Programmabegroting 2026-2029.pdf
Tekst van het document
487
488
488
487
Saldo programmalasten
523
527
528
526
18
18
18
18
Mutatie voorzieningen
Bestemmingsreserve Begraafplaatsen
Toevoegingen Onttrekkingen afschrijvingslasten, onderhoud
-6
-6
-6
-4
Mutatie reserve Begraafplaatsen
12
12
12
14
Totaal lasten beheerprogramma Begraafplaatsen
535
539
540
540
SPORTVELDEN Voor de sportvelden is op dit moment nog geen beheerplan. Er wordt aan een plan gewerkt. Op dit moment is nog niet duidelijk wanneer dit voorgelegd wordt aan de gemeenteraad. BOMENBELEIDSPLAN Vastgesteld door raad Looptijd Doel Investeringen en ambitieniveau
Planning actualisatie
De gemeenteraad heeft in zijn vergadering van 21 juni 2012 het Bomenbeleidsplan 2012-2021 vastgesteld. 10 jaar Komen tot een weloverwogen, praktisch en breed gedragen bomenbeleid voor de komende 10 jaar Met het door het college van burgemeester en wethouders vastgestelde bomenbeleidsplan in 2012 is invulling gegeven een duidelijke structuur voor het beschermen van bomen en boomstructuren. Zo wordt gewerkt met de Groene Kaart. Ook wordt er kader gegeven voor het aanplanten, onderhouden en beschermen van bomen. In 2025 is het bomenbeleid geactualiseerd, deze wordt in 2026 ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad.
www.hardinxveld-giessendam.nl
49
(bedragen x € 1.000)
Groenbeleidsplan
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
389
389
389
389
12
11
11
11
Product Openbaar groen
Programmakosten en -baten Kapitaallasten (afschrijvingen en rente) Mutatie voorzieningen Toerekeningen programma Bedrijfsvoering
0
0
0
0
1.210
1.212
1.210
1.207
Saldo programmalasten
1.610
1.612
1.611
1.607
Totaal lasten Groenbeleidsplan
1.610
1.612
1.611
1.607
Samenvatting Samenvattend kan het volgende overzicht van het onderhoud kapitaalgoederen voor 2026 worden gegeven:
Beheersonderdeel
Programma kosten en baten
Wegen, straten en pleinen
Kapitaal lasten
Dotatie voorziening
Aandeel bedrijfs voering
(bedragen x € 1.000) Onttrekking Totaal reserve
Dotatie reserve
865
599 44
0
901
575
-454
2.486
233
80
0
0
64
-81
296
49 712 12
42 0 0 0
0 397 1.210
25
-51
Openbaar groen
52 486 389
0
0
1.610
Speelterreinen en - tuinen
28
87
0
0
58
-72
101
Begraafplaatsen
-96
124
487
18
-6
535
1.956
1.706
8 403 453
2.995
740
-663
7.188
Bruggen Openbare Verlichting Stedelijk waterplan Waterlossingen en sloten Gemeentelijk Rioleringsplan
Vastgoedbeheer Totaal
www.hardinxveld-giessendam.nl
44 42 75 1.596
403
50
2.9 Paragraaf Financiering en Treasury Algemeen In deze paragraaf komen de onderwerpen aan de orde die behoren tot de gemeentelijke financieringsfunctie. De gemeentelijke financieringsfunctie wordt ook wel met de term ‘treasury’ aangeduid. Het begrip treasury kan worden gedefinieerd als het besturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. Meer concreet gaat het om financiering van het beleid tegen zo gunstig mogelijke voorwaarden, het te allen tijde zorgen voor voldoende liquide middelen en het daarbij afdekken van met name rente- en kredietrisico’s. De uitvoering van de gemeentelijke financieringsfunctie dient plaats te vinden binnen de kaders zoals gesteld in de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) en het lokaal vastgestelde Financieringsstatuut. In de Wet fido staan vooral transparantie en risicobeheersing centraal. De transparantie komt daarbij tot uitdrukking in voorschriften voor een verplicht financieringsstatuut alsmede een financieringsparagraaf in begroting en jaarstukken. De risicobeheersing binnen de Wet fido richt zich op renterisico’s, kredietrisico’s, en liquiditeitsrisico’s.
Benadrukt wordt dat de financieringsfunctie van de gemeente Hardinxveld-Giessendam uitsluitend de publieke taak dient en dat een prudent beleid voeren binnen de kaders die de Wet fido zijn gesteld. Het Financieringsstatuut is in december 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. Aan het einde van deze paragraaf is een renteoverzicht opgenomen. In dit renteoverzicht wordt inzicht gegeven in de rentelasten en rentebaten zoals deze zijn opgenomen in de begroting. Renteontwikkelingen De tarieven op de geldmarkt (kortlopende leningen) volgen het tarief dat de ECB hanteert met haar depositorente. Na enkele jaren van stijgingen is dit tarief in stappen van een kwart procentpunt verlaagd tot 2% op dit moment. De verwachting is dat er nog 0 tot 2 rentestappen van een kwart procentpunt zullen volgen dit jaar waardoor het tarief per ultimo 2025 tussen de 1,5% en 2% zal uitkomen. Het rentetarief op langlopende gemeenteleningen is de laatste maanden gestegen. De duurste leningen op dit moment zijn 30- tot 50-jarige aflossingsvrije leningen waarvan het tarief circa 3,65% is inclusief een liquiditeitsopslag van circa 90 basispunten. Kortere looptijden zoals 5 jaar met lineaire aflossing zijn een stuk goedkoper met een rentetarief van circa 2,45% inclusief een liquiditeitsopslag van circa 20 basispunten. De liquiditeitsopslagen zijn historisch gezien erg ruim.
Een mogelijke verklaring is de toenemende overheidsschuld wereldwijd waardoor er veel vraag is naar financiering. Daarnaast bouwt de ECB zijn portefeuille staatsobligaties af. Risicobeheer Risicobeheersing vormt één van de pijlers van de Wet fido. In de volgende onderdelen wordt ingegaan op de risicoaspecten die verbonden zijn aan de uitvoering van de treasuryfunctie binnen HardinxveldGiessendam. Deze kunnen worden onderscheiden in renterisico’s, kredietrisico’s, koersrisico’s en valutarisico’s. Voor de gemeente is het laatstgenoemd risico niet van toepassing. Renterisico vlottende schuld (kasgeldlimiet) Met de kasgeldlimiet is in de Wet fido een norm gesteld voor het maximumbedrag waarop de gemeente haar financiële bedrijfsvoering met kortlopende middelen (looptijd < 1 jaar) mag financieren. Deze norm bedraagt 8,5% van het begrotingstotaal. Voor 2026 kan de kasgeldlimiet voor de gemeente als volgt worden bepaald:
www.hardinxveld-giessendam.nl
51
Bedragen x € 1.000 Berekening kasgeldlimiet Begrotingstotaal 2026 Relevante percentage
64.490 8,50%
Kasgeldlimiet
5.482 1ste kwartaal 2de kwartaal 3de kwartaal 4de kwartaal
Gemiddelde netto vlottende schuld (+) of gemiddelde netto vlottend overschot (-) Kasgeldlimiet Overschrijding kasgeldlimiet Ruimte onder kasgeldlimiet
5.000 5.482
6.000 5.482
0 5.482
4.000 5.482
482
518 -
5.482
1.482
-
De kasgeldlimiet mag maximaal drie kwartalen worden overschreden. De gemeente HardinxveldGiessendam verwacht in 2026 binnen de gestelde normen te opereren. Oogmerk van het door de servicegemeente uit te voeren gemeentelijke saldobeheer is om de limietruimte optimaal te benutten. Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) De Wet fido definieert vaste schuld als opgenomen geldleningen met een rentetypische looptijd groter of gelijk aan 1 jaar. Met de renterisiconorm biedt de Wet fido een richtsnoer om renteaanpassingen van financieringen en beleggingen goed in de tijd te spreiden. Het doel van deze norm is het voorkomen van een overmatige afhankelijkheid van het renteniveau in één bepaald jaar. De norm bedraagt 20% van het begrotingstotaal. Conform voorschrift van de geactualiseerde Wet fido wordt het renterisico in onderstaande tabel voor de komende vier jaren bepaald, terwijl de renterisiconorm alleen betrekking heeft op het totaal van de begroting voor het komende jaar. Bedragen x € 1.000 2028 2029
2026
2027
0 1.110 1.110
0 1.205 1.205
0 6.149 6.149
0 1.153 1.153
Begrotingstotaal 2026-2029 Percentage conform ministeriële regeling Renterisiconorm 2026-2029
64.490 20% 12.898
59.772 20% 11.954
59.514 20% 11.903
60.257 20% 12.051
Toets renterisico aan norm: Renterisico Renterisiconorm Onderschrijding
1.110 12.898 11.788
Berekening renterisico Bedrag renteherzieningen Bedrag aflossingen Totaal renterisico Renterisiconorm:
Uit deze tabel blijkt dat de gemeente in 2026 de renterisiconorm niet zal overschrijden.
www.hardinxveld-giessendam.nl
52
In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van de opgenomen geldleningen en het laatste jaar van aflossing. Geldgever
Hoofdsom
Rentepercentage
Restant 1-1-2026
Restant 31-12-2026
NWB BNG BNG BNG BNG BNG BNG BNG BNG NB
1.500.000 2.000.000 7.000.000 4.500.000 3.500.000 3.000.000 7.500.000 5.000.000 5.000.000 3.000.000
5,180% 3,365% 0,530% 1,445% 1,130% 0,120% 3,047% 2,819% 2,504% 3,750%
120.000 4.725.000 1.200.000 1.925.000 2.250.000 6.750.000 5.000.000 5.000.000 -
60.000 4.550.000 900.000 1.750.000 2.100.000 6.500.000 5.000.000 5.000.000 3.000.000
Jaar laatste aflossing 2027 2025 2052 2029 2036 2040 2052 2074 2028 2031
Projectfinancieringen NB 8.550.000
3,750%
8.550.000
2046
50.550.000
26.970.000
37.410.000
We hebben in de begroting 2026 rekening gehouden met een nog aan te trekken lening van € 8,6 miljoen in 2026 voor Huis van de Gemeente. Daarnaast is er vanwege overige investeringen een extra lening voorzien van € 3 miljoen. De uitvoering van het investeringsplan en de grondexploitaties zullen bepalend zijn wanneer er exact een nieuwe langlopende lening moet worden aangetrokken. Kredietrisico’s Kredietrisico’s kunnen zich op twee manieren manifesteren. Ten eerste is er het risico dat direct wordt gelopen uit hoofde van door de gemeente verstrekte leningen en uitgezette beleggingen. Ten tweede is een kredietrisico aan de orde ten aanzien van verstrekte gemeentegaranties (ook wel borgstellingen genoemd). Dit laatste kan worden omschreven als een indirect kredietrisico. Kredietrisico op leningen en beleggingen De gemeente Hardinxveld-Giessendam heeft uit hoofde van haar publieke taak leningen (door)verstrekt en beleggingen gerealiseerd. In het hierna volgende overzicht zijn de uitgezette gelden vermeld. De deelnemingen en beleggingen bestaan per 31 december 2026 uit: Bedragen x € 1.000 Uitzettingen Deelnemingen/belegging en Totaal
2024 2025 2026 2027 2028 Saldo % Saldo 31/12 % Saldo 31/12 % Saldo 31/12 % Saldo 31/12 % 31/12620 100,0 620 100,0 620 100,0 620 100,0 620 100,0 620 100,0
www.hardinxveld-giessendam.nl
620 100,0
620 100,0
620 100,0
620 100,0
53
Bedragen x € 1.000
Stedin Holding B.V. Bank Nederlandse Gemeenten OASEN N.V. Gem HG deelneming B.V. - De Blauwe Zoom C.V. Gem De Blauwe Zoom B.V. MerwedeLingelijn B.V. Totaal
454 78 8 29 1 50 620
Genoemde deelnemingen en beleggingen worden uit hoofde van de uitvoering van de publieke taak aangehouden. Over het aandelenbezit wordt koersrisico gelopen, waarbij wordt opgemerkt dat betreffende aandelen niet op de beurs worden verhandeld waardoor optredende waardefluctuaties niet zo grillig verlopen. De waarde wordt dan meer bepaald door de intrinsieke waarde van het bedrijf en niet door “vraag en aanbod” op de beurs. Kredietrisico ten aanzien van gemeentegaranties (borgstelllingen) De gemeente Hardinxveld-Giessendam staat jegens geldgevers borg voor de betaling van rente en aflossing op langlopende geldleningen die door organisaties, instellingen of verenigingen zijn aangetrokken en die activiteiten verzorgen die in het verlengde liggen van de gemeentelijke publieke taak. Deze borgstellingen beperken zich hoofdzakelijk tot woningstichting Fien Wonen, Afvalverwerking HVC Alkmaar en in een enkel geval organisaties in de verenigingssfeer (bijv. sportverenigingen). Er lopen per ultimo 2026 voor € 5,3 miljoen aan directe borgstellingen. Het WSW staat borg voor de betalingsverplichtingen van Fien Wonen. Onze gemeente staat vervolgens weer borg voor de betalingsverplichtingen van het WSW, een indirecte borgstelling of achtervang. Op deze wijze heeft de bank die de lening heeft verstrekt voldoende zekerheid dat de betalingsverplichtingen worden nagekomen.
Ultimo 2026 is de verwachte verleende achtervang een totaalbedrag van € 63,1 miljoen. Financieringspositie Een oordeel over een vermogenspositie kan worden gevormd door bepaling van de solvabiliteitsratio. Solvabiliteit geeft de mate aan waarin een instelling in staat is aan haar korte- en langetermijnverplichtingen te voldoen. Deze maatstaf kan worden bepaald door de verhouding te bepalen tussen het eigen vermogen (reserves) en het vreemd vermogen (opgenomen financiering). Het spreekt voor zich dat de ratio wordt bepaald aan de hand van het eigen vermogen omdat dat immers als buffer dient voor het opvangen van eventuele stroppen. In de voorliggende begroting wordt uitgegaan van de volgende verhoudingen tussen eigen en vreemd vermogen per begin en eind 2026: Omschrijving Eigen vermogen Vreemd vermogen
www.hardinxveld-giessendam.nl
31-dec-26 31.826 37% 55.105 63%
Bedragen x € 1.000 1-jan-26 31.744 38% 51.379 62%
54
Financiering activa Op grond van de Staat van Activa bezit de gemeente Hardinxveld-Giessendam per 31 december 2026 voor een bedrag van € 56,6 miljoen aan vaste activa en € 14,9 miljoen aan bouwgrondexploitaties. Van de vaste activa bedragen de investeringen in riolering en reiniging € 12,7 miljoen. Zoals in de nota Financierings- en rentevisie is aangeven worden de investeringen in riool en de bouwgrondexploitatie 100% extern gefinancierd. De overige activa worden deels extern gefinancierd en deels via het eigen vermogen. Samenvattend kan dat als volgt worden gepresenteerd: € 1.000
Bedragen x € 1.000 Boekwaarde per Externe Reserves en 1-1-2026 financiering voorzieningen - overige activa - investeringen met een economisch nut, waarvoor heffing kan worden geheven - bouwgrondexploitaties (inclusief faciliterend deel)
34.023 13.751 14.984 62.758
3.127 5.132 14.984 23.242
30.896 8.620 0 39.516
Leningenportefeuille (opgenomen) Op basis van de liquiditeitenplanning is er in 2026 aanvullende financieringsbehoefte. Tijdelijke tekorten zullen worden opgevangen door middel van het kredietlimiet bij BNG en kortlopende leningen.
Omschrijving
Bedrag
Stand per 1 januari 2026
26.970
Nieuwe leningen
11.550
Reguliere aflossingen
1.110
Vervroegde aflossingen
-
Rente-aanpassing (oud percentage)
-
Rente-aanpassing (nieuw percentage)
-
Stand per 31 december 2026
37.410
Bedragen x € 1.000 Gemiddeld rentepercentage 2,02%
2,57%
Uitzettingen (verstrekte langlopende geldleningen, beleggingen) Het totaalbedrag aan uitzettingen van de gemeente Hardinxveld-Giessendam bedraagt per eind 2026 € 0,04 miljoen en betreft overige verbonden partijen. Daarnaast heeft de gemeenten een belegd vermogen van € 0,6 miljoen. Op korte termijn bestaan geen plannen om langlopende leningen te verstrekken. Kas- en saldobeheer De inrichting van het betalingsverkeer (het beheer van het gemeentelijke rekeningstelsel, het coördineren van bevoegdheden en het verrichten van feitelijke betalingen) alsmede de saldoregulatie wordt verzorgd vanuit servicegemeente Dordrecht. De gemeente Hardinxveld-Giessendam onderhoudt bankrelaties met de Bank Nederlandse Gemeenten en de Rabobank. Een hulpmiddel bij de saldoregulatie en voor het eventueel opnemen van langjarige financiering is de meerjarige liquiditeitenplanning dat door de SGD in nauw overleg met de gemeente is opgezet. Deze planning wordt periodiek geactualiseerd op grond van nieuwe informatie of inzichten.
www.hardinxveld-giessendam.nl
55
Schatkistbankieren Bij het verplicht schatkistbankieren mag de gemeente een bedrag van 2 procent van het begrotingstotaal buiten de Schatkist houden, het zogenoemde drempelbedrag. Het drempelbedrag mag als gemiddeld creditbedrag per kwartaal niet overschreden worden. Wanneer de gemeente het drempelbedrag overschrijdt dient het meerdere afgestort te worden in de Schatkist. Over dit saldo wordt rente vergoed die bijna even hoog is als de ECB-beleidsrente. Het drempelbedrag voor de gemeente Hardinxveld-Giessendam voor 2026 kan als volgt worden berekend: Bedragen x € 1.000 Benutting drempelbedrag schatkistbankieren 2026 Begrotingstotaal 64.490 Wettelijk percentage 2% Drempelbedrag 1.290
Informatievoorziening Met de servicegemeente vindt regelmatig overleg plaats over de voortgang en uitvoering van de treasuryzaken, met name over de liquiditeitenplanning en eventuele financieringsmogelijkheden. Renteoverzicht De commissie BBV heeft de rente notitie in 2023 herzien. Deze notitie is vanaf het begrotingsjaar 2025 van kracht. Het doel van de notitie is het bevorderen van een eenduidige handelwijze met betrekking tot rente door de gemeenten (harmonisering), stimuleren dat gemeenten de (verwachte) werkelijke rentelasten opnemen in de begroting en jaarstukken en het eenduidig inzichtelijk maken van de wijze waarop de gemeenten met rente omgaan. In de rente notitie wordt geadviseerd om onderstaand rente overzicht in de begroting op te nemen. De belangrijkste wijziging in de herziene notitie betreft de rentetoerekening aan de grondexploitaties, vanaf de begroting 2025 is het renteomslagpercentage ook van toepassing op de grondexploitaties, met uitzondering van de facilitaire grondexploitaties.
www.hardinxveld-giessendam.nl
56
Bedragen x € 1.000 Begroting 2026
Renteoverzicht a. b.
De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten (idem) Saldo rentelasten en rentebaten
c1. De rente die aan de facilitaire grondexploitaties (kostenverhaal) moet worden doorberekend c2. De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend c3. De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (=projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
1.008 4 1.004
-/-
124
-/-
154
+/+ -/-
nvt 278
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente
726
d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen
nvt nvt
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente e.
De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)
f.
Renteresultaat op het taakveld Treasury
www.hardinxveld-giessendam.nl
726 -/-
576 150
57
2.10 Paragraaf Verbonden partijen Inleiding Op 14 april 2019 heeft de gemeenteraad de Nota verbonden partijen Hardinxveld-Giessendam 2019 – 2022 vastgesteld. De nota geeft een beschrijving van het begrip verbonden partij en een afwegingskader voor het aangaan van een Verbonden partij. Daarnaast zijn een kader en instrumenten opgenomen voor sturing en toezicht. Dit laatste is het onderwerp van deze paragraaf. Voor de beleidsinhoud van de verbonden partijen wordt verwezen naar de programma's in de begroting. Op basis van een risicoprofiel en -classificatie is aan iedere verbonden partij een sturingspakket gekoppeld. Bij een hoger risicoprofiel worden zowel door het college als door de raad meer instrumenten ingezet. Overzicht verbonden partijen Hardinxveld-Giessendam neemt deel in de volgende verbonden partijen waarbij het openbaar belang per partij is weergegeven. Verbonden partij Vestigingsplaats Opgenomen in risicoclassificatie 1. GR Sociaal Dordrecht
2. GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid
Dordrecht
3. GR Veiligheidsregio ZuidHolland Zuid
Dordrecht
4. GR Omgevingsdienst ZuidHolland Zuid
Dordrecht
5. GR GEVUDO/HVC
HVC: Alkmaar Gevudo: Dordrecht
6. GR Reinigingsdienst Waardlanden
Gorinchem
7. GR Bureau Openbare Verlichting
HardinxveldGiessendam
www.hardinxveld-giessendam.nl
Openbaar belang De gemeenschappelijke regeling (GR) Sociaal is een openbaar lichaam. De Drechtstedelijke gemeenten werken in de GR Sociaal samen op tal van onderwerpen in het sociaal domein, zoals de Participatiewet, schuldhulpverlening en de maatwerkvoorzieningen voor de Wmo Het in algemene zin behartigen van belangen op het terrein van: volksgezondheid, jeugd, maatschappelijke zorg en onderwijs. Het in algemene zin behartigen van belangen op het terrein van: regionale brandweer, centrale post ambulancevervoer, geneeskundige hulpverlening, openbare orde en veiligheid. De Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid is opgericht ter ondersteuning van de deelnemende regiogemeenten en de Provincie Zuid-Holland bij de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht met als juridische basis de Omgevingswet. Gevudo: In de praktijk: Het houden van 20% aandeelhouderschap van de HVC. De eigen stortplaats is in 2007 verkocht aan HVC. In beginsel had zij hetzelfde doel als HVC afvalcentrale. HVC afvalcentrale: Zorg dragen voor het op milieu hygiënisch verantwoorde wijze bewaren, bewerken en (doen) verwerken van huishoudelijk en andere categorieën van afvalstoffen met bijkomende werkzaamheden. Reinigingsdienst voor de gemeenten Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Molenlanden en Vijfheerenlanden.
Bureau OVL is de beheerunit die voor 7 gemeenten toeziet op het onderhoud en het laten verhelpen van storingen aan de Openbare Verlichting.
58
8. GR Samenwerkingsverband Vastgoedinfo, Heffing en Waardebepaling (SVHW)
Klaaswaal
9. Stedin Holding N.V.
Rotterdam
10. N.V. Bank Nederlandse Gemeenten
Den Haag
11. N.V. Oasen
Gouda
12. MerwedeLingeLijn (M.L.L.) Beheer B.V.
Gorinchem
Verbonden partij Overige deelnemingen 1. Gemeente HardinxveldGiesendam Deelneming B.V. 2. Gemeenschappelijke exploitatie maatschappij De Blauwe Zoom beheer B.V. 3. GEM De Blauwe Zoom C.V.
Een zo doelmatig mogelijke uitvoering van werkzaamheden met betrekking tot: de heffing en invordering van belastingen; de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken; de administratie van vastgoedgegevens; het verstrekken van vastgoedgegevens aan de deelnemers en derden. Netwerkbeheerder voor transport en levering van energie. Uitoefening van het bedrijf van bankier ten dienste van overheden. De Bank Nederlandse Gemeenten biedt financiële diensten op maat, zoals kredietverlening, betalingsverkeer, advisering, elektronisch bankieren en beleggen. Het (doen) exploiteren van een of meer waterleidingbedrijven en laboratoria. Deelname in vennootschap met als doel de realisatie van een tweetal haltes en aanpassen bestaande halte in Hardinxveld-Giessendam.
Vestigingsplaats
Openbaar belang
HardinxveldGiessendam
Deelname in het aandelenkapitaal van ROM-S C.V en de Gezamenlijke Exploitatiemaatschappij De Blauwe Zoom C.V.
HardinxveldGiessendam
De besloten vennootschap is beherend vennoot van de commanditaire vennootschap GEM De Blauwe Zoom C.V. en heeft als doel het ontwikkelen, realiseren en exploiteren van vastgoedprojecten in De Blauwe Zoom.
HardinxveldGiessendam
De besloten vennootschap heeft ten doel locatieontwikkeling, zoals is gedefinieerd in de samenwerkingsovereenkomst De Blauwe Zoom.
Service Gemeente Dordrecht Risico’s Sinds 1 januari 2022 zijn door de gemeenten in de Drechtsteden samenwerkingsovereenkomst gesloten met de gemeente Dordrecht voor de uitvoering van de bedrijfsvoeringstaken. Dit geldt ook voor onze gemeente. De diensten die de gemeente afneemt waren daarvoor ondergebracht bij de GR Drechtsteden (GRD). Hoewel de Service Gemeente Dordrecht (SGD) formeel geen verbonden partij is, betalen wij (net zoals eerder het geval was) een bijdrage aan de uitvoering van de bedrijfsvoeringstaken. Ontwikkelingen De gemeenteraad is half 2024 geïnformeerd over de stand van zaken van de tussenevaluatie naar de afnemersrelatie met Dordrecht. Dit proces is bedoeld om afnemers en de aanbieder van de diensten Dordrecht in goede zakelijke verhouding te kunnen laten samenwerken. Daarnaast loopt het project 'hoogwaardige dienstverlening met een transparante financiering'. Dit traject is gelijktijdig met de evaluatie gestart en moet afnemers meerjarig inzicht geven in de financiering van diensten die de Servicegemeente levert. Het traject over de financieringssystematiek heeft meer tijd in beslag genomen en heeft in het 2e kwartaal 2025 tot een voorstel geleid, waarmee de ontwerpfase is afgerond en kan worden doorgestapt naar de implementatiefase. In deze fase zal o.a. de governance en GR-structuur (GR of lichte GR) tegen het licht worden gehouden.
Daarnaast wordt vanaf het 4e kwartaal 2025 gewerkt alsof de nieuwe structuur al bestaat, zoals rapportagevormen en overlegorganen. De intentie is om vanaf 1 januari 2027 met de nieuwe verdeelsystematiek te gaan werken. Dit betekent dat voor begroting 2026 nog de bestaande verdeelsystematiek wordt gehanteerd.
www.hardinxveld-giessendam.nl
59
Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid Risico’s Voor de gemeenschappelijke regeling met de Veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid zijn er de volgende financiële risico's te benoemen: •
Weerstandsvermogen
De totale weerstandscapaciteit betreft €510.000 terwijl het benodigde weerstandsvermogen €906.500 betreft. Mocht dit weerstandsvermogen (in zijn volledigheid) aangesproken moeten worden dan bestaat hier een risico van €13.084,50 voor onze gemeente.
Ontwikkelingen Beleidsplan 2026-2029 en bestuursopdracht De VRZHZ heeft een nieuw ontwerpbeleidsplan opgesteld met een duidelijke koers op het gebied van brandweerzorg, crisisbeheersing, maatschappelijke weerbaarheid en samenwerking. De bestuursopdracht richt zich op toekomstbestendige dienstverlening en een financieel houdbare organisatie. De uitwerking hiervan kan op termijn leiden tot beleidskeuzes met financiële consequenties. Bereikbaarheid en infrastructuur De regio krijgt tot 2030 te maken met grootschalige infrastructurele werkzaamheden (bruggen, tunnels, sluizen). De VRZHZ werkt samen met Rijkswaterstaat en gemeenten aan mitigerende maatregelen voor hulpdiensten. Beïnvloeding van aanrijdtijden, routering gevaarlijke stoffen en dekking is een risico dat blijvend gemonitord wordt. Risk Factory De VRZHZ realiseert een regionale Risk Factory gericht op preventie en bewustwording bij jeugdigen. Hiermee wordt geïnvesteerd in lange termijn weerbaarheid van de samenleving. In 2025 is een geschikte locatie gevonden en begin 2026 staat gepland om operationeel te zijn.
MerwedeLingelijn (M.L.L.) Beheer B.V. Risico’s De BV is opgericht ten behoeve van de aanleg en aanpassing van haltes langs de MerwedeLingeLijn. Alleen in Gorinchem moet nog een halte gebouwd worden. Ook de gemeente Vijfheerenlanden heeft (hernieuwde) ambitie om een extra halte in Leerdam te realiseren. Alle overige werkzaamheden zijn afgerond. De kosten die de BV nog maakt, kwamen tot en met 2024, voor rekening van de gemeente Gorinchem. Vanaf 2025 heeft de gemeente Gorinchem geen middelen in de begroting opgenomen. Daarom heeft de Algemene Vergadering van Aandeelhouders besloten om de BV om te zetten in een slapende BV. De BV onderneemt dan geen activiteiten meer, de Raad van Commissarissen is teruggetreden en de activiteiten van de directeur van de BV zijn gestopt. De gemeente Sliedrecht treedt, als grootste aandeelhouder, op als directeur/bestuurder van de BV. De beheerkosten van een slapende BV zijn lager dan van een actieve BV en worden verdeeld over de deelnemende gemeenten Ontwikkelingen Met de perspectiefnota heeft uw raad in het vastgestelde voorkeursscenario besloten om uit te treden uit de MerwedeLingelijn Beheer BV. Dit moet de komende tijd verder vorm en inhoud krijgen. Voor nieuwe ontwikkelingen rondom de MerwedeLingelijn verkennen de bestuurders van de gemeente langs de lijn wat de ambitie voor de toekomst en wat daarbij de beste organisatievorm is.
www.hardinxveld-giessendam.nl
60
Gemeenschappelijke Regeling Bureau Openbare Verlichting Risico’s Geen. Ontwikkelingen De bedrijfsvoering is op orde alsmede de dienstverlening. OASEN N.V. Risico’s Het risico voor de gemeente beperkt zich tot het verworven aandelenkapitaal (€ 8.190). Ontwikkelingen Door sterk in te zetten op verbetering en innovatie, wil Oasen een sprong op kwalitatief gebied maken. Nog beter drinkwater, een nog beter transportsysteem en nog betere klantinteractie. Vanuit de overtuiging dat dit goed haalbaar is: Beter is Mogelijk. Dat doet Oasen door de verantwoordelijkheid en het vakmanschap van haar mensen centraal te stellen, te benutten en te stimuleren. Met zijn allen vormen ze een autoriteit op het gebied van drinkwater. Samen met anderen ontwikkelen zij die kennis verder en bouwen zij collectief aan een betere maatschappij. De missie van Oasen is: onze klant krijgt altijd onberispelijk drinkwater uit de kraan. In de missie staan de drie essentiële aspecten van het bedrijf: de productie van onberispelijk water, dat bij transport door een leidingnet goed blijft en een bedrijfsvoering (Productie én Distributie) die dusdanig verrassingsvrij is dat het drinkwater altijd uit de kraan komt bij de klant. De vijf kernwaarden zijn: 1. Voor de Volksgezondheid 2. Klantgericht 3. Maatschappelijk 4. Duurzaam 5. Transparant Stedin Groep N.V.
Risico’s De voorgenomen verduurzaming van de gebouwde omgeving heeft forse investeringen tot gevolg. Voor deze investeringen heeft Stedin kapitaal nodig, waarbij inmiddels een traject is doorlopen om het kapitaal met € 200 miljoen te versterken. Hardinxveld-Giessendam heeft ervoor gekozen om hierin niet deel te nemen. Daarnaast is gewerkt aan een tweede traject om meer kapitaal te verwerven. Een deel van dit kapitaal bestaat uit een kapitaaldeelname door het Rijk. In onze meerjarenraming vanaf 2025 rekening gehouden met een zogenaamde guidance afgegeven verwachte toekomstige dividendopbrengsten. Daarbij wordt rekening gehouden met een dividend van € 65.000 in 2026 en € 250.000 vanaf 2027. Ontwikkelingen Stedin groep bestaat formeel sinds 1 februari 2017, de datum waarop Eneco Groep gesplitst is. Vanaf die datum staan er twee gezonde bedrijven; Eneco groep met bedrijfsonderdelen die zich richten op productie, handel en levering van energie en Stedin Groep, een netwerkbedrijf dat erop gericht is om te zorgen dat de energievoorziening betrouwbaar en betaalbaar blijft en het nieuwe energiesysteem gerealiseerd en gefaciliteerd wordt. De aandelen in Eneco zijn in 2020 verkocht, waarmee alleen Stedin als belang resteert. Het aandeel van hernieuwbare energie in de elektriciteitsopwekking neemt gestaag toe.
Steeds meer huishoudens en bedrijven installeren zonnepanelen op het dak van hun pand. Daarnaast is de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in windenergie, zon energie uit biomassa en andere duurzame energiebronnen. Stedin voorziet als netwerkbeheerder dat vanwege deze ontwikkelingen de komende jaren fors zal moeten worden geïnvesteerd. Daarbij wordt ook onze gemeente in de eerstkomende jaren nog geconfronteerd met netcongestie. Dit geldt in eerste instantie voor de grootverbruikklanten. Nieuwe aanvragen voor (extra) transportvermogen voor afname (verbruik), worden daarbij, tot in ieder geval de uitkomst van het congestiemanagementonderzoek, op een wachtlijst geplaatst voor gevraagd (extra) transportvermogen.
www.hardinxveld-giessendam.nl
61
Gemeenschappelijke exploitatie maatschappij De Blauwe Zoom beheer B.V. Risico’s Niet van toepassing, Besloten vennootschap is beherend vennoot voor GEM De Blauwe Zoom C.V. Ontwikkelingen Op 25 februari 2014 is de B.V. opgericht. De BV is houdster van een deel van de aandelen (2%) van GEM De Blauwe Zoom C.V. Voor een toelichting wordt verwezen naar GEM De Blauwe Zoom C.V. Gemeente Hardinxveld-Giessendam Deelneming B.V. Risico’s Niet van toepassing, Besloten vennootschap is beherend vennoot voor GEM De Blauwe Zoom C.V Ontwikkelingen Op 25 februari 2014 is de B.V. opgericht. De BV is houdster van een deel van de aandelen (2%) van GEM De Blauwe Zoom C.V. Voor een toelichting wordt verwezen naar GEM De Blauwe Zoom C.V. Gemeenschappelijke exploitatie maatschappij De Blauwe Zoom beheer B.V. Risico’s Niet van toepassing, Besloten vennootschap is beherend vennoot voor GEM De Blauwe Zoom C.V. Ontwikkelingen Op 25 februari 2014 is de B.V. opgericht. De BV is houdster van een deel van de aandelen (2%) van GEM De Blauwe Zoom C.V. Voor een toelichting wordt verwezen naar GEM De Blauwe Zoom C.V. GEM De Blauwe Zoom C.V. Risico’s De GEM draagt alle risico’s voor de ontwikkeling in De Blauwe Zoom.
Risico’s omvatten variaties in de prijs van het bouw- en woonrijpmaken, een verminderde exploitatiebijdrage door particulieren inde zuidstrook als zij niet tot ontwikkeling over gaan, een vertraging van het uitgiftetempo en het niet beheersen van de plankosten. Daar staat tegenover dat er ook kansen in de ontwikkeling zijn. Door toepassing van de btw-handelswijze op resterende deelgebieden worden de kosten beperkt, door organisch ontwikkelen wordt het programma afgestemd op de juiste doelgroepen. In beginsel is het positieve saldo in de grondexploitatie voor GEM de Blauwe Zoom dekkend voor alle risico’s. Ontwikkelingen Het totale gebied bestaat uit circa 530 te ontwikkelen woningen. Voor de eerste fase is in 2015 een bestemmingsplan onherroepelijk geworden voor 188 woningen. Voor deelplan Ons Dorp is in 2021 een bestemmingsplan onherroepelijk geworden ten behoeve van 72 woningen. Voor de derde fase circa 270 woningen, is eind mei 2024 het bestemmingsplan onherroepelijk geworden. In 2024 is geheel Ons Dorp opgeleverd. De plannen voor Noordwest (met circa 130) woningen zijn in 2024 definitief geworden. In 2025 wordt er opgehoogd met zand. In 2026 zullen de eerste palen voor nieuwe woningen worden geslagen. In 2025 wordt ook begonnen met een schetsontwerp voor Blauwe Zoom Zuid, het laatste deelplan.
Gemeenschappelijke regeling Sociaal Risico’s Voor de drie opgaves van de GR Sociaal (1. Bestaanszekerheid versterken 2. Ontwikkelen naar werk 3. Zorgen voor ondersteuning) is de kaderstelling lokaal belegd. De uitvoerende taken van de Participatiewet en Wmo zijn grotendeels belegd bij de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD). De begroting 2026-2029 van GR Sociaal toont opnieuw een stijging van de gemeentelijke bijdrage. Deze stijging is voornamelijk te wijten aan kosten die moeilijk door de GR Sociaal te beïnvloeden zijn. Dit
www.hardinxveld-giessendam.nl
62
betreft onder andere de autonome groei van klantenaantallen en de ontwikkeling van loon- en prijsindexaties binnen het huidige vastgestelde beleid. Gemeenten worden hiervoor (gedeeltelijk) gecompenseerd door het Rijk. Hoewel de speelruimte door landelijke wetgeving beperkt is, werken de gemeenten doorlopend gezamenlijk met de GR Sociaal aan voorstellen om het sociale domein verder te optimaliseren en verder te bouwen aan een 'toekomstbesteding sociaal domein'. Wanneer zorg en ondersteuning schaars is, zullen er keuzes gemaakt moeten worden, maar ook zijn er meer innovatieve oplossingen nodig. Begin 2024 is een bestuurlijke opdracht gegeven door het Algemeen Bestuur om te onderzoeken wat de beste vorm van organisatie is bij de uitvoering van de Wet inburgering 2021, DVO of mandateren. In 2025 is per gemeente bestuurlijk besproken wat de voorwaarden zijn om te mandateren. Er is besloten dat in 2026 eerst voldaan moet worden aan bepaalde voorwaarden als een dashboard voordat de DVOconstructie wordt aangepast. Vanaf 2024 wordt de reserveringsregeling van de SPUK Wet inburgering 2021 niet meer gepresenteerd op de balans van de GR Sociaal. Het overschot per gemeente wordt jaarlijks met de gemeente afgerekend. (E.e.a. conform de uitvoering van de DVO.) De gemeente moet de resterende SPUK-gelden reserveren voor teruggave aan het Rijk of inburgeringstrajecten.
Ontwikkelingen Bestaanszekerheid In 2026 en verder staan verbeteringen in wet- en regelgeving centraal, met als doel het versterken van de menselijke maat en het verbeteren van dienstverlening door de overheid. Door onder andere proactieve dienstverlening van de GR Sociaal maken meer inwoners gebruik van minimaregelingen. Hoewel dit leidt tot hogere kosten op korte termijn, voorkomt het op lange termijn ernstigere problemen zoals schulden en financiële instabiliteit. Voor schuldhulpverlening ligt de focus op de uitvoering van het (lokale) beleidsplan schuldhulpverlening 2025 –2028, de basisdienstverlening schuldhulpverlening en het Nationaal programma armoede en schulden. Daarnaast werken gemeenten en de GR Sociaal samen aan een steeds effectiever systeem voor vroegsignalering van betalingsachterstanden, waarmee inwoners met financiële problemen vroegtijdig kunnen worden benaderd. Wmo De vergrijzing, de toename van chronische aandoeningen en demografische en maatschappelijke veranderingen zorgen ervoor dat de zorgbehoefte toeneemt en verandert. De informele zorg neemt af waardoor de druk op de Wmo toe zal nemen. Tegelijkertijd bieden ontwikkelingen in o.a. het kader van preventie en technologische innovaties mogelijkheden tot demping.
Vanuit de GR Sociaal en de gemeenten wordt daarvoor gewerkt aan de bestuurlijke opdracht Wmo waarbij de focus ligt op toegang en mogelijkheden van technologie, blended care en Individuele Begeleiding waarbij de samenwerking wordt gezocht met de lokale teams (sociaal team). Participatie en statushouders De aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt heeft de samenstelling van het bijstandsbestand veranderd. Inwoners met relatief goede baankansen hebben al dan niet met hulp werk gevonden, waardoor het bijstandsbestand met name bestaat uit inwoners die meer en langer ondersteuning nodig hebben. Snel plaatsen is er niet meer bij. Het gaat om kleine stapjes zetten en inzetten op parttime werk, beschut werk, dagbesteding en maatschappelijke participatie. In 2026 is volgens de SDD de inrichting en aansturing van de uitvoering van de Wet inburgering 2021 voltooid. Begin 2026 wordt een evaluatie gepresenteerd door Significant, in opdracht van de gemeenten. Doel van de evaluatie is of de inrichting en aansturing van de Wet Inburgering 2021 door de SDD (en andere partijen) voldoende is voor statushouders om volledig in te burgeren. Vanaf 2026 wordt gewerkt met nieuwe aanbieders van de inburgeringstrajecten op basis van de aanbesteding in 2025.
Met de realisatie van het AZC in Dordrecht wordt gestart met de 'Vroege Start', waarbij de inburgering al aanvangt tijdens het verblijf in het AZC in plaats van bij huisvesting in de gemeente. Eerder is deze werkwijze op kleinschalige wijze beproefd in de vorm van een pilot. Met de Vroege Start wordt een aansluiting gerealiseerd tussen het huidige inburgeringsaanbod van de gemeente en het COA en tevens een relatie wordt gelegd met de Meedoen balie (gericht op werk voor asielzoekers en statushouders) in het AZC.
www.hardinxveld-giessendam.nl
63
Gemeenschappelijke regeling Publieke Gezondheid en Jeugd Risico’s De DG&J kent een grote verscheidenheid aan producten. Om de kwaliteit hiervan te borgen worden de nodige inspanningen geleverd, mede in het kader van de HKZ-certificatie. Risico's op fouten (miscommunicatie, foutieve registraties) en hieruit mogelijk voortkomende schadeclaims zijn echter nooit in zijn geheel uit te sluiten. De DG&J houdt een weerstandsvermogen aan om eventuele risico's in extra kosten op te vangen vanuit reserves. De risico's worden geïnventariseerd en ingeschaald op kans en impact. De totale financiële omvang van de risico's ligt ruim boven het weerstandsvermogen. Dit betekent dat de algemene reserve mogelijk niet toereikend zal zijn om de nadelen/risico's volledig op te vangen. De producten van de DG&J worden hoofdzakelijk gefinancierd uit inwoner- en directe gemeentelijke bijdragen. Een deel van de inkomsten hebben een fluctuerend karakter, zoals de subsidies in het kader van Veilig Thuis, OGGZ en de opbrengst van de polikliniek en inspecties toezicht Kinderopvang. Hierdoor is er een gering risico dat de realisatie van deze baten afwijkt van de raming.
In het kader van de bedrijfsvoering/primair proces bestaat het risico op extra personele en financiële inzet indien er een hoger dan voorzien beroep wordt gedaan op de dienstverlening in brede zin (Veilig Thuis, GGD, LVS en hiermee samenhangende ondersteuning) van de DG&J. Voor de Serviceorganisatie Jeugd Zuid-Holland Zuid (SOJ) ligt er een risico rond de voorspelbaarheid van de kosten. De gemeente Hardinxveld-Giessendam is vanwege zijn geringe omvang gevoelig voor een gering aantal casussen dat vanwege de complexiteit kan leiden tot forse kostenstijging. Het afgelopen jaar zijn er hervormingen in het sociaal team doorgevoerd waardoor er kritisch naar de inzet en afbakening van jeugdhulp wordt gekeken. De kostenontwikkeling wordt nauwlettend gevolgd en geëvalueerd om deze zo veel mogelijk beheersbaar te houden. Ontwikkelingen DG&J Op 6 juni 2024 is het Meerjarenbeleidsplan (MJP) DG&J ZHZ 2024-2028 vastgesteld door het algemeen bestuur van de DG&J, daaropvolgend is het uitvoeringsprogramma vastgesteld op 26 september 2024. Het MJP vormt de basis voor het beleid van de DG&J in de periode 2024-2028. De financiële positie van gemeenten vanaf 2026 en de situatie op de arbeidsmarkt zijn bepalend voor het tempo waarin en de intensiteit waarmee de DG&J toewerkt naar de MJP-ambities.
Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Leerplichtwet. Deze taak is gedelegeerd aan de DG&J- LVS. Naar aanleiding van de bestuursopdracht vanuit de DG&J betreffende Leerplicht is een besluit genomen om de formatie nu structureel te verhogen voor de 10 gemeenten naar 15,5 fte. Al 4 jaar is de formatie tijdelijk verhoogd naar 17,9 fte in verband met de hogere aantallen leerlingen waar Leerplicht voor ingezet wordt. In 2025 zijn de kosten betaald vanuit de reserve van de DG&J. De structurele uitbreiding naar 15,5 uitbreiding ligt lager dan de fte’s in de afgelopen 4 jaar. Daarnaast hebben de diverse regio’s (gelijk aan de regio’s Passend Onderwijs) de mogelijkheid om een Pilot te starten om zo de beschikbare fte’s, in samenhang met de samenwerkingsverbanden van de scholen, zo effectief mogelijk en passend bij de regio te gebruiken. Er is ook een opdracht om het aantal meldingen bij leerplicht te verlagen. Dat betekent dat we willen voorkomen dat kinderen stoppen met school. Hiervoor moeten verschillende organisaties samenwerken en zich extra inzetten. SOJ De landelijke beleidslijnen Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 en het Toekomstscenario vraagt op verschillende niveaus inzet om jeugdhulp beschikbaar- en betaalbaar te houden.
In het kader van de beschikbare- en betaalbare jeugdhulp heeft de SOJ intern maatregelen doorgevoerd dat per gemeente een besparingspotentieel op moet leveren. Voor de gemeente Hardinxveld-Giessendam gaat het 2026 om €13.981, voor 2027 om €27.962 en vanaf 2028 €33.916. Dit besparingspotentieel zal de SOJ verwerken in hun begrotingsvoorstel voor de gemeenten. Daarnaast heeft de SOJ regionaal een lijst met lokale adviezen met besparingspotentieel gepresenteerd. Deze lokale adviezen liggen in lijn met de maatregelen die in de loop van 2024 in het
www.hardinxveld-giessendam.nl
64
Sociaal team van de gemeente Hardinxveld-Giessendam al zijn ingevoerd. Deze maatregel hebben bijgedragen aan besparingen op de jeugdhulp. Om die reden is er in de bestuursrapportage van de DG&J een positieve aanpassing gedaan van de begrotingsbijdrage van 2025 voor de gemeente Hardinxveld-Giessendam, te weten: van € 6.297.261 naar € 5.343.173. Veilig Thuis Op 11 juli 2024 heeft het AB van DG&J besloten tot het beschikbaar stellen van 63,40 FTE voor Veilig Thuis (VT) voor 2025, waarvan 4,5 FTE tijdelijk voor 2025. Dit is minder dat de gevraagde 66,15 FTE. Dat heeft gemaakt dat het DB gevraagd heeft te komen met een impactanalyse om de consequenties van dit besluit en de mogelijke maatregelen in beeld te brengen. De impactanalyse is een co-creatie tussen de DG&J en het Toekomstscenario Jeugd. Op 1 augustus 2025 is gestart met de uitrol van de maatregelen, zoals de directe overdracht van Veilig Thuis-meldingen na triage naar de sociale teams. In het najaar zal er met regionale werkgroepen gewerkt worden om tot maatregelen te komen op onderwerpen als complexe echtscheidingen, politiemeldingen over minderjarigen en de adviesrol van Veilig Thuis. Veilig Thuis en de gemeenten werken regionaal samen om tot preciezere monitoring van de nieuwe maatregelen.
GGD Publieke gezondheid (gezondheidsbevordering/infectiebestrijding) Voor de jaren in en na 2025 staan er forse bezuinigingen in de landelijke plannen. Bezuinigingen die van invloed zijn op de gezondheid van iedereen in Nederland. Zo verdwijnen belangrijke financiële middelen voor de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Daarbij worden SPUKS, zoals de SPUK IZA en SPUK GALA, vanaf 2026 gekort met 10%, wat druk zet op lokale preventieprogramma’s. Het GALA loopt tot en met 2026. Vanaf 2027 neemt het AZWA een aantal onderdelen over van GALA en IZA als basisfunctionaliteiten, zoals Welzijn op Recept en valpreventie. Bovenstaande betekent dat de GGD’en minder kunnen doen aan diverse programma’s en aanpakken. Ook wordt er bezuinigd op pandemische paraatheid, seksuele gezondheid en wil het kabinet de vaccinatiegraad verhogen via fijnmazig vaccineren, zonder te zorgen voor de daarvoor benodigde financiële middelen.
Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid Risico's Vanwege loon- en prijsontwikkelingen bedroeg het gerealiseerd resultaat over 2024 €604.106 positief. Het Algemeen Bestuur (AB) van de OZHZ heeft besloten om dit positieve resultaat toe te voegen aan het weerstandsvermogen. De omvang van het weerstandsvermogen bedroeg eind 2024 € 939.000, na toevoeging van het positieve exploitatieresultaat 2024 aan de algemene reserve. Gegeven het risicoprofiel is een weerstandsvermogen van € 1.033.000 benodigd. Door toevoeging van de op dit moment voorziene positieve resultaten van 2025, komt het weerstandsvermogen eind dit jaar naar verwachting op het vereiste niveau. Dat is eerder dan wat aanvankelijk was voorzien, namelijk eind 2026. Het definitieve resultaat over 2025 is nog niet bekend. Sinds dit jaar is ervoor gekozen om van de incidentele omzet 70% aan te merken als structureel. Dat geeft een meer reëel en betrouwbaar beeld en is in lijn met het standpunt van onze gemeente. Meer structurele middelen bieden de noodzakelijke ruimte om vaste medewerkers in dienst te nemen. Tegelijkertijd zijn veel taken van de OZHZ marktgestuurd. Werkzaamheden als bodemsaneringstaken, en dus ook de financiering, zijn afhankelijk van het aantal ruimtelijke projecten.
Hier ontstaat een risico in het geval er minder aanvragen binnenkomen voor bouw- en milieutaken dan voorzien, in relatie tot structurele, niet-flexibele uitgaven. Verder zorgen de onderstaande ontwikkelingen voor (financiële) uitdagingen of risico’s: • De gevolgen van de Omgevingswet. • De moeilijke situatie op de arbeidsmarkt. • De kosten van externe inhuur. • Het implementeren van een nieuw dienstverlenings- en financieringsmodel van de Servicegemeente Dordrecht.
www.hardinxveld-giessendam.nl
65
Ontwikkelingen Per 1-1-2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Het project regionale samenwerking voor milieuthema's in het Omgevingsplan is gestart en loopt. Inmiddels heeft de raad de wijziging van het omgevingsplan thema bodemkwaliteit vastgesteld. Ook voor andere milieuthema’s worden geharmoniseerde milieuregels in omgevingsplannen opgesteld en dit zal uiteindelijk ook besluitvorming van de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten vragen. Per 1-1-2025 zijn de bouwtaken overgedragen vanuit Hardinxveld-Giessendam naar OZHZ. Met OZHZ worden afspraken gemaakt om de bouwtaken (tussentijds) te evalueren. De besparingen in 2025 zet OZHZ in om het weerstandsvermogen versneld weer op te bouwen. Als uitkomst van de bestuursopdracht ombuigingen wordt in 2026 een besparing doorgevoerd van 2,7%. Het uurtarief wordt geïndexeerd met 3,04%. Per saldo bedraagt de tariefontwikkeling daarmee 0,34%. Het uurtarief 2026 komt uit op € 112,83. Gemeenschappelijke Regeling GEVUDO: Gemeenschappelijke Vuilverwerking Dordrecht en Omstreken en Huisvuilcentrale Alkmaar Risico’s Geen risico's. Ontwikkelingen Geen ontwikkelingen.
Gemeenschappelijke Regeling Reinigingsdienst Waardlanden Risico’s Het beheersbaar houden van de kosten van zowel de afvalinzameling als de afvalverwerking blijft ook in 2026 een punt van aandacht. Ontwikkelingen De organisatie wordt op dit moment geleid door een interim directeur. Het is de bedoeling dat vanaf 2026 Waardlanden weer geleid gaat worden door een nieuwe directeur met een vast dienstverband. De werving van een nieuwe directeur zal plaatsvinden in 4e kwartaal 2025. NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Risico’s Het risico voor de gemeente beperkt zich tot het verworven aandelenkapitaal. Het risicobeheer van BNG Bank is gericht op handhaving van het veilige risicoprofiel van de bank. Dit profiel komt tot uitdrukking in hoge externe credit rating. Ontwikkelingen Gedurende het begrotingsjaar hebben zich geen veranderingen voorgedaan in de belangen van aandeelhouders in BNG Bank. Over 2024 realiseerde BNG Bank een nettowinst na belastingen van € 294 miljoen (2023: € 254 miljoen). Van de nettowinst is voorgesteld om € 140 miljoen (50% beschikbare winst) aan dividend uit te keren (2023 € 120 miljoen – 50% beschikbare winst). Voor de gemeente Hardinxveld-Giessendam komt dit neer op € 78.704 (over 2023 in 2024 € 67.103). In de meerjarenbegroting houden wij rekening met een dividenduitkering van € 71.500.
Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffen en Waarderen (SVHW) Risico’s Uit onderzoeken naar vergelijkbare organisaties is gebleken dat SVHW de efficiëntste organisatie is. Dit houdt in dat de geboden kwaliteit tegen een scherpe prijs wordt aangeboden. Het doorvoeren van bezuinigingen heeft daardoor een direct effect op de geboden kwaliteit. Daarnaast bestaat het risico dat deelnemers uittreden, waarbij mogelijkerwijs de lasten voor de achterblijvende deelnemers hoger worden. Tegelijkertijd treden er ook nieuwe gemeenten toe.
www.hardinxveld-giessendam.nl
66
Een specifiek risico betreft de personele lasten gerelateerd aan bezwaren via No Cure No Pay (NCNP) bureaus. In de afgelopen jaren vroegen deze NCNP aanzienlijke personele inzet en daarmee personele kosten. Maatregelen vanuit SVHW, maar ook vanuit de wetgeving laten zien dat het aantal afneemt. Toch blijft het een risico dat de hiermee gemoeide kosten (ruim) hoger uitvallen dan voorzien. Ontwikkelingen Per 1 januari 2025 is de gemeente Geertruidenberg toegetreden tot SVHW. Naar verwachting zullen in de komende jaren meerdere gemeenten aansluiting gaan zoeken bij het SVHW. Daar staat tegenover dat gemeenten ook kunnen uittreden. Dit betekent dat er zowel kansen als risico's zich voor kunnen doen. Risicoprofiel Op basis van de begrotingen en jaarrekeningen van de verbonden partijen is een nieuwe analyse uitgevoerd. Bij Bureau Openbare Verlichting gaat de classificatie op financieel vlak van gemiddeld naar laag, doordat de interne organisatorische problemen zijn opgelost. Het totaaloverzicht is te vinden in onderstaand schema:
Risicoclassificatie Uit de gemaakte analyse blikt de volgende risicoclassificatie: Risicoclassificatie
Verbonden partijen
1. Laag
Stedin, Oasen, SVHW, Bureau Openbare Verlichting, BNG, Gevudo, OZHZ, Merwedelingelijn Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid, Waardlanden, Dienst Gezondheid & Jeugd
2. Laag / gemiddeld 3. Gemiddeld 4. Gemiddeld/hoog
-
5. Hoog
-
Sturings- en toezichtsarrangementen Basispakket
Pluspakket
GR Drechtsteden (GR Sociaal), Serviceorganisatie Jeugd ZHZ
www.hardinxveld-giessendam.nl
Compleetpakket
67
Inhoud van de sturingsarrangementen Hieronder staat de feitelijke invulling van de sturingsarrangementen beschreven, gekoppeld aan de sturende en beheersende rollen van de raad en het college Kaderstellende rol (=sturen) Controlerende rol (=beheersen) Basis • Begroting verbonden partij met • Jaarrekening verbonden partij met Pakket ambtelijk advies bespreken in ambtelijk advies bespreken in college college • In de jaarrekening wordt door het • In de begroting wordt een actuele college verantwoording afgelegd aan de risicoanalyse, de bepaling van het raad over de verbonden partijen sturingsarrangement en eventueel • Actieve informatieplicht: bij belangrijke maatwerk opgenomen tussentijdse ontwikkelingen informeert • De begroting van de verbonden partij het college de raad via burap's of RIB wordt ter zienswijze aan de raad voorgelegd • Jaarlijkse bijeenkomst waarin risicoanalyses verbonden partijen worden besproken tussen college en raad Plus • Hogere frequentie bestuurlijke en • Alle P&C documenten verbonden Pakket ambtelijke overleggen partijen (ook burap's) worden met ambtelijk advies besproken in college • In gemeentelijke burap wordt door het college verantwoording afgelegd aan de raad over de verbonden partijen met risicoclassificatie 'gemiddeld' of 'hoger' Compleet • Nog hogere frequentie bestuurlijke • Het college informeert de raad via een Pakket en ambtelijke
overleggen RIB over de P&C documenten van de verbonden partij • Er wordt een actieve dialoog tussen de raad en de verbonden partij • Zo nodig wordt de raad tussentijds georganiseerd door bijvoorbeeld de geïnformeerd (ook buiten de P&C directie uit te nodigen in de raad documenten om) Financiële informatie per verbonden partij Onderstaand een overzicht met een weergave van de bijdragen per verbonden partij. Realisatie 2024 GR Sociaal GR Publieke Dienst Gezondheid en Jeugd (incl. SOJ) GR Veiligheidsregio ZHZ GR Omgevingsdienst ZHZ GR GEVUDO GR Reinigingsdienst Waardlanden GR Openbare Verlichting GR SVHW
www.hardinxveld-giessendam.nl
x € 1.000 Raming begroting 2025 Raming begroting 2026 10.291 12.382 11.953 6.670 6.997 6.907 1.492 1.593 1.646 590 606 592 0 0 0 2.467 2.570 2.653 42 42 42 193 225 261 21.745 24.415 24.054
68
www.hardinxveld-giessendam.nl
69
Betrokkenen
Bestuurlijk belang
Financieel belang
Alblasserdam, Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht, Zwijndrecht Wethouder Hendriksen vertegenwoordigt de gemeente Hardinxveld-Giessendam in het algemeen bestuur. en Hardinxveld-Giessendam
De bijdrage aan de GR wordt bepaald a.d.h.v. diverse verdeelsleutels. Overall is het belang van de gemeente Hardinxveld-Giessendam ca 6%. Voor 2024 was deze geraamd op € 9,783 mio. Het algemeen bestuur bestaat uit de portefeuillehouders Gezondheid en Jeugd van de Op basis van de gemeenschappelijke regeling levert de gemeente HardinxveldDe gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, 2. GR Dienst Gezondheid & Jeugd Giessendam een bijdrage per inwoner aan de GR DG&J voor de invulling en uitvoering deelnemende gemeenten. Het dagelijks bestuur bestaat uit vijf leden, naast een Hendrik-Ido-Ambacht, Hoeksche Waard, Papendrecht, Sliedrecht, Zwijndrecht, en van de wettelijke taken die voortkomen uit de Wet publieke gezondheid en de voorzitter levert de regio Drechtsteden twee leden en de Hoeksche Waard en Molenlanden Leerplichtwet. Dit geldt ook voor de uitvoering van de Jeugdwet. Voor de uitvoering Alblasserwaard en Vijfheerenlanden ieder een lid. In bestuurlijke zin wordt het algemeen bestuur bijgestaan door een auditcommissie. De auditcommissie bestaat uit van de Jeugdwet ontvangt de gemeente middelen van het Rijk. De uitvoering hiervan is, middels de Serviceorganisatie Jeugd Zuid-Holland Zuid, belegd bij de GR dienst 3 leden. Uit iedere regio één. Wethouder C. Hendriksen is lid van het algemeen gezondheid jeugd Zuid-Holland Zuid. bestuur. 3.
GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid De gemeenten Hoekse Waard Drechtsteden, Alblasserdam, Dordrecht, Hendrik-Ido- De burgemeester is lid van het algemeen bestuur en de audit commissie van de VRZHZ. De verwachte bijdrage over 2026 is € 1.646.000. Deze bijdrage is gebaseerd op het zogenaamde boxensysteem en de afgeronde regionalisering van de Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht, Zwijndrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam brandweerkazernes en neemt vanaf 2019 af (zie programma 3) en Molenlanden De gemeentelijke bijdrage bedraagt in 2026 naar verwachting € 592.000 De Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid is in bestuurlijke zin een zelfstandige 4. GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid De gemeenten Hoekse Waard, Alblasserdam, Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, organisatie. Deelnemers zijn de provincie Zuid-Holland en de 11 regio-gemeenten (zie (inwonersbijdrage inclusief afgenomen diensten). Papendrecht, Sliedrecht, Zwijndrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam en Gemeenschappelijke Regeling Regio Zuid-Holland Zuid) Het algemeen bestuur bestaat Molenlanden uit de portefeuillehouders van de 11 deelnemende gemeenten en een afgevaardigde van de provincie Zuid-Holland. Wethouder J. Nederveen is lid van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur. Via Gevudo wordt deelgenomen in HVC.
Dit betekent dat de deelnemende gemeenten De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht,Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik- Wethouder J. Nederveen is lid van het algemeen bestuur. 5. GR GEVUDO Via de gemeenschappelijke regeling wordt er invloed uitgeoefend op het beleid van de hierin een indirect belang hebben. Bij de overdracht van de verbrandingsinstallatie in Ido Ambacht, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht, Vijfheerenlanden en Huisvuilcentrale Alkmaar (HVC). Vanuit Gevudo is één lid afgevaardigd in de Raad van Dordrecht aan - en daarmee de deelname in - HVC is door de gemeenten een Zwijndrecht. Commissarissen van HVC en één lid in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. garantstelling voor de leningen van HVC afgegeven. In 2007 is de stortplaats door Gevudo overgedragen aan HVC. Door Gevudo is een vrijwaring gegeven voor het geval de stortplaats (in 2015) niet door de Provincie in nazorg zou worden geaccepteerd als gevolg van onvolkomenheden van het beheer in de periode van Gevudo. Controle heeft plaatsgevonden en HVC heeft de stortplaats volledig overgenomen. Namens de gemeente Hardinxveld-Giessendam is wethouder J. Nederveen lid van het De deelnemende gemeenten betalen bijdragen op basis van een door het bestuur De gemeenten Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Molenlanden en 6. GR Reiningsdienst Waardlanden bestuur.
Dit bestuur bestaat uit evenveel leden als het aantal gemeenten dat aan de vastgestelde verdeelsleutel. In de begroting wordt aangegeven welke gemeentelijke Vijfheerenlanden bijdrage elke afzonderlijke gemeente verschuldigd is voor het jaar waarop de begroting regeling deelneemt. betrekking heeft. Namens de gemeente Hardinxveld-Giessendam is wethouder A. Meerkerk lid van het De aangesloten gemeenten houden de organisatie van het Bureau Openbare De gemeenten Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, 7. GR Bureau Openbare Verlichting Verlichting (Bureau OVL) in stand. Financiering vindt plaats middels een bijdrage per algemeen bestuur Molenlanden, Papendrecht, Krimpenerwaard en Vijfheerenlanden lichtmast (tarief € 12,10 per lichtmast, begroting 2024). Deze bijdragen dekken de reguliere taken. Daarnaast kunnen individuele gemeenten andere taken afnemen, welke in artikel 5 van de Dienstverleningsovereenkomst zijn benoemd. De bijdragen van de gemeenten zijn gebaseerd op een aantal kengetallen, zoals aantal 13 gemeenten (Altena Alblasserdam, Albrandswaard, Barendrecht, Brielle, Goeree- Wethouder A. Meerkerk is lid van het algemeen bestuur 8. GR Samenwerkingsverband aanslagen en aantal objecten. De verwachte bijdrage voor 2026 wordt geraamd op € Overflakkee, Hardinxveld-Giessendam, Hellevoetsluis, Hoeksche Waard, Vastgoedinfo, Heffing en 261.000.
Krimpenerwaard, Lansingerland, Nieuwkoop, Westvoorne) en Waterschap Hollandse Waardebepaling (SVHW) Delta De gemeente is in het bezit van 0,45% van de geplaatste en volgestorte aandelen op Namens de gemeente is wethouder A. Meerkerk afgevaardigde Deelnemende gemeenten in het werkgebied (55-tal gemeenten) 9. Stedin Holding N.V. 31.12.2022. De gemeente is in het bezit van 31.356 aandelen (0,06%) van de in totaal 55.690.720 Namens de gemeente is wethouder A. Meerkerk afgevaardigde Gemeenten, provincies en rijk 10 N.V. Bank Nederlandse Gemeenten uitgegeven aandelen. Nominale waarde per aandeel is € 2,50 De gemeente is in het bezit van 18 aandelen (2,41%) van de in totaal 748 uitgegeven Namens de gemeente is wethouder A. Meerkerk afgevaardigde Gemeenten in het verzorgingsgebied (28 gemeenten) 11 Oasen N.V. aandelen. Nominale waarde per aandeel is € 455,Overige deelnemingen De gemeente is in het bezit van 18.000 aandelen (100%) van de 18.000 geplaatste Statutair directeur van deze vennootschap is de concerncontroller 12. Gemeente Hardinxveld-Giessendam Het college vormt de AVA aandelen. De aandelen hebben een nominale waarde van € 1 per aandeel Deelneming B.V. De gemeente is in het bezit van 50.100 aandelen (20%) van de 250.000 geplaatste Namens de gemeente Hardinxveld-Giessendam is wethouder A. Meerkerk AVA13. MerwedeLingeLijn (M.L.L.) Beheer B.V.
De gemeenten (Dordrecht, Sliedrecht, Hardinxveld-Giessendam, Gorinchem, aandelen. De aandelen hebben een nominale waarde van € 1 afgevaardigde Giessenlanden, Geldermalsen en Vijfheerenlanden) langs de Merwede-Lingelijn De gemeente neemt voor 50% deel in deze vennootschap Gemeente Hardinxveld-Giessendam en Aannemersbedrijf Gebroeders Blokland B.V. Namens de gemeente Hardinxveld-Giessendam is wethouder A. Meerkerk 14. Gemeenschappelijke exploitatie afgevaardigde maatschappij De Blauwe Zoom beheer B.V. De gemeente Hardinxveld-Giessendam Deelneming B.V. neemt voor 49% deel in deze Gemeente Hardinxveld-Giessendam en Aannemersbedrijf Gebroeders Blokland B.V. Namens de gemeente Hardinxveld-Giessendam en Aannemersbedrijf Gebroeders 15. GEM De Blauwe Zoom C.V. commanditaire vennootschap Blokland B.V is dhr. R. v.d. Ven directeur.