Participatierapport Hardinxveld-Giessendam.pdf

Inhoudsopgave

Participatierapport Tussen oktober 2024 en februari 2025 heeft Speelplan, in opdracht van de gemeente Hardinxveld-Giessendam, bewoners, ambtenaren en sociale partners betrokken bij de ontwikkeling van nieuw speelruimtebeleid. Dit gebeurde via o.a. wandelingen met basisschoolkinderen, sessies met ketenpartners en een online vragenlijst. De uitkomsten zijn samengevat in dit document en vormen samen met het veldonderzoek van september 2024 de basis voor het nieuwe speelruimteplan.

Intern ketenpartneroverleg

2

Vragenlijst interne ketenpartners

4

Extern ketenpartneroverleg

6

Participatie met ouderen

8

Participatie met jongeren

10

Participatie met kinderen

13

Bewoners enquête

18

Verdiepingssessie met inwoners

21

1. Intern Ketenpartneroverleg

Onderwijs

In het interne ketenpartneroverleg zijn de resultaten van een vragenlijst besproken over thema’s die het speelruimteplan van Hardinxveld-Giessendam beïnvloeden. Onderwerpen zoals beheer, veiligheid, gezondheid en participatie bieden waardevolle inzichten voor de inrichting en het beleid van speelvoorzieningen.

Speelruimte heeft een educatieve functie door kinderen te laten ontdekken, grenzen te verkennen en sociale vaardigheden te ontwikkelen. Deze doelen sluiten aan bij de behoeften van kinderen en de gemeenschap en worden ondersteund door de scholen, waar ze onderdeel zijn van het curriculum. Overleg binnen de Lokale Directiekring en samenwerking met partners zoals de Natuur- en Vogelwacht en museum De Koperen Knop biedt kansen om educatieve doelen binnen speelvoorzieningen te versterken. Dit zorgt voor een veelzijdige leeromgeving gericht op natuur, wetenschap en sociale interactie.

Inspectie en beheer Duurzaamheid is een speerpunt in het beheer van speellocaties. Er is een voorkeur voor Robiniahout en staal, zodat voorzieningen zonder zorgen circa 15 jaar meegaan. Samenwerking met vaste leveranciers waarborgt kwaliteit en consistentie. Circulariteit krijgt aandacht via herbruikbare producten, maar een expliciet beleid ontbreekt nog. Het budget is voldoende voor beheer en vervanging, wat stabiliteit biedt. Onderhoud gebeurt vooral intern, met externe hulp voor specifieke taken. Een evaluatie van de taakverdeling kan de efficiëntie verbeteren.

Veiligheid en handhaving De veiligheid op speellocaties wordt ondersteund door BOA’s en de buitendienst, maar beperkte tijd en weinig bezetting vormen een knelpunt. De komst van een jongerenwerker en meer uren voor BOA’s kunnen duurzame relaties met jongeren bevorderen en handhaving verbeteren. Voor verkeersveiligheid zijn maatregelen (bijv. hagen bij speelplekken) nodig, evenals samenwerking met het team Verkeer voor snelheid remmende aanpassingen. Dit draagt bij aan veilige, toegankelijke speelplekken.

Gezondheid Openbare speelruimtes bevorderen fysieke en mentale gezondheid, essentieel gezien de toename van overgewicht en aandacht voor jongerenwelzijn. Veilige speelplekken stimuleren beweging, sociale interactie en stressreductie, terwijl rookvrije zones een gezondere omgeving creëren. Ontmoetingsplekken zoals zitplaatsen verminderen eenzaamheid bij jong en oud. Bij herzieningen worden bewonerswensen meegenomen om voorzieningen beter af te stemmen op lokale behoeften. Speelruimtes op loopafstand versterken sociale cohesie en gezondheid. Samenwerking met de GGD en gebruik van data van o.a. RIVM ondersteunen deze inspanningen.

Sociaal team, werk en welzijn De openbare ruimte biedt ondersteuning voor jongeren, ouderen en mensen met een beperking. Ouderen profiteren van valpreventieprogramma’s, maar meer laagdrempelige beweegmogelijkheden zijn nodig, vooral in kwetsbare wijken. Voor jongeren zijn veilige ontmoetingsplekken belangrijk om vandalisme te verminderen en sociale interactie te bevorderen. Samenwerking met organisaties als Servanda, Jeugd-punt en het Platform Sociaal Domein helpt bij het ontwikkelen van voorzieningen die ontmoeting en beweging stimuleren. Integrale samenwerking blijft cruciaal om aan diverse behoeften te voldoen. 2

Sport

Participatie

De buitenruimte biedt kansen om sport en beweging te stimuleren, gezien het tekort aan sporthalruimte. Openbare voorzieningen zoals calisthenicstoestellen en bootcampklassen worden beperkt benut. Subsidies zoals de Maatschappelijke Agenda (MAG) of het Sportakkoord kunnen initiatieven ondersteunen. Het toevoegen van sportvoorzieningen, zoals 3x3-veldjes, korfbalpalen of urban sports-locaties, kan inspelen op lokale behoeften.

Bewoners betrekken bij speelruimte begint idealiter vanaf het begin, zodat zij invloed hebben op het uitvoeringsplan. Participatie moet breed opgezet worden, met aandacht voor specifieke groepen zoals ouderen. Bij herinrichting of vervanging krijgen bewoners keuzemogelijkheden, al blijft technisch onderhoud een gemeentelijke taak.

Samenwerking met de verenigingsadviseur, buurtsportcoach en coördinatoren sport & preventie kan sport en beweging versterken. Doordachte inrichting en programmering verbeteren toegankelijkheid en gebruik. Enquêtes zijn nodig om behoeften en geschikte locaties verder in kaart te brengen.

Recreatie en groen

De gemeente ondersteunt bewonersinitiatieven, bijvoorbeeld via het MAG ‘2.0’, mits kwaliteitseisen, zoals duurzaamheid, worden gewaarborgd. Budget kan beschikbaar worden gesteld, maar praktische uitvoering vraagt om duidelijke afspraken. Een pilot kan onderzoeken hoe bewoners effectief kunnen bijdragen, met gemeentelijke ondersteuning. Speelplekadoptie wordt om veiligheidsredenen afgeraden, maar groenadoptie biedt kansen voor betrokkenheid.

Het recreatieaanbod kent tekortkomingen, zoals een gebrekkige padenstructuur en het ontbreken van uitgebreide wandelroutes in de natuur, mede door het beheer door het waterschap. Plannen omvatten de aanleg van (half)verharde wandelpaden en extra bankjes en picknicktafels, vooral in het buitengebied. Toegankelijkheid in parken en natuurgebieden kan worden verbeterd met betere paden en meer rust- en ontmoetingsplekken. Deze maatregelen dragen bij aan een toegankelijker en aantrekkelijker recreatieaanbod voor alle bewoners.

Duurzaamheid en circulariteit Duurzaamheid wordt nagestreefd, maar meer focus op circulariteit biedt kansen. Specifieke maatregelen, zoals het gebruik van circulaire materialen in openbare ruimtes en speelplaatsen, kunnen hergebruik stimuleren en afval verminderen. Een versterkte circulaire aanpak draagt bij aan duurzaam beheer, met efficiënter grondstoffengebruik en minimale afvalstromen.

3

2. Vragenlijst intern ketenpartneroverleg Deze bijlage bevat de vragenlijst die is gebruikt om binnen de gemeentelijke organisatie input op te halen voor het speelruimteplan van HardinxveldGiessendam. De vragen richten zich op thema’s zoals beheer, veiligheid, gezondheid en participatie en bieden inzicht in de wensen en behoeften van betrokkenen. De resultaten uit deze vragenlijst zijn besproken in het interne ketenpartneroverleg en vormen een basis voor verdere besluitvorming.

Interne vragenlijst Inspectie en beheer • Is er een voorkeur voor het gebruik van bepaalde materialen op de speellocaties? • Hoe wordt omgegaan met circulariteit van het speelareaal? • Volstaat het huidige budget om de speelruimte te beheren en te vervangen en is er voldoende capaciteit om dat te realiseren? • Welke onderhoudswerkzaamheden worden uitgevoerd, door welke partijen? Is het wenselijk vaker onderhoud te plegen of dit elders te organiseren? Eventueel in afstemming met andere afdelingen? Of is het noodzakelijk om bepaalde taken extern uit te vragen? Veiligheid/Handhaving • Wat werkt goed in de huidige aanpak? • Waar liggen de huidige knelpunten? • Waar is ruimte voor verbetering? • Welke nieuwe maatregelen zouden gemaakt kunnen worden?

Educatie • Welke leerdoelen moet de speelruimte hebben? • Hoe sluiten deze doelen aan bij de behoeften van de kinderen en de gemeenschap • Welke leergebieden worden momenteel ondersteund (bijvoorbeeld wetenschap, kunst, natuur)? • Welke partnerschappen of samenwerkingen kunnen we aangaan om educatieve doelstellingen te bereiken? Gezondheid • Zijn er gezondheidstrends in de regio (zoals obesitas) die vragen om specifieke speelvormen of voorzieningen? Hoe wordt er omgegaan met deze uitdagingen in de openbare ruimte? • Welke activiteiten of voorzieningen kunnen bijdragen aan een beter mentaal welzijn? • Wat zijn de huidige initiatieven om toegankelijkheid te waarborgen? Welke verbeteringen kunnen in de toekomst worden doorgevoerd? • Hoe kan de openbare speel- en sportruimte beter bijdragen aan het tegengaan van vereenzaming onder de (oudere) doelgroepen? Sociaal team- en werk/ welzijn • Hoe wordt aandacht besteed aan jongeren, ouderen, mensen met een beperking? • Is er behoefte aan maar jongerenontmoetingsplekken? Is er vraag naar andere voorzieningen? • Hoe bereiken we de jongeren? • Zijn er initiatieven die aansluiten op de sociale doelen van de speelruimte? • Welke wensen spelen er rond de oudere bewoners?

4

Sport •

• • • • •

Welke programma's of evenementen worden georganiseerd om deelname aan sport te stimuleren? Wat werkt goed en waar zien we ruimte voor verbetering? Op welke termijn sportimpulsen wenselijk/mogelijk? Waar zijn deze het hardste nodig? Welke locaties zijn geschikt voor sportimpuls (bestaand en nieuw)? Op welke locaties is er een sterke sportvraag? Afstemming: inrichting en programmering, of staat dat los van elkaar? Met welke (externe) partners kunnen we samenwerken op het gebied van sport en beweging (ook voor volwassenen en senioren)? Welke sport- en beweegvormen moeten worden toegevoegd in de gemeente (urban sports; pumptracks; skaten etc.)?

Recreatie en groen • Zijn er specifieke tekortkomingen in het recreatieaanbod (parken/groenstroken/polder/natuurgebieden)? • Welke programma's of evenementen zijn effectief gebleken om recreatie in de parken en natuurgebieden te stimuleren? Wat kunnen we doen om deelname verder te bevorderen? • Welke maatregelen worden genomen om toegankelijkheid in de parken en natuurgebieden te waarborgen?

Duurzaamheid en circulariteit • Zijn er specifieke gebieden waar de gemeente momenteel tekortschiet? Welke aanpassingen kunnen gemaakt worden om duurzaamheid te verbeteren? Participatie • Wat is het juiste moment om bewoners te betrekken bij de speelruimte? Bijvoorbeeld bij het opstellen van uitvoeringsplan of alleen bij de inrichting van een speelplek? • Wanneer wel/geen participatie: één op één vervanging of altijd bewoners een keuze geven? • Wie betrekken: alleen omwonenden betrekken bij herinrichting of breder kijken en de buurt als geheel uitnodigen? • Wat mag/kan wel en niet door bewoners? Bijv. onderhoud groen/toestellen, aanleg, financiering. Hoe kijkt de gemeente tegen een laissez-faire benadering binnen de participatiekaders? • Hoe staat de gemeente tegenover speelplekadoptie? • Initiatieven vanuit bewoners: wel of geen ruimte (en budget) voor speelen beweeginitiatieven? Als wel, welke (budget)kaders zijn wenselijk?

Groen en recreatie • Is er genoeg groen in de speelruimte? Welke nieuwe behoeften of wensen zijn er binnen de gemeente met betrekking tot groen in de speelruimte? • Hoe wordt het groenonderhoud ervaren op de speelplekken? Denk aan frequentie en beeldkwaliteit. Werken de bestaande afspraken of moeten die worden verbeterd?

5

3. Extern Ketenpartneroverleg

verenigingen sporten en minder in de openbare ruimte, wat vraagt om extra aandacht voor hun behoeften.

Gezondheid In deze bijlage worden de belangrijkste inzichten uit het externe ketenpartneroverleg over speel- en sportvoorzieningen in HardinxveldGiessendam beschreven. Vertegenwoordigers van verschillende organisaties bespraken knelpunten en kansen rondom toegankelijkheid, participatie en samenwerking. De focus lag op een inclusieve en multifunctionele inrichting van de buitenruimte, met aandacht voor verschillende leeftijdsgroepen, toezicht, en het betrekken van jongeren en sportverenigingen. Aanwezig waren 2 werknemers van Speelplan, de projectleider vanuit de gemeente en 7 externe ketenpartners.

Belangrijkste Observaties Tijdens het overleg werd duidelijk dat de huidige speelvoorzieningen vooral gericht zijn op jonge kinderen, terwijl er behoefte is aan meer multifunctionele ruimtes die verschillende leeftijdsgroepen aanspreken. Sportverenigingen pleiten voor meer buitentrainingsmogelijkheden, zoals een multifunctioneel beachvolleybalveld, en de toegankelijkheid van sportinfrastructuur moet worden vergroot, zonder hoge hekken. Ook werd besproken dat schoolpleinen meer betrokken moeten worden bij openbare speelplekken, en dat de openstelling van atletiek- en voetbalvelden, mits er sociale controle is, een goede stap zou zijn. Er werd benadrukt dat meer toegang tot speelmateriaal, zoals containers met trainingsmateriaal, en extra bankjes het gebruik van openbare ruimtes kan stimuleren. Natuurlijke speelaanleidingen, zoals water en bagger, zijn vooral in de zomer populair. Er is een wens om integraal te kijken naar de behoeften van verschillende doelgroepen en leeftijden, bijvoorbeeld door stapstenen als chillplek voor tienermeiden in te zetten. Co-creatie in de ontwerpfase en het combineren van kinderopvang met ouderenactiviteiten werden ook als belangrijke stappen genoemd. Tot slot werd opgemerkt dat ouderen vaak via

In de groep werd het belang van een leven lang spelen en sporten benadrukt. Bewegen bevordert de leef kwaliteit van eenieder en draagt bij aan het gezond krijgen én houden van de samenleving. Het betrekken van organisaties binnen het gezondheidsdomein bij het faciliteren van een gezonde leefomgeving wordt benadrukt. Men richt zich hierbij met name op het uitwisselen van informatie tussen verschillende partijen (gemeente, maar ook betrokken sport- en buurtverenigingen). Daarnaast wordt ook geopperd om partijen als de lokale GG&GD ZHZ in te zetten voor inrichtingsadvies ten bate van de leefbaarheid in de buurt.

Verbinding en Samenwerking Buurtsportcoaches spelen een cruciale rol in het succes van sportactiviteiten, maar momenteel is er sprake van onder bemanning, wat de effectiviteit beperkt. Begeleiding blijft essentieel om activiteiten goed te laten verlopen. De groep bouwt voort op eerdere netwerken en kennis, zoals de sportweek die in het verleden werd georganiseerd. In de Griend bouwen kinderen graag hutten, maar door strengere regels en minder budget is dit nu moeilijker geworden. Er werd benadrukt dat constante raadpleging van de doelgroep essentieel is; plannen moeten in samenwerking met hen worden ontwikkeld en uitgevoerd. Er is draagvlak voor de beleidsambitie inclusie binnen de groep. Ook het stimuleren van spelen in de straat werd als belangrijk genoemd, bijvoorbeeld door meer 30 km/u-zones en drempels aan te leggen. Watertappunten dragen ook bij aan een gezonde leefomgeving. Het idee om waarschuwingsborden voor gevaarlijke verkeerssituaties te plaatsen, zoals “Let op, oversteken”, werd goed ontvangen. Evenals het streven om te kiezen voor hypoallergene materialen bij de aanleg van valondergronden.

6

Jongeren

Sportfaciliteiten Openstellen

Jongeren kunnen beter betrokken worden bij de gemeenschap door hen actief mee te laten helpen bij graffiti-projecten en de inrichting van speelplekken. Tegelijkertijd werd de overlast van lachgas- en vermeend drugsgebruik besproken, wat een aandachtspunt vormt voor de veiligheid en leefbaarheid in de buurt.

Er werd gepleit voor meer open sportmogelijkheden (meer voorzieningen op de plekken) en, en het beter benutten van bestaande sportlocaties. Het verwijderen van hekken of het integreren van sportfaciliteiten in speeltuinverenigingen werd als oplossing genoemd. Ook werd het idee geopperd om dronebeelden te gebruiken om speel- en sportroutes van kinderen te analyseren. Daarnaast werd het gebruik van natuurlijke materialen voor speelplekken voorgesteld, zij het dat deze de toegang tot sport- en speelplekken niet belemmeren.

Integrale Samenwerking Er werd besproken om de krachten van verenigingen te bundelen en samen te laten werken, zodat er synergie tussen verschillende organisaties ontstaat. Daarnaast werd het idee geopperd om bij sportclubs ook andere activiteiten aan te bieden, zodat een bredere doelgroep bereikt kan worden (open clubprincipe).

Participatie en Inclusie In andere gemeenten wordt participatie bevorderd door bewoners te laten stemmen op drie voorgestelde ontwerpen. Het werd opgemerkt dat veel groepen, speeltuinvereniging ’t Weitje bezoeken. Ook werd er nagedacht over hoe deze groepen actiever betrokken kunnen worden. Het inschakelen van een welzijnsorganisatie en contact met bijv. Servanda, werden als mogelijke oplossingen genoemd. Een uitdaging blijft dat veel mensen niet weten hoe ze de juiste kanalen kunnen vinden om in contact te komen. Zo ook jongeren. Het is van belang hen van begin tot eind te betrekken, zodat zij meer eigenaarschap voelen als ze actief deelnemen.

Conclusies en actiepunten • • • • •

Samenwerking en integratie tussen verschillende organisaties is essentieel. Aanbod versterken: meer mogelijkheden voor vrij spelen en sport. Sportverenigingen hebben een centrale rol. Combineren van initiatieven (sport en andere activiteiten) om een bredere doelgroep te bereiken. Jongeren actief betrekken in ontwerp, uitvoering en beheer.

7

4. Participatie met ouderen Op 3 oktober 2024 vond de Dag van de Ouderen plaats. In deze bijlagen beschrijven we kort de bevindingen. Over het algemeen geven de ouderen aan dat de huidige speel- en beweegvoorzieningen redelijk in orde zijn, maar dat er op het gebied van veiligheid, toegankelijkheid en inclusiviteit verbeteringen mogelijk en wenselijk zijn. Tijdens de Dag van de Ouderen zijn 24 inwoners bevraagd naar hun mening. Fiets- en Wandelpaden: Ouderen ervaren de fiets- en wandelpaden over het algemeen als goed, maar er zijn specifieke knelpunten, zoals de Parallelweg, Tureluur en Binnendams, waar het verkeer druk is en het overzicht ontbreekt. Er is behoefte aan een duidelijker en veiliger fietspad op deze drukke wegen. Daarnaast is er vraag naar meer bankjes langs fiets- en wandelroutes, vooral in gebieden zoals Westwijk/Blauwe Zoom en nabij het spoor. Bereikbaarheid en toegankelijkheid stoepen: Ouderen met mobiliteitsbeperkingen geven aan moeite te hebben met scheve stoepen, losliggende tegels, overhangend groen op de looppaden en de drukte op de wegen (zoals de Peulenstraat, Parallelweg en rond de stations). De staat van de stoepen wordt vaak als matig tot slecht beoordeeld. Met name in de nabijheid van de Wielewaal en Jacobsweer ervaren ouderen problemen. Het onderhoud van de stoepen kan beter.

bankjes bijdragen aan meer buitenactiviteiten voor deze doelgroep. Verder kunnen de speel- en trapvelden volgens de ouderen beter worden onderhouden. De staat van het gras draagt in hun optiek niet bij aan het spel. Buitenactiviteiten en Verenigingsleven: Veel ouderen zijn actief in het verenigingsleven (bijvoorbeeld PCOB, OKK), het kerkwezen en sportclubs (StrongHer of de reguliere sportverenigingen). Hoewel sommigen graag op laagdrempelige wijze buiten bewegen in de vorm van fietstochten en ommetjes, geeft een groot deel van de ouderen sterk de voorkeur aan binnensporten of ontmoetingen binnen (bijvoorbeeld tijdens klaverjasavonden). Er is wel interesse in laagdrempelige buitenoefeningen, mits goed ingepast en in de nabijheid van op ouderen gerichte voorzieningen. Verder hebben de ouderen veel behoefte aan duidelijke ‘reclame’ voor georganiseerde activiteiten. Als iets bij een breder publiek beter bekend is, zal volgens de mensen de animo om deel te nemen stijgen. Specifieke Verzoeken: Naast de bovenstaande thema’s kwam in de rondgang met de ouderen nog het verzoek naar boven dat men graag een snellere afhandeling van aanvragen/MOR-meldingen wilt. Dit betreft met name zaken zoals aanvragen voor extra bankjes en reparatie- en onderhoudsverzoeken.

Inspiratiebladen: Vooraf is de respondenten gevraagd aan te geven wat zij een waardevolle toevoeging vinden op het speel- en beweegvoorzieningenaanbod in de gemeente. Dit heeft geleid tot de volgende resultaten:

Speel- en Sportruimtes: De ouderen ervaren een sterke behoefte aan natuurlijker ingerichte speelplekken voor (hun klein) kinderen, waar ze vrij kunnen spelen en uitdagingen kunnen vinden. De groenstroken aan de Merwedestraat, Baijensweer en het trapveldje aan de Houweningeweer worden genoemd als locaties die beter benut kunnen worden voor (meer toegankelijk/inclusief) sport, spel en ontmoeting voor de jongste doelgroep. Verder zien de ouderen graag dat er meer uitdagendere speelopties komen voor kinderen tot 9 jaar. Dit met name om het schermgebruik te verminderen. Ouderen zien ook graag meer voorzieningen voor kinderen en volwassenen met een beperking. Voor de ouderen zelf kunnen inpasbare sporttoestellen bij 8

Resultaten inspiratiebladen: Jeu des boules: 2 Schaken: 1 Andere spellen: 1 Beweegbank: 3 Beweegroute: 3 Beweegtuin: 3 Samen (moes)tuinieren: 2 Fietsroutes: 1 Zittend sporten: 4 Fitnesstoestellen: 1 60+-schommel: 1

9

5: Participatie met jongeren Deze bijlage beschrijft de inzichten uit een jongerensessie over speel- en ontmoetingsplekken in Hardinxveld-Giessendam. Jongeren deelden hun ervaringen met de huidige situatie, knelpunten zoals overlast en een gebrek aan alternatieven, en hun wensen voor betere buiten- en binnen voorzieningen. Ook gaven ze suggesties voor activiteiten en samenwerking met jongerenwerkers om de leefbaarheid en betrokkenheid te vergroten. Aanwezig waren 2 medewerkers van Speelplan, 3 jongerenwerkers en 8 jongeren.

Huidige situatie en problemen Schapedrift • De locatie wordt door jongeren vaak een "junkenplek" genoemd. • Het is een hangplek voor jongeren van 12 tot 18 jaar, waar regelmatig drugs gebruikt lijkt te worden. • Er heerst stankoverlast door de gebruikte drugs en mogelijk ook door de vervuiling die ontstaat op deze plek. • Het is een plek waar jongeren zich vaak niet op hun gemak voelen, maar waar ze geen andere geschikte alternatieven zien om te chillen. Voetbalkooi Peulenplein • De voetbalkooi is toegankelijk voor jongeren tot 21:00 uur, maar na sluitingstijd zijn er weinig andere plekken om naartoe te gaan. • Na de sluiting van de kooi klagen jongeren vaak dat er geen andere geschikte alternatieven in de buurt zijn om te sporten of elkaar te ontmoeten. • Er ontstaat overlast doordat jongeren vaak harde geluiden maken en ballen tegen het hek trappen, wat storend is voor omwonenden. • Omwonenden reageren op de overlast door bijvoorbeeld de bal lek te prikken of voorwerpen naar de kooi te gooien. • Jongeren geven aan dat er behoefte is aan een extra verbeterde voetbalkooi, bijvoorbeeld met kunstgras en een stevigere, hogere

omheining om de overlast te verminderen. Waar deze moet komen wordt niet benoemd.

Centrum • Na de sluiting van de voetbalkooi verplaatsen jongeren zich vaak naar het centrum om verder te hangen. • Jongeren voelen zich vaak gecontroleerd, vooral door de politie die zichtbaar aanwezig is in het centrum. • Er worden regelmatig jongeren weggestuurd, bijvoorbeeld bij winkelcentrum Den Bogerd, omdat ze als verstorend worden ervaren of zich in groepen ophouden op plekken waar dit niet gewenst is. • Dit zorgt ervoor dat jongeren zich ongemakkelijk kunnen voelen en het gevoel hebben dat ze constant in de gaten worden gehouden. Boven-Hardinxveld • In Boven-Hardinxveld worden jongeren snel weggestuurd, vooral door ouders van jonge kinderen en ouderen die zich stoorden aan de aanwezigheid van groepen jongeren. • De groepen jongeren in deze omgeving bestaan vaak uit maximaal 15 jongeren, waarbij het merendeel jongens zijn en er relatief weinig meiden bij de groepen zijn. • Er is een duidelijke wens van jongeren om een rustige plek te hebben waar ze kunnen samenkomen, zonder dat hun aanwezigheid overlast veroorzaakt voor anderen in de buurt. • De jongeren geven aan dat ze liever in een rustige omgeving chillen, waar ze niet steeds geconfronteerd worden met mensen die zich gestoord voelen door hen.

10

Voorstellen voor oplossingen Buitenvoorzieningen • Extra kooi toevoegen: Vanwege het diverse publiek van verschillende leeftijden en niveaus is er behoefte aan een extra voetbalkooi om de capaciteit te vergroten en de overbevolking te voorkomen. • Kunstgras: Het vervangen van het huidige gras door kunstgras voor een duurzamer en comfortabeler speelveld. • Betere omheining: Het installeren van een geluidsdempende omheining die minder geluidsoverlast veroorzaakt wanneer ballen tegen het hek komen. • Verlichting: Aanschaf van goede verlichting om de kooi 's avonds te kunnen gebruiken, met langere openingstijden in de zomer tot 22:00 uur, passend bij de zonsondergang. • Inclusieve ruimte voor meiden: Het creëren van specifieke tijden of ruimtes waarin meiden zich comfortabel voelen om te voetballen, of het stimuleren van een inclusieve cultuur binnen de kooi. Binnenvoorzieningen • Binnenruimten zoals Stichting Boukie in Gorinchem: Creëer een binnenruimte voor jongeren, geïnspireerd door het concept van Boekie in Gorinchem, met voorzieningen zoals een PlayStation, een voetbalveldje achter het gebouw, en andere recreatieve mogelijkheden. • Wi-Fi: Zorg voor gratis en snelle Wi-Fi, zodat jongeren niet alleen kunnen chillen, maar ook kunnen gamen, muziek kunnen streamen of hun schoolwerk kunnen doen.

• Zitplekken en chillruimtes: Voorzie de ruimte van comfortabele zitplekken, lounges of tafels waar jongeren kunnen zitten, praten, en ontspannen. Dit zou een sociale en gezellige sfeer bevorderen. • Beschikbaarheid op specifieke tijden: Zorg ervoor dat de ruimte vooral beschikbaar is op zondag overdag en 's avonds vanaf 16:00 uur, wanneer jongeren vaak op zoek zijn naar een plek om naartoe te gaan.

Activiteiten • Bokszak in een sportzaaltje of buiten: Plaats een bokszak in een sportzaaltje of buitenruimte zodat jongeren fysiek bezig kunnen zijn. Dit zou een goede manier zijn om energie kwijt te raken en tegelijkertijd een gezonde activiteit te bieden. • Zaalvoetbaltoernooien: In de Wielewaal is recent met succes een toernooi georganiseerd met veel tractie onder de jongeren. Het evenement is volgens de jongeren en de jongerenwerkers . a. Regelmaat van de toernooien: Organiseer zaalvoetbaltoernooien bij voorkeur om de week of maandelijks. Dit biedt jongeren regelmatige kansen om deel te nemen zonder dat het te veel wordt. b. Zondag als ideale dag: Organiseer de toernooien op zondag, aangezien dit een ideale dag is voor jongeren om actief deel te nemen. c. Financiering van toernooien: Aangezien het budget een uitdaging vormt, kan er gekeken worden naar sponsors of samenwerking met lokale bedrijven of stichtingen die de kosten kunnen dekken. Jeugdpunt kan een rol spelen, maar extra externe steun zou het mogelijk maken om de toernooien regelmatig te organiseren. •

•

•

Geschikte locaties voor activiteiten: Organiseer activiteiten op plekken zoals Wielewaal of Appelgaard, omdat deze gebieden minder overlast veroorzaken voor omwonenden en daarmee beter geschikt zijn voor jongerenactiviteiten. Actieve rol van jongeren bij organisatie: Betrek jongeren actief bij het organiseren van de activiteiten, met de ondersteuning van jongerenwerkers. Dit zorgt voor meer betrokkenheid en verantwoordelijkheid bij de jongeren, waardoor de activiteiten beter aansluiten bij hun wensen en behoeften. Zwemmen in de Giessen en het strandje: Organiseer gezamenlijke zwemactiviteiten met toezicht van jongerenwerkers en verhoog het toezicht om overlast van oudere jongeren te beperken. a. Op dit strand wordt ook veel glas aangetroffen 11

Concluderende wensen • •

• •

• •

Betere buitenvoorzieningen Er is behoefte aan een extra voetbalkooi, mogelijk met kunstgras, verlichting en langere openingstijden in de zomer. Jongeren zoeken een rustige plek waar ze zich kunnen verzamelen zonder overlast voor anderen te veroorzaken. Geschikte binnenruimtes Een buurthuis met Wi-Fi en voorzieningen zoals een PlayStation zou ideaal zijn voor jongeren om samen te komen. Daarnaast is er de mogelijkheid om activiteiten zoals zaalvoetbal en boksen te organiseren in deze ruimte.

Samenwerking met jongeren Jongeren moeten actief worden betrokken bij de organisatie van activiteiten, zodat ze meer eigenaarschap voelen over de evenementen. De jongerenwerkers bieden ondersteuning bij het plannen en uitvoeren van deze activiteiten.

12

6: Participatie met kinderen Tijdens de kinderwandelingen hebben leerlingen van vier verschillende scholen hun speelomgeving verkend en beoordeeld. Ze gaven aan welke plekken aantrekkelijk zijn, welke verbeteringen wenselijk zijn en waar uitdagingen liggen. Hun inzichten bieden waardevolle input voor het optimaliseren van speelruimtes. In deze bijlage gaan we hier dieper op in. Tijdens alle wandelingen waren er 2 medewerkers van Speelplan, een juf of meester en tussen de 5 en 9 kinderen aanwezig.

De Driemaster Datum: 20-01-2025 Locatie: Neder-Hardinxveld Aantal deelnemers: 7 Bevindingen: • De kinderen vinden het speelplekje Jacobsweer leuk, maar denken dat er meer ruimte voor spelletjes mag komen. Ze zouden een dubbele schommel leuk vinden. Verder spelen ze er niet echt actief, maar het biedt wel ruimte voor verbetering. • Bij de speelplek aan de Geemansweer is het Kloek-klimtoestel is populair, maar de kinderen vinden dat er een trapje bij moet komen. Opvallend is dat het gedeelte voor de oudere kinderen veel leuker wordt gevonden dan het peuterdeel. De ‘stoel’ wordt links gelaten, terwijl het klimmen de volledige aandacht krijgt. a. De schommel moet ook hoger worden, omdat kinderen het zitje over de stang te gooien. Het zou geweldig zijn als de schommel wat hoger komt, zodat ze het nog vaker kunnen proberen. • Bij Capelleweer is de schommel ook leuk, maar het klimmen wordt als veel leuker ervaren door de kinderen.

•

• • •

•

•

De jongeren aan de Heijmansweer willen hogere hekken bij de pannakooi. De kooi moet vierkant blijven, maar een verlenging van ongeveer een meter zou ervoor zorgen dat de bal niet meer over het hek gaat. De jongeren spelen vaak 1 tegen 1 of 2 tegen 2, maar met meer spelers is het niet mogelijk. De meisjes zijn helemaal fan van de mandschommel en zouden die graag vaker willen zien. Aan het water bij het Laantje zegt een kind dat hij soms vist, maar meestal zonder succes. De kinderen vinden het Laantje niet zo interessant. Misschien zou kajakken een optie zijn, hoewel daarvoor wel een bootje nodig is. Een van de meisjes vindt stapblokken in het water leuk. Hiermee kan ze uitdagend over het water lopen. Een takelbaan of schommel op het water maakt de kinderen ook enthousiast. Als het aan hen ligt, zou er zelfs een zwembad komen. De kinderen spelen veel in de informele ruimte tussen de speelplekken. Ze benutten de steegjes voor 'renspelletjes' en tikkertje. Sommige kinderen gebruiken zelfs de bosjes rondom de speelplekken als onderdeel van hun spel. Hierin is het ene kind avontuurlijker dan het andere.

Wonderwijzer Datum: 20-01-2025 Locatie: Giessendam Aantal deelnemers: 5 Bevindingen: • Toen we het Westpark in trokken, gaven de kinderen aan dat ze de plek bij de Schapedrift niet prettig vinden. Ze vinden het daar vies, met veel vuurwerk en vreemde mensen die drugs gebruiken. De calisthenicstoestellen vinden ze leuk, maar die zijn veel te hoog voor ze. Ze geven de voorkeur aan andere plekken. 13

•

•

• •

•

Het Westpark wordt wel als een succes ervaren. De toestellen zijn oké, maar de kinderen zouden graag wat meer variatie willen. Ze gaan vooral helemaal los in de bomen langs het water. Er is een geheime boom, die eigenlijk niet zo geheim is, en zelfs een ‘Groep 8 boom’. De kinderen klimmen er snel omhoog en spelen ook graag met takken. Een kind pakt een tak en doet alsof het een wapen is, maar wanneer hij modder tegenkomt, roept hij: "Ieuw!" Op weg naar de Tureluur komen we een dode duif tegen. De kinderen vinden het interessant, maar ook een beetje zielig. Als ik opmerkte dat de gemeente deze opruimt, zeiden twee kinderen dat ze de duif soms met een schep in de sloot gooien, wat een beetje merkwaardig is. Bij de Tureluur komen ze al snel in de bosjes terecht. De plek achter het transformatorhuisje wordt gebruikt voor klimmen. Ondanks dat de Tureluur zelf best leuk is, kunnen deze kinderen niet genoeg krijgen van groen. Ze worden enthousiast van de inspiratiebladen voor de natuurlijke speelplek en vinden de wilgentenen hut een goed idee. Na het avontuur in de struiken gaan ze op de schommel en doen ze ook wat klimmen en glijden. Avontuurlijk en uitdagend spel lijkt de voorkeur te hebben bij de jongens en meiden. De locatie bij Schapedrift heeft veel drugsoverlast en is te sportief ingericht.

Bij de Vierling zouden de kinderen liever een lagere opgang voor het klimtoestel hebben. Ze willen ook speeltoestellen op plekken die wat meer beschut zijn, zoals huisjes waar ze in kunnen zitten. Een van de meiden gaf aan dat wat meer kleur in de speelplekken ook een goed idee zou zijn. Over het algemeen zijn de kinderen graag avontuurlijk bezig. Wilde schommelen, klimmen en het struinen in de bosjes en bomen zijn populaire bezigheden. De kinderen hebben weinig nodig om zich goed te vermaken, zolang het maar hoog en uitdagend is.

Koningin Wilhelminaschool Datum: 22-01-2025 Locatie: De Peulen Aantal deelnemers: 9 Bevindingen: • De kinderen vinden het leuk om te tafelen (een spel op een tafeltennistafel). • De vossenjacht is een populaire activiteit waar veel kinderen enthousiast over zijn. • Basketbal wordt graag gespeeld op het schoolplein en is een favoriete sport onder de kinderen, samen met voetbal. • Zwemmen wordt als een leuke en ontspannende activiteit gezien. • Spelen met bootjes is iets waar de kinderen veel plezier aan beleven. • De skatebaan wordt door de kinderen als een leuke plek gezien, maar omdat het ook een hangplek is, komen ze er minder graag. • Het volleybalveld wordt momenteel niet gebruikt. De kinderen geven aan dat ze liever een veld met kunstgras zouden hebben. • De voetbalkooi is een favoriete speelplek, maar ook hier is vaak hangjeugd aanwezig, wat sommige kinderen ervan weerhoudt om er te spelen. • De klimpiramide wordt normaal gesproken graag gebruikt, maar momenteel is deze te glad, waardoor de kinderen niet durven te klimmen. • Buiten de speelplekken vinden de kinderen het leuk om in de bosjes te spelen en hutten te bouwen. • De kinderen beoefenden de sporten turnen, voetbal, volleybal en paardrijden. • De kinderen mogen niet verder gaan dan een vooraf gesproken plek. Meestal een drukke weg of een duidelijke barrière.

• Sommige kinderen mochten ook niet meer op bepaalde speelplekken komen, omdat daar pestkoppen zijn. • De duikelrekken zijn erg populair, vooral bij de meisjes. 14

• • • • • • •

De kinderen geven de voorkeur aan natuurlijke speelplekken met meer groen en natuurlijke materialen. Er is een duidelijke wens voor hogere, spannendere en uitdagendere klimrekken. Sommige kinderen ervaren overlast van hangjeugd die op fatbikes door de buurt rijdt en overlast veroorzaakt. De doeltjes naast de school zouden groter mogen zijn, zodat er beter gevoetbald kan worden. De kinderen willen geen houtsnippers als ondergrond, omdat deze vaak op de glijbaan worden gegooid. Rubbertegels worden als een goede ondergrond gezien en hebben de voorkeur. In de wijk zijn veel mandschommels, maar de kinderen willen ook graag normale schommels om op te spelen.

De Regenboog

• • • • • • • • •

Datum: 22-01-2025 Locatie: Boven-Hardinxveld Aantal deelnemers: 9

•

Bevindingen: • De kinderen vinden het erg leuk om in de bosjes te spelen. • Speelplekken op het plein worden door de kinderen als leuk ervaren. • Klimmen is een van de favoriete activiteiten van de kinderen. • Het spelen in een huisje wordt als een leuke bezigheid gezien. • De schommels worden niet vaak gebruikt, behalve wanneer kinderen kunnen samenwerken om te schommelen. • De wipwap wordt door de kinderen als een leuk speeltoestel beschouwd. • Er zouden meer bomen mogen staan langs het kiezelpad dat de ene speelplek met de andere verbindt, zodat de omgeving groener en avontuurlijker wordt.

•

•

•

De kinderen beoefenden de sporten turnen, atletiek, korfbal en mountainbiken. De kinderen mogen niet verder gaan dan de dijk, het spoor of de snelweg wanneer ze zelfstandig naar school lopen of fietsen. De kinderen vinden het leuk om tijdens het spelen samen te werken. Sommige speeltoestellen worden als extra leuk ervaren wanneer er een beetje spanning bij komt kijken, bijvoorbeeld als je er bijna vanaf kunt vallen. De wipwap blijft een speeltoestel dat veel kinderen graag gebruiken. De voorkeur gaat uit naar een groot klimtoestel in plaats van meerdere kleine klimtoestellen. Voor de ondergrond van speelplekken geven de kinderen de voorkeur aan gras in de zomer, terwijl ze bij nat weer liever kunstgras hebben. Een trampoline zou een leuke toevoeging zijn aan de speelplekken. Bij kleinere speelplekken zouden kleine voetbaldoeltjes geplaatst kunnen worden, omdat de grotere velden vaak bezet zijn door oudere kinderen. Een heuvel met grote keien zou een leuke toevoeging zijn, omdat dit een ideale plek is om tikkertje te spelen. Veel kinderen willen liever niet vies worden tijdens het spelen, vooral niet op zondag, omdat ze dan nette kleding aan hebben. Er zou een net over het voetbalveld geplaatst kunnen worden, zodat ballen minder snel wegvliegen. De tralies bij de goals zouden dunner mogen zijn, zodat de bal minder vaak in de sloot of op het dak belandt.

15

Kinderwandelingen Comics

16

17

7. Bewoners enquête Om op te halen hoe de inwoners van de gemeente denken over de openbare speel- en sportruimte is tussen eind december 2024 en halverwege januari 2025 een online enquête uitgezet onder alle inwoners van de gemeente. De belangrijkste resultaten van deze vragenlijst zijn terug te lezen in deze analyse.

Algemeen • • • • •

In totaal zijn er 367 (deels) ingevulde vragenlijsten ingeleverd. 61% van de respondenten van het eerste deel van de vragenlijst is graag actief buiten. Jongeren en kinderen zijn in de regel meer (buiten) actief dan oudere respondenten (55+). Over het algemeen gaan vooral ouders met hun kinderen naar buiten. Oudere respondenten gaan verhoudingsgewijs minder op pad met hun (klein)kinderen. De interesse voor buitenactiviteiten verschuift naarmate kinderen ouder worden. Waar jongere kinderen vaker interesse hebben in het buitenspelen, zijn kinderen van 9 jaar en ouder meer geïnteresseerd in (uitdagende) sportactiviteiten.

• •

multifunctionele sportkooien. Ongeacht leeftijd zijn de plekken met meer uitdaging dan ook populair. Locaties zijn vooral interessant wanneer ze dicht bij huis zijn of in de wijk liggen waar ment woont. Een speelplekinvulling met de combinatie tussen natuurlijk spel en traditioneel spel is het meest populair.

Populairste plekken onder kinderen

Natuurspeeltuin 't Weitje; 14% Schapendrift; 12% Overige speelplekken; 63%

Merwedestraat Skatebaan, Plompencamp en Nassaustraat; 11%

Populairste plekken onder volwassenen

Spelen • • •

De favoriete speeltuinen zijn Natuurspeeltuin ’t Weitje en de speel- en beweegstrook bij de Schapedrift en in het Westpark. Ook de locaties Plompencamp, Nassaustraat, Tureluur, Merwedestraat en Streek zijn populair. Deze plekken lijken over het algemeen veel variatie en uitdaging te hebben. Veel populaire speelplekken zijn vaak groot opgezet en bevatten veel uitdaging in de sport- en speeltoestellen. Er lijkt veel animo te zijn voor het spelen met klimtoestellen, schommels en uitdagender sportvormen als skaten en voetbal in daarvoor bestemde

Westpark en Natuurspeeltu in 't Weitje 15%

Nassaustraat 10% Overige speelplekken 58%

Streek 9% Schapedrift en Plompencam p 8%

18

Bewegen/Sporten • • •

•

Beweegvormen volwassenen

Boven de 12 jaar sport meer dan de helft minimaal twee keer per week. Bij jongeren is vooral het voetballen populair. Bij de ouderen zijn de wandel- en fietsommetjes verhoudingsgewijs meer populair. In de buitenruimte is voetbal de populairste sport tot 18 jaar. Dit wordt ook het meest aangeboden op alle speelplekken in de gemeente. De overige sporten die populair zijn, zijn: a. Skaten b. Fietsen c. Basketbal d. Korfbal Een deel van de respondenten mist mogelijkheden om buiten te sporten. Vaak betreft dit sportvoorzieningen voor jongeren. De respons onder de jongeren is te laag om deze bevinding concreet te staven. Beweegvormen kinderen

(3x3) basketbal 9%

Korfbal 7% Voetbal 36%

Voetbal 10%

Hardlopen 14% Wandelen 52% Recreatief fietsen 24%

Ontmoeten • • •

Ontmoeten vindt in algemene zin vooral op straat plaats. Voor kinderen is dit niet anders. Zij ontmoeten elkaar vooral op straat of op de speelplekken. In het algemeen heeft ontmoeting een kleine rol in het buitenaanbod. Een goede, beweegvriendelijke inrichting van de speel- en sportplekken en de overige openbare ruimte kan ontmoeting echter wel versterken.

Mountainbike n/wielrennen 10%

Wandelen 11% Skaten 12%

Recreatief fietsen 15%

19

Inclusie • •

• •

Op de vraag hoe mensen met een beperking gestimuleerd kunnen worden om te bewegen, werd vooral gekozen voor het verbeteren van de bereikbaarheid/toegankelijkheid van speel- en sportplekken. Andere vaak genoemde punten ter verbetering van het inclusieve speelen sportaanbod betroffen vooral ingrepen in de toegankelijkheid van een openbare speel- of sportplek en binnensportfaciliteiten. De meest genoemde ingrepen in het buitenaanbod betroffen met name: a. Het aanbrengen van bredere doorgangen bij de diverse speelen beweegplekken b. Het aanleggen van beter toegankelijke paden c. Het plaatsen van meer/betere inclusieve toestellen Door ouderen werd verhoudingsgewijs het meest geopperd om de fietsen wandelpaden beter geschikt te maken voor fietsen, rollators en scootmobielen. Naast aanpassingen in het openbare aanbod worden ook andere ingrepen genoemd ter verbetering van het inclusieve aanbod: a. De ondersteuning van G-afdelingen binnen sportverenigingen b. Het aanstellen van sportcoaches/buurtwerkers die zich toespitsen op de doelgroep c. Het benaderen van belangenorganisaties om het aanbod van faciliteiten en voorzieningen beter af te stemmen op de specifieke behoeften.

•

Verder valt vooral de groenstrook aan de Peulenlaan en de Giessen op als veelgebruikte route. Waarschijnlijk nodigt deze route goed uit tot wandelen en fietsen.

Verbeter- en stimuleringskansen • •

Over het algemeen worden er weinig verbeteringen aangedragen door de bewoners. Uit de vragenlijst kan niet worden gedestilleerd of de respondenten daarmee tevreden zijn over de speelruimte. Wanneer men verbeteringen en/of aandachtspunten aandraagt, betreft het vooral de volgende punten: a. De bestaande speelplekken verbeteren en leuker maken. Dit is in elke wijk wel in beperkte mate benoemd. b. Meer sport- en beweeglocaties aanleggen. Dit is, met uitzondering van De Peulen, in alle wijken naar voren gekomen. c. Meer speellocaties aanleggen. Dit wordt met name benoemd door de groep tot 35 jaar. Over de hele groep bezien valt de roep om meer speelplekken mee. Desondanks is hier in Nederen Boven-Hardinxveld iets meer vraag naar. d. Meer variatie toebrengen in het aanbod. Dit is met name rondom de sportvoorzieningen een vaak aangebracht punt. Ook valt op dat men graag ziet dat er speelmogelijkheden worden aangelegd voor de eigen leeftijd. Dit komt met name naar voren bij kinderen boven de 9 jaar en jongeren.

Routes •

In de gemeente zijn er een aantal belangrijke fiets- en wandelroutes te onderscheiden: a. De Paralellweg/Schapedrift, de Rivierdijk, de Peulenlaan/Wieling en de Nieuweweg worden vaak gebruikt in Neder-Hardinxveld en Giessendam. b. In Boven-Hardinxveld wordt voornamelijk gebruik gemaakt van de Rivierdijk, de Tiendweg en de Prins Bernhardstraat.

20

8. Verdiepingssessie met inwoners Tijdens de verdiepingssessie met betrokken bewoners zijn verschillende thema’s besproken. Er is gesproken over de inrichting en toegankelijkheid van speel- en sportplekken, de behoefte aan inclusieve speelruimtes, plekken voor jongeren en de rol van participatie bij het vormgeven van de leefomgeving. Bewoners hebben hierbij verschillende knelpunten en aandachtspunten benoemd. Aanwezig waren 2 medewerkers van Speelplan, de projectleider en 10 bewoners.

Speel- en sportplekken • • • • • • • •

De toegankelijkheid van glijbanen voor jonge kinderen kan verbeterd worden, aangezien er vaak geen trapjes zijn waardoor jongere kinderen er niet op kunnen komen. Natuurlijke speelelementen worden gewaardeerd, maar er is weinig ruimte in het centrum om deze te integreren. Sommige speeltuinen zijn te heet in de zomer, dus het toevoegen van schaduw zou een verbetering zijn. Er is behoefte aan meer creatieve speelelementen, zoals huttenbouw en speelplekken in de bosjes. De ruimte moet effectief worden ingedeeld zodat deze geschikt is voor alle leeftijden, van 1 tot 100 jaar. Langs de A15 is een groenzone die benut kan worden voor fitness en hardlopen, wat een meerwaarde zou zijn voor de omgeving. Voetbalclubs en padelbanen, en feitelijk de sportparken in het algemeen, zouden ook buiten reguliere seizoensuren open moeten staan voor meer gebruik. Goede verlichting en doordacht groenbeheer zijn noodzakelijk om de veiligheid en het gebruik van de ruimte te waarborgen.

Inclusieve speelruimte • • • • •

Plaats extra aangepaste toestellen op locaties waar kinderen met beperkingen wonen. Verbeter de toegankelijkheid voor rolstoelen en rollators, inclusief de infrastructuur en sportterreinen. Creëer prikkelarme speelomgevingen voor kinderen met autisme. Betrek bewoners actief bij de inrichting en voer een behoeftenonderzoek uit. Richt bankjes en speciale zones in voor verschillende doelgroepen.

Jongeren • • • • •

Meer plekken creëren waar jongeren samen kunnen komen zonder overlast. JOP Schapendrift wordt als problematisch ervaren. Het aanbod na 23:00 uur is beperkt; cafés zijn vaak duur en ontoegankelijk. Jongeren actief betrekken bij de invulling van voorzieningen. Divers binnen aanbod voor zowel kerkelijke als niet-kerkelijke jongeren.

Participatie • • • • •

Betrek directe omwonenden bij de inrichting van speelplekken. Geef de regie deels aan de gemeente, maar zorg dat bewoners inspraak krijgen. Bied meer ruimte voor initiatieven zoals buurtbeheer en schoonmaakacties. Combineer speel- en groenvoorzieningen voor meer mogelijkheden. Neem de buurtcontext mee en geef bewoners verantwoordelijkheid.

21