Voorstel Variantkeuze sporthal De Wielewaal.pdf

Gemeenteraad GHG Raadsvoorstel Zaaknummer: 2026-0002323 Vergadering van 29 januari 2026 Gemeente Hardinxveld-Giessendam - Hardinxveld-Giessendam Auteur: Rik van Leeuwen Portefeuillehouder: Jan Nederveen

Variantkeuze sporthal De Wielewaal Voorgesteld besluit 1. Kennis te nemen van het ruimtelijk-functioneel en technisch Programma van Eisen en het schetsontwerp. 2. De variant ‘aanbouw 4e zaaldeel – basis’ voor instandhouding en verduurzaming van sporthal de Wielewaal vast te stellen. 3. De variant ‘aanbouw 4e zaaldeel – basis’ voor uitbreiding van sporthal de Wielewaal vast te stellen. 4. Het college opdracht te geven om de financiële effecten (kapitaals- en rentelasten) van de gekozen variant nader uit te werken en de financiële gegevens integraal inzichtelijk te maken bij de perspectiefnota 2027-2030 en het definitief benodigde investeringsbedrag op te nemen in de Begroting 2027-2030. 5. Een voorbereidingskrediet van €560.000 ter beschikking te stellen voor de verdere uitwerking tot een definitief ontwerp, het krediet te dekken uit het budget ‘project sporthal de Wielewaal’.

Inhoud Inleiding In 2023 is een onderzoek uitgevoerd naar de gemeentelijke sporthal de Wielewaal. Het doel van dit onderzoek, uitgevoerd door Synarchis, was inzicht te geven in de mogelijkheden voor doorontwikkeling van de sporthal. In 2024 is dit project opgenomen in de ‘Prioritering ruimtelijke projecten’ en in het derde kwartaal van dat jaar is het onderzoek geactualiseerd. In het eerste kwartaal van 2025 is de gemeenteraad geïnformeerd over de conclusies: lokale sportverenigingen beschikken structureel over te weinig zaalruimte, waardoor uitbreiding met minimaal één extra zaaldeel noodzakelijk is. Synarchis adviseerde een scenario waarbij een extra zaaldeel als losse aanbouw werd toegevoegd aan het bestaande, verduurzaamde gebouw. De investeringskosten werden geraamd op prijspeil oktober 2024, met een jaarlijkse kapitaallast van circa € 605.000. Op 26 juni 2025 heeft de gemeenteraad het college opdracht gegeven om het scenario voor instandhouding, verduurzaming en uitbreiding van sporthal de Wielewaal verder uit te werken. In samenwerking met gebruikers is een ruimtelijk-functioneel en technisch Programma van Eisen (PvE) opgesteld. Dit PvE vormt de basis voor het huidige voorstel en wijkt op enkele punten af van het eerdere onderzoek van Synarchis.

In het PvE zijn de extra jaarlijkse kosten en baten na afronding renovatie/renovatie niet opnieuw herijkt; de verwachte extra kosten en baten uit het Synarchisonderzoek zijn als uitgangspunt in de financiële paragraaf opgenomen. Belangrijkste verschillen tussen onderzoek Synarchis en het PvE door ICS • Renovatie en verduurzaming: Synarchis ging uit van onderhoud- en instandhouding op basis van het MJOP (tot 2040) waarin alle kosten voor de komende 10 jaar zijn opgenomen. De verduurzaming komt in het MJOP op een natuurlijk moment. Het PvE kiest voor algehele

1/6

•

• • •

renovatie en verduurzaming op 1 moment, wat leidt tot een langere levensduur en hogere investeringskosten. De uitbreiding en levensduur verlengende investeringen worden over 40 jaar afgeschreven (Installaties en vaste sportinventaris worden in 15 jaar afgeschreven). Ruimtelijke uitbreiding: Het PvE bevat aanvullende voorzieningen vanwege een hogere bezoekerscapaciteit, zoals extra sanitaire voorzieningen, een grotere beheerdersruimte, een EHBO-/scheidsrechter ruimte en een grotere tribune. Aanvullende posten: Kosten voor grond, vouwwanden en aanvullende onderzoeken zijn in het PvE meegenomen, maar ontbreken grotendeels bij Synarchis. Indexering bouwkosten: De stijging van bouwkosten in de afgelopen twee jaar is verwerkt in de nieuwe raming. Directiekosten: De raming van Synarchis (€ 230.000) wordt door ICS als te laag ingeschat; het PvE houdt rekening met externe inzet van deskundigen zoals projectleider, toezichthouder, architect en adviseurs.

Naast het PvE zijn aanvullende onderzoeken uitgevoerd naar onder andere de constructieve staat en brandveiligheid van het gebouw. Op basis hiervan is een schetsontwerp opgesteld. Met dit voorstel wordt de gemeenteraad gevraagd de variant vast te stellen voor de instandhouding, verduurzaming en uitbreiding van sporthal De Wielewaal. Daarnaast wordt de gemeenteraad gevraagd een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen, zodat het project op basis van de gekozen variant verder kan worden uitgewerkt tot een definitief ontwerp. Dit bedrag maakt onderdeel uit van het uiteindelijk vast te stellen totale investeringskrediet. De financiële consequenties worden integraal afgewogen en inzichtelijk gemaakt in de Perspectiefnota 2027–2033, waarna het definitief benodigde investeringsbedrag wordt opgenomen in de Begroting 2027–2030. Door deze route te kiezen wordt enerzijds ruimte gecreëerd om het project inhoudelijk voor te bereiden en het definitief ontwerp zorgvuldig uit te werken. Anderzijds wordt geborgd dat de financiële kant van het voorstel in samenhang met alle andere opgaven wordt beoordeeld binnen de reguliere P&C-cyclus. Hiermee wordt tegemoetgekomen aan de eerder door de gemeenteraad uitgesproken wens om voortvarend toe te werken naar een vernieuwde sporthal die voldoet aan hedendaagse eisen, zonder daarbij onnodig tijd te verliezen.

Beoogd effect Met dit project wordt een centrale, duurzame en volwaardige sportvoorziening gerealiseerd die: • bijdraagt aan gezondheid en sportmogelijkheden; • ruimte biedt voor sociale ontmoeting; • voldoet aan duurzaamheidsdoelstellingen en wettelijke eisen; • efficiënt gebruikt kan worden door o.a. verenigingen en scholen. Argumenten 2.1 Centraal gelegen De sporthal ligt centraal in Hardinxveld-Giessendam en wordt intensief gebruikt door sportverenigingen en basisscholen. Behoud van deze locatie sluit aan bij de wensen van gebruikers, en dankzij de centrale ligging is de sporthal goed bereikbaar voor zowel gebruikers als toeschouwers. Bovendien voldoet de sporthal aan de wettelijke afstandseis voor bewegingsonderwijs. 2.2 Instandhouding en verduurzaming is noodzakelijk en levert besparingen op Instandhouding van de sporthal noodzakelijk om de functionaliteit, veiligheid en betrouwbaarheid van het gebouw te waarborgen. Naast de instandhouding verplicht De Lokale Energie Agenda ons tot verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Door nu te investeren in isolatie en zonnepanelen, verlagen we het energieverbruik en de CO₂-uitstoot. Deze maatregelen verdienen zich deels terug via lagere exploitatiekosten. 3.1 Eén sporthal met vier zaaldelen is efficiënter Gebruikers hebben aangegeven dat één geïntegreerde sporthal met vier zaaldelen het beste aansluit op de behoefte.

1 sporthal met 4 zaaldelen maakt het mogelijk om trainingen en wedstrijden beter te plannen en verhoogt het gebruik van de hal.

2/6

3.2 Constructief haalbaar Uit de constructieve analyse blijkt dat uitbreiding en toevoegen van zonnepanelen technisch mogelijk is. 3.3 Meer ruimte voor ontmoeting en sociale activiteiten Na participatie met gebruikers is in het Programma van Eisen opgenomen dat de huidige foyer van circa 54 m² wordt uitgebreid. Deze extra ruimte is nodig door de vergroting van de zaal, waardoor de foyer als het ware meegroeit. Meer zaalruimte betekent ook meer sporters, bezoekers en vrijwilligers. De uitbreiding biedt ruimte om de keuken te verplaatsen en uit te breiden, evenals de toiletgroep en opslag. Door de keuken te verplaatsen ontstaat een open en ruimere indeling, met meer plek voor ontmoeting en sociale activiteiten zoals een hapje en drankje. Dit versterkt de sociale functie van de sporthal en draagt bij aan een prettige verblijfservaring voor sporters, bezoekers en vrijwilligers. 3.4 Variant 4e zaaldeel plus vanwege extra uitbreiding horeca niet wenselijk In de Centrumvisie Hardinxveld-Giessendam is uitgesproken dat het toevoegen van ruimte voor ontmoeting, beleven en recreëren noodzakelijk is om het centrumgebied te versterken. Het toevoegen van horeca is hier een belangrijk onderdeel van. De locatie van de Wielewaal ligt te ver van het kerncentrumgebied om daar een impuls aan te geven.

Hoewel in de Centrumvisie niet besloten is om exclusief horeca in het centrum toe te laten zijn er concrete horeca-initiatieven in de gemeente (waaronder bij de ontwikkeling van locaties Parel/Kampanje en bij de IJzergieterij) die concurrerend kunnen worden met het een eventuele horecavoorziening bij de Wielewaal. Horeca gericht op de behoeften van de gebruikers van de sporthal is wenselijk, maar een uitgebreide horecavoorziening is dat vanwege genoemde redenen niet. 3.5 Meerkosten voor sportvloer met LED-belijning weegt niet op tegen het gebruiksgemak De door gebruikers gewenste vloer met LED-belijning is niet opgenomen in het krediet. De meerkosten van deze vloer wegen volgens het college niet op tegen het gebruiksgemak. Bij de aanleg van de vaste belijning worden alle betrokken sportverenigingen en sporten meegenomen, zodat de hal optimaal bruikbaar blijft. 4.1 Investeringsbedrag opnemen in de Begroting 2027-2030 Door de financiële effecten van de investering inzichtelijk te maken bij de Perspectiefnota 2027-2030 en het definitieve investeringsbedrag vervolgens te vertalen in de Begroting 2027-2030 kan de gemeenteraad een integrale afweging maken. 4.2 Krediet inclusief BTW Tot eind 2025 kon de gemeente via de SPUK-regeling 18% van de BTW op sportinvesteringen compenseren. Deze regeling vervalt per 2026. Het ministerie onderzoekt momenteel een nieuwe compensatieregeling.

Vanwege deze onzekerheid is het investeringsbedrag inclusief BTW opgenomen. Door de behandeling van het investeringsbedrag in de Begroting 2027-2030 is de verwachting dat het ministerie duidelijkheid heeft gegeven over de nieuwe compensatieregeling. De eventuele compensatieregeling zal een positief effect hebben op de uiteindelijke jaarlast. 5.1 Geen vertraging op planning door krediet voor verdere uitwerking tot definitief ontwerp Door middel van het aanvullend voorbereidingskrediet van €560.000 kan het project verder uitgewerkt worden tot het definitief ontwerp. Hierdoor ontstaat er geen vertraging op de planning van het project. Het voorbereidingskrediet wordt onder andere ingezet voor een architect, bouwfysicus, constructeur, diverse adviseurs, technische onderzoeken en projectleiding. In deze fase wordt tevens verdiepend gekeken naar de exploitatie van de sporthal na de instandhouding, verduurzaming en uitbreiding. Kanttekeningen 2.1 Minder gebruik tijdens renovatie Tijdens de renovatie en uitbreiding zal de sporthal tijdelijk minder beschikbaar zijn. Om dit zoveel mogelijk te beperken, wordt in de aanbestedingsopdracht opgenomen dat de werkzaamheden gefaseerd worden uitgevoerd. Hierdoor blijft mogelijk een groot deel van de sporthal gedurende de bouwperiode beschikbaar. 3/6

3.1 Herinrichting parkeervoorzieningen De uitbreiding van de sporthal leidt tot het vervallen van 11 parkeerplaatsen. Deze parkeerplaatsen zijn van belang voor bezoekers van de sporthal, omwonenden en het gezondheidscentrum. Dit blijkt uit de input van de bewonersbijeenkomst, gesprekken met gebruikers en het gezondheidscentrum. De vervallen parkeerplaatsen worden gecompenseerd in de herontwikkeling van de omgeving rondom de sporthal. Per saldo zullen meer parkeerplaatsen worden gecompenseerd dan er vervallen. De kosten voor deze herinrichting zijn opgenomen in de totale kostenraming. 3.2 Vermindering speelruimtevoorziening Voor de uitbreiding van de sporthal met één zaaldeel moet het huidige voetbalveldje verdwijnen. Tijdens de bewonersbijeenkomst is opnieuw benadrukt dat dit veldje veelvuldig wordt gebruikt door kinderen uit de buurt. In de herinrichting van het terrein wordt onderzocht of een vergelijkbare speelvoorziening in het projectgebied, of wanneer dit niet mogelijk is op een andere locatie, kan worden gecompenseerd. 4.1 Tijdelijke sportvoorzieningen niet opgenomen Omdat de exacte bouwperiode en beschikbaarheid van de zaaldelen tijdens de bouw nog niet bekend zijn, is het nu niet mogelijk een budget voor tijdelijke sportvoorzieningen op te nemen. Zodra deze informatie beschikbaar is, komt het college (mits noodzakelijk) met een aanvullend voorstel.

Er zijn meerdere scenario’s wat betreft tijdelijke sportvoorzieningen onderzocht, de resultaten van dit onderzoek zijn te lezen in bijlage ‘notitie tijdelijke sportvoorziening’. 4.2 Het project kan vertraging oplopen wat kan leiden tot hogere kosten en een langere tijd waarin de sporthal niet optimaal functioneert. Het project kan vertraging oplopen, wat kan leiden tot hogere kosten en een langere periode waarin de sporthal niet optimaal functioneert. Om dit risico te beperken, is een strakke projectorganisatie ingericht met duidelijke mijlpalen, een stuurgroep en regelmatige voortgangsevaluaties. 4.3 De geschatte kosten kunnen overschreden worden door onvoorziene bouwkosten of stijgingen van de marktprijzen van materialen wat resulteert in een hogere kredietbehoefte. Onvoorziene bouwkosten of stijgende materiaalprijzen kunnen leiden tot een hogere kredietbehoefte. Dit risico wordt gemonitord en beheerst via aanbestedingsstrategie, marktconsultatie en een risicobuffer in de kostenraming. Financiële informatie Totale investering: (Voor kennisgeving aannemen) Totale investering variant 4e zaaldeel basisvariant is € 14.160.333 Opbouw Investering: Uitbreiding sporthal Losse sportinventaris Installaties en vaste sportinventaris Levensduur verlengende investering Totale investering (inclusief voorbereidingskrediet)

€ 3.140.107 Afschrijving 40 jaar Annuïtair € 71.995 Afschrijving 10 jaar Lineair € 5.568.748 Afschrijving 15 jaar Lineair € 5.379.483 Afschrijving 40 jaar Lineair € 14.160.333

De gehanteerde afschrijvingstermijnen zijn conform financiële verordening. Opbouw kapitaallasten: Afschrijving 40 jaar Afschrijving 10 jaar Afschrijving 15 jaar Afschrijving 40 jaar Totaal kapitaallasten per jaar

€ 152.795,90 Uitbreiding sporthal € 9.899,30 Inventaris (interieur) € 580.078,00 Installaties en vaste sportinventaris € 336.217,70 Levensduur verlengende investering € 1.078.991,00

4/6

Doordat een deel van de investering lineair wordt afgeschreven, laten de kapitaallasten een dalend verloop zien. Dekking kapitaallasten € 1.078.991 In de begroting 2026 is een extra bedrag van € 520.000 voorzien voor het project sporthal de Wielewaal (2027 en verder). Het bedrag van € 520.000 komt voort uit het scenario instandhouding, verduurzaming en uitbreiding met 1 zaaldeel zoals opgenomen in het Synarchis onderzoek naar sporthal de Wielewaal (2024). Dit bedrag kan worden ingezet voor de dekking van de kapitaallasten. Er resteert dan een bedrag van € 558.991. De investering heeft effect op de huidige exploitatieposten in de begroting: • Een stelpost levensduur verlengende investeringen opgenomen in de begroting 2026-2029 van € 30.000 (voorvloeiend uit de laatste actualisatie van het MJOP, destijds is terughoudend omgegaan met de verwachte onderhoudskosten, als tegenhanger is deze stelpost opgenomen met het oog op de toekomstige investering); • Verwachte extra inkomsten voor het nieuwe zaaldeel van € 45.000; • Een besparing van € 20.000 door verduurzaming; • Voor verduurzaming van de sporthal is er vanuit de reserve duurzaamheid € 750.000 beschikbaar. Hiermee kan een deel van de kapitaallasten worden gedekt. Dit betreft € 50.000 per jaar (15 jaar); • De verwachting is dat er extra kosten voor de verzekeringen, belastingen en de schoonmaak van € 12.200 zullen zijn.

Bovenstaande leidt tot een voordeel van € 132.800. Hetgeen ingezet kan worden voor de dekking van de kapitaallasten. Er resteert dan een bedrag van € 426.191. Voorbereidingskrediet: Voor het verder uitwerken tot en met het definitief ontwerp is een voorbereidingskrediet van €560.000 benodigd. Dit bedrag maakt onderdeel uit van het uiteindelijk vast te stellen totale investeringskrediet. Deze is ter kennisgeving uitgewerkt. Het voorbereidingskrediet wordt onder andere ingezet voor een architect, bouwfysicus, constructeur, diverse adviseurs, technische onderzoeken en projectleiding. In deze fase wordt tevens verdiepend gekeken naar de exploitatie van de sporthal na de instandhouding, verduurzaming en uitbreiding. De onderzoeken kunnen van invloed zijn op het investeringsbedrag zoals opgenomen in het PvE voor de variant ‘aanbouw 4e zaaldeel – basis’. Effect begrotingsresultaat De kapitaallasten waar geen dekking voor is komen ten laste van het begrotingsresultaat. Een van de mogelijkheden om dekking te vinden is door de OZB in de jaren 2027 tot en met 2029 te verhogen. Dit scenario wordt o.a. afgewogen in de Begroting 2027-2030. SPUK Een deel van de kosten (circa 18%) kan mogelijk worden vergoed via de specifieke uitkering Sport (SPUK). Bij ontvangst van deze uitkering daalt de jaarlast.

De verwachting is dat er meer duidelijkheid zal zijn vanuit het ministerie tijdens behandeling van het krediet in de Begroting 2027-2030. Participatie In de afgelopen periode heeft op meerdere momenten participatie plaatsgevonden. Het Programma van Eisen is opgesteld in nauwe samenwerking met de gebruikers van de sporthal, waaronder de sportverenigingen Network, OKK’70, Rivertrotters en Vriendenschaar, de basisscholen Ichthus, Driemaster, Rehoboth en Koningin Wilhelmina, de uitbater Wielhoreca en de ambtelijke organisatie. Daarnaast zijn bewoners in de directe omgeving van de sporthal betrokken tijdens een bewonersavond op 15 december 2025, waar zij hun input konden geven over het ontwerp en de herinrichting van de omgeving. Tot slot heeft er overleg plaatsgevonden met de eigenaren van het gezondheidscentrum, waarin onder andere de herinrichting van de parkeersituatie is besproken.

5/6

Communicatie De voortgang van het project wordt actief gecommuniceerd via de gebruikelijke gemeentelijke kanalen, zoals de gemeentelijke website, sociale media en publicaties in de media. Daarnaast ontvangen betrokkenen en geïnteresseerden periodiek een digitale nieuwsbrief met actuele informatie over de planning, werkzaamheden en belangrijke mijlpalen. Hiermee zorgen we voor transparante en tijdige informatievoorziening richting inwoners, gebruikers en andere stakeholders. Vervolg Na vaststelling wordt het project verder uitgewerkt tot een definitief ontwerp. Het investeringsbedrag wordt als krediet opgenomen in de Begroting 2027-2030. Het voorgenomen investeringsbedrag wordt zichtbaar gemaakt in de Perspectiefnota 2027-2030 en gekapitaliseerd in de Begroting 2027-2030. Na vaststelling van het investeringsbedrag in de begroting 2027-2030 start het project vergunningsen aanbestedingsfase. De bouw van de sporthal start naar verwachting in 2027/2028 en zal gefaseerd plaatsvinden, zodat de sporthal (mits mogelijk) gedeeltelijk beschikbaar blijft voor gebruik. Tijdens de uitvoering wordt de gemeenteraad periodiek geïnformeerd over de voortgang, de planning en eventuele afwijkingen. Planning • Q2 2026: Start ontwerpselectie en opstellen definitief ontwerp. • Q4 2026: Vaststelling krediet in begroting 2027-2030. • Q1 2027: Indienen vergunningaanvraag en afronding ontwerpdocumenten.

• Q2 2027: Voorbereiding en start aanbestedingsprocedure. • 2027/2028: Start gefaseerde uitvoering. Openbaar Ja

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.

Programma van Eisen sporthal De Wielewaal Investeringsoverzichten aanbouw div mogelijkheden Uitbreiding Sporthal De Wielewaal - ontwerp, tekeningen etc Notitie onderzoek tijdelijke sportvoorzieningen Rapport doorontwikkeling Sporthal De Wielewaal

6/6