Voorstel Democratisch manifest van de Gemeenteraad van Hardinxveld-Giessendam - 1e bespreking.pdf

1/2 Gemeenteraad GHG Raadsvoorstel Zaaknummer: 2026-0112671 Vergadering van 8 oktober 2026 Gemeente Hardinxveld-Giessendam - Hardinxveld-Giessendam Auteur: Thomas Vink Democratisch manifest van de Gemeenteraad van Hardinxveld-Giessendam - 1e bespreking Voorgesteld besluit 1. Het democratisch manifest van de gemeenteraad van Hardinxveld-Giessendam voor de raadsperiode 2026-2030 vast te stellen. Inhoud Inleiding Het democratische manifest 2026-2030 van de gemeenteraad van Hardinxveld-Giessendam is een gezamenlijke leeragenda voor de komende bestuursperiode. Het manifest gaat niet over de politiek inhoudelijke keuzes, maar over de manier waarop de gemeenteraad wil samenwerken, leren en invulling wil geven aan de verantwoordelijkheid voor de lokale democratie. Er zijn een drietal ontwikkelopgave opgenomen: 1. Een gemeenteraad midden in de samenleving 2. Een professionele democratische cultuur 3. Een zelfbewuste gemeenteraad in de regio Beoogd effect Een verdere doorontwikkeling van de gemeenteraad ten behoeve van een sterk duaal bestuur en een open en lerende lokale democratie. Argumenten 1.1 Tijdens het informatieproces kwam de behoefte naar voren voor een gezamenlijk raadsmanifest.

Tijdens het informatieproces kwam nadrukkelijk naar voren dat er naast een bestuursakkoord (politiek akkoord van de coalitiepartijen) behoefte bestond aan een gezamenlijk raadsmanifest, zijnde een document waarin de raad uitspreekt hoe zij wil functioneren als volksvertegenwoordiger en als hoeder van de lokale democratie. Voorliggend manifest geeft hier invulling aan. 1.2 Het manifest geeft richting en houvast voor de ontwikkeling en het functioneren van de gemeenteraad. Naast de inhoudelijke opgaven (zoals op het gebied van wonen, zorg en veiligheid) voor de komende jaren is er ook de gezamenlijke vraag “hoe willen we als gemeenteraad functioneren”. Dit in een samenleving die snel veranderd, waarbij informatie zich steeds sneller verspreidt, maatschappelijke tegenstellingen zichtbaarder worden en het vertrouwen in de overheid en instituties onder druk staat. Hierbij vraagt de democratische kwaliteit van het bestuur voortdurende aandacht. Het voorliggende manifest focust hierop. 1.3 Het manifest is zelfbindend. Het manifest heeft geen formeel juridische status. Wel betreft het een zelfbindend document voor de gemeenteraad. Het raadwerk vraagt om luisteren, afwegen, verbinden, samenwerken en het omgaan 2/2 met maatschappelijke spanningen. Leren is daarom geen vrijblijvende activiteit maar een wezenlijk onderdeel van goed volksvertegenwoordigerschap.

1.4 Het manifest is in gezamenlijkheid tot stand gekomen Naast de rol van informateur en formateur heeft de gemeenteraad aan dr. Laurens de Graaf verzocht om een manifest op te stellen en het proces hiertoe te begeleiden. Via diverse raadsbijeenkomsten en werksessies is de gemeenteraad raadsbreed betrokken bij de totstandkoming hiervan. Het betreft dan ook niet een document van één fractie, van de oppositie of coalitie maar van de gemeenteraad als geheel. Kanttekeningen 1.1 Het manifest is geen politiek document Het manifest is nadrukkelijk niet bedoeld als politiek document. Dit in tegenstelling tot het bestuursakkoord. Het manifest is een gezamenlijke leeragenda van de gemeenteraad. Wel zijn er elementen (separate producten) zoals de wens om de nota verbonden partijen te actualiseren en de actualisatie van het participatiebeleid die in het raadsmanifest benoemd worden die een politiek debat vragen. De inhoud hiervan is politiek maar de thema`s zijn gezamenlijk en gaan over het invulling geven aan de verantwoordelijkheid voor de lokale democratie. 1.2 De ambities en inzet zijn getoetst in relatie tot tijdsinspanning en capaciteit. De gemeenteraad is nooit uitgeleerd en de mogelijkheden tot leren zijn bijna onuitputtelijk. Het manifest is dan ook getoetst en begrenst met het oog op reëel tijdsinspanning voor raadsleden en capaciteit van de griffie.

Lagere ambities en inspanningen ten aanzien van de leeragenda zijn denkbaar maar doen afbreuk aan het belang om te leren en te ontwikkelen en de doen geen recht aan de potentie tot ontwikkelen en leren die er is. Hogere ambities en inzet zijn idealiter mooi en wenselijk maar knellen in relatie tot reële inspanning die van raadsleden gevraagd kan worden (zeker ook in relatie tot alle inhoudelijke opgaven die er liggen die veel tijdsinzet vragen) als ook de beschikbare capaciteit binnen de griffie. Financiële informatie Voorliggend voorstel heeft geen directe financiële consequenties. De budgetten in de op te stellen Begroting 2027 vormen het kader. Communicatie Het manifest is in basis een intern / eigen document. Echter het laat ook nadrukkelijk zien het belang en de waarde die de gemeenteraad hecht aan de verantwoordelijkheid voor de lokale democratie. Vanuit dat perspectief zal een persbericht verstuurd worden waarbij een koppeling gemaakt zal worden met het nog te starten instrument “gast van de raad” waarbij inwoners worden uitgenodigd om een kijkje te komen nemen in de keuken van de gemeenteraad. Vervolg Het manifest ziet op een periode van vier jaar. De concrete vertaling zal plaatsvinden naar de jaarlijkse raads- en griffieplannen. Openbaar Ja Bijlagen 1. Democratisch Manifest van de Gemeenteraad van Hardinxveld-Giessendam voor de raadsperiode 2026-2030