Participatie als proces voorstel nota.pdf

Participatie als proces Het goed uitvoeren van participatie vraagt om een proces dat tijdig duidelijk wordt of en hoe participatie een rol speelt in de beoogde ontwikkeling of een project, en hoe dit vorm gegeven dient te worden. De hieronder benoemde processtappen zijn bedoeld om grip te krijgen op het proces van participatie. Niet alleen de tijdigheid en afstemmen en verwachtingsmanagement zijn onderdeel van het proces, maar ook de taak- en rolverdeling, en het proces van leren. Het proces kan vanuit twee perspectieven ingezet worden, namelijk als inwonerparticipatie (initiatief ligt bij de overheid) of overheidsparticipatie (initiatief ligt bij de inwoner). Het doel van participatie is niet draagvlak creëren, maar zorgen voor wederzijds begrip en voldoende weten wat leeft in de samenleving zodat het bestuur (college en/of raad) een gewogen besluit kan nemen binnen geldende kaders. Draagvlak creëren kan wel onderdeel zijn van een gespecificeerde verwachting (doelstelling). Stap 1-3 zijn standaard als procedure. Het maatwerk zit in stap 4, 5 en 6 zijn maatwerk maar vormen wel altijd de ruggengraat: het opstellen van een participatieplan met bijhorende tools en deskundigheid, en vervolgens de uitvoering en boring van de opbrengst van het traject. En natuurlijk: de terugkoppeling hiervan naar alle betrokkenen. Hierop volgt uitvoering.

Stappen 6-8 zijn nadrukkelijk bedoeld om recht te doen aan het (blijven) leren van het vormgeven van participatie. INWONERPARTICIPATIE

OVERHEIDSPARTICIPATIE STAP 1: Participatie of niet? – Plan of ontwikkeling Direct bij het ontstaan van een plan of Wanneer een initiatief vanuit de samenleving ontwikkeling wordt antwoord gegeven op de komt en de overheid om medewerking wordt vraag of participatie speelt of niet. Degene die gevraagd is in feite altijd sprake van beslist over het plan of de ontwikkeling is ook overheidsparticipatie. Indien het voorstel degene die een besluit neemt over (de vorm onvoldoende grond heeft om in behandeling van) participatie. Daarnaast wordt een eerste genomen te worden, wordt dit beargumenteerd beeld van de verwachting geformuleerd, ook en gedocumenteerd. ten aanzien van het proces. Participatie is de grondhouding en daarmee de veronderstelling dat participatie vormgegeven moet worden. Hier kan alleen beargumenteerd van afgeweken worden (stap 2). Indien gewenst wordt een lijst met onderwerpen opgesteld waar participatie altijd verondersteld wordt.

STAP 2: Rollen en verantwoordelijkheden overheid De initiatiefnemer of projectverantwoordelijke De verantwoordelijke (gemeente) stelt vast: stel vast: - Wie is ambtelijk verantwoordelijk? - Wie is ambtelijk verantwoordelijk? - Wie is bestuurlijk verantwoordelijk - Wie is bestuurlijk verantwoordelijk (college)? (college)? - Rol raad? - Afweging: wel of geen participatie (zie - Wie is de initiatiefnemer (status: stap 1) individu, groep, organisatie, etc.) - Rol raad of raadswerkgroep? - Wie stelt het participatieplan vast?

-

Op welk deel of delen van de organisatie heeft het betrekking? - Wie stelt het participatieplan vast? STAP 3: Verwachting – met welk doel participeren? In afstemming met de betrokkenen (zie stap 2) In afstemming met de betrokkenen (zie stap 2) wordt vastgesteld met welk doel (verwachting wordt vastgesteld met welk doel (verwachting ten aanzien van resultaat/opbrengst) ten aanzien van resultaat/opbrengst) participatie ingezet wordt. En hierbij ook participatie ingezet wordt. En hierbij ook specifiek formuleren wanneer het traject als specifiek formuleren wanneer het traject als succesvol wordt gezien. Verwachtingen worden succesvol wordt gezien. Verwachtingen worden gekoppeld aan het op tafel leggen van alle gekoppeld aan het op tafel leggen van alle belangen (betrokkenen) en wettelijke kaders. belangen (betrokkenen) en wettelijke kaders. STAP 4: Opstellen participatieplan [maatwerk] De verantwoordelijkheid voor het opstellen en De verantwoordelijkheid voor het opstellen en uitvoeren van een participatieplan ligt bij de uitvoeren van een participatieplan ligt bij de ambtelijk verantwoordelijke, in afstemming bewoner(s). Zij ontvangen een stappenplan met de overige betrokkenen (zie stap 2).

Zij participatie waarin staat wat van hen verwacht ontvangen een stappenplan participatie waarin wordt en op welke manier zij vanuit de staat wat van hen verwacht wordt en op welke gemeente ondersteuning kunnen ontvangen manier zij vanuit de gemeente ondersteuning (zowel op proces als randvoorwaarden). Het kunnen ontvangen (zowel op proces als plan beschrijft in ieder geval: randvoorwaarden). Er kan gekozen worden - Participatieniveau participatieladder (in voor participatie een deskundige partij in te afstemming met de gemeente) huren, welke mogelijk ook verantwoordelijk - Belanghebbenden wordt voor het participatieplan. Het plan - Communicatieplan beschrijft in ieder geval: - Tool(s) voor participatie (vorm(en) - Participatieniveau participatieladder participatie Belanghebbenden - Verwachting management - Communicatieplan belanghebbenden - Tool(s) voor participatie (vorm(en) - Randvoorwaarden en hoe deze te participatie realiseren, inclusief financiering. - Verwachting management - Op- en vaststellen spelregels voor het belanghebbenden proces. - Randvoorwaarden en hoe deze te - Planning realiseren, inclusief financiering. - Verslaglegging & verantwoording - Op- en vaststellen spelregels voor het proces.

- Planning - Verslaglegging & verantwoording STAP 5: Vaststellen participatieplan Het plan wordt vastgesteld op het juiste niveau Het plan wordt ambtelijk beoordeeld op (ambtelijk en/of bestuurlijk) (zie stap 2). volledigheid, waar nodig door initiatiefnemer bijgesteld en vervolgens vastgesteld op het juiste niveau (ambtelijk en/of bestuurlijk) (zie stap 2). STAP 6: Uitvoeren participatie Uitvoering geven aan het participatieplan Uitvoering geven aan het participatieplan waarbij planning en kwaliteit bewaakt wordt. waarbij planning en kwaliteit bewaakt wordt. Indien nodig wordt bijgestuurd (afstemming Indien nodig wordt bijgestuurd (afstemming verantwoordelijke, zie stap 2). verantwoordelijke, zie stap 2). STAP 7: Opbrengst vaststellen en borgen in project of ontwikkeling

De opbrengst van het participatietraject wordt De overheid biedt ruimte voor gevraagd plan of geborgd in het betreffende plan of ontwikkeling zoals gedefinieerd als opbrengst ontwikkeling. Hiervan volgt ook een van de participatie. Hiervan volgt ook een terugkoppeling naar de betrokkenen. terugkoppeling naar de betrokkenen. STAP 8: Evaluatie & leerpunten Het participatietraject en de opbrengst worden Het participatietraject en de opbrengst worden beoordeeld op inhoud en kwaliteit met beoordeeld op inhoud en kwaliteit met specifieke aandacht voor de relatie tussen de specifieke aandacht voor de relatie tussen de resultaten (kwantitatief en kwalitatief) en de resultaten (kwantitatief en kwalitatief) en de vooraf gestelde verwachting. Leerpunten vooraf gestelde verwachting. Leerpunten worden gedefinieerd en afspraken gemaakt worden gedefinieerd en afspraken gemaakt over hoe deze worden verwerkt. over hoe deze worden verwerkt.