Voorstel Beslissing op bezwaren tegen vestiging voorkeursrecht 't Oog (deelgebieden 2 en 3).pdf

Gemeenteraad GHG Raadsvoorstel Zaaknummer: 2026-0017035 Vergadering van 26 februari 2026 Gemeente Hardinxveld-Giessendam - Hardinxveld-Giessendam Auteur: Ronald van der Ven Portefeuillehouder: Arjan Meerkerk

Beslissing op bezwaren tegen vestiging voorkeursrecht 't Oog (deelgebieden 2 en 3) Voorgesteld besluit 1. De bezwaren van eigenaren Spoorweg 42 tegen de voorkeursrechtbeschikking van de raad van 1 september 2025 – met inachtneming van het advies van de Regionale bezwaarschriftencommissie Drechtsteden – ongegrond te verklaren en het bestreden besluit in stand te laten. 2. De bezwaren van de eigenaar Spoorweg 48 (vertegenwoordigd door De Koning & Witzier) tegen de voorkeursrechtbeschikking van de raad van 1 september 2025 – met inachtneming van het advies van de Regionale bezwaarschriftencommissie Drechtsteden – ongegrond te verklaren en het bestreden besluit in stand te laten.

Inhoud Inleiding Op 1 september 2025 heeft de raad een voorkeursrecht gevestigd op gronden in het ontwikkelgebied ’t Oog (artikel 9.1, eerste lid, aanhef en onder c Omgevingswet). Dit betrof onder meer Deelgebied 3 (’t Oog Oost) en Deelgebied 2 (’t Oog West). Het voorkeursrecht is op 3 september 2025 in werking getreden door inschrijving in de openbare registers. Tegen de voorkeursrechtbeschikking zijn twee bezwaarschriften ingediend: • De eigenaren Spoorweg 42, eigenaren van perceel kadastraal bekend gemeente HardinxveldGiessendam, sectie I, nummer 453 (Deelgebied 3). Het bezwaar is ontvangen op 25 september 2025. • De eigenaar Spoorweg 48, eigenaar van perceel kadastraal bekend gemeente HardinxveldGiessendam, sectie I, nummer 702 (Deelgebied 2), vertegenwoordigd door De Koning & Witzier. Het bezwaar is ontvangen op 2 oktober 2025. Beide bezwaarschriften zijn voorgelegd aan de Regionale bezwaarschriftencommissie Drechtsteden (hierna: de commissie). De hoorzitting voor het bezwaar van eigenaren Spoorweg 42 vond plaats op 10 februari 2026. De eigenaar Spoorweg 48 heeft afgezien van een hoorzitting. Beide bezwaren zijn ontvankelijk: de bezwaarschriften zijn tijdig ingediend en voldoen aan de wettelijke vereisten (artikel 6:5 en 6:9 Awb). Inhoudelijk adviseert de commissie de bezwaren ongegrond te verklaren. Wij leggen dit advies met een raadsvoorstel voor aan de raad.

Bezwaar eigenaren Spoorweg 42 (perceel I 453 – Spoorweg 42) Bezwaarmakers stellen dat een voorkeursrecht alleen mag worden gevestigd als het feitelijk gebruik afwijkt van de toegedachte functie. Hun perceel is al meer dan 15 jaar niet agrarisch in gebruik. Het huidige gebruik – wonen, een maatschappelijke functie (Blik op Maat) en een commerciële functie (caravanstalling) – is volgens hen gelijk aan de functies waarvoor het voorkeursrecht is gevestigd.

1/4

Zij achten het raadsbesluit daarom onrechtmatig. Bezwaar eigenaren Spoorweg 48 (perceel I 702 – Spoorweg 48) Bezwaarmaker stelt dat hij op 25 juli 2025 zijn perceel te koop heeft aangeboden aan de gemeente. De gemeente heeft niet binnen de wettelijke termijn van zes weken een beginselbesluit genomen (artikel 9.13 Omgevingswet). Daardoor zou hij drie jaar vrij zijn om het perceel aan derden te verkopen (artikel 9.14 Omgevingswet). Hij verzoekt om doorhaling van het voorkeursrecht in de openbare registers. Beoogd effect De bezwaren af te handelen conform het advies van de commissie. Daarmee blijft de voorkeursrechtbeschikking van 1 september 2025 in stand en behoudt de gemeente haar regierol over de gebiedsontwikkeling ’t Oog. Argumenten 1.1 Bezwaar eigenaren Spoorweg 42: bij een vervroegd voorkeursrecht hoeft niet per perceel aan de eis van afwijkend gebruik te worden voldaan Het voorkeursrecht is gevestigd als ‘vervroegd voorkeursrecht’ (artikel 9.1, eerste lid, aanhef en onder c Omgevingswet). Bij een dergelijk voorkeursrecht hoeft niet per afzonderlijk perceel te worden voldaan aan de eis van afwijkend gebruik. Het volstaat dat de toekomstige bestemming van het gehele gebied afwijkt van het huidige gebruik (ABRvS 2 april 2008, ECLI:NL:RVS:2008:BC8501).

Daarbij hoeft in dit stadium nog niet per perceel duidelijk te zijn of het in het definitieve plan kan worden ingepast (ABRvS 28 maart 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BW0295). Ook is van belang dat ‘afwijkend gebruik’ niet alleen ziet op wezenlijk andere functies. Een vergelijkbare maar intensievere functie geldt eveneens als afwijkend gebruik (ABRvS 18 april 2007, ECLI:NL:RVS:2007:BA3222; Rb. Gelderland 26 april 2024, ECLI:NL:RBGEL:2024:2469). Welke functies het omgevingsplan uiteindelijk aan dit perceel zal toekennen, hangt af van de verdere planvorming. De stelling dat het huidige gebruik gelijk is aan de toegedachte functie mist daarom grond. 2.1 Bezwaar eigenaar Spoorweg 48: het niet tijdig nemen van een beginselbesluit tast de rechtmatigheid van de voorkeursrechtbeschikking niet aan De gemeente heeft erkend dat zij niet binnen zes weken een beginselbesluit tot aankoop heeft genomen (artikel 9.13 Omgevingswet). Dit is bij brief van 26 november 2025 aan de adviseur van bezwaarmaker bevestigd. Op grond van artikel 9.14 Omgevingswet mag bezwaarmaker het perceel gedurende drie jaar aan anderen dan de gemeente verkopen. De gemeente is nog bezig met planvorming voor de volledige locatie en de aankoop van het perceel inclusief het woonhuis van dhr. B kwam te vroeg. Dit staat echter los van de rechtmatigheid van de voorkeursrechtbeschikking.

Voor de vestiging gelden twee voorwaarden: een niet-agrarische toegedachte functie en afwijkend feitelijk gebruik. Aan beide is voldaan; dat is niet in geschil. Het voorkeursrecht blijft dan ook op het perceel rusten, ook in de periode dat bezwaarmaker vrij is om aan derden te verkopen. De volgende verkoper moet het echter weer als eerste aanbieden aan de gemeente. Er is geen grond voor doorhaling in de openbare registers. 1.2/2.2 Het advies van de bezwaarschriftencommissie wordt overgenomen De commissie heeft beide bezwaren zorgvuldig beoordeeld en adviseert deze ongegrond te verklaren. De commissie concludeert ten aanzien van het bezwaar van eigenaren Spoorweg 42 dat bij een vervroegd voorkeursrecht de toets van afwijkend gebruik op gebiedsniveau plaatsvindt, niet op perceelsniveau. De functies die aan het gebied als geheel zijn toegedacht wijken af van het huidige gebruik. Dat het perceel van bezwaarmakers al deels wordt gebruikt voor wonen en commerciële doeleinden, doet daar niet aan af. Ten aanzien van het bezwaar van de eigenaren Spoorweg 48 concludeert de commissie dat het niet tijdig nemen van een beginselbesluit geen gevolgen heeft voor de rechtmatigheid van de voorkeursrechtbeschikking. Aan de vestigingsvoorwaarden is voldaan en dat is niet in geschil. Wij nemen het advies van de commissie over en leggen het met deze strekking voor aan de raad.

2/4

1.3/2.3 De raad dient zelf op de bezwaren te beslissen; mandatering aan het college is niet mogelijk De raad heeft de voorkeursrechtbeschikking genomen. Via het mandaatsbesluit van de gemeente is het mogelijk bepaalde zaken te mandateren aan het college. In eerste instantie leek het er op dat bezwaren op het voorkeursrecht door college in mandaat kunnen worden afgehandeld. Op basis van jurisprudentie en ter voorkoming van vormfouten in het proces, moet de raad zelf op de bezwaren beslissen. Mandatering aan het college blijkt niet mogelijk. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft geoordeeld dat de beslissing op bezwaar binnen de directe invloedsfeer van het bestuursorgaan moet worden genomen (ABRvS 4 april 2007, ECLI:NL:RVS:2007:BA2331). De bezwaarprocedure dient immers de beleidsvorming en interne controle. Mandaat aan een nietondergeschikte – zoals van de raad aan het college – verdraagt zich daar niet mee (zie ook ABRvS 26 maart 2008, ECLI:NL:RVS:2008:BC7621). Daarom wordt de raad gevraagd zelf te besluiten. Kanttekeningen 1.1/2.1 Bezwaarmakers kunnen beroep instellen bij de rechtbank Na de beslissing op bezwaar kunnen bezwaarmakers binnen zes weken beroep instellen bij de rechtbank Rotterdam (afdeling bestuursrecht). Gelet op de jurisprudentie en het advies van de commissie is het risico op een andersluidend oordeel beperkt.

1.2 Communicatie met bewoners verdient aandacht Tijdens de hoorzitting op 10 februari 2026 gaf de eigenaar Spoorweg 42 aan dat hij de communicatie vanuit de gemeente als onvoldoende ervaart. De commissie heeft de gemeente gevraagd hier aandacht aan te besteden. Wij nemen dit signaal serieus en zullen bij de verdere planvorming actief in gesprek gaan met de betrokken grondeigenaren. 2.2 De eigenaar Spoorweg 48 is gedurende drie jaar vrij om aan derden te verkopen Doordat de gemeente niet tijdig een beginselbesluit heeft genomen, mag de eigenaar Spoorweg 48 zijn perceel gedurende drie jaar (na 5 september 2025) aan derden verkopen. Het voorkeursrecht blijft wel op het perceel rusten, maar de aanbiedingsplicht is in deze periode opgeschort. Dit beperkt de gemeentelijke regie over dit perceel tijdelijk. Financiële informatie De beslissing op bezwaar brengt geen directe financiële gevolgen met zich mee. Eventuele proceskosten in een beroepsprocedure worden gedekt uit het lopende voorbereidingskrediet voor ’t Oog en in een vervolgfase uit het Gebiedsfonds ’t Oog. Participatie De eigenaren Spoorweg 42 worden later in het proces uitgenodigd om te participeren in de gebiedsontwikkeling. Communicatie Na besluitvorming door de raad ontvangen de bezwaarmakers een schriftelijke beslissing op hun bezwaar, inclusief rechtsmiddelenclausule.

De eigenaren Spoorweg 42 worden daarnaast later in het proces uitgenodigd om te participeren in de gebiedsontwikkeling. Vervolg Na het raadsbesluit worden de bezwaarmakers zo spoedig mogelijk schriftelijk geïnformeerd. Openbaar Ja

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6.

1. Bezwaarschrift Spoorweg 42 2. Bezwaarschrift Spoorweg 48 3. Verweerschrift Spoorweg 42 4. Verweerschrift Spoorweg 48 5. Advies Reg Bezwaarschriftencie t.a.v. bezwaar Spoorweg 42 voorkeursrecht HGD 6. Advies Reg Bezwaarschriftencie t.a.v. bezwaar Spoorweg_48 voorkeursrecht HGD

3/4

4/4