Voorstel Erfgoedagenda: De basis op orde - 1e bespreking.pdf

1/3 Gemeenteraad GHG Raadsvoorstel Zaaknummer: 2026-0109912 Vergadering van 15 oktober 2026 Gemeente Hardinxveld-Giessendam - Hardinxveld-Giessendam Auteur: Evertine van Alphen Portefeuillehouder: Nikita Ardon Erfgoedagenda: De basis op orde - 1e bespreking Voorgesteld besluit 1. De erfgoedagenda "De basis op orde" vast te stellen. Inhoud Inleiding Met de voorliggende erfgoedagenda beschikt de gemeente over een beleidskader en een uitvoeringsagenda om de erfgoedbasis op orde te krijgen. In de agenda worden de wettelijke taken vanuit de Erfgoedwet en Omgevingswet verbonden met de lokale ambities voor behoud, bescherming en beleefbaarheid van erfgoed. De erfgoedagenda geeft richting aan de wijze waarop de gemeente de komende jaren invulling geeft aan haar verantwoordelijkheid voor monumenten, archeologie, cultuurhistorische waarden en immaterieel erfgoed. Daarnaast beschrijft de agenda welke stappen nodig zijn om de erfgoedzorg binnen de gemeente verder op orde te brengen. Beoogd effect Met de erfgoedagenda wordt stapsgewijs gewerkt aan de basis van de erfgoedzorg. Zo ontstaat er voor inwoners en ondernemers meer duidelijkheid over erfgoedwaarden en de wijze waarop deze worden meegewogen bij ruimtelijke plannenontwikkeling. De agenda draagt bij aan: •Het voldoen aan de wettelijke verplichtingen uit de Erfgoedwet en Omgevingswet.

•Het inzichtelijk maken, beschermen en behouden van cultuurhistorische en archeologische waarden. •Het behouden van de identiteit en herkenbaarheid van Hardinxveld-Giessendam. •Het creëren van een actuele basis voor besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen. •Het vergroten van betrokkenheid van inwoners, erfgoedorganisaties en andere belanghebbenden bij het behoud van erfgoed. •Het scheppen van duidelijkheid bij inwoners hoe erfgoed wordt meegewogen bij ruimtelijke ontwikkelingen. Argumenten 1.1 De erfgoedagenda voorziet in een beleidskader De gemeente beschikte tot op heden niet over een erfgoednota of erfgoedagenda. Hierdoor ontbrak een samenhangend beleidskader waarin visie, wettelijke taken en uitvoering met elkaar zijn verbonden. De erfgoedagenda voorziet in een beleidskader en een uitvoeringsagenda. 1.2 De erfgoedagenda draagt bij aan de uitvoering van wettelijke taken 2/3 De Erfgoedwet en Omgevingswet verplichten gemeenten om zorgvuldig om te gaan met erfgoedwaarden en deze te betrekken bij ruimtelijke ontwikkelingen. De erfgoedagenda bevat de instrumenten en acties die nodig zijn om deze wettelijke taken uit te voeren.

1.3 De agenda sluit aan bij bestaand gemeentelijk beleid De erfgoedagenda geeft uitvoering aan doelstellingen uit het vastgestelde cultuurbeleid en sluit aan bij de Omgevingsvisie en de Toekomstvisie 2050, waarin cultuurhistorie, identiteit en gemeenschapszin belangrijke uitgangspunten vormen. 1.4 De agenda biedt een concrete uitvoering De agenda bevat zes ambities en dertien agendapunten met een prioritering en planning. Hierdoor ontstaat een realistische en gefaseerde aanpak voor het ontwikkelen van erfgoedbeleid en de verdere borging van erfgoed binnen de gemeentelijke organisatie. 1.5 Erfgoed draagt bij aan een aantrekkelijke en herkenbare leefomgeving Erfgoed versterkt de identiteit van het dorp, maakt de geschiedenis zichtbaar en draagt bij aan de kwaliteit van de leefomgeving voor inwoners. Door erfgoed tijdig mee te wegen bij ontwikkelingen blijft het karakter van Hardinxveld-Giessendam behouden. Kanttekeningen 1.1 De uitvoering is afhankelijk van beschikbare middelen De uitvoering van de erfgoedagenda vraagt om ambtelijke capaciteit en specialistische externe expertise. De omvang en het tempo van uitvoering zijn afhankelijk van de middelen die door de gemeenteraad beschikbaar worden gesteld. 1.2 Realisatie vindt gefaseerd plaats Niet alle ambities kunnen tegelijkertijd worden uitgevoerd.

Daarom is gekozen voor een gefaseerde aanpak waarbij jaarlijks prioriteiten worden gesteld. 1.3 Bescherming van erfgoed kan gevolgen hebben voor ruimtelijke ontwikkelingen Een betere borging van erfgoedwaarden kan leiden tot aanvullende afwegingen bij ruimtelijke ontwikkelingen en vergunningprocedures. Daar staat tegenover dat erfgoed hierdoor al in een vroeg stadium zorgvuldiger kan worden meegewogen in de planvorming. Financiële informatie In de Perspectiefnota 2027-2030 was een voorstel van €100.000 per jaar (tot en met 2030) opgenomen om de erfgoedagenda uit te kunnen voeren. Dit was een eerste indicatie ten tijde van het opstellen van de Perspectiefnota. Nu de agenda concreet is uitgewerkt kan er ook een betere schatting gemaakt worden van de benodigde middelen. Het college wil per jaar een afweging maken of alle uitvoeringstaken haalbaar zijn, zowel qua bestuurlijke prioriteiten, ambtelijke capaciteit als financiële middelen. Het college heeft daarom het voornemen om voor één jaar een bedrag van €45.000 op te nemen in de Begroting 2027. De raad besluit hierover tijdens de behandeling van de begroting in november. Het totaalbedrag voor de uitvoering is €60.000 (exclusief ambtelijke capaciteit).

Dit bedrag is bedoeld voor externe specialistische expertise voor het doen van onderzoeken, inventarisaties en het maken van waarderingen Om tot een sluitend bedrag te komen zal gebruik worden gemaakt van een subsidieaanvraag van € 15.000 bij de Erfgoedlijn Maritieme Industrie. Participatie Participatie vormt een belangrijk uitgangspunt van de erfgoedagenda. Bij het inventariseren, waarderen en ontwikkelen van erfgoedwaarden worden inwoners, eigenaren, erfgoedorganisaties, ondernemers, maatschappelijke organisaties en de gemeenteraad betrokken. Hiermee wordt aangesloten bij de uitgangspunten van het Verdrag van Faro, waarin erfgoed wordt beschouwd als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van overheid en samenleving. Communicatie Na vaststelling door de gemeenteraad wordt de erfgoedagenda gepubliceerd via de gebruikelijke gemeentelijke communicatiekanalen. Daarnaast worden betrokken organisaties en erfgoedpartners 3/3 geïnformeerd over de vaststelling van de agenda en de vervolgstappen in de uitvoering. Ook zal bij afzonderlijke projecten participatie en communicatie plaatsvinden met direct betrokken belanghebbenden.

Vervolg Na vaststelling van de erfgoedagenda wordt gestart met de uitvoering van de eerste agendapunten: •Inventariseren van erfgoed; •Opstellen van een waarderingskader; •Waarderen van de inventarisatie; •Opstellen van een cultuurhistorische waardenkaart; •Vaststellen van het archeologiebeleid; •Vaststellen van de archeologische verwachtingskaart. De voortgang wordt meegenomen in de reguliere planning- en controlcyclus. Bij de jaarlijkse begrotingsbehandeling worden de benodigde middelen en uitvoeringscapaciteit opnieuw beoordeeld. Openbaar Ja Bijlagen 1. Erfgoedagenda, De basis op orde. Hardinxveld-Giessendam.pdf 2. 12.1 Concept-Raadsbesluit Erfgoedagenda De basis op orde.docx 3. CU - Beantwoording technische vragen over Erfgoedagenda.pdf