02.0 Raadsvoorstel en besluit - Begroting 2027: Wat kosten de plannen en taken voor de komende vier jaar
Tekst van het document
GEMEENTE HARLINGEN Voorstel aan de gemeenteraad van Harlingen Pagina 1 van 440171 Zaaknummer: 440171 Behandeld in commissies en raad Datum beeldvormende commissie * 28 oktober 2026 Datum oordeelvormende commissie * Datum besluitvormende raadsvergadering 11 november 2026 Opsteller K. Veenstra Telefoonnummer *zie website voor de definitieve agenda. Onderwerp: Begroting 2027: Wat kosten de plannen en taken voor de komende vier jaar Te besluiten om 1. De programmabegroting 2027 vast te stellen. 2. In te stemmen met het geactualiseerde financiële meerjarenperspectief. 3. In te stemmen met het opheffen van de reserve sociaal domein per 1 januari 2027 en het saldo hiervan te storten in de algemene investeringsreserve. Inleiding Voor ligt de programmabegroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030. Dit is de eerste begroting van het nieuwe college na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026. De begroting vormt de financiële vertaling van het bestuursakkoord Ambities aan zee, iedereen doet mee 2026-2030 en bouwt voort op de vastgestelde Kadernota 2027. De ambities uit het bestuursakkoord zijn verwerkt in de begroting en meerjarenraming en geven richting aan de uitvoering van de bestuurlijke ambities voor de komende bestuursperiode.
Daarbij is sprake van een structureel sluitende begroting in zowel 2027 als 2030 waarmee wordt voldaan aan het uitgangspunt van een structureel en reëel evenwicht. Beoogd effect Een programmabegroting 2027 die structureel sluitend is in 2027 en 2030 en inzicht geeft in de financiële opgaven voor de jaren 2028 tot en met 2029. Argumenten 1.1 Met het vaststellen van de begroting autoriseert de raad het college voor het doen van uitgoven en het aangoon van verplichtingen. Op basis van de gemeentewet is de raad bevoegd om de begroting vast te stellen. Na de vaststelling gaat het college aan de slag met het uitvoeren van de plannen met het geld dat uw raad daarvoor beschikbaar stelt gedurende de jaren 2027-2030. 2.1 De jaarschijven 2027 en 2030 sluiten met een positief saldo Met deze begroting zijn de ambities uit het bestuursakkoord vertaald naar concrete beleidsvoornemens, investeringen en maatregelen. Daarmee geeft deze begroting GEMEENTE HARLINGEN Voorstel aan de gemeenteraad van Harlingen Pagina 2 van 440171 uitvoering aan het bestuursakkoord binnen een financieel verantwoord meerjarenperspectief. De begroting is structureel sluitend in zowel 2027 als 2030 en voldoet daarmee aan het provinciale uitgangspunt van structureel en reëel evenwicht.
2.2 Het financieel perspectief is geactualiseerd op basis van de meicirculaire 2026 De meicirculaire 2026 verhoogt de geraamde algemene uitkering voor Harlingen. Een deel van deze middelen houdt verband met nieuwe of bestaande taken en is daarom niet zonder meer beschikbaar voor vrij beleid. Dit betreft onder meer middelen voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE), participatie, schuldhulpverlening, energiearmoede, opvangvoorzieningen en re-integratie van jongeren. Belangrijke ontwikkelingen betreffen daarnaast de hervormingen binnen de Wmo. Vanaf 2029 wordt huishoudelijke hulp (HH) grotendeels uit de Wmo gehaald. Hier tegenover staat een aanzienlijke uitname uit het gemeentefonds, aangevuld met middelen voor een vangnetregeling. De Dienst heeft in haar ramingen van de uitgaven Wmo voor de gemeente Harlingen nog geen rekening gehouden met een afname van de kosten Wmo vanaf 2029 a.g.v. het schrappen van HH uit de Wmo. Ook is het nog onduidelijk hoe de vangnetregeling eruit komt te zien en wie hiervan gebruik kan maken. Als gevolg hiervan is het lastig inzichtelijk te maken wat de daadwerkelijke financiële gevolgen zijn van het nieuwe beleid. Daarom zijn de verwachte lagere uitkering en de nog onzekere ontwikkeling van de Wmo- lasten vooralsnog budgetneutraal geraamd.
De stelpost wordt aangepast zodra de wettelijke uitwerking, de vangnetregeling en de financiële gevolgen voor Harlingen voldoende betrouwbaar kunnen worden bepaald. Voor de jeugdzorg bevat de circulaire enkele neerwaartse bijstellingen, waaronder een tijdelijke uitname voor de compensatieregeling niet-beoogde jeugdzorgkosten en een structurele correctie van de zogenoemde ‘weeffout’ uit de decentralisatie van de jeugdzorg. De financiële effecten hiervan blijven voor Harlingen beperkt. Alles afwegende verbetert de meicirculaire het financiële perspectief van de gemeente, maar het vrij besteedbare voordeel is geringer dan het totaalbedrag suggereert doordat een substantieel deel van de middelen taakgebonden is. Daarnaast blijven rondom de toekomstige Wmo-hervormingen nog onzekerheden bestaan die de komende jaren nader moeten worden uitgewerkt. In juli 2026 is de raad via een raadsinformatiebrief van de uitkomsten van de meicirculaire op de hoogte gesteld. Uitkomst begroting 2027 / meerjarenraming 2028 – 2030 Rekening houdende met bovengenoemde uitgangspunten is de uitkomst van de begroting en meerjarenraming als volgt: GEMEENTE HARLINGEN Voorstel aan de gemeenteraad van Harlingen (bedragen x € 1.000) Begrotingsjaar | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten (excl. reservemutaties en | 90.204 | 91.370 | 93.062 | 95.157 excl. begrotingssaldo) Baten (excl. reservemutaties en excl.
| 87.899 | 88.249 | 90.672 | 92.993 begrotingssaldo) Geraamd saldo van baten en lasten | -2.305 | -3.121 | -2.390 | -2.164 Toevoegingen reserves (last) | 2.560 | 1.672 | 1.767 | 1.724 Onttrekkingen reserves (baat) | 5.041 | 3.470 | 3.687 | 3.913 Saldo toevoegingen en | 2.481 | 1.798 | 1.920 | 2.189 onttrekkingen aan reserves Incidentele lasten (incl. incidentele | 3.301 | 1.730 | 1.947 | 2.173 toevoegingen reserves) Incidentele baten (incl. incidentele | 3.301 | 1.730 | 1.947 | 2.173 onttrekkingen reserves) Saldo incidentele baten en lasten | 0 | 0 | 0 | 0 Structureel begrotingssaldo | 176 | -1.323 | -470 | 25 De volgende incidentele beleidswensen uit het bestuursakkoord zijn in de begroting opgenomen: Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Verkeersveiligheids- | 10.000 campagne Pilot (late trein Harlingen- | 40.000 Leeuwarden) Expeditie Harlingen | 100.000 | 100.000 Recreatieplas vml terrein | 750.000 | 750.000 de Koemen Stimuleringspas jongeren | 200.000 | 30.000 | 30.000 12-16 jaar Omroep Zilt | 10.000 Jonge Makersfonds | 10.000 | 10.000 | 10.000 Aanleg bos | 72.000 Ontwikkelingen verleggen Havenmond onderzoeken * Evaluatie de Dienst | 50.000 Duurzaamheid, | 100.000 | 200.000 | 200.000 circulariteit Behoud functies Frisius en | 200.000 Noorderbreedte Opknappen Oosterpark | 500.000 | 500.000 | 1.000.000 Pagina 3 van 440171 GEMEENTE HARLINGEN Voorstel aan de gemeenteraad
van Harlingen Onderzoek | 150.000 vastgoedbeheer Procesbegeleider | 62.000 regionale samenwerking ** Totalen | 832.000 | 912.000 | 1.590.000 | 1.750.000 *Krediet reeds in 2026 beschikbaar gesteld **Toegevoegd, niet uit bestuursakkoord Dekking van bovenstaande beleidswensen vindt plaats uit de algemene investeringsreserve. Het verleggen van de havenmond in 2029, een beleidswens uit het bestuursakkoord, is in deze begroting nog niet verwerkt. De verdere uitwerking van het project havenmond wordt meegenomen bij een volgende actualisatie van de begroting. De financiële consequenties worden daarbij nader uitgewerkt en ter besluitvorming voorgelegd Daarnaast zijn de volgende structurele beleidswensen uit het bestuursakkoord opgenomen: Omschrijving | Investering | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Participatie | 15.000 | 15.000 | 15.000 Continuïteit | 125.000 | 250.000 | 250.000 | 150.000 (wettelijke taken) en doelbereiking organisatie Fietspad Achlum- | 1.050.000 | 61.250 | 61.250 | 61.250 Ludingaweg (aansluiting op Atjetille) Uitvoering | 350.000 | 350.000 | 350.000 beleidskader haven (Port of Harlingen) Parkeren P1, P2 en | 2.500.000 | 162.500 | 162.500 | 162.500 P3 Voetpad Ludinga | 47.800 | 4.000 | 4.000 | 4.000 | 4.000 Oost Brug it Spoarpad | 34.339 | 3.000 | 3.000 | 3.000 | 3.000 Verhogen | 100.000 | 100.000 | 100.000 onderhoudsniveau wegen (trottoirs/paden) Kop Westerzeedijk | P.M.
Recreatieplas | 60.000 | 60.000 | 60.000 voormalig de Koemen Clusteren | 12.000.000 | 400.000 sportvoorzieningen Pagina 4 van 440171 GEMEENTE HARLINGEN Voorstel aan de gemeenteraad van Harlingen Instandhouding | 25.000 | 25.000 | 25.000 speeltoestellen Nieuwbouw | 100.000 | 100.000 | 100.000 gemeentewerf herindexering Totalen | 15.632.139 | 132.000 | 1.130.750 | 1.130.750 | 1.430.750 2.1 De reserve sociaal domein heeft niet langer een specifieke bestemming. De reserve sociaal domein is indertijd ingesteld als aparte risicobuffer voor het sociaal domein. Inmiddels maken de risico’s van het sociaal domein onderdeel uit van de algehele weerstandscapaciteit zoals toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen. Indien de risico's zich voordoen worden ze gedekt door de algemene reserves. Het is daarom niet meer nodig een aparte reserve voor het sociaal domein aan te houden, deze kan dan ook worden opgeheven. Het saldo wordt toegevoegd aan de algemene investeringsreserve. Kanttekeningen 2.1 De jaren 2028 en 2029 zijn financieel niet sluitend. Met deze begroting is een financieel verantwoord meerjarenperspectief gerealiseerd waarin de ambities uit het bestuursakkoord zijn verwerkt en de begroting structureel sluitend is zowel in 2027 als 2030. De financiële ruimte in de tussenliggende jaren blijft beperkt.
Daarom blijft het van belang de financiële ontwikkelingen nauwgezet te volgen en bij nieuwe beleidswensen telkens een afweging te maken tussen ambities, uitvoerbaarheid en beschikbare middelen. Financiën De financiële effecten zijn verwerkt in de programmabegroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030. Voor 2027 bedraagt het structurele begrotingssaldo € 176.000 positief. Voor 2028 en 2029 resteert een structureel tekort van respectievelijk € 1,323 miljoen en € 470.000. Vanaf 2030 wordt een structureel positief saldo verwacht van € 25.000. Voorgesteld wordt om de reserve sociaal domein per 1 januari 2027 op te heffen en het saldo ad. € 844.803 toe te voegen aan de algemene investeringsreserve. Juridisch Op grond van artikel 190 van de Gemeentewet biedt het college de raad jaarlijks een ontwerp aan voor de begroting, inclusief toelichting, en een meerjarenraming voor ten minste drie op het begrotingsjaar volgende jaren. Op grond van artikel 191 van de Gemeentewet stelt de raad de begroting vast in het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar. Communicatie Na vaststelling door de raad wordt de programmabegroting op de gemeentelijke website geplaatst. Verder wordt er een persbericht opgesteld door team communicatie. Pagina 5 van 440171 GEMEENTE HARLINGEN Voorstel aan de gemeenteraad van Harlingen Pagina 6 van 440171 Fatale termijn 11 november 2026.
Uitvoering Nadat de programmabegroting 2027 in het college is behandeld wordt deze door de drukker opgemaakt als een interactieve pdf ten behoeve van de behandeling in de raadscommissie op 29 oktober en de raad op 11 november 2026. Na vaststelling door de raad wordt de programmabegroting voor 15 november 2026 aan de provincie toegezonden. Relevante documenten Bijlagen 1. Programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 (doc.nr. 444926). 2. Kadernota 2027 (doc.nr. 440529). Harlingen, 28 september 2026. Burgemeester en wethouders van Harlingen, de secretaris, de burgemeester, J. van Delden C.M. Sjerps Eerder genomen besluiten: Kadernota 2027 Intrekken beleidsnota’s: N.v.t. Gevolgen ander beleid: N.v.t. GEMEENTE HARLINGEN Voorstel aan de gemeenteraad van Harlingen Pagina 7 van 440171 Besluit van de gemeenteraad van Harlingen Onderwerp: Programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 DE RAAD VAN DE GEMEENTE HARLINGEN Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 28 september 2026. Besluit 1. De programmabegroting 2027 vast te stellen. 2. In te stemmen met geactualiseerde financiële meerjarenperspectief. 3. In te stemmen met het opheffen van de reserve sociaal domein per 1 januari 2027 en het saldo hiervan te storten in de algemene investeringsreserve.
Besluit aangepast Vastgesteld door de raad in zijn vergadering van 11 november 2026 , de voorzitter , de raadsgriffier