig bilaterale woningbouwafspraken, vooruitlopend op de eerstvolgende herijking van de regionale woningbouwafspraken. Toetsing De voorgenomen ontwikkeling past binnen de regionale woningbouwafspraken. Zie ook de volgende subparagraaf over de Woondeal Fryslân. Conclusie De ontwikkeling raakt geen provinciale belangen zoals opgenomen in de Omgevingsverordening Fryslân. Er is geen sprake van grootschalige verstedelijking, aantasting van kernkwaliteiten van landschap of cultuurhistorie, en ook geen effecten op Natura 2000-gebieden of het Natuurnetwerk Nederland. Evenmin worden waterveiligheid, drinkwatervoorziening of infrastructuur geraakt. Daarmee sluit de ontwikkeling aan bij de uitgangspunten van de provinciale verordening. De Omgevingsverordening Fryslân vormt geen belemmering voor dit initiatief. Woondeals Fryslân 20/299 De Woondeal Fryslân is een samenwerking tussen het Rijk, de provincie Fryslân en Friese gemeenten om de woningbouw te versnellen en tegelijkertijd de leefbaarheid in dorpen en steden te versterken.
De afspraak is dat er tot en met 2030 ruim 18.000 woningen worden gebouwd in de provincie (zie figuur 4.1). Daarbij ligt de nadruk op: Versnellen van woningbouwprojecten, vooral binnen bestaand stedelijk gebied; Betaalbare woningen voor starters, ouderen en middeninkomens; Behoud van de ruimtelijke kwaliteit en dorpskarakter, en; Aandacht voor doorstroming in de woningmarkt en toekomstbestendige woningtypes. Figuur 4.1 Woondeals Fryslân 2022-2030 (bron: Ministerie VRO, 2023). Woondeal Noordwest Fryslân De Woondeal Noordwest Fryslân is onderdeel van de bredere woondeal Fryslân en richt zich op een evenwichtige woningbouwopgave in de gemeenten Waadhoeke, Harlingen, Terschelling, Vlieland, Ameland en Schiermonnikoog. Het doel van de woondeal is het versnellen van de woningbouw in deze regio om te voorzien in de groeiende vraag naar betaalbare en passende woningen, met behoud van de leefbaarheid in steden en dorpen. Gezamenlijk zetten de gemeenten zich in voor de realisatie van 1.090 woningen, waarvan 570 in de gemeente Harlingen. Op basis van de herijking van de woondeal in 2025 blijkt dat het nieuwe doel is om een extra 500 woningen te realiseren, welke naar redelijkheid worden verdeeld tussen de gemeentes welke zich hebben ingezet voor de woondeal Noordwest Fryslân. Een aanzienlijk aandeel van deze extra woningen zal worden gerealiseerd in de gemeente Harlingen.
Het totale woonprogramma op basis van de woondeal komt naar schatting neer op 700 a 820 woningen 21/299 Belangrijke doelen in de woondeal Noordwest Fryslân zijn: Het bouwen van voldoende betaalbare woningen voor starters, gezinnen en senioren. Versnelling van woningbouwproductie met oog voor kwaliteit, duurzaamheid en energieneutraliteit. Het behouden en versterken van vitale dorpen, waarbij leefbaarheid en voorzieningen in kleinere kernen worden ondersteund. Zorg voor ruimtelijke kwaliteit, door nieuwe woningen goed in te passen in het bestaande landschap en de dorpse omgeving. Aandacht voor demografische ontwikkelingen, zoals vergrijzing en krimp in delen van de regio. Regionale woondeal 2022-2030 In de periode oktober 2022 tot en met maart 2023 is de Regionale woondeal 2022 - 2030 regio Noordwest Fryslân herijkt. De volgende nieuwe woningbouwafspraken worden geïntegreerd in de regionale woondeal: Binnenstedelijke programmering krijgt prioriteit boven buitenstedelijke programmering (afdeling 2.2 en 2.1 Omgevingsverordening van de provincie Fryslân). Het uitgangspunt is een goede balans tussen beide. Binnen het bestaand stedelijk gebied kan vrij geprogrammeerd worden, mits het project is opgenomen in de vastgestelde planlijst. Binnenstedelijke ontwikkeling moet gebaseerd zijn op de reële woningbehoefte.
Voor binnenstedelijke woningbouwprojecten is er meer ruimte voor eigen invulling van segmenten, doelgroepen en aantallen. Als uit actuele informatie blijkt dat vrij programmeren binnenstedelijk niet leidt tot een duurzame en evenwichtige woningvoorraad, wordt in onderling overleg bekeken of en welke maatregelen nodig zijn om bij te sturen. Het beoogde woningbouwprogramma aan de Stationsweg 5 is opgenomen in de Regionale woondeal en de met de provincie overeengekomen bindende planlijst. Het belang van de beoogde ontwikkeling voor het invullen van de woonbehoefte uit de Regionale woondeal is dus vanzelfsprekend. Toetsing De ontwikkeling is onderdeel van de vastgestelde planlijst en vindt plaats binnen bestaand stedelijk gebied. Door de realisatie van 28 studio's (in het sociale segment), 4 sociale huurwoningen en 25 appartementen geeft de ontwikkeling gedeeltelijk invulling aan de woonbehoefte in Harlingen op basis van de Regionale woondeal Noordwest Fryslân. Een gedeelte van de appartementen komt tevens in het betaalbare segment terecht. Te samen met de studio's in het sociale segment wordt op deze manier invulling gegeven aan de wens vanuit de woondeal om twee derde van nieuwe woningen betaalbaar te realiseren. Het initiatief voorziet in totaal in 45 betaalbare woningen (ruim 78%). De behoefte voor de studio's blijkt tevens ook uit nader marktonderzoek (Bijlage 2).
Conclusie De ontwikkeling sluit aan bij de regionale woondeal. 22/299 4.4 Waterschapsbeleid De waterschapsverordening is een algemene verordening van het waterschap waarin vrijwel alle regels over de fysieke leefomgeving van het waterschap zijn opgenomen. Wetterskip Fryslân heeft ervoor gekozen om met de inwerkingtreding van de Omgevingswet beleidsluw over te gaan. Dit houdt in dat de waterschapsverordening qua vorm en opzet volledig voldoet aan de uitgangspunten van de Omgevingswet, terwijl de veranderingen ten opzichte van de oude regels inhoudelijk beperkt zijn. In paragraaf 5.4 wordt ingegaan op het wateraspect. Hieruit blijkt dat de beoogde ontwikkeling niet in strijd is met het beleid van Wetterskip Fryslân. 4.5 Gemeentelijk beleid In januari 2020 heeft de gemeente Harlingen de 'Woonvisie Harlingen 2020-2030' vastgesteld. In deze woonvisie geeft de gemeente aan wat de huidige situatie rondom het wonen in Harlingen is en hoe zij op ontwikkelingen van buitenaf kan en wil reageren. Niet alleen als gemeente, maar ook als bewoners en professionals op het gebied van wonen. De visie duidt de ambitie van de gemeente om woongelegenheid te bieden voor iedereen; van jong tot oud en van arm tot rijk.
Volgens het addendum op deze woonvisie uit 2023 zijn er genoeg plannen en projecten om te voorzien in het voornemen vanuit de regionale woondeal om bruto 570 woningen toe te voegen in de gemeente Harlingen. De gemeente is desalniettemin voornemens om te kijken of er nieuwe, binnenstedelijke locaties zijn waar er kan worden voorzien in extra woningen in geval dat bestaande plannen en projecten tegenvallen. Hierbij is echter geen rekening gehouden met de toename aan de woningbehoefte waardoor het geschatte totaal op minimaal 700 woningen uitkomt zoals onderbouwd in paragraaf 4.3. De beoogde ontwikkeling voorziet in woningaanbod met een hoge graad sociale huur en betaalbare woningen waardoor invulling wordt gegeven aan deze extra behoefte. Ook voorziet de ontwikkeling in appartementen welke zo worden ontwerpen dat deze passend zijn bij woonwensen van mensen op leeftijd. Dit geeft nadrukkelijk invulling aan de wens uit de woonvisie om nieuwe woningen toegankelijk te maken voor ouderen. Tevens betreft het projectgebied een binnenstedelijke locatie en wordt er gedeeltelijk gebruik gemaakt van bestaande panden en gronden waardoor er zorgvuldig wordt omgegaan met de ruimte. Het initiatief vindt ook aansluiting bij de toekomstige omgevingsvisie van de gemeente Harlingen. In deze visie worden verschillende thematische opgaven en gebiedsopgaven, waaronder woningbouw, nader uitgewerkt.
4.6 Conclusie Het initiatief past binnen het rijks-, provinciaal, waterschaps- en gemeentelijk beleid. 23/299 Hoofdstuk 5 Aspecten fysieke leefomgeving en milieu De gevolgen voor de fysieke leefomgeving van een activiteit waarvoor een omgevingsvergunning voor een BOPA wordt aangevraagd, moeten in beeld worden gebracht. Gemotiveerd moet worden hoe met het oog op de evenwichtige toedeling van functies aan locaties rekening gehouden wordt met in ieder geval de instructieregels uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (hierna: Bkl) en de provinciale milieuverordening. Daar waar een nieuwe activiteit milieuruimte inneemt, is aandacht nodig voor de gevolgen van deze activiteit op de omgeving maar ook welke gevolgen de omgeving heeft op deze nieuwe activiteit. De instructieregels uit het Bkl (en provinciale omgevingsverordening) kunnen verplichten tot het verbinden van voorschriften aan de omgevingsvergunning voor de BOPA. Hiervoor dient extra aandacht te zijn bij het onderzoek naar de gevolgen van een activiteit voor de fysieke leefomgeving. 5.1 Algemeen Tabel 5.1 Instructieregels Bkl Thema Paragraaf Bkl Relevant ? Omgevingsveiligheid 5.1.2 Ja. Zie 5.3 Water 5.1.3 Ja. Zie 5.4 Trillingen 5.1.4.4 Ja. Zie 5.5 Luchtkwaliteit 5.1.4.1 Nee. De ontwikkeling betreft geen aanleg of wijziging van een autoweg, autosnelweg of tunnel voor het wegverkeer.
Het projectgebied ligt ook niet binnen een aangewezen aandachtsgebied. Geluid door activiteiten 5.1.4.2 Ja. Zie 5.6 Geluid door (spoor)wegen en industrieterreinen 5.1.4.2a Ja. Zie 5.7 Geluid rond luchthavens 5.1.4.3 Nee. Het projectgebied ligt niet binnen de geluidcontour van een luchthaven. Slagschaduw van windturbines 5.1.4.4a Nee. Er is geen sprake van windturbines Bodemkwaliteit 5.1.4.5 Ja. Zie 5.8 Geur 5.1.4.6 Nee. Er zijn geen geur veroorzakende activiteiten zoals veehouderijen, waterzuiverings installaties of bedrijven met een hoge milieucategorie aanwezig in de directe omgeving. Cultureel erfgoed 5.1.5 Ja. Zie 5.9 Landschappelijke kwaliteiten Kunst, PKB-Waddenzee en Waddengebied 5.1.5 Nee. Het gebied ligt niet binnen het kustgebied van de Waddenzee en het Waddengebied Ladder voor duurzame verstedelijking 5.1.5.4 Ja. Zie 5.10 Nationale belangen binnen de fysieke leefomgeving 5.1.6 5.1.7 Nee. De ontwikkeling is niet in strijd met nationale belangen. 24/299 Toegankelijkheid openbare ruimte 5.1.8 Nee. De ontwikkeling is niet van invloed op de openbare ruimte. De provinciale omgevingsverordening bevat instructieregels. In paragraaf 4.3 is de Omgevingsverordening van de provincie behandeld en zijn de relevante instructieregels benoemd.
Voor zover deze instructieregels betrekking hebben op een thema van de fysieke leefomgeving, wordt in het voorliggende hoofdstuk aan deze instructieregels getoetst. Daarnaast zijn er thema's die vanuit het oogpunt van ETFAL relevant zijn om bij de belangenafweging te betrekken. Deze thema's komen terug in tabel 5.2. Tabel 5.2 Thema's in het kader van ETFAL Thema Wettelijk kader Reden Gezondheid 5.1.4 Bkl Ja. Zie 5.16 Gezondheid's risico's vanwege veehouderijen * Nee. Het projectgebied is niet gelegen nabij een veehouderij. Mobiliteit en parkeren * Ja. Zie 5.11 Natuurbescherming NNN 7.3 Bal Nee. Het projectgebied ligt niet binnen het NNN gebied. Ecologie: gebiedsbescherming 11.1 Bal Ja. Zie 5.12 Ecologie: soortenbescherming 11.2 Bal Ja. Zie 5.13 Ecologie: houtopstanden 11.3 Bal Nee. Er worden geen bomen of beplanting gekapt. Welstand Bruidsschat Ja. Zie 5.14 Bezonning / schaduwhinder * Nee. Er is geen sprake van bezonning of schaduwhinder. Het rijksmonument is reeds aanwezig. Het appartementencomplex sluit aan bij de bouwhoogte van het monumentale pand en komt op een plek waar reeds een vergelijkbaar bouwvolume aanwezig was. Het is aannemelijk dat het project niet leidt tot onaanvaardbare gevolgen ten aanzien van bezonning / Schaduwhinder. Windhinder * Nee. Er is geen sprake van windhinder. Er worden namelijk geen gebouwen hoger dan 30 meter gerealiseerd.
Derhalve wordt op voorhand aangenomen dat er geen sprake zal zijn van onevenredige windhinder. Duurzaamheid en klimaatadaptatie * Ja. Zie 5.15 * In het kader van ETFAL in de belangenafwerking betrokken. 25/299 5.2 Mer-beoordeling 5.2.1 Wettelijk kader In Bijlage V van het Omgevingsbesluit (Ob) is aangegeven welke projecten project-mer-plichtig of mer-beoordelingsplichtig zijn. Projecten die zijn genoemd in kolom 1 zijn mer-beoordelingsplichtig in gevallen als genoemd in kolom 3. Voor deze activiteiten moet worden onderzocht of deze aanzienlijke milieueffecten kunnen hebben. De criteria om dit vast te stellen zijn genoemd in bijlage III van Richtlijn 2011/92/EU (richtlijn mer). Samengevat zijn dit de kenmerken van een project, de locatie van een project en soort en kenmerken van de verschillende milieueffecten. De initiatiefnemer van een in Bijlage V aangewezen project moet daarvan mededeling doen bij het bevoegd gezag, doorgaans het college van B&W. In die mededeling (de aanmeldingsnotitie) is een beschrijving van het project, de locatie en de mogelijke milieueffecten opgenomen. Het bevoegd gezag beslist binnen zes weken of sprake is van aanzienlijke milieueffecten en neemt die beoordeling op in het Besluit. 5.2.2 Toetsing & Conclusie De beoogde ontwikkeling betreft in totaal de realisatie van 57 woningen.
Een dergelijke ontwikkeling valt onder categorie J11 'Stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra en parkeerterreinen'. Hiervoor is een mer-beoordeling noodzakelijk. Daarnaast is er een aantal andere categorieën aan de orde, die meegenomen worden in de mer-beoordelingsnotitie. De mer-beoordelingsnotitie is in bijlage 3 opgenomen. Hieruit blijkt dat er geen aanzienlijke milieu-effecten worden verwacht. Derhalve is er geen aanleiding voor het doorlopen van een mer-procedure. Het bevoegd gezag kan op basis hiervan een besluit nemen. 5.3 Omgevingsveiligheid Omgevingsveiligheid omvat de risico's die ontstaan als gevolg van opslag, productie, gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen en windturbines. Voor externe veiligheidsrisico's zijn regels opgenomen in paragraaf 5.1.2 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). De paragrafen 5.1.2.2 tot en met 5.1.2.6 van het Bkl gaan over het toelaten van beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties in verband met het externe veiligheidsrisico van een activiteit die op een locatie is toegelaten op grond van een omgevingsplan. Binnen aandachtsgebieden dient rekening te worden gehouden met het groepsrisico. Het groepsrisico betreft de kans op het overlijden van een groep van tien of meer personen per jaar als gevolg van een ongewoon voorval.
Het groepsrisico legt een relatie tussen de kans op een ramp en het aantal mogelijke slachtoffers. Onder de Omgevingswet is gekozen voor een nieuwe benadering van het groepsrisico, met aandachtsgebieden. Aandachtsgebieden laten zien op welke locaties extra aandacht nodig is om aanwezigen te beschermen tegen mogelijke ongevallen bij activiteiten met gevaarlijke stoffen. Aandachtsgebieden laten zien waar mensen binnenshuis, zonder aanvullende maatregelen, onvoldoende beschermd zijn tegen gevaren uit de omgeving. Voorbeelden van die gevaren zijn warmtestraling (brand), overdruk (explosie) en giftige stoffen in de lucht 26/299 (gifwolk). Verder dient op grond van artikel 5.2 van het Bkl voor de risico's van branden, rampen en crises als bedoeld in artikel 10, onder a en b, van de Wet veiligheidsregio's, rekening te worden gehouden met het belang van: 1. het voorkomen, beperken en bestrijden daarvan; 2. de mogelijkheden voor personen om zich daarbij in veiligheid te brengen; en 3. de geneeskundige hulpverlening, bedoeld in artikel 1 van die wet. Toetsing In het projectgebied zullen woningen worden gebouwd. Dit zijn kwetsbare gebouwen in het kader van het Bkl. In de huidige situatie zijn er ook mogelijkheden voor kwetsbare gebouwen, die voor onderwijsdoeleinden gebruikt kunnen worden.
Aan de hand van de Risicokaart is een inventarisatie gemaakt van risicobronnen in en rond het projectgebied. Uit de inventarisatie blijkt dat het projectgebied binnen het gifwolkaandachtsgebied en gedeeltelijk binnen het explosieaandachtsgebied van de N31 is gesitueerd. Hiervoor is een verantwoording van het groepsrisico nodig binnen deze gebieden. Het LPG-tankstation aan de overzijde van de Stationsweg is niet meer aanwezig. Hier hoeft bij de verdere beoordeling geen rekening mee gehouden te worden. Figuur 5.1 Aandachtsgebieden in relatie tot het projectgebied (bron: Atlas voor de leefomgeving) Omdat het projectgebied deels binnen het explosieaandachtsgebied van de N31 valt, kan de gemeente dit deel van het projectgebied aanwijzen als voorschriftengebied, zoals geregeld in het Bkl. Voor gifwolkaandachtsgebieden bestaat deze mogelijkheid niet. De afweging die hiervoor wordt gemaakt, is een afweging die gemeentedekkend gaat gelden. De gemeente zal in de Omgevingsvisie of in een Programma aangeven welk ambitieniveau zij hiervoor hanteert. De gemeenteraad heeft nog geen Omgevingsvisie vastgesteld. Tevens is er nog geen Programma gemaakt en vastgesteld voor dit thema. De daarin te maken keuzes voor omgevingsveiligheid zullen worden vastgelegd in het (gemeentedekkende) omgevingsplan.
Omdat er in de gemeente verschillende ontwikkelingen plaatsvinden voordat de Omgevingsvisie en/of een Programma is vastgesteld waarin de ambities en/of doelen voor omgevingsveiligheid worden vastgelegd, heeft de gemeente een tijdelijke beleidslijn vastgesteld (in een collegebesluit van 28 januari 2025). De gemeente 27/299 hanteert hierbij het uitgangspunt dat er (vooralsnog) geen strengere ambities en/of doelen van toepassing worden dan van toepassing waren voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. In een planologisch project voor lopende of nieuwe ontwikkelingen kunnen op basis van dit interimbeleid kwetsbare/gevoelige functies toegestaan worden, daar waar en zoals dat op basis van de oude wetgeving ook kon totdat de Omgevingsvisie of een omgevingsprogramma is vastgesteld, tenzij de kans groot is dat dit strijdigheid oplevert met de Omgevingsvisie/programma. Voor gebieden die net als het projectgebied binnen een explosieaandachtsgebied vallen, is het voorlopige beleid om aanvullende beperkingen op te leggen. Het projectgebied valt niet binnen het brandaandachtsgebied (30 meter), waar kwetsbare functie uitgesloten of alleen onder strikte voorwaarden toegestaan zouden kunnen worden.
Verantwoording groepsrisico Op grond van het Bkl is een formeel verantwoording van het groepsrisico nodig waarbij mogelijk een restrisico overblijft dat politiek-bestuurlijk als toelaatbaar beschouwd moet worden in relatie tot het maatschappelijk belang van de activiteit. In dit geval is er sprake van een maatschappelijk belang waarbij op een binnenstedelijke locatie een aanzienlijke hoeveelheid woningen in diverse segmenten mogelijk worden gemaakt. In het kader van de ETFAL wordt een standpunt ingenomen op basis van de verantwoording van het groepsrisico. Hierin moet worden aangegeven dat het beschermen van personen in gebouwen en op locaties kan bestaan uit de volgende maatregelen: Afstand houden; Aanvullende risicocommunicatie; Beperken personendichtheid, en; Vlucht- en schuilmogelijkheden. Omgevingsmaatregelen 1. afstand houden tot de risicobron binnen het aandachtsgebied Het projectgebied bevindt zich al op circa 180 meter vanaf de N31. Dit is buiten de 30 meter zone die de gemeente voorlopig als beleid hanteert waar kwetsbare functie uitgesloten of alleen onder strikte voorwaarden toegestaan kunnen worden. 2. aanvullende risicocommunicatie Aanvullende risicocommunicatie is een maatregel die zonder meer kan worden toegepast door de toekomstige bewoners op de hoogte te brengen van het risico en bijbehorende handelingsperspectief. 3.
beperken van personendichtheden in de omgeving van de risicobron Op basis van het beoogde ontwerp zijn er geen andere keuzes mogelijk om de personendichtheden te beperken. Het nieuw te realiseren appartementen complex wordt zo gesitueerd ten opzichte van het reeds bestaande pand dat het niet afbreuk doet aan het zicht op de omgeving vanuit de studio's en huurwoningen. Vanuit het oogpunt van stedenbouw en leefbaarheid is deze situering het meest logisch. Tevens is het projectgebied gelegen aan de rand van zowel het gifwolk- als het explosieaandachtsgebied. Zodoende is de afstand ten opzichte van de bron al enigszins beperkt. 28/299 4. vlucht- en schuilmogelijkheden Het vluchten van de bron kan mogelijk worden gemaakt door de (nood) uitgangen van de woningen van de bron af te realiseren. Daar waar dat mogelijk is, kan hier invulling aan worden gegeven, zie hiervoor ook figuur 2.7. Door de ontwikkeling van een nieuwe brug ontstaat een nieuwe vluchtroute richting het westen via de Stationsweg. Gezien de ligging en de ontsluitingstructuur van- en naar het projectgebied zijn er voldoende vluchtmogelijkheden aanwezig. 5. omgevingsmaatregelen In het kader van de opwaardering van de N31 is onderzoek naar externe veiligheid gedaan. Daarin werd op basis van destijds geldende wetgeving geconcludeerd dat bij de N31 geen sprake was van een plaatsgebonden risicocontour.
Er trad hierbij geen overschrijding op van de oriëntatiewaarde van het groepsrisico. Bij de opwaardering van de weg zijn destijds ook verscheidene maatregelen genomen om de kans op calamiteiten te beperken of - wanneer er toch sprake is van een calamiteit - een zo veilig mogelijke oplossing te bieden. Er zijn onder meer pechhavens, luchtroutes en calamiteitenroutes aan- en vastgelegd. Op basis van de voorgaande motivatie wordt het groepsrisico acceptabel geacht en wordt het restrisico in het projectgebied verantwoord geacht. Omdat omgevingsveiligheid breder is dan uitsluitend externe veiligheid, is met behulp van de Atlas Leefomgeving een inventarisatie uitgevoerd van aanvullende veiligheidsthema's, zoals brandbare natuur en overstromingsrisico's. Uit deze inventarisatie blijkt dat er geen sprake is van een verhoogd veiligheidsrisico. Bereikbaarheid, bestrijdbaarheid & zelfredzaamheid Het Bkl schrijft ook voor dat rekening gehouden wordt met het belang van: Het voorkomen, beperken en bestrijden van branden, rampen en crises; De mogelijkheden voor personen om zich daarbij in veiligheid te brengen; En de geneeskundige hulpverlening aan personen. Voor zowel dagelijkse incidenten (zoals brand of wateroverlast) als calamiteiten op het gebied van externe veiligheid is een goede bereikbaarheid voor hulpdiensten essentieel.
Het projectgebied wordt ontsloten via de Paul Krügerstraat en de Stationsweg. Via deze wegen/locaties kan van de bronnen afgevlucht worden. De brandweerkazerne ligt op een aantal minuten rijden van het projectgebied, hierdoor is er een snelle aanrijtijd. Daarnaast is er voldoende bluswater beschikbaar in en rond het. Het grootste deel van de aanwezigen in het projectgebied zal zelfredzaam zijn. Kinderen en ouderen worden wel als verminderd zelfredzaam beschouwd, maar de woningen in het projectgebied zijn niet (primair) voor bedoeld. Als er kinderen en ouderen aanwezig zijn, wordt bij een noodgeval aangenomen dat ouders of andere aanwezigen hen zullen helpen bij het evacueren. Daarnaast blijkt uit risicokaart.nl dat er in de directe omgeving van de projectlocatie geen kwetsbare (natuur)gebieden voor natuurbrand aanwezig zijn. Derhalve is nader onderzoek naar dit aspect niet noodzakelijk. Uit kaarten van de KlimaatEffectAtlas blijkt dat de kans op overstroming ter plaatse van het projectgebied klein 29/299 is: 1 op de 300 tot 1 op de 3.000 jaar. Gezien deze geringe kans wordt het risico als aanvaardbaar beschouwd en is nader onderzoek niet nodig. De beoogde ontwikkeling wordt voorgelegd aan de FUMO In dit overleg wordt beoordeeld of het plan vanuit het oogpunt van externe veiligheid aanvaardbaar is en of aanvullende maatregelen nodig zijn.
De resultaten van dit vooroverleg worden betrokken bij de verdere planvorming en dienen als onderbouwing voor een veilige en verantwoorde ruimtelijke ontwikkeling binnen het gifwolk- en explosie-aandachtsgebied (groepsrisico). De resultaten van dit overleg worden ook gebruik voor het onderdeel 'risico's van branden, rampen en crises'. Conclusie Het initiatief voorziet in een acceptabel groepsrisico. Het aspect omgevingsveiligheid wordt verder aangevuld naar aanleiding van het advies van de FUMO. 5.4 Water 5.4.1 Wettelijk kader Ruimtelijke ontwikkelingen kunnen van grote invloed zijn op de waterhuishouding in een gebied. Ze kunnen gevolgen hebben voor de waterkwantiteit, de waterkwaliteit en de waterveiligheid. Bij verlening van een omgevingsvergunning voor een BOPA moet daarom rekening worden gehouden met de gevolgen voor het beheer van watersystemen (weging van het waterbelang). Het toetsingskader voor het aspect water is gebaseerd op het nationale en decentrale beleid, waaronder het Bkl, de provinciale omgevingsverordening en de geldende Waterschapsverordening van het bevoegd waterschap. In de Omgevingswet is aangegeven dat elke provincie verplicht is een Regionaal Waterprogramma op te stellen. Het Regionaal Waterprogramma 2022/2027 is op 30 november 2022 vastgesteld door Provinciale Staten.
In dit programma legt de provincie het beleid voor waterbeheer vast voor deze planperiode. Dit beleid is grotendeels continuering van de koers zoals is verwoord in het Vierde Waterhuishoudingsprogramma 2016-2021 en in programma's waarin de provincie samenwerkt met Wetterskip Fryslân, Friese gemeenten en Vitens. De principes die worden gehanteerd zijn: Meervoudig ruimtegebruik; Omgevingskwaliteit als ontwerpbasis; Koppelen en verbinden van opgaven; Gezond en veilig. Het hoofddoel is dat de provincie Fryslân in 2050 zoveel mogelijk waterrobuust en klimaatbestendig is ingericht. Voor het aspect water kunnen de instructieregels uit hoofdstuk 5 van het Bkl van belang zijn, alsmede de instructieregels voor het Omgevingsplan uit de provinciale omgevingsverordening. Ook moet er worden gekeken of er belangen van Wetterskip Fryslân geraakt worden bij de ontwikkeling. Voor dit laatste kan een digitale wateradvies gedaan worden. 30/299 5.4.2 Toetsing Tijdens de omgevingstafel op 17 februari heeft het Wetterskip aandachtspunten meegegeven voor de verder uitwerking van het project. Deze punten zijn in deze paragraaf verwerkt en worden nader toegelicht. Bij de uitwerking van de ontwikkeling wordt het door het waterschap gehanteerde water- en bodemsturingsprincipe als uitgangspunt genomen.
Dit betekent dat het bodem- en watersysteem leidend is bij de inrichting van het plan en dat wateroverlast en verdroging zoveel mogelijk worden voorkomen. Uit de uitgevoerde stresstest blijkt dat het plein ten westen van het rijksmonument lager is gelegen, waardoor bij piekbuien tijdelijk water kan blijven staan. In de planvorming is hiermee rekening gehouden door in dit gedeelte van het terrein veel groen aan te leggen en de parkeerplaatsen te voorzien van verharding waarbij ruimte is voor groen tussen de stenen. Dit bevordert de infiltratie van het water in de bodem. Indien verharding toeneemt, moeten compenserende maatregelen worden getroffen, zoals waterberging of infiltratievoorzieningen, zodat geen verslechtering van de waterhuishoudkundige situatie optreedt. De totale verharding in het projectgebied neemt echter af in de nieuwe situatie ten opzichte van de huidige situatie (zie bijlage 5 & 6). Dit bevordert de infiltratie van (regen)water in de bodem. Tevens wordt het gehele terrein met veel groen ingericht wat eveneens bijdraagt aan de infiltratie van water in de bodem. Er hoeven derhalve geen compensatie maatregelen te worden getroffen. Verder wordt het peil van de nieuwbouw afgestemd op het bestaande peil van het rijksmonument. Regenwater wordt waar mogelijk op eigen terrein vastgehouden en geïnfiltreerd.
Indien dit niet toereikend is, wordt het afgevoerd naar de nabijgelegen boezemsloot. Voor het project is tevens een digitale wateradvies uitgevoerd (zie bijlage 4). Uit de wateradvies volgt dat de activiteit valt onder de 'korte procedure'. Er zijn geen bijzonderheden of negatieve effecten voor het watersysteem geconstateerd, mits rekening wordt gehouden met de standaarduitgangspunten van het waterschap. Veilig In het wateradvies is aangegeven dat het plangebied vrij voor de boezem ligt (streefpeil: -0,52 m NAP). Dit betekent dat het plangebied niet door een boezemkade is beschermd tegen hoge waterstanden in de Friese boezem. Er moet daarom rekening worden gehouden met hoogwater in het kader van regionale wateroverlast. Het is van belang om hierbij rekening te houden met de droogleggingsnorm of het maatgevend boezempeil. Het maatgevend boezempeil, behorend bij een situatie met een kans van voorkomen van 1/100 per jaar, mag tot 1 meter voor de gevel voorkomen. Wetterskip Fryslân adviseert de nieuwe bebouwing/infrastructuur voldoende hoog aan te leggen. Dit punt is tevens tijdens de omgevingstafel benadrukt door het Wetterskip. In de gemeente Harlingen - zo ook voor het projectgebied - wordt een droogleggingsnorm gehanteerd met een minimale aanleghoogte van 0,70 m + NAP. Op deze wijze ontstaat er in het projectgebied een veilige situatie.
Door het peil van de woningen hoger te leggen als de droogleggingsnorm wordt overlast van grondwater voorkomen. Het rijksmonumentale pand ligt op 1,10 m + NAP. Het nieuwe appartementencomplex sluit aan bij het peil van he rijksmonumentale pand. De 31/299 ontwikkeling voorziet dus in een aanleghoogte hoger dan 0,70 m + NAP. Gezien de aard en omvang van de ontwikkeling worden geen verdere negatieve effecten op waterveiligheid of waterkwaliteit verwacht. 5.4.3 Conclusie De ontwikkeling in het projectgebied voldoet aan de waterschapsuitgangspunten voor waterbeheer. Uit de digitale wateradvies blijkt dat er geen negatieve effecten zijn op het watersysteem en dat het project kan worden uitgevoerd binnen de korte procedure. Ook zijn de aandachtspunten van het Wetterskip welke zijn overlegd tijdens de omgevingstafel in acht genomen en verwerkt in de planvorming. Het aspect water vormt daarmee geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het plan. 5.5 Trillingen 5.5.1 Wettelijk kader In het Bkl zijn de instructieregels met betrekking tot trillingen opgenomen. Daarbij gaat het onder andere om het toelaten van een trillinggevoelig gebouw waarop trillingen in een frequentie van 1 tot 80 Hz worden veroorzaakt door een activiteit.
Een trillinggevoelig gebouw is een gebouw of een gedeelte van een gebouw met een: woonfunctie en nevengebruiksfuncties daarvan; onderwijsfunctie en nevengebruiksfuncties daarvan; gezondheidszorgfuncties met bedgebied en nevengebruiksfuncties daarvan; bijeenkomstfunctie voor kinderopvang met bedgebied en nevengebruiksfuncties daarvan. Het Bkl gaat specifiek over trillingen vanwege activiteiten. Trillingen en mogelijke trillingshinder kan alleen optreden in specifieke situaties. De instructieregels in het Bkl gelden niet voor trillingen door doorgaand verkeer op wegen, vaarwegen en spoorwegen. Gemeenten kunnen in die gevallen zelf bepalen of en zo ja, welke regels zij voor trillingen van activiteiten in het omgevingsplan opnemen in het kader van de evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Het beoogde appartementen complex ligt op ca. 60 m afstand van de spoorlijn Leeuwarden-Harlingen v.v.. In algemene zin geldt dat door het rijden van treinen over de spoorlijn trillingen kunnen worden opgewekt, welke zich voortplanten door de bodem en vervolgens gebouwfunderingen kunnen aanstoten en in trilling kunnen brengen. Deze trillingen planten zich voort in de gebouwconstructie. Eventuele (objectiveerbare) trillinghinder is afhankelijk van de optredende trillingssterkten en de mate van voorkomen (hoe vaak is een trilling voelbaar).
In Nederland bestaan op dit moment geen wettelijke regelingen en normen, die duidelijke grenswaarden met een beoordelingssysteem voor trillingen geven. Sinds 1993 is er wel de meet- en beoordelingsrichtlijn van de SBR “Trillingen deel B – Hinder voor personen in gebouwen”, waarin streefwaarden worden gegeven, waarbij redelijkerwijs mag worden aangenomen dat er geen hinder optreedt. De SBR-publicatie is in 2002 geactualiseerd. 32/299 Vanwege de toenemende aandacht voor trillingen en trillinghinder langs spoorlijnen (met name waar veelvuldig goederentreinen rijden) is er sinds mei 2019 de “Handreiking Nieuwbouw en Spoortrillingen” (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat). In de Handreiking wordt twee afstandscriteria aangegeven t.a.v. van de beoordeling van het aspect trillingen. Vindt een plan of project plaats binnen een afstand van 100 m van een spoorlijn, dan wordt geadviseerd een quickscan trillinghinder uit te voeren op basis van paragraaf 10.1 van de Handreiking. Vindt een plan of project plaats binnen 250 m afstand van een spoorlijn, dan moet worden beoordeeld in hoeverre klachten, bodemopbouw en/ of het treinbeeld aanleiding geven voor het doen van nader onderzoek. 5.5.2 Toetsing Voor het projectgebied is de situatie t.a.v.