Presentatie gemeenteraad HG 20201118 voorlopig vka boezemkanaal en gemaal HV2.pdf

aandachtspunten

Gemaal en boezemkanaal Hardinxveld- Format neutraal -Giessendam Test matthijs Naar een voorkeurslocatie Ontmoeting gemeenteraad Hardinxveld-Giessendam informerend en opiniërend 18 november 2021

Onderwerpen 1.

Doel en context

2.

Opgave en scope

3.

Bestuurlijke context

4.

De alternatieven en beoordeling

5.

Proces naar een VKA

6.

Vragen en bevindingen

1 Doel en context van de presentatie Informeren en consulteren gemeenteraad Hardinxveld-Giessendam over: • de uitwerking en beoordeling van kansrijke alternatieven • het proces richting het voorkeursalternatief

Met het oog op vaststelling voorkeursalternatief door Dagelijks Bestuur Waterschap Rivierenland

2 Opgave en scope Naar een toekomstbestendig watersysteem: Nieuwe indeling Alblasserwaard rond 2026; • Boezembemaling Overwaard bij Hardinxveld • Opening Middelkade en Afsluitmiddel Achterwaterschap samen met partiële peilherziening Achterwaterschap (VKA vastgesteld) Afsluitmiddel Graafstroom, nieuw Poldergemaal Laag Blokland Na 2035 aanvullende maatregelen (nader te bepalen)

2 Opgave en scope

4; Bocht Giessen Oudekerk

Locatiebesluit boezembemaling Hardinxveld 2026; 1. Nieuw Gemaal nabij Kolffgemaal Bemaling 1200 m3/min. 2. Nieuwe boezemkanaal tussen Giessen en Beneden Merwede

3. Aanpassingen Poldersysteem 4. Aanpassingen Bocht Giessen Oudekerk

2; boezem Giessen <> Beneden Merwede 3; Poldersysteem

i.c.m. baggeren benedenstroomse deel Giessen

1; Gemaal

3 Bestuurlijke context

• Start verkenning watersysteemmaatregelen| okt 2018 • VKA’s Middelkade, Graafstroom, Achterwaterschap | 2019 • Bestendigen Locatiekeuze; Hardinxveld | 2020 • Locatiebesluit (incl Mer Fase 1); Hardinxveld | 2021

• VKA Bocht Giessen-Oudekerk | 2021 • VKA Hardinxveld | januari 2022 • Planuitwerking VKA | 2022-2023 • Projectbesluit en MER fase 2 • Realisatie | 2025-2027

4 De alternatieven • 3 hoofdalternatieven van het boezemtracé: A, B en C (2 varianten bij A en C) • 2 gemaallocaties: ‘kort’ en ‘lang’ • Alle 3 de boezemtracés kunnen aansluiten op de 2 gemaallocaties

Brug Pelgrimspad

4 De alternatieven | boezem - algemeen

Bruggen Spoor en Parallelweg

• Boezemkanaal ca. 50 m waterbreedte + aan weerszijden kades • Kunstwerken ter hoogte van kruisende infrastructuur • Ligging nieuw poldergemaal en bijbehorende watergangen tbv stedelijk watersysteem en onderhoudspaden nog nader bepalen

Uitgangspunten: • Goed hydraulisch functioneren boezem en kunstwerken

Nieuwe A watergang(en) en Poldergemaal

Boezembreedte ca. 50 m + groene kades. Aan 1 zijde natuurvriendelijke oever

Duikers polderwater onder infrastructuur Sifon

• Twee ruimtes in lintbebouwing Parallelweg • Ontwijken / beperken aantasting NNN gebied (beleid provincie Zuid-Holland) • Inpassing conform ruimtelijke inpassingsvisie Brug Kanaaldijk Noord*

*( bij alternatief gemaal kort)

4 De alternatieven | boezem- tracé A1 & A2

• Tracé omzeilt NNN

• Tracé A2 direct langs NNN gebied, A1 op enig afstand • Rechte aanstroom op A15 en voldoende ruimte zuidelijk van A15

Tracé A1 met kort gemaal

Tracé A2 met lang gemaal

4 De alternatieven | boezem – tracé B

• Tracé volgt kavelpatroon grotendeels en is het kortst. • Beslag op waardevol landschap en NNN gebied • Ruimte zuidelijk van A15 is erg krap; damwanden nodig

Trace B met kort gemaal

Fragment Lang gemaal

4 De alternatieven | boezem – tracé C1

• Tracé ligt autonoom in landschap, ‘voortzetting’ van de Giessen • Grootste beslag op waardevol landschap en NNN gebied • Ruimte zuidelijk van A15 is krap

TraceC1 met kort gemaal

Fragment Lang gemaal

4 De alternatieven | boezem – tracé C2

• Tracé ligt autonoom in landschap, ‘voortzetting’ van de Giessen. • Raakt minder NNN gebied dan C1 / meer (doorsnijding) agrarisch gebied • Rechte aanstroom op A15 en voldoende ruimte zuidelijk van A15

Tracé C2 met kort gemaal

Fragment Lang gemaal

4 Principedoorsnedes

4 Principedoorsnedes

4 Beoordeling - criteria • Beoordelingscriteria conform eerdere

Technische uitvoerbaarheid Natuur

Water

beoordelingskader uit het Milieu Effect Rapport Fase 1, aangevuld met vastgestelde ‘Inpassingsvisie Ruimtelijke Kwaliteit’

Bodem Landschap en cultuurhistorie, Aardkundige waaren, Archeologie en Ruimtelijke kwaliteit Gebruiksfuncties

Hinder Mobiliteit Duurzaamheid Draagvlak Kosten

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

Technisch risicoprofiel Beheer en onderhoud Natuur/NNN N2000 WNB Soorten Weidevogelgebied Houtopstanden Waterkwaliteit en KRW Oppervlaktewater Grondwater en kwel Bodemkwaliteit Landschap Cultuurhistorie Aardkundige waarde Archeologie Ruimtelijke kwaliteit

17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28

landbouw Wonen/woonkwaliteit bedrijven recreatie hinder in realisatiefase hinder in de gebruiksfase Bereikbaarheid/verkeersveiligheid materialen/grond/energieverbruik Draagvlak bewoners Draagvlak overheden Aanlegkosten Beheer en onderhoudskosten

Thema’s en criteria; Technische 1 Technisch uitvoerbaarheid risicoprofiel

A1 -

A2 -

B --

C1 --

C2 -

Toelichting Tracé B en tracé C1 hebben een groter technisch risicoprofiel door de beperkte ruimte voor realisatie van de boezem en het sifon tussen de A15 en het Kanaal van Steenenhoek. De beperkte ruimte kan tot gevolg hebben dat bepaalde uitvoeringsmethodes niet mogelijk zijn en toekomstige ontwikkelingen, zoals de verbreding van de A15, onvoldoende ruimte laten voor de boezem en sifon op deze locatie.

2 Beheer en onderhoud

0

0

0

0/-

0/-

De significant grotere lengte van C1 en C2 t.o.v. A1, A2 en B leidt tot meer onderhoud aan kades, baggeren, en onderhoud aan opbarstingsmaatregelen.

Natuur

3 Natuur/NNN

+

+

--

--

-

Tracés A1 en A2 raken geen NNN-gebied. Als gevolg van tracés B en C1 wordt een groot deel (bij C2 een kleiner deel) van de aanwezige NNN-gebieden weggenomen en doorsneden.

Landschap en cultuurhistorie, Archeologie en Ruimtelijke kwaliteit

12 Landschap

-

-

-

--

--

Tracé C1 en C2 hebben een groter negatief effect op het landschap als gevolg van versnippering van de waardevolle landschappelijke eenheden van agrarisch- en natuurgebied met het risico op verrommeling als gevolg.

15 Archeologie

-

-

-

--

--

De tracés C1 en C2 hebben grotere kans op beïnvloeding van hoge verwachtingswaarden aan het oppervlak dan de alternatieven A en B. Voor alle tracés geldt een zeker archeologisch risico.

16 Ruimtelijke kwaliteit

+

+

+

-

-

Tracé A1, A2 en B hebben allen mogelijkheid voor ruimtelijke inpassing. Tracé C1 en C2 hebben minder goede mogelijkheden voor een goede ruimtelijke inpassing, als gevolg van doorsnijding van de gebieden zonder (nu nog) duidelijk programma voor het gebied. Dit kan tot verrommeling leiden. Tevens vormt het tracé een onduidelijker landschapsbeeld als ‘nieuwe Giessen’ wat minder bijdraagt aan een leesbaar watersysteem.

Hinder

21 Hinder in realisatiefase

-

-

-

--

--

Voor alle tracés is hinder tijdens de realisatiefase te verwachten. Echter zijn de tracés C1 en C2 significant langer, waardoor er ook meer verkeersbewegingen zijn, die waarschijnlijk leiden tot hinder.

Duurzaamheid

24 Materialen/grond 0

0

0

-

-

Tracés A1, A2 en B zijn met het minste grondverzet, minst lange damwanden en kortere sifon het meest duurzaam van alle tracés. Tracé C1 en C2 hebben t.o.v. die tracés langere damwanden en langere sifons. Tracé C2 is het minst duurzaam, i.v.m. het meeste grondverzet.

4 Samenvatting Beoordeling - tracés Onderscheidende thema’s en criteria

NB: reactie erfgoedcommissie volgt

4 Beoordeling – Integrale Kostenraming (huidige stand) Kosten alternatieven Boezembemaling (in € mln.)

Alt. A

Alt. B

Alt. C

Boezemgemaal kort

Boezem, kades en polder (incl. K+L)

25

26

28

Kunstwerken (kruising spoor, parallelweg en A15)

30

30

30

Hoogwatervrij boezemgemaal (incl. brug kanaaldijk)

34

34

34

Totaal Boezemgemaal kort

89

91

93

Boezem, kades en polder (incl. K+L)

24

26

28

Kunstwerken (kruising spoor, parallelweg en A15)

30

30

30

Hoogwatervrij boezemgemaal

37

37

37

Totaal Boezemgemaal lang

91

92

95

Boezemgemaal lang

4 Naar een VKA – keuze tracé Vooralsnog neigt de keuze van het waterschap

naar tracé A, vanwege: • Ontzien NNN/waardevol landschap, • Westelijke kruising A15 kent lager technische risicoprofiel (ruimte bij oostelijke kruising A15 erg krap) • Lagere kosten. NB: exacte ligging tracé A wordt in de planuitwerkingsfase nader uitgewerkt

4 De alternatieven | gemaal

Alt. Kort (naast Kolffgemaal) •

Gemaal naast Kolffgemaal, groen ingepast in primaire kering. Gepositioneerd nabij brugwachterswoning, dichtbij de monumenten; Kolffgemaal, brugwachterswoning en voormalige stoomgemaal

•

Persleidingen door restanten oude Waaijersluis en onder Rivierdijk

Nieuwe gemaal (visvriendelijke pompen)

door •

Brug Kanaaldijk Noord

•

Hoogwatervrij (constructie en bereikbaarheid)

•

Vispasseerbaar

Oude Waaijersluis

Mr. Dr. G Kolffgemaal Rivierdijk

Mr. Dr. G Kolffgemaal

Rivierdijk

uitstroomwerk Beneden Merwede

4 De alternatieven | gemaal Nieuwe gemaal (visvriendelijke pompen)

Alt. Lang (ten noorden van Kanaaldijk) •

Gemaal ten noorden van Kanaaldijk Noord, gepositioneerd in het

landelijk gebied, op enige afstand van bebouwing en op enige afstand

toegangsweg

van de monumenten; Kolffgemaal, brugwachterswoning en voormalige stoomgemaal •

Persleidingen onder Kanaaldijk, door restanten oude Waaijersluis en onder Rivierdijk door.

•

Vispassage (inlaat) via Kanaal van Steenenhoek of anders

•

Hoogwatervrij (constructie en bereikbaarheid)

Oude Waaijersluis

Mr. Dr. G Kolffgemaal Mr. Dr. G Kolffgemaal

Beneden Merwede Rivierdijk

Rivierdijk

uitstroomwerk

Beneden Merwede

4 Samenvatting beoordeling – gemaal Onderscheidende thema’s

Thema’s en criteria Technische uitvoerbaarheid

1

Technisch risicoprofiel

2

Beheer en onderhoud

NB: reactie erfgoedcommissie volgt

Landschap en 11 cultuurhistorie, Archeologie en Ruimtelijke kwaliteit

Kort Lang Toelichting 0/- De aanwezigheid van de oude waaiersluis in de bodem en nabijheid van bebouwing (brugwachterswoning en sluis naast Kolffgemaal) maakt het risico op schade bij alternatief Kort groter dan bij alternatief Lang. Het risicoprofiel is verder vergelijkbaar. 0 0/- Inspectie van de persleiding (circa 1x per 10 jaar) vergt bij alternatief Lang meer inspanning. Bij de hoogwaterveilige variant heeft alternatief Kort een betere bereikbaarheid bij inundatie van de Alblasserwaard. Alternatief Kort biedt mogelijkheden voor een meekoppelkans: het aansluiten van de inlaatpompen van het Kolffgemaal op de voeding van het nieuwe boezemgemaal. Deze afstand is bij alternatief Lang te groot.

Landschap en cultuurhistorie

-

0/-

Alternatief Kort raakt het huidige cultuurhistorisch en landschappelijk waardevol ensemble van schutsluis, Kolffgemaal, voormalig brugwachterswoning en voormalige stoomgemaal het meest, doordat het met weinig tussenruimte tussen het Kolffgemaal en brugwachterswoning wordt geplaatst. Het alternatief lang heeft als voordeel dat dit ensemble in tact blijft. Echter de leesbaarheid van het nieuwe watersysteem is minder logisch, vanwege de afstand tussen Merwede en het boezemsysteem van de Overwaard. De leesbaarheid van het watersysteem is een belangrijke kernkwaliteit van de Alblasserwaard.

15

Ruimtelijke kwaliteit

0/+ 0/+

Gebruiksfuncties

16

Wonen/ woonkwaliteit

-

0/-

Hinder

20

Hinder in realisatiefase

-

0/-

Duurzaamheid

21 23

Hinder in de gebruiksfase Materialen, grondverzet, 0 energieverbruik

0/-

Beide alternatieven hebben met een gepaste ruimtelijke inpassing conform de ‘’Inpassingsvisie gemaal en boezem Hardinxveld’’ (2021) invulling gegeven aan de wens om huidige kwaliteiten zoveel mogelijk te behouden dan wel kwaliteiten toe te voegen. Bij alternatief Lang is het effect op woonkwaliteit minder, als gevolg van grotere afstand tot een deel van de bebouwing. Alternatief Kort geeft meer hinder in de realisatiefase door bouwwerkzaamheden van het gemaal dichter bij woningen. Bij alternatief Kort zal mogelijk meer hinder ervaren kunnen worden. Het alternatief Lang vergt meer materiaal en grondverzet, waardoor die minder duurzaam is dan alternatief Kort.Daarnaast kost het meer energie om het water door de lange persleidingen af te voeren.

4 Naar een VKA – locatie gemaal • Nog geen voorlopige voorkeurslocatie voor het gemaal. Afhankelijk van o.a. omgeving, erfgoedcommissie en definitieve kostenraming

5. Proces naar VKA Afstemming

Datum

Ambtelijke Begeleidingsgroep eindconcept beoordeling

21 oktober 2021

Bestuurlijke Begeleidingsgroep eindconcept beoordeling

27 oktober 2021

Individuele gesprekken eigenaren/gebruikers

begin nov 2021

Informatiebijeenkomst belanghebbenden

15 november 2021

Ontmoeting gemeenteraad Hardinxveld-Giessendam

18 november 2021

Individuele gesprekken

24 en 29 nov 2021

Bestuurlijk overleg met MIRT A15 en RWS

6 december 2021

ABG: Nota Voorkeursalternatief (VKA)

6 december 2021

BBG: Nota VKA

13 december 2021

Commissie watersysteem Algemeen Bestuur WSRL

Januari 2021

Dagelijks Bestuur WSRL ontwerp-besluit VKA

Februari 2022

Ter inzagelegging ontwerp-besluit VKA

Maart 2022

Dagelijks Bestuur WSRL: definitief besluit VKA

Mei 2022

Vragen en bevindingen?