02.0 Raadsvoorstel en besluit Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025 tm 2027 Harlingen

GEMEENTE HARLINGEN Voorstel aan de gemeenteraad van Harlingen Zaaknummer: 233973

Behandeld in raadscommissie en raad Datum commissie Datum raad Opsteller Telefoonnummer

Onderwerp:

18 oktober 2023 2 november 2023 K. Veenstra 14 0517

Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025 t/m 2027 Harlingen

Te besluiten om 1. De programmabegroting 2024 vast te stellen en in te stemmen met de meerjarige uitkomsten tot en met 2027. 2. In te stemmen met de voorstellen voor nieuw beleid.

Inleiding Voor u ligt de programmabegroting 2024 met een financiële doorkijk tot en met 2027. Deze begroting is ten opzichte van voorgaande jaren korter en bondiger, hetgeen de leesbaarheid ten goede komt. De gepresenteerde begroting sluit in 2024 en 2025 met een positief saldo. De jaren 2026 en 2027 sluiten met een gering negatief saldo. In de begrotingssaldi is rekening gehouden met een aantal nieuwe beleidswensen waaronder ook een aantal formatieve beleidswensen. De in de begroting 2024 opgenomen uitbreiding van de formatie wordt onder andere veroorzaakt door het Akkoord op Hoofdlijnen. Voor een goede uitvoering van de ambities uit dit akkoord is extra formatie noodzakelijk. Daarnaast vraagt de invoering van de Omgevingswet eveneens om uitbreiding van de formatie. Tot slot is op basis van een externe analyse met betrekking tot de projectenportefeuille gebleken dat er onvoldoende capaciteit in de lijn is om deze projecten uit te voeren. Om tot een verantwoorde uitvoering van projecten en programma’s te komen is het noodzakelijk om de formatie uit te breiden met projectleiders en –ondersteuners. De omvang van de formatie de komende jaren vraagt echter om blijvende aandacht. Dit is afhankelijk van de ambities van de gemeente en de wettelijke verplichtingen die op ons af komen. Tevens is ruimte gevonden voor alle autonome ontwikkelingen.

Naast het inpassen van nieuw beleid in de begroting is ook kritisch gekeken naar het beëindigen c.q. verminderen van bestaand beleid en worden er een aantal beleidsvoorstellen gedaan om de inkomsten te verhogen.

Pagina 1 van 233973

GEMEENTE HARLINGEN Voorstel aan de gemeenteraad van Harlingen Op deze manier blijft er ruimte over om nieuw initiatieven vanuit de raad te ontplooien. Het is dan ook mogelijk gebleken om binnen de begroting structureel ruimte te vinden om een budget van € 100.000 te reserveren om de bij uw raad levende wensen te vervullen. In de begrotingssaldi is extra ruimte voor nieuw beleid gevonden door onderstaande maatregelen. Maatregelen t.b.v. creëren ruimte in de begroting Omschrijving Voordeel baten

Verhoging toeristenbelasting Verhoging parkeeropbrengst Samenwerking Terschelling op gebied VVH Voordeel lasten Invulling taakstelling Sociaal Domein Totaal extra ruimte in de begroting

2024

2025

2026

2027

35.000 168.100 75.000

75.000 152.200 75.000

75.000 152.650 75.000

75.000 153.100 75.000

150.000 428.100

200.000 502.200

250.000 552.650

250.000 553.100

Beoogd effect 1.Een begroting met een positief saldo. 2.Een gemeente die financieel gezond is. 3.Investeringen die nieuw beleid mogelijk maken. 4.Lage lasten voor de inwoners. Argumenten 1.1 Met het vaststellen van de begroting autoriseert de raad het college voor het doen van uitgaven en het aangaan van verplichtingen. Op basis van de gemeentewet is de raad bevoegd om de begroting vast te stellen. Na vaststelling gaat het college aan de slag met het uitvoeren van de plannen met het geld dat de raad daarvoor beschikbaar stelt gedurende de jaren 2024 tot en met 2027. 1.2 De begroting 2024 sluit met een positief saldo. Het is gelukt een sluitende begroting in 2024 voor te leggen met ruimte voor nieuw beleid. 1.3 De meerjarige uitkomsten zijn een voorgeschreven onderdeel van de begroting. De begrotingsregels uit het BBV (Besluit Begroten en Verantwoorden) vereisen dat de begroting inzicht geeft in het komende begrotingsjaar maar ook het verloop van de drie jaren daarna moet worden opgenomen. In deze begroting zijn de uitkomsten tot en met de meicirculaire 2023 verwerkt. In de begroting 2023 is reeds rekening gehouden met de aanvullende inkomsten vanwege het Jeugd Coalitieakkoord (resp. € 1,368 miljoen in 2024 en € 1,009 miljoen in 2025).

Nu vanuit de meicirculaire 2023 de besparingen van 2024 en 2025 echter bevroren worden op het niveau van 2023, heeft dit een voordelig effect op de algemene uitkering (+ € 255.000 in 2024 en + € 196.000 in 2025). De provinciaal toezichthouder gaf vorig jaar toestemming om voor de jaren 2024 tot en met 2026 een stelpost op te nemen ‘nog te ontvangen rijksbijdrage jeugdzorg’ van 100% van het

Pagina 2 van 233973

GEMEENTE HARLINGEN Voorstel aan de gemeenteraad van Harlingen gemeentelijk aandeel. Voorzichtigheidshalve hanteren we voor 2027 voorlopig nog 75% van het gemeentelijk aandeel. De nieuwe stelposten bedragen daarmee € 431.000 voor 2026 en € 264.000 voor 2027. Het kabinet heeft besloten om het gemeentefonds voor de volume-ontwikkeling vanaf 2027 te indexeren op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. In de meicirculaire 2023 is een beschrijving van de hoofdlijnen van een nieuwe financieringssystematiek opgenomen. De nieuwe financieringssystematiek houdt in dat de volumeontwikkeling van het gemeentefonds vanaf 2027 wordt gebaseerd op een historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Hiervoor is in de Voorjaarsnota 2023 een budget gereserveerd van € 150 miljoen in 2027. In de meicirculaire 2023 is de nieuwe financieringssystematiek nog niet verwerkt. Vooruitlopend op een nieuwe financieringssytematiek heeft het kabinet in de septembercirculaire 2022 in 2026 eenmalig € 1 miljard beschikbaar gesteld als (gedeeltelijke) compensatie van het ravijn in 2026. Van die € 1 miljard gaat € 924 miljoen naar het gemeentefonds en € 76 miljoen naar het btw-compensatiefonds. Dit bedrag is in de meicirculaire 2023 vanaf 2027 structureel opgenomen.

Inmiddels noemt het ministerie van Financiën als bezuinigingsoptie voor het Rijk het intrekken van de toezegging om de structurele compensatie voor het ‘het ravijn’ te geven. Het ravijn wordt dan vanaf 2026 dan € 924 miljoen groter. Over het wel of niet doorgaan hiervan is op moment van samenstellen van deze begroting nog teveel onduidelijk, waardoor de financiële gevolgen hiervan niet meegenomen zijn in de begroting. Uitkomst begroting 2024 en meerjarenraming 2025 – 2027 Op basis van de bovengenoemde uitgangspunten komen we tot de volgende begroting en meerjarenraming: bedragen X € 1.000)

Begrotingsjaar Saldo baten en lasten Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo * Incidentele baten en lasten (saldo) Structureel begrotingssaldo

2024 -1.270 2.051

2025 849 911

2026 -612 555

2027 -533 381

781 0 781

1.761 0 1.761

-57 0 -57

-152 0 -152

*de negatieve saldi in 2026 en 2027 worden gedekt uit de algemene investeringsreserve. De positieve saldi in 2024 en 2025 worden toegevoegd aan de eenmalige middelen.

2.1 De in deze begroting opgenomen beleidswensen zijn het meest passend bij de maatschappelijke doelen. De hieronder opgenomen voorstellen worden als meest urgent/gewenst aangemerkt en daarom in de begroting verwerkt. Hieronder is het overzicht van de opgenomen wensen weergegeven.

Pagina 3 van 233973

GEMEENTE HARLINGEN Voorstel aan de gemeenteraad van Harlingen

Voor de navolgende nieuwe wensen staan (structurele) budgetten in de begroting. Omschrijving Omzetten inhuurformatie naar vaste formatie, bestuurssecretaresse Omzetten inhuurformatie naar vaste formatie, communicatieadviseur Formatieruimte bodedienst/Vierkant Projectleiders en ondersteuning Fietsenhok Waddenpromenade Uitvoeringsbudget fietsstimulering Herinrichting aansluiting Stationsweg/Kerkpoortsbrug Voetpad rondje Midlum Verkeersveiligheid Oude Trekweg (fietsstraat /snelheidsremmende maatregelen) Bijdrage deelname Haven Netwerk Fryslân Uitbreiden formatie Erfgoed & Monumentenzorg Uitbreiding personele capaciteit subsidieverstrekkingen vaste formatie Budget subsidieregeling Jubilea Maatschappelijke Organisaties Voortzetten subsidie sociale inloop Stjoer Regelbeheerder toepasbare regels Omgevingswet Formatie VVH i.h.k. Omgevingswet Totalen

Pagina 4 van 233973

Investerin g

2024

2025

2026

2027

66.600

66.600

66.600

66.600

54.780

54.780

54.780

54.780

58.000 354.400 315 5.000

58.000 354.400 2.030 5.000

58.000 354.400 1.988 5.000

58.000 354.400 1.946 5.000

59.000

885

4.720

4.632

4.543

64.750 200.000

971 3.000

4.533 16.000

4.455 15.700

4.377 15.400

10.000

10.000

10.000

10.000

45.500

45.500

45.500

45.500

63.700

63.700

63.700

63.700

3.000

3.000

3.000

3.000

8.000 91.000

8.000 91.000

8.000 91.000

8.000 91.000

91.000

91.000

91.000

91.000

856.151

878.263

877.755

877.246

21.000

344.750

GEMEENTE HARLINGEN Voorstel aan de gemeenteraad van Harlingen Tot slot zijn voor diverse activiteiten/projecten eenmalige kredieten in de begroting verwerkt, te weten: Omschrijving Activiteiten: Aanvulling BRP specialist afdeling Burgerzaken Bijdrage reserve Westerzeedijk Werkprocessen versimpelen/aanpak projectmatig werken Organisatieontwikkeling Ondermijning bewustwording havenproject (training en communicatie) Onderzoek optimalisatie parkeerbedrijf Evenementenbeleid/servicepakket evenementenorganisatoren bekostigen veiligheids/verkeersplannen Planvoorbereiding Nieuwe Willemshaven, formatie Planvoorbereiding Nieuwe Willemshaven inhuur, ontwerpcapaciteit en aanbesteding Verkenning herstellen historische voet/fietsbrug over de Zuiderhaven Voortzetting Programma Ontwikkeling Maritieme Havenplaatsen Integraal gebiedsontwikkelingsplan Programma Harlingen/WAL Tijdelijke contributieverhoging vereniging Waddenzeegemeenten Uitbreiding personele capaciteit taakveld subsidieverstrekkingen tijdelijke inhuur Opstellen uitvoeringsnota Erfgoed Subsidie uitreiking Anton wachterprijs Programmering in Harlingen: bijdrage culturele productie Eenmalige bijdrage opstartkosten Fries Blauw Renovatie/achterstallig onderhoud begraafplaats Uitvoering Alcoholwet, inhuur mysterieguests i.k.v. Nuchtere Fries Pagina 5 van 233973

2024

2025

2026

100.000

100.000

66.400 200.000 200.000 50.000 35.000

50.000

50.000 150.000

8.300 94.000 50.000 25.000

25.000

100.000

100.000

40.000

40.000

40.000

100.000 30.000 14.000 14.000 75.000

75.000

61.250 100.000

100.000

2027

GEMEENTE HARLINGEN Voorstel aan de gemeenteraad van Harlingen Uitvoeren bouwtoezicht i.k.v. brandveiligheid wonen boven winkels, onzelfstandige huisvesting arbeidsmigranten, inhuur toezicht/juridisch Uitvoeren woonwensenonderzoek Wijnaldum en Midlum Totalen

15.000 150.000

25.000 1.638.950

490.000

154.000

Kanttekeningen N.v.t. Financiën N.v.t. Juridisch N.v.t. Communicatie Na vaststelling verzorgt de communicatieadviseur een persbericht en wordt er een BIEO (Begroting in Een Oogopslag) op de gemeentelijke website geplaatst. Uitvoering Na vaststelling van de programmabegroting 2024 door de gemeenteraad wordt deze naar de provincie gestuurd. Vervolgens gaat het college voortvarend aan de slag met de uitvoering van de begroting. Relevante documenten Eerder genomen besluiten: Intrekken beleidsnota’s: Gevolgen ander beleid:

Bijlagen

Pagina 6 van 233973

Kadernota 2024 N.v.t. N.v.t.

GEMEENTE HARLINGEN Voorstel aan de gemeenteraad van Harlingen 1. Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025 t/m 2027. 2. Kadernota 2024 (doc.nr. 236981). Harlingen, 3 oktober 2023 Burgemeester en wethouders van Harlingen, de secretaris, de burgemeester, S.C. van Gent

Pagina 7 van 233973

C.M. Sjerps

GEMEENTE HARLINGEN Voorstel aan de gemeenteraad van Harlingen Besluit van de gemeenteraad van Harlingen Onderwerp:

Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025 t/m 2027 Harlingen

DE RAAD VAN DE GEMEENTE HARLINGEN Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 3 oktober 2023

Besluit 1. De programmabegroting 2024 vast te stellen en in te stemmen met de meerjarige uitkomsten tot en met 2027. 2. In te stemmen met de voorstellen voor nieuw beleid.

Besluit aangepast

Vastgesteld door de raad in zijn vergadering van 2 november

, de voorzitter

, de raadsgriffier

Pagina 8 van 233973