Document · PDF

Perspectiefnota 2022-2025 definitief.pdf

Gemeenteraad GHG 8 juli 2021, gemeente Hardinxveld-GiessendamBij agendapunt: 9: Perspectiefnota 2022 - 2025 - Raadsvoorstel15.382 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

gemeente

Hardinxveld-Giessendam

Perspectiefnota 2022-2025

B&W vergadering 25 mei 2021, Raadsvergadering 8 juli 2021

-2-

Inhoudsopgave 1. Inleiding.............................................................................................................................................. 5 2. Algemeen beleidsperspectief............................................................................................................. 7 3. Beleidsperspectief per onderdeel van het collegeprogramma............................................................9 3.1 Collegeprogramma onderdeel 1 - een sociale gemeente en betrokken gemeenschap................9 3.2 Collegeprogramma onderdeel 2 - een ondernemende en bereikbare gemeente........................11 3.3 Collegeprogramma onderdeel 3 - een prettige woon- en leefomgeving......................................13 3.4 Collegeprogramma onderdeel 4 - bestuur, dienstverlening en bedrijfsvoering...........................17 4. Financieel perspectief....................................................................................................................... 19 4.1 Gecomprimeerd overzicht........................................................................................................... 19 4.2 Financiële uitgangspunten..........................................................................................................

20 4.3 Ontwikkelingen gemeentefonds.................................................................................................. 21 5. Risicoparagraaf................................................................................................................................ 22 6. Toekomstige ontwikkelingen............................................................................................................. 27 Bijlage 1 Begrotingspositie................................................................................................................... 28 Bijlage 2 Financieel overzicht per programma......................................................................................29 Bijlage 3 Toelichting loon- en prijsstijgingen.........................................................................................49 Bijlage 4 Investeringsoverzicht 2021-2025........................................................................................... 50 Bijlage 5 Kasstroomoverzicht t.b.v. investeringsplanning.....................................................................52

-3-

-4-

1. Inleiding Op 4 juli 2018 is het college van burgemeester en wethouders, bestaande uit T@B, SGP en CU, benoemd door de gemeenteraad. De voornemens uit het coalitieakkoord zijn vertaald in het collegeprogramma 2018-2022 "Met en voor elkaar aan de slag", waarin ook de financiële doorvertaling een plaats heeft gekregen. Het collegeprogramma is het uitgangspunt voor voorstellen, besluiten en uitvoering in de komende periode en vormt daarmee het fundament voor de perspectiefnota. De perspectiefnota 2022-2025 presenteert een beleidsperspectief en het financiële beeld voor 2022 en de volgende jaren. Ook worden de afwijkingen over het lopende begrotingsjaar in de perspectiefnota opgenomen. Hiervan worden de structurele effecten meegenomen in het perspectief van de meerjarenbegroting 2022 - 2025. Op deze manier ontstaat een verbinding tussen de terugblik en de vooruitblik. De perspectiefnota vormt de basis voor het samenstellen van de programmabegroting 2022 – 2025. Het zwaartepunt van de nota ligt bij de beleidsinhoudelijke voorstellen aangevuld met een financiële onderbouwing. Leeswijzer Deze perspectiefnota start met een beleidsperspectief in algemene zin dat georiënteerd is op het continueren van eerder ingezette beleidsopgaven. Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 ingegaan op het beleidsperspectief per programma.

De perspectiefnota is, net als het collegeprogramma 2018-2022, verdeeld in de hierin genoemde vier programma’s te weten:  Collegeprogramma 1 - een sociale gemeente en betrokken gemeenschap. In dit programma zijn alle beleidsvoornemens opgenomen op het gebied van het sociaal domein, de inzet van ons sociaal team en de uitvoering van de Maatschappelijke Agenda (MAG).  Collegeprogramma 2 - een ondernemende en bereikbare gemeente. Hier staan alle beleidsvoornemens opgenomen op het gebied van de projecten die in uitvoering komen of worden voorbereid op het gebied van vestigingsklimaat en verkeer & vervoer. Ook de voornemens in de samenwerking met ondernemers in onze samenleving worden beschreven.  Collegeprogramma 3 - een prettige woon- en leefomgeving. Hier gaat het om voornemens opgenomen op het gebied van wonen, de invoering van de Omgevingswet, (integrale) handhaving, sport, recreatie, duurzaamheid en een groene & schone gemeente.  Collegeprogramma 4 - bestuur, dienstverlening en bedrijfsvoering. In dit programma zijn alle beleidsvoornemens opgenomen op het gebied van bestuur, dienstverlening, communicatie en bedrijfsvoering, zoals financiën, organisatieontwikkeling en informatisering. Per onderdeel van het collegeprogramma wordt tevens de verbinding gemaakt met de bestaande indeling van de programmabegroting.

Hoofdstuk 4 toont het financieel perspectief op hoofdlijn in een gecomprimeerd overzicht. Daarnaast wordt ingegaan op de financiële uitgangspunten van de begroting 2022 – 2025 met aandacht voor de ontwikkelingen van het gemeentefonds. Hierbij is rekening gehouden met de septembercirculaire 2020, de meicirculaire 2021 is nog niet beschikbaar. De meicirculaire wordt gedurende het besluitvormingsproces afzonderlijk via het college aan de raad aangeboden inclusief de financiële effecten daarvan op het meerjarig perspectief. Een toelichting op de onderwerpen per begrotingsprogramma is in bijlage 1 opgenomen. -5-

Hoofdstuk 5 betreft de risicoparagraaf en de perspectiefnota wordt afgesloten met hoofdstuk 6 waarin wordt ingegaan op de toekomstige ontwikkelingen. Dit zijn ontwikkelingen die worden voorzien, maar waarvan nu nog onduidelijk is wat het effect zal zijn.

Er zijn vijf bijlagen: 1. Begrotingspositie 2. Financieel overzicht per programma 3. Toelichting loon- en prijsstijging 4. Investeringsoverzicht 2021-2025 5. Kasstroomoverzicht t.b.v. investeringsplanning

-6-

2. Algemeen beleidsperspectief Beleidsperspectief in deze nota De inzet voor de uitvoering van het collegeprogramma blijft onverminderd. Ook blijven we ons inzetten voor de onderwerpen uit het raadsprogramma:    

Invoering van de Omgevingswet; Duurzaamheid; Burgerparticipatie; Hardinxveld-Giessendam en de (bestuurlijke) omgeving

Invoering van de Omgevingswet: De Omgevingswet treedt op 1 januari 2022 in werking. De gemeente bereidt zich hierop voor. In deze perspectiefnota wordt hier zowel in het beleidsperspectief als in de risicoparagraaf aandacht aan besteed, vanwege de complexiteit en de mate van impact op de manier van werken in de organisatie en in samenwerking met partners en de samenleving. Duurzaamheid: Hieronder vallen onder meer de uitvoering van het Energieakkoord Drechtsteden. We werken regionaal en lokaal aan een energieneutraal Drechtsteden in 2050 en een energieneutraal gebouwde omgeving in 2035. Thema's die in het raadsprogramma aan de orde komen zijn onder meer energiebesparing, de overgang naar duurzame energie, de voorbeeldfunctie van de gemeente, luchtkwaliteit, circulaire economie en klimaatadaptatie. Burgerparticipatie: Participatie zowel vanuit de burger als vanuit de overheid is belangrijk. Door het op te stellen participatiebeleid worden er handvatten gegeven hoe daar zo goed als mogelijk invulling aan te geven. Dit geeft richting voor het realiseren van nieuwe verbindingen in de samenleving en het biedt kansen voor het in gezamenlijkheid tot mooie resultaten komen voor de samenleving. Dit raakt het hoe van werken in opgaven zoals de Omgevingswet, ruimtelijke projecten en duurzaamheid. In hoofdstuk 6 wordt hier nader op ingegaan.

Hardinxveld-Giessendam en de (bestuurlijke) omgeving: Omdat er veel (bestuurlijke) veranderingen om ons heen te zien zijn in Alblasserwaard, Hoeksche Waard en Land van Altena denken we na over onze positie in die (bestuurlijke) Omgeving. Dit ondersteunt het te voeren gesprek over het toekomstig bestuurlijk profiel van de gemeente Hardinxveld-Giessendam (zie hieronder). Continuering van taken en ingezette beleidsopgaven Wel is het zo dat onze inzet op inhoud onder druk is komen te staan. Vorig jaar bleek namelijk sprake te zijn van een disbalans tussen de opgaven en de organisatiecapaciteit. Aan de hand van een verandertraject wordt hier verandering in gebracht. Uit het proces van de biedingen 2021-2022 is gebleken dat de organisatie nog tegen een aantal knelpunten aanloopt, omdat we ons in de eerste fase van dit veranderproces bevinden (zie informatienota "Tussentijdse rapportage aanbevelingen extern onderzoek"). Voor een aantal knelpunten wordt nu de verbinding gemaakt met deze perspectiefnota. Dat betreft onder andere de Omgevingswet, ondersteunen van communicatie en participatie in ruimtelijke projecten, beleidsvraagstukken, ondernemersfonds, onderwijs en gezondheidsbeleid. Via een afzonderlijke informatienota wordt ingegaan op de andere knelpunten en de oplossingen die het college daarvoor heeft opgevoerd.

Gezien de huidige opgave om de balans te hervinden ligt de focus van het beleidsperspectief in deze nota op het continueren van taken en eerder ingezette beleidsopgaven. Daarnaast is een klein aantal nieuwe opgaven benoemd, vanwege noodzaak of kansen.

-7-

Gemeenteraadsverkiezingen in 2022 en toekomstig bestuurlijk gemeentelijk profiel Volgend jaar zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Met de gemeenteraadsverkiezingen sluiten we de huidige bestuursperiode af en starten we met een nieuwe bestuursperiode. Voor de nieuwe bestuursperiode haken we aan op een gesprek over het toekomstig bestuurlijk profiel van de gemeente en over de positie en rol in de veranderende regio Drechtsteden en in relatie tot de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden. In deze discussie is het van belang om het toekomstig profiel in samenhang te bezien met de taken, de beleidsambities en de rol als gemeente in de regio afgestemd op het financieel perspectief en de organisatiecapaciteit, zodat het ingezette verandertraject daarin gecontinueerd wordt.

-8-

3. Beleidsperspectief per onderdeel van het collegeprogramma 3.1 Collegeprogramma onderdeel 1 - een sociale gemeente en betrokken gemeenschap "Hardinxveld-Giessendam is een sociale gemeente waarin mensen voor elkaar zorgen en waar oog is voor hen die dat niet zelf kunnen. De eigen kracht van de samenleving wordt daarmee zoveel als mogelijk gebruikt. Voor wie dat niet kan, is er een vangnet dat per persoon kan verschillen. Het uitgangspunt is dat niemand tussen wal en schip mag vallen. Wij zetten in op zorg voor hen die dat nodig hebben. In dit deel van het collegeprogramma zijn alle beleidsvoornemens opgenomen op het gebied van het sociaal domein, de inzet van ons sociaal team en de uitvoering van de Maatschappelijke Agenda (MAG).

Voorjaarsnota 2021 Indexatie detacheringen moederorganisaties sociaal team Programma 9 Zorg en Welzijn Het budget komt onder druk te staan, omdat er nooit is geïndexeerd. Middelen: € 20.000 structureel met ingang van 2021

Perspectiefnota 2022 Onderwijs extra personele capaciteit Programma 9 Zorg en Welzijn

-9-

Voor het goed kunnen uitvoeren van de taken op het gebied van onderwijs ervaren we een knelpunt in personele zin. Hierdoor vindt stagnatie plaats in het ontwikkelen van (wettelijke) beleidsdocumenten, zoals handhavingsbeleid kinderopvang en onderwijsachterstandenbeleid. Om de kwaliteit van beleidsontwikkeling en uitvoering daarvan in de toekomst te verzekeren, is naast het op orde brengen van beleid extra structurele inzet (0,6 fte) voor onderwijs, kinderopvang en peuterspeelzalen noodzakelijk. Middelen: € 48.000 structureel met ingang van 2022 Gezondheidsbeleid extra personele capaciteit Programma 9 Zorg en Welzijn Op het gebied van gezondheidsbeleid constateren we een onbalans in de gewenste inzet ten opzichte van de taken en opgaven. Door de coronapandemie ervaren we nog eens extra druk op het gebied van gezondheid. Om de onbalans te herstellen zijn extra structurele middelen gewenst voor 0,6 fte. Middelen: € 48.000 structureel met ingang van 2022

- 10 -

3.2 Collegeprogramma onderdeel 2 - een ondernemende en bereikbare gemeente " Het bedrijfsleven en de bedrijvigheid in Hardinxveld-Giessendam maakt een groot onderdeel uit van onze gemeente. We zetten in op een snelle ontwikkeling van een bedrijventerrein in de punt van ’t Oog. Ondersteunen initiatieven om het centrum levendig en aantrekkelijk te houden door samenwerking met betrokken ondernemers." In dit deel van het collegeprogramma staan alle beleidsvoornemens opgenomen op het gebied van de projecten die in uitvoering komen of worden voorbereid op het gebied van vestigingsklimaat en verkeer & vervoer. Ook de voornemens in de samenwerking met ondernemers in onze samenleving worden beschreven.

Voorjaarsnota 2021 Pilot watertaxi Programma 4 Verkeer en vervoer Via de Regiodeal wordt een pilot watertaxi gestart waar gemeente Hardinxveld-Giessendam € 5.000 in bijdraagt. Daarnaast is ook een hogere bijdrage voor de veerdienst in verband met een bestuursopdracht van € 6.000 toegekend. Middelen: € 11.000 incidenteel in 2021 Voorjaarsnota 2021 / Perspectiefnota 2022 Het opzetten van een ondernemersfonds Programma 5 Ondernemen en bedrijvigheid

- 11 -

Het opzetten van een ondernemersfonds is een onderdeel dat voortkomt uit de Economische visie 2020-2024. Dit is een gezamenlijk initiatief met de beide ondernemersverenigingen. Om dit ondernemersfonds op te zetten is eenmalig extra inzet nodig. Middelen: € 10.000 incidenteel in 2021 € 10.000 incidenteel in 2022 Perspectiefnota 2022 MKB-katalysatorfonds Programma 5 Ondernemen en bedrijvigheid Bij de overgang naar Drechtsteden in 2018 zijn wij ook aangesloten bij het MKB-katalysatorfonds. Het fonds stimuleert innovatiekracht in de regio en geeft startende ondernemers een duwtje in de rug. De financiering van dit fonds maakt geen deel uit van onze reguliere bijdrage aan de groeiagenda. Via de perspectiefnota 2020-2023 waren er al financiële middelen beschikbaar gesteld voor dit fonds. Maar omdat de doorlooptijd langer duurt dan toen werd ingeschat, is een extra eenmalige financiële bijdrage nodig van € 10.000 in 2023. Middelen: € 10.000 incidenteel in 2023

- 12 -

3.3 Collegeprogramma onderdeel 3 - een prettige woon- en leefomgeving "In de regio Drechtsteden zijn afspraken gemaakt over het aantal te bouwen woningen in de komende jaren. Als regio bouwen we 10.000 woningen om de autonome groei op te vangen, zo ligt vast in de regionale Woonvisie. Hiermee spelen we in op veranderende samenstellingen van huishoudens. De regionale Groeiagenda heeft daar nog een extra ambitie van 15.000 woningen in de Drechtsteden aan toegevoegd. Als kleine gemeente leveren we een bescheiden en kwalitatieve bijdrage die past bij het karakter van onze gemeente en met de beschikbare locaties die we hebben. In HardinxveldGiessendam is het immers goed en rustig wonen." Hier gaat het om voornemens opgenomen op het gebied van wonen, de invoering van de Omgevingswet, (integrale) handhaving, sport, recreatie, duurzaamheid en een groene & schone gemeente.

Voorjaarsnota 2021 Actualiseren beleid archeologie Programma 11 Bouwen, wonen en gebruiken In 2009/2010 heeft de gemeente Hardinxveld-Giessendam tezamen met een aantal andere gemeenten in de regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden door bureau Baac een archeologische verwachtingenkaart en beleidsnota laten opstellen. Wij hebben de behoefte als gemeente om de verwachtingenkaart te actualiseren met als doel om te beoordelen of de archeologische verwachting voor een bepaald gebied kan worden bijgesteld. Bovendien is een controle wenselijk op de beleidsnota uit 2009/2010 (voldoet die nog aan de wetgeving en richtlijnen). Deze behoefte komt ook voort uit het opstellen van een gemeentelijke Omgevingsvisie en de overgang van bestemmingsplannen, waarin de archeologische verwachtingen planologisch zijn geborgd, naar een Omgevingsplan. Voor diverse vergunningen en ruimtelijke projecten in onze gemeente zijn in de afgelopen 10 jaar archeologische bureau- en veldonderzoeken uitgevoerd in opdracht van gemeente of initiatiefnemers. Een aantal daarvan is eerder ook door Hollandia getoetst op grond van een met dit bureau gesloten raamovereenkomst, maar niet voor alle onderzoeken. Hollandia heeft aangegeven de hiervoor beschreven werkzaamheden uit te kunnen voeren.

Middelen:€ 12.000 incidenteel in 2021 Beleidsdocumenten Wet natuurbescherming Programma 11 Bouwen, wonen en gebruiken De uitvoering van de Wet natuurbescherming is binnen de gemeente regelmatig punt van bespreking. Dit in relatie tot de voorbereiding en uitvoering van ruimtelijke projecten, maar ook als onderdeel van het beheer en onderhoud en de verlening van omgevingsvergunningen. Omdat verschillende teams

- 13 -

binnen de organisatie betrokken zijn bij de Wet natuurbescherming is het wenselijk zowel beleidsmatig als procedureel een heldere lijn neer te zetten voor de uitvoering van de Wet natuurbescherming. Dit vooruitlopend op en rekening houdend met de Omgevingswet. Want de Wet natuurbescherming gaat op in de Omgevingswet door middel van een aanvullingswet natuur en aanvullingsbesluit natuur. Ook onder de Omgevingswet moet de overheid voldoen aan de regels over hoe zij om moet gaan met de natuur (zorgplicht). Qua beleidsdocumenten gaat het om de volgende zaken: - Inventarisatie en verwachtingenkaart natuurwaarden. Dit traject loopt inmiddels in samenwerking met Natuurwetenschappelijk Centrum Dordrecht en wordt binnenkort afgerond. - Nieuwe Gedragscode 2020 voor beheer, onderhoud en ruimtelijke ingrepen. Er ligt sinds kort een door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) goedgekeurde gedragscode, die voorbereid is op de aankomende Omgevingswet. Binnenkort zal deze Gedragscode ter besluitvorming worden aangeboden ter vervanging van de vorige gedragscodes die binnen de gemeente zijn toegepast. - Veldgids.

In het licht van de implementatie van de nieuwe Gedragscode is in regionaal verband gesproken over het opstellen van een gemeentelijke veldgids op grond waarvan medewerkers binnen en buiten in hun werk snel zien kunnen zien hoe ze rekening kunnen houden met beschermde plant- en diersoorten. - Soortenmanagementplan voor strikt beschermde soorten. Een soortenmanagementplan (SMP) is een vorm van ontheffing op de Wet natuurbescherming (Wnb). Het doel van een SMP is om de populaties van soorten in stand te houden. Daarbij wordt een groot gebied beschouwd in plaats van een aparte toetsing voor ieder plan uit te voeren. Hierbij kan op basis van de eerdergenoemde inventarisatie en verwachtingenkaart bepaald worden voor welke soorten, welke gebieden en welke situaties een SMP voordeel kan bieden. Bij instemming door de provincie, kan de provincie een gebiedsgerichte ontheffing verlenen aan de gemeente die maximaal 10 jaar geldig is. Middelen: € 50.000 incidenteel in 2021

Voorjaarsnota 2021 / Perspectiefnota 2022 Faciliteren van onderzoek en ontwikkeling van ruimtelijke projecten vanuit milieuaspect Programma 10 Gezondheid en milieu Sinds een aantal jaar is de woningbouwmarkt flink aangetrokken. Dit merken we door een toename in ruimtelijke projecten. De mate van complexiteit van verschillende ruimtelijke projecten is relatief hoog en vraagt ook om een extra bijdrage vanuit het milieuaspect. Om onderzoek en ontwikkeling van ruimtelijke projecten te faciliteren is het dus noodzakelijk om voor de komende jaren het beschikbare budget voor milieu op te hogen. Middelen: € 15.000 incidenteel in 2021 € 10.000 incidenteel in 2022 Omgevingswet Programma 11 Bouwen, wonen en gebruiken De implementatie van de verschillende onderdelen van de Omgevingswet vraagt om extra inzet en om extra ondersteuning. Het beschikbare budget is hiervoor niet toereikend. Het betreffen de volgende zaken:  Communicatie: voor communicatie is een zeer beperkt aantal uren beschikbaar. De komende tijd zijn meer uren nodig voor interne en externe communicatie. Dit vraagt om een extra investering van eenmalig € 10.000.  Extra expertise: Binnen de gemeente is er niet op alle onderdelen voldoende expertise aanwezig. Voor specifieke onderdelen zal daarom advies ingewonnen moeten worden over specialistische vraagstukken. Hiervoor wordt eenmalig een bedrag van € 20.000 geraamd.

- 14 -



Opstellen Omgevingsplan: Na inwerkingtreding van de wet moet de gemeente klaar zijn om ruimtelijke procedures te door lopen en om een omgevingsplan te beoordelen en vast te stellen. Hoe dit proces van opstellen tot vaststellen en het daadwerkelijke omgevingsplan eruit komt te zien is voor gemeente Hardinxveld-Giessendam nog onduidelijk. Omdat de gemeentelijke organisatie over onvoldoende tijd en kennis beschikt om dit op te pakken moeten hiervoor specialisten uit het ruimtelijke domein worden ingehuurd. De huidige bestemmingsplannen voor het bebouwde gebied en het buitengebied van Hardinxveld-Giessendam zijn opgesteld door een vast ruimtelijk-planologisch adviesbureau en dit bureau kan ook voldoen aan de digitale omgevingseisen. Daarom is het voorstel om het betreffende bureau ook te vragen om de gemeente te ondersteunen in de vertaalslag van bestemmingsplan naar omgevingsplan. Hiervoor is door het externe bureau een bedrag van € 150.000 aangegeven, verdeeld over drie jaar. Het doel van dit traject is:  Het opzetten van een helder proces om tot een omgevingsplan te komen;  Het opstellen van een omgevingsplan;  Het oefenen met de software rondom het opstellen, publiceren en beoordelen van het omgevingsplan;  Het vaststellen van een omgevingsplan. Middelen: € 80.000 incidenteel in 2021 € 50.000 incidenteel in 2022 € 50.000 incidenteel in 2023

Perspectiefnota 2022 Ondersteuning van communicatie en participatie in ruimtelijke projecten Programma 11 Bouwen, wonen en gebruiken Voor complexe ruimtelijke projecten met langere doorlooptijden is inspanning op het vlak van communicatie en participatie belangrijk. Bijdragen van kosten uit de plankostenscan blijken op basis van ervaringen bij de IJzergieterij en Rokerij onvoldoende te zijn. In het Meerjarenprogramma Grondzaken (MPG), dat is gepresenteerd aan de raad op 17 juni 2021, is dit aangehaald. Voor in de toekomst zetten we ons in op participatiebeleid voor een diversiteit aan onderwerpen. Hierbij gaat het naast ruimtelijke projecten bijvoorbeeld ook om de Omgevingswet en duurzaamheid. Zie ook hoofdstuk 6. Middelen: € 100.000 structureel met ingang van 2022 Ruimen delen begraafplaats Tiendweg in Boven-Hardinxveld en realiseren verzamelgraf Programma 12 Woonomgeving De begraafplaats raakt vol. We hebben nog enkele jaren de mogelijkheid om te begraven. Daarom wordt er gestart met het ruimen van delen van de begraafplaats aan de Tiendweg en de realisatie van een verzamelgraf. Hiervoor is € 145.200 nodig. Middelen: Investering € 145.200 in 2022 dekking kapitaallasten ten laste van reserve begraafplaatsen

Vervangen bomen en onderbeplanting marktplein Houweningeweer Programma 12 Woonomgeving De bomen staan er slecht bij door essentakkensterfte, om die reden staan zowel de bomen als de onderbeplanting op de planning om vervangen te worden. Dit vindt in 2022 zijn beslag.

- 15 -

Middelen: € 50.000 in 2022 dekking ten laste van reserve openbaar groen

Kapitaallasten inrichten depot aan de Rijshaak Programma 12 Woonomgeving Het vinden van geschikte ruimte voor tijdelijke opslag van materialen in de wijken wordt steeds moeilijker. Daarom stellen we het inrichten van een depot aan de Rijshaak voor. Middelen: Investering € 60.000 in 2022 Over de investering wordt afgeschreven vanaf 2023 Uitvoering BRO (Basis Registratie Ondergrond) Programma 4 Verkeer en Vervoer Om de BRO goed in de organisatie in te bedden en de uitvoering in de toekomst te garanderen is het nodig om structureel een extra inspanning te leveren. Middelen: € 10.000 structureel met ingang van 2022

- 16 -

3.4 Collegeprogramma onderdeel 4 - bestuur, dienstverlening en bedrijfsvoering " Wij moedigen inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners aan om met initiatieven te komen. Wij waarderen initiatieven uit de samenleving en beoordelen deze iedere keer op hun toegevoegde waarde voor onze gemeente en gemeenschap. Wij staan in verbinding met onze inwoners, ondernemers en partners en gaan het gesprek open en op meerdere manieren aan". In dit deel van het collegeprogramma zijn alle beleidsvoornemens opgenomen op het gebied van bestuur, dienstverlening, communicatie en bedrijfsvoering, zoals financiën, organisatieontwikkeling en informatisering.

Voorjaarsnota 2021 / Perspectiefnota 2022 Meer gegevensgericht controleren door accountant Programma 14 Bedrijfsvoering Vanaf het controlejaar 2017 hebben wij een andere accountant, waarbij in de afgelopen jaren is gebleken dat het geraamde controlebudget niet toereikend is. Dit vloeit voort uit het feit dat de accountant meer gegevensgericht moet controleren, omdat onvoldoende gesteund kan worden op geautomatiseerde systemen. Tot nu toe raamden we de extra kosten bij via de voorjaarsnota of de najaarsnota. Voorzien is en wordt dat de kosten echter structureel hoger uit zullen vallen. Daarom wordt via deze perspectiefnota de raming naar boven bijgesteld. Middelen: € 20.000 structureel met ingang van 2021

ICT verandert Programma 14 Bedrijfsvoering Sinds de toetreding aan de Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden (GRD) maken wij als gemeente Hardinxveld-Giessendam gebruik van de ICT diensten van het SCD. Eind 2018 is het Transitieplan ICT Verandert vastgesteld door het Drechtstedenbestuur. Met dit plan gaf het Drechtstedenbestuur uitwerking aan de in juni door de Drechtraad vastgestelde Informatievisie. In het ICT Verandert Transitieplan werd de route geschetst die afgelegd moest worden om de transitie te - 17 -

doen van ICT in eigendom en eigen beheer naar gebruik maken van diensten van de markt. Inmiddels staat de regio Drechtsteden op de drempel van de realisatie van het transitieplan ICT Verandert. Om deze transitie mogelijk te maken wordt een extra bijdrage van gemeenten gevraagd ter dekking van projectkosten en frictiekosten. De kosten voor de ICT Transitie worden verdeeld op basis van het aantal fte's per organisatie. Voor de gemeente Hardinxveld-Giessendam zijn de extra kosten, op basis van 103,59 fte, € 177.352 in 2021 en € 340.386 in 2022.

Middelen: € 177.352 incidenteel in 2021 en € 340.386 incidenteel in 2022 dekking ten laste van algemene reserve

Perspectiefnota 2022 Scholing nieuwe raadsleden Programma 1 Bestuur In 2022 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Om nieuwe raadsleden te faciliteren in hun werkzaamheden stellen we scholing voor. Middelen: € 5.000 incidenteel in 2022 € 5.000 incidenteel in 2023

- 18 -

4. Financieel perspectief

4.1 Gecomprimeerd overzicht

Progr.

Onderwerp Saldo begroting 2021-2024 Effecten septembercircularie 2020

Bijgestelde begroting 2021-2024

Bijstellingen Structureel Optimaliseren formatie om werklast te verwinderen Bodedienst Dekking optimaliseren formatie door inzet budget uitzendkrachten en afroming budget contributies van eigen afdeling Optimaliseren flexibele schil m.b.t. bezetting balie Dekking optimaliseren flexibele schil door afroming budget externe opdrachten 4 Uitvoering Basis Registratie Onderhoud 14 Kosten inhuur 3 WSW-ers 10 Huurverhoging ten onrechte dubeel in begroting opgenomen 9 Indexatie detacheringen moederorganisaties sociaal team 14 Meer gegevensgerichte controle accountant 9 Onderwijs, extra personele capaciteit 9 Gezondheidsbeleid, extra personele capaciteit Ondersteuning van communicatie en participatie in ruimtelijke 11 projecten 14 Salariskosten 9 Doorrekening SOJ 8/9 Actualisatie begroting SDD 13 Indexatie Onroerende zaakbelasting 10 Dotatie voorziening riolering 10 Dotatie voorziening reiniging Dotatie voorziening baggeren Verlaging dotatie reserve wegen Effecten herziening kapitaallasten - inclusief mutatie reserve

Begroting na wijziging 2021 -357.400 394.665

Mutaties 2021 (VJN)

37.265

Bijgestelde begroting 2021 -357.400 394.665

Begroting 2022 45.770 219.448

Begroting 2023 154.787 215.886

Begroting 2024 -369.945 231.465

Begroting 2025 -202.790 237.342

37.265

265.218

370.673

-138.480

34.552

-19.872

-31.788

19.872 -21.927

31.788 -25.477

21.927

21.927 -27.300 -16.678 -20.000 -20.000 -

25.477 -10.000 -27.300 -16.678 -20.000 -20.000 -48.000 -48.000

-153.618 -19.773 -

-9.235 232.136 -153.618 -19.773 -

-100.000 -83.412 -87.251 -555.810 48.471 -120.754 -18.986 -

-100.000 -83.412 -114.914 -653.013 48.471 -87.567 -18.458 -50.000

-100.000 -83.412 -114.015 -657.707 48.471 -77.994 -19.241 -50.000

78.409

84.858

25.518

25.521

-100.000 -83.412 -114.015 -644.337 48.471 -65.709 -7.188 -50.000 27.000 25.524

-4.575 39.366

-3.825 -1.026.687

-3.825 -1.227.178

-3.825 -1.222.180

-3.825 -1.157.469

-30.190 -11.000

-30.190 -11.000 -10.000

-30.190

-15.000 -50.000 -80.000 -12.000 -6.000

-15.000 -50.000 -80.000 -12.000 -6.000 -20.160 20.160 -177.352 177.352 -214.190 6.000

-10.000

Diverse bijstellingen < € 10.000 *1 Totaal structurele bijstellingen

7/12

Incidentele bijstellingen Indexatie uittredingsovereenkomst met Avres 4 Pilot watertaxi 5 MKB-katalysatorfonds 5 Opzetten ondernemersfonds Faciliteren in onderzoek en ontwikkling van ruimtelijke projecten 10 vanuit milieuaspect 11 Beleidsdocumenten Wet Natuurbescherming 11 Omgevingswet (inclusief opstellen omgevingsplan) 11 Actualiseren beleid Archeologie 14 Openbare verlichting 1 scholing nieuwe raadsleden Inhuur BRP specialist Dekking inhuur BRP specialist tlv bestaande eigen vacatureruimte 14 ICT verandert 14 ICT verandert, dekking uit algemene reserve Totaal incidentele bijstellingen Dekking t.l.v. bestemmingsreserve openbare verlichting Dekking incidentele bijstellingen t.l.v. algemene reserve Totale dekking incidentele bijstellingen Saldo na perspectiefnota 2021-2024

-27.300 -16.678 -20.000 -20.000

-9.235 232.136

-10.000

-20.160 20.160 -177.352 177.352 -214.190

6.000 208.190 214.190

37.265

39.366

-10.000 -10.000

-50.000

-5.000

-65.000 65.000 65.000

214.190

-5.000 -20.160 20.160 -340.386 340.386 -105.190 105.190 105.190

76.631

-761.469

-856.505

-1.360.660

-1.122.917

De posten kleiner dan € 10.000 zijn niet afzonderlijk toegelicht per programma. Dit betreffen kleinere bijstellening door actualisaties van budgetten. Financieel perspectief Uit bovenstaand overzicht blijkt dat het financieel meerjarenperspectief ten opzichte van de begroting 2021 is verslechterd. De verklaring hier mede voor is de toenemende kosten WMO en Participatie en de toenemende kosten in de Jeugdzorg.

- 19 -

4.2 Financiële uitgangspunten 

De begroting 2022-2025 wordt, evenals voorgaande begrotingen, opgesteld op basis van constante prijzen.



De inflatieontwikkeling is gekoppeld aan de inflatie over het voor-voorgaande jaar (t-2). Dit betekent dat voor 2022 het inflatiepercentage van 2020 van toepassing is. Dit percentage bedraagt 1,3% (consumentprijsindex). In voorliggende perspectiefnota is dit niet doorgerekend.



In de perspectiefnota is geen rekening gehouden met de meicirculaire, omdat die bij het opstellen nog niet beschikbaar was. Het effect op de perspectiefnota wordt na het verschijnen van de circulaire doorgerekend en via een aparte memo aan de raad ter beschikking gesteld voorafgaande aan de raadsvergadering. Op die wijze kan het totale financiële plaatje door de raad worden betrokken in haar afweging.



Voor de begroting 2022-2025 zijn op dit moment de volgende aantallen van toepassing: o 18.410 inwoners (per 1 januari 2021); o 8.020 objecten met rioolplicht (gebaseerd op opgave SVHW); (peildatum 17-05-2021); o 7.407 objecten met afvalstoffenheffingplicht (gebaseerd op opgave SVHW) (peildatum 17-05-2021).



Voor de formatie wordt uitgegaan van de formele sterkte per 1 mei 2021 (106,89 fte excl. college).



Er wordt geen algemeen inflatiepercentage toegepast. In de meerjarenraming wordt als uitgangspunt “zero-based budgetting” toegepast. Dit betekent dat budgetten individueel tegen het licht zijn gehouden en afhankelijk van trends en ontwikkelingen bijstelling plaats kan vinden.

- 20 -

4.3 Ontwikkelingen gemeentefonds Bij het samenstellen van deze perspectiefnota is zoals gebruikelijk de meicirculaire 2022 voor de algemene uitkering nog niet beschikbaar. In februari 2021 zijn de voorlopige resultaten van de herijking van het gemeentefonds gepresenteerd. Deze resultaten hebben landelijk voor de nodige onrust en protest gezorgd. Het Ministerie van BZK heeft aan de 2e Kamer laten weten dat zij verwachten begin juni met een aangepast verdeelvoorstel herijking gemeentefonds te komen. Het (eind)advies van de Raad voor het Openbaar Bestuur wordt ook in juni verwacht. De bestuurlijke consultatie van gemeenten schuift daardoor door naar vlak vóór of vlak ná de zomer. Eerste berekeningen laten een structurele meevaller van ca. € 400.000 voor de Jeugdwet zien en een voordeel van ca. € 100.000 door het stopzetten van de opschalingskorting. Wij verwachten dat de meicirculaire meer duidelijkheid geeft over de ontwikkeling van gemeentefonds zodat we hier ook in de aanloop naar de samenstelling van de begroting 2022 – 2025 meer duiding kunnen geven.

- 21 -

5. Risicoparagraaf Solidariteit in het sociaal domein In het sociaal domein komt de term 'solidariteit' meerdere malen naar voren. Vanaf 2015 werd het beleid grotendeels regionaal aangevlogen, solidair zijn met elkaar is dan belangrijk. De laatste twee jaar zien we een verschuiving naar steeds meer lokale keuzes maken. De afschaffing solidariteit in het jeugddomein zorgt voor risico's in Hardinxveld-Giessendam: de prognose laat zien dat onze kosten stijgen en er een tekort ontstaat in het budget jeugdhulp. De afschaffing van solidariteit biedt ook de kans om lokaal de goede keuzes te maken en de maatschappelijke en financiële effecten hiervan te zien. We geloven dat met de juiste inzet van maatregelen de doelstelling binnen de beschikbare middelen haalbaar is. Jeugdwet De uitvoering van de Jeugdwet is een taakveld binnen het sociaal domein. De bekostiging maakt met ingang van 1 januari 2019 geen deel meer uit van de integratie uitkering sociaal domein van de algemene uitkering van het Rijk. Deze gelden zijn als zodanig algemeen dekkingsmiddel geworden. De taken vanuit de Jeugdwet zijn gedelegeerd en gemandateerd aan de Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd. De serviceorganisatie Jeugd (SOJ) Zuid-Holland Zuid is de uitvoeringsorganisatie. Vanwege de sterk gestegen kosten is het gehele budget naar de regionale zorgmarkt gegaan.

Te zien is dat de kosten van Jeugdwet stijgen. Om deze trend van kostenstijging om te zetten in een daling zijn maatregelen geformuleerd en uitgewerkt. Het merendeel van de maatregelen is na enige vertraging door o.a. de coronacrisis zowel lokaal als regionaal gestart. Voor 2021 is in het AB besloten een begrotingswijziging door te voeren van € 11,6 miljoen. De belangrijkste oorzaak van de verwachte begrotingsoverschrijding is het niet kunnen realiseren van de beoogde kostenreductie op zo’n korte termijn. 2020 laat in de kostenontwikkeling een duidelijke positieve trendbreuk zien ten opzichte van 2019. De positieve effecten van de maatregelen beginnen wij langzaam terug te zien in de cijfers. Er is vertrouwen dat dit door zal zetten. Tot en met 2021 zijn extra middelen van het Rijk toegekend. Het Rijk heeft voor 2021 besloten om bovenop de eerder toegekende extra middelen, een extra tegemoetkoming beschikbaar te stellen. Deze extra middelen worden toegekend vanwege de gevolgen van de acute problematiek in de jeugdzorg, deels het gevolg coronapandemie en de financiële situatie van gemeenten. Onduidelijk is nog wat het Rijk aan structurele extra middelen voor de Jeugdwet ter beschikking zal stellen vanaf 2021, ook met de oplevering van het regionale onderzoek van AEF naar de jeugdhulpkosten.

Algemene uitkering De belangrijkste inkomstenbron van iedere gemeente is het gemeentefonds. Omdat dit algemene middelen zijn, kan de gemeente zelf beslissen over de besteding ervan. Het gemeentefonds is gekoppeld aan de rijksuitgaven. Dit houdt in dat wanneer het Rijk meer uitgeeft, het gemeentefonds omhoog gaat. Andersom geldt dit ook. Dit principe wordt ook wel “Samen de trap op, samen de trap af” genoemd. Ervaringen geven aan dat niet altijd sprake is van een groei van het Gemeentefonds en toch ook rekening moet worden gehouden met het gegeven dat het Gemeentefonds een daling te zien geeft. Belangrijke factoren bij de berekening van de hoogte van de uitkering zijn het precieze aantal inwoners en woningen, de gevolgen van overheveling van specifieke uitkeringen en de netto rijksuitgaven. De minister van Binnenlandse Zaken heeft in december 2020 aangegeven dat de herijking verdeling gemeentefonds opschuift naar 1 januari 2023. De verwachting is dat dit model beter aansluit op de kostenverschillen tussen gemeenten en dat een groot aantal knelpunten in de huidige verdeling hiermee weggenomen kan worden. De eerste contouren van de herijking zijn zichtbaar. Voor - 22 -

Hardinxveld-Giessendam komt een positief beeld naar. Indicatief gaat het voor ons om een plus van per saldo tussen de € 25,00 en € 35,00 per inwoner. Het Rijk heeft naast specifieke uitkeringen in verband met de coronacrisis ook compensatiegelden in de algemene uitkering beschikbaar gesteld. De verwachting is dat óók in 2021 de nodige compensatie zal worden toegepast in de algemene uitkering. Met ingang van 2019 is de integratie-uitkering sociaal domein; Wmo, Jeugdwet en Participatiewet, met uitzondering van enkele onderdelen, opgegaan in de algemene uitkering. Daarmee maakt het voortaan deel uit van de samen-trap-op-af systematiek. Ondanks een extra uitkering voor Jeugd over de jaren 2019 t/m 2021 zullen met name de participatie- en jeugdbudgetten de komende jaren onder druk blijven staan. Wet kwaliteitsborging (Wkb) De Wet kwaliteitsborging (Wkb) treedt in werking gelijktijdig met de Omgevingswet. Door deze wet wordt een private kwaliteitscontroleur in het leven geroepen voor bepaalde categorie bouwwerken. De kwaliteitscontroleur toetst die bouwwerken op risico's en op de bouwplaats controleert hij of het werk aan alle wettelijke bouwvoorschriften voldoet. Dit houdt in dat die bepaalde categorie bouwwerken niet meer onder gemeentelijke toetsing/toezicht vallen. Deze kosten van de gemeentelijke toetsing/toezicht worden nu nog doorberekend in de leges.

De gemeentelijke toezicht zal verschuiven naar bestaande bouw en de gemeentelijke toetsing zal met de komst van de Omgevingswet verschuiven naar vooroverleg. Gelet op bovenstaande ontwikkelingen zullen de tarieven en de gevolgen voor de legesopbrengsten tegen het licht worden gehouden. Wmo De Wmo is een ‘open einderegeling’: de kosten in enig jaar zijn afhankelijk van het beroep dat op de regeling wordt gedaan. De Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) voert voor onze gemeenten het grootste deel van de Wmotaken uit. De SDD benut hiervoor een groot deel van de Wmo-budgetten van de gemeente. De SDD hanteert deels het principe van solidariteit en deels het principe van afrekening. In 2021 worden de kostenverdeelsleutels, bedoeld voor de verdeling van de gemeentelijke bijdragen aan de GR Drechtsteden geactualiseerd. Het budget voor het organiseren van algemene voorzieningen blijft lokaal. De realisatiecijfers van de afgelopen jaren vormen de basis voor de komende jaren waarmee de budgetten herijkt kunnen worden. Hierbij is ook een marge ingebouwd. De realisatiecijfers van de volgende jaren bieden een verdere basis voor betrouwbaardere prognoses. De verwachting is dat de stijging van de kosten voor de Wmo de komende jaren zal doorzetten.

Dit komt doordat 1) het aantal toegekende voorzieningen stijgt; 2) de kostprijs van de voorzieningen toeneemt en 3) de sturingsmogelijkheden van de gemeenten afnemen door maatregelen vanuit de rijksoverheid. Zo stijgen de uitgaven op de individuele begeleiding en dagbesteding al geruime tijd en vanaf 2019 ook de uitgaven voor hulpmiddelen en woonvoorzieningen. Dit komt onder andere door de vergrijzing en doordat mensen steeds langer en met zwaardere problematiek thuis blijven wonen (ambulantisering en extramuralisering). Sinds 2019 stijgt ook het aantal inwoners dat een beroep doet op huishoudelijke hulp fors. Een belangrijke oorzaak hiervan is de invoering van een vaste eigen bijdrage van € 19,00 per vier weken (het abonnementstarief) dat leidt tot een aanzuigende werking. Ook de nieuwe aanbesteding huishoudelijke ondersteuning leidt naar verwachting tot hogere tarieven door stijgende cao-lonen, krapte op de arbeidsmarkt en de AMvB reële prijs die straks van toepassing is op de nieuwe inkoopcontracten.

- 23 -

Een andere onzekere factor is de doordecentralisatie van beschermd wonen en opvang die op 1 januari 2022 in werking zal treden. De doordecentralisatie is een complexe puzzel waarbij vier ontwikkelingen van belang zijn:

(1) Er vindt overheveling plaats van cliënten en budget vanuit beschermd wonen naar de Wet langdurige zorg. Dit traject wordt medio 2021 afgerond en zal naar verwachting budget neutraal verlopen voor de regio; (2) Invoering van een nieuw objectief financieel verdeelmodel voor beschermd wonen vindt plaats. Onze regio hield vooralsnog jaarlijks een flink bedrag over, hetgeen op basis van solidariteit verdeeld werd over lokale gemeenten. Dit zal in de toekomst niet meer zo zijn; (3) Per 1 januari 2023 worden de financiële middelen verdeeld over alle gemeenten in plaats van over centrumgemeenten; (4) Invoering van het woonplaatsbeginsel. Daarmee wordt de herkomstgemeente van de cliënt (financieel) verantwoordelijk voor de verstrekking van beschermd wonen. Samengevat betekent de doordecentralisatie dat wij als regiogemeente in de loop der jaren verantwoordelijk zullen worden voor een groeiend aantal cliënten. Vooralsnog zetten we de komende vier jaar de financiële solidariteit met de samenwerkende gemeenten op beschermd wonen voort en blijven we de ontwikkelingen nauwlettend volgen. Door al deze ontwikkelingen zullen de kosten voor Wmo ondersteuning op langere termijn verder toenemen. De SDD stuurt op het beperken van de kosten via scherpe sturing op de contracten en afschaling naar lichtere vormen van ondersteuning als dat mogelijk is.

Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet staat gepland op 1 januari 2022. Signalen wijzen op een alternatieve invoeringsdatum. Onze gemeente maakt keuzes zodat we op tijd klaar zijn voor de inwerkingtreding van de wet. Zo hebben we gewerkt aan de Omgevingsvisie en er is in Drechtstedenverband de benodigde software aangeschaft om aan te kunnen sluiten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). De vervolgstappen zijn onder andere het Omgevingsplan en het vergunningenproces. Onderwijshuisvesting De Perspectiefnota 2018 – 2021 bevat de kosten van de toekomstige nieuwbouw van de Driemaster (locatie Pietersweer) en de Ichthus. Door de hogere afschrijvingslasten vanaf dat moment, werken wij hier in onze begroting al vanaf 2018 naartoe. De bedragen die wij hiervoor hanteren zijn gebaseerd op de VNG-adviesnormen, zoals vastgesteld in de Verordening Voorzieningen huisvesting Onderwijs. De VNG adviseert gemeenten echter om de normbedragen voor de nieuwbouw van scholen eenmalig te verhogen met 40%. De reden hiervoor is dat de jaarlijkse indexering van de normbedragen over de afgelopen jaren de werkelijke prijsontwikkelingen in de markt niet goed blijkt te hebben gevolgd. Een wijzigingsvoorstel voor de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs is in de maak.

Vooralsnog nemen wij dit niet op in de begroting, maar wordt dit wel als risico benoemd voor de uiteindelijke nieuwbouw van de scholen. Een bemiddelingstraject voor de daadwerkelijke nieuwbouw van de Driemaster en de Ichthus heeft niet geresulteerd in overeenstemming tussen de schoolbesturen. Driemaster heeft aangegeven het gebouw te willen renoveren tot BENG-eisen en Ichthus heeft nieuwbouw aangevraagd. We toetsen de technische staat van het huidige gebouw: nieuwbouw is niet vanzelfsprekend.

- 24 -

COvID-19 (Corona) Het COVID-19 (Corona) virus heeft ertoe geleid dat in 2020 aanvullende rijksmaatregelen zijn getroffen. De effecten van de lock-down en het ontstaan van varianten op het virus maken dat deze maatregelen omvangrijker zijn dan in de eerste golf . Alhoewel vaccinaties begin 2021 op gang zijn gekomen is onzeker hoe en in welke omvang de aanvullende maatregelen duren en effect op de economie zullen hebben. Door het Rijk zijn wel aanvullende ondersteuningspakketten beschikbaar gesteld. Voorlopig zijn de economische effecten nog niet (geheel) zichtbaar. Naar verwachting heeft het economisch effect op meerdere beleidsterreinen en loopt mogelijk door in 2022. Te denken valt aan de opbrengsten uit de omgevingsvergunningen, maar ook op de opbrengsten uit de sportlocaties. De financiële impact is nog niet te bepalen. We monitoren de komende periode onze risico’s en die van onze partners voortdurend. Onze organisatie loopt geen risico voor de continuïteit. Transities naar toekomstige samenwerking Drechtsteden In 2020 zijn 2 transities ingezet die leiden tot een andere manier van samenwerken in de Drechtsteden. De huidige gemeenschappelijke regeling Drechtsteden wordt in 2021 omgevormd tot een klassieke GR sociaal domein.

Daarnaast worden alle bedrijfsvoeringstaken zoals die tot nu toe waren ondergebracht bij het Servicecentrum Drechtsteden en de 'dochters' van de gemeenschappelijke regeling Drechtsteden overgeheveld naar de gemeente Dordrecht die deze taken vanaf 1 januari 2022 uitvoert als servicegemeente en via af te sluiten dienstverleningsovereenkomsten. Het uitgangspunt is om de taken 'as is' over te hevelen en vanaf dat startpunt te werken aan een nieuw stelsel van samenwerking. Deze transities moeten zorgen voor meer lokale regie en sturing, meer ruimte voor integraliteit binnen het sociaal domein en meer gelegenheid voor maatwerk en innovatie in zowel het sociaal domein als op de ondersteunende bedrijfsvoeringstaken van de gemeenten. Het doel is om te komen tot een samenwerking die past bij de inhoudelijke en financiële opgaven van de gemeenten in de Drechtsteden. In 2021 is hard gewerkt aan de voorbereiding van deze transities die, vrij kort na de toetreding van Hardinxveld-Giessendam tot de Drechtsteden, vragen om een andere vorm van zakelijk opdrachtgeverschap en monitoring in onze gemeente. De transities vergen een behoorlijke bestuurlijke en ambtelijke inzet die zal doorlopen in 2022.

Eind 2021 en daarna in 2022 zal blijken hoe een en ander in de praktijk uitwerkt en wat de transities daadwerkelijk betekenen voor onze organisatie, waarbij een budget neutrale financiële transitie een belangrijk kader is dat onze gemeente aan de gemeente Dordrecht heeft meegegeven. Grondexploitaties/projecten De risico's rondom grondexploitaties en anterieure overeenkomsten worden beschreven in het MPG en t-MPG. Het MPG 2021 wordt behandeld in de raadsvergadering van 24 juni 2021. Kortheidshalve wordt voor de risico's naar het MPG 2021 verwezen. Op basis van dit MPG zijn de voorziene risico's op de grondexploitaties via de jaarrekening 2020 voorzien en is de reserve bouwgrondexploitaties beschikbaar. Voor de anterieure overeenkomsten geldt dat met name bij de complexere projecten risico's op niet-verhaalbare kosten mogelijk zijn. Middels risicobeheersing en afspraken in de overeenkomsten worden deze zoveel mogelijk afgedekt.

- 25 -

Veranderproces We zijn gestart met een veranderproces voor onze organisatie. Via een informatienota in april 2021 en de Ontmoeting van 20 mei jl. hebben wij u geïnformeerd over de voortgang. Wij zien daarnaast een aantal risico's:  Bij de werving voor de bestaande vacatures en de formatie uit beide raadsbesluiten merken we dat gemeentelijke en commerciële organisatie in dezelfde vijver vissen. Dit maakt het aantrekken van ervaren medewerkers op vakgebieden zoals ruimtelijke ordening, civiele techniek, mobiliteit, vastgoed en financiën uitdagend. We lopen daarmee risico's bij 2 uitgangspunten die liggen onder het raadsbesluit van 17 december 2020: nieuwe medewerkers starten op 1 mei 2021 en we kunnen hierdoor de externe inhuur per 1 oktober 2021 beëindigen.  Het herstel van een aantal langdurig zieke medewerkers verloopt helaas niet voorspoedig. De vervangende inhuur van deze medewerkers staat in het raadsbesluit van 17 december 2020 begroot tot 1 oktober 2021.  We voeren een nieuw functiewaarderingssysteem (HR21) in. Dit leidt tot marktconforme salarissen en een stijging van de personeelslasten. De meerjarenbegroting bevat daarom een jaarlijks budget van € 75.000 om deze stijging op te vangen. Na afronding van de invoering (medio 2022) hebben wij een definitief beeld of dit bedrag toereikend is.

- 26 -

6. Toekomstige ontwikkelingen In dit hoofdstuk wordt een doorkijk gepresenteerd voor de komende jaren. Onderstaande onderwerpen worden voor de toekomst voorzien, maar zijn voor alsnog niet nader te concretiseren, zodanig dat het tot een financiële vertaling leidt. Deze onderwerpen zullen in de volgende perspectiefnota(‘s) aan de orde worden gesteld. Participatiebeleid – programma 4 Het onderwerp participatie komt voort uit het raadsprogramma. We benaderen dit onderwerp zo breed mogelijk. Participatie is namelijk belangrijk voor diverse onderwerpen, zoals de Omgevingswet, ruimtelijke projecten, duurzaamheid (o.a. Regionale Energiestrategie (RES) en Regionale Adaptatiestrategie( RAS) en Transitievisiewarmte (TVW) ). Dit jaar stelt de raad het geactualiseerde participatiebeleid vast. Belangrijk is dat we ons inspannen in positie- en rolneming van de ambtelijke organisatie, college en raad ten opzichte van elkaar en ten opzichte van de samenleving als het gaat over participatiebeleid. Vooral in de voorbereiding tot het vormgeven van participatie voor onderwerpen is het van belang dat we helderheid hebben wie welke rol wanneer op zich neemt. Naast het opstellen van het beleid, zal de inspanning in de nabije toekomst dus ook vooral gaan over de implementatie en de uitvoering van het geactualiseerde participatiebeleid.

- 27 -

Bijlage 1 Begrotingspositie Totaal baten programma's 1. Bestuur 2. Leven, reizen en documenten 3. Openbare orde en veiligheid 4. Verkeer en vervoer 5. Ondernemen en bedrijvigheid 6. Scholing 7. Samenleven 8. Werk en inkomen 9. Zorg en welzijn 10. Gezondheid en milieu 11. Bouwen, wonen en gebruiken 12. Woonomgeving

Totaal baten programma's (voor mut. reserves)

Totaal lasten programma's 1. Bestuur 2. Leven, reizen en documenten 3. Openbare orde en veiligheid 4. Verkeer en vervoer 5. Ondernemen en bedrijvigheid 6. Scholing 7. Samenleven 8. Werk en inkomen 9. Zorg en welzijn 10. Gezondheid en milieu 11. Bouwen, wonen en gebruiken 12. Woonomgeving

Totaal lasten programma's (voor mut. reserves)

Totaal saldi programma's 1. Bestuur 2. Leven, reizen en documenten 3. Openbare orde en veiligheid 4. Verkeer en vervoer 5. Ondernemen en bedrijvigheid 6. Scholing 7. Samenleven 8. Werk en inkomen 9. Zorg en welzijn 10. Gezondheid en milieu 11. Bouwen, wonen en gebruiken 12. Woonomgeving

Totaal saldi programma's (voor mutaties reserves) Algemene dekkingsmiddelen baten Algemene dekkingsmiddelen lasten Bedrijfsvoering

Saldo baten en lasten (voor mutaties reserves) Totaal onttrekkingen aan reserves Totaal toevoeging aan reserves

Begrotingsresultaat (+/+ is vd)

Rekening 2020 2.583 172.479 13.397 216.519 19.060.451 184.412 750.408 3.054.303 859.595 4.661.281 4.906.153 13.896 33.895.476

Rekening 2020 2.048.574 324.099 2.019.614 2.162.769 300.276 1.184.623 1.894.613 4.160.521 12.990.576 4.128.887 6.153.165 1.084.397 38.452.114

Rekening 2020

Begroting 2021 0 238.090 9.800 126.764 177.700 190.300 714.180 2.235.960 99.500 4.478.116 8.924.773 2.000 17.197.183

Begroting 2021 2.476.344 626.595 1.884.062 2.810.789 277.001 1.131.336 1.950.059 3.527.336 13.132.283 3.904.143 9.549.272 944.142 42.213.362

Begroting 2021

Mutaties Bijgestelde 2021 (VJN) begroting 2021 0 0 0 0 0 0 8.400 0 -3.000 -15.358 0 -1.000 -10.958

0 238.090 9.800 126.764 177.700 190.300 722.580 2.235.960 96.500 4.462.758 8.924.773 1.000 17.186.225

Mutaties Bijgestelde 2021 (VJN) begroting 2021 830 0 0 -93.109 10.000 10.654 -13.769 -246.788 8.867 161.085 175.921 73.590 87.281

2.477.174 626.595 1.884.062 2.717.680 287.001 1.141.990 1.936.290 3.280.548 13.141.150 4.065.228 9.725.193 1.017.732 42.300.643

Mutaties Bijgestelde 2021 (VJN) begroting 2021

Begroting 2022 0 238.090 9.800 133.831 177.700 190.300 722.580 2.235.960 96.500 4.462.758 4.369.187 1.000 12.637.706

Begroting 2022 2.417.478 627.005 1.872.102 2.695.972 280.732 1.172.301 1.951.329 3.964.765 13.534.867 3.989.107 4.944.220 969.822 38.419.700

Begroting 2022

Begroting 2023 0 238.090 9.800 133.831 177.700 126.000 722.580 2.235.960 96.500 4.462.758 1.540.833 1.000 9.745.052

Begroting 2023 2.408.510 630.328 1.872.067 2.907.429 280.695 1.128.839 1.938.218 3.888.307 13.450.374 3.989.911 2.236.761 974.562 35.706.001

Begroting 2023

Begroting 2024 0 238.090 9.800 133.831 177.700 126.000 722.580 2.235.960 96.500 4.462.758 3.856.494 1.000 12.060.713

Begroting 2024 2.398.797 627.114 1.871.887 2.944.164 270.799 1.125.286 1.931.654 3.927.141 13.505.830 3.986.591 4.886.976 959.466 38.435.705

Begroting 2024

Begroting 2025 0 238.090 9.800 133.831 177.700 126.000 722.580 2.235.960 96.500 4.462.758 3.825.774 1.000 12.029.993

Begroting 2025 2.402.499 630.323 1.867.571 2.734.278 270.803 1.101.103 1.976.548 3.964.872 13.548.736 3.966.843 4.885.674 953.763 38.303.013

Begroting 2025

-2.045.991 -151.620 -2.006.217 -1.946.250 18.760.175 -1.000.212 -1.144.205 -1.106.218 -12.130.982 532.394 -1.247.012 -1.070.501 -4.556.638

-2.476.344 -388.505 -1.874.262 -2.684.025 -99.301 -941.036 -1.235.879 -1.291.376 -13.032.783 573.973 -624.499 -942.142 -25.016.179

-830 93.109 -10.000 -10.654 22.169 246.788 -11.867 -176.443 -175.921 -74.590 -98.239

-2.477.174 -388.505 -1.874.262 -2.590.916 -109.301 -951.690 -1.213.710 -1.044.588 -13.044.650 397.530 -800.420 -1.016.732 -25.114.418

-2.417.478 -388.915 -1.862.302 -2.562.141 -103.032 -982.001 -1.228.749 -1.728.805 -13.438.367 473.651 -575.033 -968.822 -25.781.994

-2.408.510 -392.238 -1.862.267 -2.773.598 -102.995 -1.002.839 -1.215.638 -1.652.347 -13.353.874 472.847 -695.928 -973.562 -25.960.949

-2.398.797 -389.024 -1.862.087 -2.810.333 -93.099 -999.286 -1.209.074 -1.691.181 -13.409.330 476.167 -1.030.482 -958.466 -26.374.992

-2.402.499 -392.233 -1.857.771 -2.600.447 -93.103 -975.103 -1.253.968 -1.728.912 -13.452.236 495.915 -1.059.900 -952.763 -26.273.020

28.012.620 -1.613.174 -4.830.267 17.012.541

29.064.989 -391.260 -6.023.573 -2.366.023

7.522 -229.105 -319.822

29.064.989 -383.738 -6.252.678 -2.685.845

29.346.598 8.861 -5.894.460 -2.320.995

29.504.914 280.657 -5.390.491 -1.565.869

29.696.250 281.128 -5.323.026 -1.720.640

30.027.775 267.925 -5.320.364 -1.297.684

6.070.434 -22.568.023 514.952

5.119.888 -2.716.600 37.265

144.998 -174.824

5.264.886 -2.716.600 -137.559

2.493.936 -1.039.600 -866.659

1.773.964 -1.129.600 -921.505

1.494.580 -1.134.600 -1.360.660

1.318.343 -1.143.576 -1.122.917

- 28 -

Bijlage 2 Financieel overzicht per programma Programma 1 Bestuur Programma 1. Bestuur Baten Lasten

Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves

Resultaat

Rekening 2020 2.583 2.048.574 -2.045.991 0 0 -2.045.991

Begroting 2021

Mutatie s 2021 (VJN)

0 2.476.344 -2.476.344 0 0 -2.476.344

0 830 -830 0 0 -830

Bijgestelde begr. 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

0 2.477.174 -2.477.174 0 0 -2.477.174

0 2.417.478 -2.417.478 0 5.000 -2.412.478

0 2.408.510 -2.408.510 0 5.000 -2.403.510

2021

2022

2023

-5.000 5.000

-11.623 -830 -830

bedragen in € Begroting 2025 0 0 2.398.797 2.402.499 -2.398.797 -2.402.499 0 0 0 0 -2.398.797 -2.402.499

Begroting 2024

Programma 1. Bestuur Omschrijving Voorjaarsnota / Perspectiefnota - Cursussen nieuwe raadsleden - cursussen nieuwe raadsleden t.l.v. de algemene reserve Bijstellingen - Salarissen Diverse bijstellingen < € 10.000

2024

bedragen in € 2025

-11.623

-830

-12.453

Perspectiefnota 2022 Scholing nieuwe raadsleden Voor een toelichting zie programma 4 van de perspectiefnota (hoofdstuk 3.4). Middelen: € 5.000 incidenteel in 2022 en € 5.000 incidenteel in 2023 Dekking t.l.v. de algemene reserve Bijstellingen Salarissen Zie toelichting bij programma 14 (bijlage 2).

- 29 -

Programma 2 Leven, reizen en documenten Programma 2. Leven, reizen en documenten Baten Lasten

Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves

Resultaat

Rekening 2020 172.479 324.099 -151.620 0 0 -151.620

Begroting 2021 238.090 626.595 -388.505 0 0 -388.505

Mutatie s 2021 (VJN)

Bijgestelde begr. 2021 0 238.090 0 626.595 0 -388.505 0 0 0 -388.505

Begroting 2022 238.090 627.005 -388.915 0 0 -388.915

Begroting 2023 238.090 630.328 -392.238 0 0 -392.238

Begroting 2024 238.090 627.114 -389.024 0 0 -389.024

bedragen in € Begroting 2025 238.090 630.323 -392.233 0 0 -392.233

2021 -

2022 -

2023 -

2024 -

bedragen in € 2025 -

Programma 2. Leven, reizen en documenten Omschrijving Voorjaarsnota / Perspectiefnota Bijstellingen Diverse bijstellingen < € 10.000

Er zijn geen mutaties die toegelicht dienen te worden.

- 30 -

Programma 3 Openbare orde en veiligheid Programma 3. Openbare orde en veiligheid Baten Lasten

Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves

Resultaat

Rekening 2020 13.397 2.019.614 -2.006.217 0 81.200 -1.925.017

Begroting 2021 9.800 1.884.062 -1.874.262 0 16.200 -1.858.062

Mutatie s 2021 (VJN)

Bijgestelde begr. 2021 0 9.800 0 1.884.062 0 -1.874.262 0 0 0 16.200 0 -1.858.062

Begroting 2022 9.800 1.872.102 -1.862.302 0 16.200 -1.846.102

Begroting 2023 9.800 1.872.067 -1.862.267 0 16.200 -1.846.067

Begroting 2024 9.800 1.871.887 -1.862.087 0 16.200 -1.845.887

bedragen in € Begroting 2025 9.800 1.867.571 -1.857.771 0 16.200 -1.841.571

2021

2022

2023

2024

bedragen in € 2025

Programma 3. Openbare orde en veiligheid Omschrijving Voorjaarsnota / Perspectiefnota Bijstellingen Diverse bijstellingen < € 10.000

Er zijn geen mutaties die toegelicht dienen te worden.

- 31 -

Programma 4 Verkeer en vervoer Programma 4. Verkeer en vervoer Baten Lasten

Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves

Resultaat

Rekening 2020 216.519 2.162.769 -1.946.250 809.900 619.978 -2.136.172

Begroting 2021 126.764 2.810.789 -2.684.025 767.400 1.218.972 -2.232.453

Bijgestelde begr. 2021 0 126.764 -93.109 2.717.680 93.109 -2.590.916 0 767.400 -85.436 1.133.536 7.673 -2.224.780

Begroting 2022 133.831 2.695.972 -2.562.141 780.400 1.101.570 -2.240.971

Begroting 2023 133.831 2.907.429 -2.773.598 860.400 1.248.599 -2.385.399

Begroting 2024 133.831 2.944.164 -2.810.333 855.400 1.178.852 -2.486.881

bedragen in € Begroting 2025 133.831 2.734.278 -2.600.447 843.400 954.441 -2.489.406

2021

2022

2023

2024

bedragen in € 2025

-10.000

-238

3.562 -950

-4.827 7.514 -50.000 50.000

-4.640 7.403

-4.451 7.288

-50.000

27.000 -50.000

Mutatie s 2021 (VJN)

Programma 4. Verkeer en vervoer Omschrijving Voorjaarsnota / Perspectiefnota - 'Pilot watertaxi - 'Pilot watertaxi t.l.v. de algemene reserve - Inbedden BRO in organisatie

-11.000 11.000

Bijstellingen: - Salarissen - Openbare verlichting: afrekening lantaarnpalen - t.l.v. bestemmingsreserve openbare verlichting - Kapitaallasten - Kapitaallasten t.l.v. reserve - Bijstellen verkeersvoorzieningen GVVP - Bijstellen verkeersvoorzieningen GVVP t.l.v. / t.g.v. reserve - Jaarlijkse dotatie reserve Wegen - dotatie bestemmingsreserve baggeren

-6.000 6.000 99.149 -85.436 17.000 -17.000

Diverse bijstellingen < € 10.000

-6.040

7.673

-13.666

-63.591

-63.515

-36.441

Voorjaarsnota 2021 Pilot watertaxi Voor een toelichting zie programma 2 van de perspectiefnota (hoofdstuk 3.2). Middelen: € 11.000 incidenteel in 2021 Dekking t.l.v. de algemene reserve Perspectiefnota 2022 Inbedden BRO in organisatie Voor een toelichting zie programma 3 van de perspectiefnota (hoofdstuk 3.3). Middelen: € 10.000 structureel vanaf 2022 Bijstellingen Salarissen Zie toelichting bij programma 14 (bijlage 2). Openbare verlichting, afrekening lantaarnpalen De afrekening lantaarnpalen 2020. Deze kosten komen t.l.v. de bestemmingsreserve openbare verlichting. Middelen: € 6.000 incidenteel in 2021 Dekking t.l.v. bestemmingsreserve openbare verlichting

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: http://raad.hardinxveld-giessendam.nl/api/v1/meetings/564/documents/18744