Presentatie Rekenkamer Onderzoek Grip op grote Projecten - Informatief.pdf

E I N D R A P P O R T Grip op grote projecten Conclusies en aanbevelingen voor de gemeenteraad én college Onderzoek naar de sturing op grote projecten in Hardinxveld-Giessendam, met de IJzergieterij als verdiepende casus 24 September 2026 Rekenkamer Hardinxveld-Giessendam Rekenkamer Hardinxveld-Giessendam Grip op grote projecten · [datum invullen] O P Z E T V A N H E T O N D E R Z O E K Doel, vragen en evaluatiemodel Doel van het onderzoek Inzicht geven in of en hoe de gemeente grip heeft op grote projecten. Twee hoofdvragen 1 Wat verklaart of de gemeente wel of geen grip heeft op grote projecten, en waar kan die grip sterker? 2 Is de raad in staat gesteld om te sturen en te controleren, en heeft de raad die rol ook opgepakt? Evaluatiemodel: wanneer is er grip? Drie perspectieven bepalen of er sprake is van grip.

Sturing op maatschappelijk rendement Wat levert het project de samenleving op? Democratische besluitvorming en controle Kan de raad op cruciale momenten sturen en controleren? Lerend vermogen Speelt de gemeente in op factoren die vooraf én gaandeweg spelen? V E R K L A R E N D E F A C T O R E N L A N G S D R I E K E R N P R O C E S S E N Politiek-bestuurlijke besluitvorming Samenwerking raad, college, samenleving Projectbeheersing 2 Rekenkamer Hardinxveld-Giessendam Grip op grote projecten · [datum invullen] O P Z E T V A N H E T O N D E R Z O E K Aanpak: breed beeld, verdieping op één project 1 Brede inventarisatie Groepsgesprekken met raad, college en ambtelijke organisatie over sterke en zwakkere grip. 2 Verdieping op één project Stukken bestudeerd en gesprekken gevoerd over de IJzergieterij, ook met externe partijen. 3 Rapportage Concept ter ambtelijke verificatie, daarna eindrapport met zienswijze van het college. De casus IJzergieterij Woningbouw op een voormalig industrieterrein, op initiatief van een projectontwikkelaar. Gekozen omdat er te leren valt voor lopende en toekomstige projecten. Let op De conclusies berusten op een algemene analyse en op één verdiepend project.

3 Rekenkamer Hardinxveld-Giessendam Grip op grote projecten · [datum invullen] C O N C L U S I E S ( 1 V A N 2 ) Het beeld: grip verschilt, doelen zijn gehaald 1 Breed beeld: grip verschilt per project • De gemeente kent de verklarende factoren goed. • Grip is sterker bij een duidelijk mandaat en heldere rolverdeling. • Grip is zwakker bij informele cultuur en wisselende projectleiders. • Geen van de twee projecthandboeken wordt volledig gevolgd. 2 IJzergieterij: beoogd resultaat gerealiseerd 149 woningen 4 commerciële ruimten • Ook een plein aan de rivier voor alle inwoners. • Invulling van de commerciële ruimten blijft een aandachtspunt. 3 De raad is goed geïnformeerd • Het college informeert de raad goed en volledig. • De raad brengt zorgen van inwoners adequaat in de politieke arena. • Politieke kernpunten uit veel technische informatie halen, is lastig. 4 Rekenkamer Hardinxveld-Giessendam Grip op grote projecten · [datum invullen] C O N C L U S I E S ( 2 V A N 2 ) Vier punten waarop grip sterker kan 4 Inwonersparticipatie • De raad kan de kwaliteit nog niet eenduidig beoordelen. • Eerdere aanbevelingen hierover zijn niet geheel uitgevoerd. 5 Informatiehuishouding • Inrichting en regels voor grote projecten zijn nog niet stevig geborgd. • In dit onderzoek lagen stukken versnipperd over de organisatie en niet altijd digital beschikbaar.

6 Evalueren en leren • Na nieuwe werkwijzen of overgenomen aanbevelingen ontbreken evaluatie en borging. • Niet geëvalueerd: bestemmingsplan en bouwvergunning tegelijk doorlopen. 7 Strategische risicobeheersing • Grote afhankelijkheid van één ontwikkelaar. • Die draagt via de anterieure overeenkomst (afspraken vooraf) de meeste financiële risico's. 5 Rekenkamer Hardinxveld-Giessendam Grip op grote projecten · [datum invullen] A A N B E V E L I N G E N A A N D E R A A D Twee aanbevelingen voor de raad zelf 1 A A N B E V E L I N G A A N D E R A A D 1 Werk vanuit een gedeeld kwaliteitsbeeld voor participatie • Vraag vooraf een participatieplan voor majeure projecten. • Vraag achteraf verantwoording over de uitvoering. • Toets plan en traject aan gedeelde kwaliteitscriteria. Volgt uit conclusie 4 2 A A N B E V E L I N G A A N D E R A A D 2 Evalueer grote projecten samen met het college • Vraag het college na afloop te evalueren en te rapporteren. • Stel de evaluatievragen samen op met het college. • Betrek inwoners bij de evaluatie van participatie.

Volgt uit conclusies 4 en 6 Kwaliteitskader participatie: eerste aanzet uit het rapport Inhoudelijke opgave Kernopgave afgebakend Actoren Belangen in beeld Procesdoelen Helder participatiedoel EXTRA AANDACHT Voorwaarden voor goed samenspel Openheid en middelen EXTRA AANDACHT 6 Rekenkamer Hardinxveld-Giessendam Grip op grote projecten · [datum invullen] A A N B E V E L I N G E N A A N H E T C O L L E G E Vijf aanbevelingen voor het college 1 Actualiseer het Handboek Projectmatig Werken Beschrijf ook welke informatie de raad krijgt: steviger bij meer risico's. Volgt uit conclusies 1 en 3 2 Veranker de informatiehuishouding Leg de werkwijze vast in een leidraad; controleer met checklists en audits. Volgt uit conclusie 5 3 Maak evalueren onderdeel van een sluitende leercyclus Evalueer gericht op de kernpunten, borg het geleerde en controleer dat. Volgt uit conclusie 6 4 Verken hoe strategische risico's kleiner en kansen groter worden Neem dit mee bij de actualisatie van de kadernota Strategisch grondbeleid. Volgt uit conclusie 7 5 Breng politieke keuzes helder voor het voetlicht Start elk raadsvoorstel met een samenvatting van voorgeschiedenis en keuzes.

Volgt uit conclusie 3 7 Rekenkamer Hardinxveld-Giessendam Grip op grote projecten · [datum invullen] B E S T U U R L I J K E R E A C T I E Zienswijze van het college Het college noemt het rapport een waardevolle spiegel en reageert op de vijf aanbevelingen aan het college. Zienswijze van 15 juni 2026. Standpunt per aanbeveling 1 Handboek actualiseren Onderschreven 2 Informatiehuishouding verankeren Onderschreven 3 Evalueren als leercyclus Onderschreven 4 Strategische risico's verkennen Deels onderschreven 5 Politieke keuzes helder maken Onderschreven Toelichting van het college Aanbeveling 1 en 2: het college wijst op stappen die al zijn gezet. Aanbeveling 2: vastleggen van informatie vraagt volgens het college meer discipline. Aanbeveling 3: tijd en aandacht voor evalueren moeten passen bij het leereffect. Aanbeveling 4: het college deelt het beeld van één dominante ontwikkelaar niet; er zijn er meerdere actief. Aanbeveling 4: actief grondbeleid en scherpere doelen kunnen de regie versterken. 8 K E R N B O O D S C H A P Doelen bereikt, grip kan nog sterker De IJzergieterij is gerealiseerd en de raad was goed geïnformeerd. Sterkere grip is mogelijk bij inwonersparticipatie, informatiehuishouding, evalueren en leren en strategische risico's. D E A A N B E V E L I N G E N I N D R I E T H E M A ' S Borg de basis Actualiseer het handboek en leg informatie vast.

Leer van projecten Evalueer samen met de raad en borg het geleerde. Maak keuzes zichtbaar Breng politieke keuzes, participatie en risico's helder voor het voetlicht. De raad besluit zelf of en hoe hij de aanbevelingen overneemt. Rekenkamer Hardinxveld-Giessendam · onderzoek door Partners+Pröpper · [datum invullen]