Overdrachtsdocument Gemeenteraad 2026.pdf
Tekst van het document
OVERDRACHTSDOCUMENT GEMEENTERAAD 2026
Inhoudsopgave Inleiding .................................................................................................................................3 1. Formatieproces ..................................................................................................................4 1.1 Notitie aspecten bij formatiebespreking en vorming nieuw college .............................4 2. Introductieprogramma Gemeenteraad 2026 ......................................................................8 3. Vergadermodel 2026 ........................................................................................................ 11 3.1 Evaluatie & Reflectie vergadermodel vóór 2026 .......................................................... 11 3.2 Vergadermodel Gemeenteraad Hardinxveld-Giessendam 2026 ................................. 13 4. Raadstermijnagenda en P&C-cyclus ................................................................................ 17 4.1 Jaarplanning 2026 ....................................................................................................... 17 4.2 Raadstermijnagenda .................................................................................................. 18 4.3 P&C-cyclus gemeente Hardinxveld-Giessendam ....................................................... 19 5.
Raads- en Griffieplan 2026 ............................................................................................... 23 6. Proces Raadsvragen ......................................................................................................... 27 7. Reglement van Orde 2026................................................................................................. 30 7.1 Reglement van Orde Gemeenteraad Hardinxveld-Giessendam 2026 ......................... 30 7.2 Lijst van wijzigingen Reglement van Orde 2026 ........................................................... 44 8. Rekenkamer & Auditcommissie ....................................................................................... 47 8.1 Verordening Rekenkamer 2024 ................................................................................... 47 8.2 Verordening Auditcommissie 2025 ............................................................................. 52 9. Functieprofiel plaatsvervangend Raadsvoorzitter ........................................................... 55 10. Verordening klankbordgesprekken burgemeester ......................................................... 57 10.1 Verordening klankbordgesprekken burgemeester en raad 2026 ...............................
57 10.2 Lijst van wijzigingen Verordening klankbordgesprekken burgemeester en raad 2026 ......................................................................................................................................... 61 11. Overdrachtsrapportage proces 'Samen Verder' ............................................................. 63 12. Rechtspositie ................................................................................................................. 75 12.1 Verordening rechtspositie Raads- en Burgerleden.................................................... 75 12.2 Lijst van wijzigingen Rechtspositie raads- en burgerleden Hardinxveld-Giessendam 2026 .................................................................................................................................. 78 12.3 Verordening commissie uitvoering werkgeverstaken griffie(r) .................................. 79 12.4 Lijst van wijzigingen Verordening Commissie Uitvoering Werkgeverstaken Griffie(r) 2026 .................................................................................................................................. 82 13. Integriteit & Weerbaarheid ............................................................................................. 84 13.1 Protocol Geheimhouding gemeente Hardinxveld-Giessendam 2025........................
84 13.2 Gedragscode Gemeenteraad 2026 ............................................................................ 90 1
13.3 Gedragscode College van burgemeester en wethouders 2026 ................................. 94 13.4 Lijst van wijzigingen gedragscodes Gemeenteraad en college.................................. 98 13.5 Protocol procedure en melding integriteitsschending .............................................. 99 13.6 Agressieprotocol..................................................................................................... 105 14. Gezamenlijke adviescommissie Avres en Waardlanden .............................................. 114 14.1 Evaluatie pilot informele gezamenlijke adviescommissie Avres en Waardlanden.. 114
2
Inleiding De gemeenteraad in positie
Op 18 maart 2026 zal de kiezer zijn stem uitbrengen en de samenstelling van de nieuwe gemeenteraad bepalen voor de komende vier jaar. Voor een deel van de gemeenteraad zal dit een voortzetting zijn van het raadslidmaatschap en voor andere zal het raadslidmaatschap nieuw zijn. Op 1 april 2026 zal de installatie van de nieuwe gemeenteraad zijn. En met ingang van die dag gaat het raadslidmaatschap ook daadwerkelijk in met alle rollen en verantwoordelijkheden die daarbij horen.
Met voorliggend overdrachtsdocument wordt een randvoorwaardelijke en organisatorische basis gelegd voor het raadswerk. Een grote diversiteit aan onderwerpen en stukken maar allemaal gericht op een goed functioneren van de gemeenteraad en een vliegende start met het raadswerk. Niet alles is helemaal nieuw. In 2025 is reeds gestart met de implementatie van de verschillende deelonderwerpen en of is er geëxperimenteerd. Het geheel aan regelingen en instrumenten is samengevoegd in het voorliggende overdrachtsdocument.
De kaderstellende en controlerende rol zijn de twee centrale rollen van de gemeenteraad. Een goede invulling hieraan geven is de kern van het raadswerk. Randvoorwaardelijk hiervoor is dat de gemeenteraad in positie is. Ten behoeve hiervan zijn onder andere een nieuwe Planning & Control cyclus geïmplementeerd, is gestart met een nieuw vergadermodel en debatstructuur en is de positie van de auditcommissie versterkt. Verdere stappen hierin zijn ook nog nodig. Het raads- en griffieplan 2026 geeft hierin een verdere richting. Naast de instrumentele kant is er ook de "zachte" kant. Het gaat hierbij om rolneming en rolinvulling. Periodieke reflectie en kennis- en leertrajecten zijn hier helpend bij. Instrumenten hierbij zijn onder andere het introductieprogramma en een jaarlijkse heisessie.
De organisatorisch en randvoorwaardelijke aspecten stellen u in staat om invulling te geven aan het raadswerk. Het gaat hierbij om invulling te geven aan de koers en opgaven voor de gemeente HardinxveldGiessendam zoals onder andere opgenomen in de Toekomstvisie en Omgevingsvisie als ook het realiseren van politieke wensen.
3
1. Formatieproces 1.1 Notitie aspecten bij formatiebespreking en vorming nieuw college Status: Intern document Inleiding en context Met de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart 2026 in aantocht en de start van het formatieproces daarna is het van groot belang om na te denken en waar mogelijk afspraken te maken over hoe dit proces vormgegeven gaat worden. In deze notitie worden de verschillende aspecten belegd met daarbij een advies. Inzet is om deze notitie via het huidige presidium aan te bieden aan de (beoogd) lijsttrekkers van de partijen die aan de verkiezingen meedoen en deze met hen te bespreken ruim voorafgaand aan de verkiezingen. Vertegenwoordigers namens de gemeente bij dit gesprek zijn de burgemeester en de griffier. In huidige raadsperiode is er in opdracht van de gemeenteraad extern onderzoek uitgevoerd naar de stand van de organisatieontwikkeling in de Gemeente Hardinxveld-Giessendam. Dit heeft geresulteerd in het onderzoeksrapport ‘Van verdeeld naar gedeeld leiderschap’ (februari 2024) van Deloitte en De Reeder.
Centraal advies hierin is: Laat de coalitievorming extern begeleiden (informateur, formateur), waarbij niet alleen aandacht is voor de inhoud van het collegeprogramma, maar ook aandacht is voor een evenwichtige portefeuilleverdeling, hoe met elkaar wordt omgegaan, de balans tussen collectieve sturing en autonomie en hoe met de gemeenteraad wordt omgegaan. Nadrukkelijk advies aan de (beoogd) lijsttrekkers is om dit advies ter harte te nemen en hier invulling aan te geven. Centrale data De volgende wettelijk bepaalde data zijn van belang om rekening mee te houden: -
18 maart: gemeenteraadsverkiezingen. Met ingang van deze dag is het huidige college demissionair 26 maart: eerst mogelijke dag waarop centraal stembureau verkiezingsuitslag vaststelt 30 maart: uiterste dag waarop de gemeenteraad in oude samenstelling de geloofsbrieven onderzoekt en besluit over de toelating van de raadsleden voor de nieuwe periode. 1 april: dag met ingang waarvan zittende raadsleden aftreden en nieuwe raadsleden aantreden.
Informatie- en formatieproces Bij de formatiebesprekingen en de vorming van een nieuw college zijn er twee fases te onderscheiden: -
-
Informatiefase Verkenning vindt plaats naar de mogelijke coalitiemogelijkheden / invulling van het college. Onderdeel van deze verkenning is een verkenning ten aanzien van de inhoudelijke richting. De fase wordt afgesloten met een rapport van bevindingen inclusief een advies over het vervolgproces zijnde de formatiefase. Formatiefase De formatiefase bouwt voort op het informatieproces. In de formatiefase wordt een daadwerkelijk akkoord opgesteld en worden afspraken gemaakt over de beoogde personele invulling (wethouders en portefeuilleverdeling op hoofdlijnen). Eindproduct van deze fase zijn een akkoord en de benoeming van de wethouders.
4
Duidingsdebat Een duidingsdebat kan gezien worden als start van het informatieproces. Er is geen verplichting tot het houden van een duidingsdebat. Het is van belang om na te denken over de vorm, samenstelling en insteek van het debat. Er zijn tal van varianten denkbaar maar geadviseerd wordt de volgende lijn: -
Datum: 26 maart (dit is nadat de officiële uitslag is vastgesteld) Deelnemers: de lijstrekkers van alle aan de gemeenteraadsverkiezing deelnemende partijen plus ieder een secondant. Partijen zijn er vrij in om te bepalen wie dat is. Voorzitter: burgemeester Heijkoop Status: het betreft geen formele raadsvergadering maar een openbaar gesprek met de direct betrokkenen over de uitslag van de verkiezingen en het vervolgproces. Locatie: Raadszaal Insteek: duiding van de verkiezingsuitslag, bepalen route en invulling van het informatie proces en bepalen opdracht aan de informateur.
De informateur De informateur verkent welke partijen en in welke samenstelling deel willen nemen aan een college en brengt hier advies op uit. Geadviseerd wordt om het advies in een openbare raadsvergadering (in de nieuwe samenstelling) te presenteren en daar te besluiten op het vervolgproces. In zijn algemeenheid kan gesteld worden dat voor een succesvol proces het van belang is dat een informateur het vertrouwen geniet van alle deelnemende partijen. Ten aanzien het benoemen van een informateur wordt het volgende geadviseerd: -
Zet in op een externe informateur, zijnde iemand van buiten Hardinxveld-Giessendam en iemand die geen directe verbondenheid heeft of heeft gehad met een van de lokaal betrokken partijen. Laat de verkiezingsuitslag en de politieke kleur niet bepalend zijn voor wie de informateur wordt. Bepaal voorafgaand aan de verkiezingen in een gezamenlijk overleg van de lijsttrekkers, burgemeester en griffier wie de beoogde informateur wordt Maak aan de voorkant afspraken met de informateur over zaken als tijdsinzet en honorarium.
Laat de informatiefase ook daadwerkelijk aan de informateur. Ga niet zelf als lijsttrekkers of fracties al onderlinge gesprekken aan. Het akkoord In de huidige raadsperiode is er gewerkt met een coalitieakkoord. Dit is echter geen verplichting er zijn diverse alternatieven en varianten. Op hoofdlijnen zouden de volgende vier varianten te onderscheiden zijn. Overigens is een combinatie van varianten ook mogelijk: -
-
-
Traditioneel coalitieakkoord Een behoorlijk gedetailleerd inhoudelijke akkoord tussen de partijen die het college vormen. Een traditioneel coalitieakkoord wordt onderling gesloten door de coalitiepartners en niet vastgesteld door de gemeenteraad. Coalitieakkoord op hoofdlijnen Op enkele hoofdpunten worden inhoudelijke afspraken gemaakt tussen de partijen die het college vormen. Daarnaast worden vaak uitgangspunten en principes geduid waarlangs de overige vraagstukken beoordeeld worden. Een coalitieakkoord op hoofdlijnen wordt onderling gesloten door de coalitiepartners en niet vastgesteld door de gemeenteraad. Raadsakkoord
5
-
In een raadsakkoord dragen alle partijen uit de raad punten aan en bespreekt de raad gezamenlijk welke punten ze opneemt en welke afspraken hier over gemaakt worden. Het detailniveau en abstractieniveau van de afspraken kan verschillen. Een raadsakkoord wordt vastgesteld door de gemeenteraad. Raadsagenda In een raadsagenda zijn opgenomen de onderwerpen die de gemeenteraad in de desbetreffende raadsperiode wil behandelen. Het is aan het college om hier uitwerking aan te geven en een voorstel in te doen. Er worden door de raad op voorhand geen harde afspraken gemaakt, wel kan op hoofdlijnen richting bepaald worden. Een raadsagenda wordt vastgesteld door de gemeenteraad.
Indien voor alleen een raadsakkoord en/of raadsagenda gekozen wordt dan vraagt het extra aandacht hoe te komen tot de vorming van een college. Concreet gaat het er dan om op basis waarvan wethouders worden aangezocht en benoemd. Een meest vergaande variant is dat er wethouders profielen worden opgesteld met daarbij een open sollicitatieprocedure.
Geadviseerd wordt om vooraf kennis op te doen over de verschillende coalitievormen maar hierop nog geen keuze te maken maar dit te betrekken bij het informatieproces. Onderdeel van de opdracht aan de informateur is om een advies uit te brengen op het formatieproces. Hierbij hoort een advies ten aanzien van een type coalitie en akkoord. De formateur De formateur kan dezelfde persoon zijn als de informateur maar dit hoeft zeker niet. Het kan ook de keuze van een informateur zelf zijn om alleen de informatiefase te begeleiden. In de geest van het advies van Deloitte en De Reeder is het aan te bevelen om ook te kiezen voor een externe formateur. Zeker als voor een nieuw model als zijnde een raadsakkoord / raadsagenda wordt gekozen is het verstandig om dit extern te begeleiden om zo ook voldoende expertise te hebben en niet in alles zelf het wiel uitgevonden behoeft te worden. Ook kan het een keuze zijn om meerdere formateurs aan te wijzen. De keuze voor het formatieproces is aan de nieuwe gemeenteraad op basis van een advies van de informateur. De burgemeester Op basis van artikel 35 van de Gemeentewet dient de burgemeester geïnformeerd te worden over de uitkomsten van de college-onderhandelingen. Hij wordt alsdan in de gelegenheid gesteld zijn opvattingen over voorstellen ten behoeve van het collegeprogramma kenbaar te maken.
Het is de taak van de informateur en formateur om hier invulling aan te geven. Ook kan de burgemeester om advies gevraagd worden over onderwerpen die specifiek onder de verantwoordelijkheid van de burgemeester vallen. Ambtelijke ondersteuning De griffier is aangesteld als adviseur van de raad als geheel, van raadsfracties afzonderlijk en voor individuele raadsleden. Het ligt dan ook in de reden dat de griffier een rol heeft in het proces van vorming van een college. Daarnaast is er de wenselijkheid voor een nauwe verbinding met de ambtelijke organisatie bij het opstellen van een daadwerkelijk akkoord. Dit voor inhoudelijke input en vragen ten aanzien van haalbaarheid en betaalbaarheid. De gemeentesecretaris is hierbij de eerst verantwoordelijke. De volgende ondersteuning wordt voorgesteld: -
Informatieproces: de griffier met de rol van adviseur, klankbord, procesondersteuner en verslaglegging.
6
Formatieproces: 1. De griffier met de rol van adviseur, klankbord en procesondersteuner. 2. De gemeentesecretaris met de rol van adviseur, klankbord en verbinder met organisatie voor inhoudelijke input. De rol van tekstschrijver wordt nader belegd mede afhankelijk van de rol en inzet van de formateur. -
Deelnemers besprekingen De volgende deelnemers worden voorgesteld Informatiegesprekken: twee deelnemers per partij, informateur en griffier Formatiegesprekken: twee deelnemers per partij, formateur, griffier en gemeentesecretaris De besprekingen vinden plaats achter gesloten deuren. Verslaglegging De volgende werkwijze wordt voorgesteld: -
Informatiegesprekken: van ieder overleg wordt een verslag op hoofdlijnen gemaakt. Deze verslagen worden als openbare bijlagen bijgevoegd bij het openbare advies van de informateur Formatiegesprekken: er worden geen separate verslagen gemaakt van de bijeenkomsten. Het resultaat inclusief de portefeuilleverdeling op hoofdlijnen wordt opgenomen in het akkoord wat openbaar zal zijn.
Wethouders (benoeming) -
-
-
-
Vanaf 18 maart is het huidige college demissionair. In deze periode geldt dat een wethouder tevens raadslid kan zijn en deze heeft dan volledig stemrecht. In het Reglement van Orde van de gemeenteraad is bepaald dat voorafgaand aan de benoeming van een wethouder een risico-inventarisatie wordt uitgevoerd. De burgemeester is hier opdrachtgever voor. Tevens is een VOG vereist. Het is aan te bevelen om de VOG aan te vragen zodra de kandidaat bekend is, dit gezien de doorlooptijd van het aanvragen van een VOG. De commissie onderzoek geloofsbrieven toetst of de beoogde wethouders voldoen aan de wettelijke vereisten. Tevens krijgen zij inzage in de conclusies van de risico-inventarisatie, de aanbevelingen en eventuele maatregelen. Het moment van benoeming van de wethouders is afhankelijk van de duur van het formatieproces. Wethouders dienen in een formele raadsvergadering via een stemming over personen benoemd te worden. Het maximaal aantal toegestane wethouders voor Hardinxveld is 4 personen. De formatie mag niet meer bedragen dan 3.3 fte. Op dit moment is formatie 2.7fte en dit is tevens ook waar in de meerjarenbegroting rekening mee is gehouden in financiële zin.
Planning -
Medio januari: eerste gesprek lijsttrekkers, burgemeester en griffier, bespreken voorliggende notitie Eind februari: tweede gesprek lijsttrekkers, burgemeester en griffier, vervolg bespreking Tussen 18 en 26 maart: voorbereidend overleg voor het duidingsdebat en eerste raadsvergadering 1 april, deelnemers lijsttrekkers, burgemeester en griffier.
(het staat iedere lijsttrekker vrij om een secondant mee te nemen naar de drie bovengenoemde overleggen)
7
2. Introductieprogramma Gemeenteraad 2026 Status: Intern document Inleiding De griffie heeft voor de in maart 2026 nieuw gekozen gemeenteraad een introductieprogramma opgesteld. Doel van het introductieprogramma is om alle leden van de nieuwe gemeenteraad te voorzien van de juiste middelen en informatie voor het raadswerk. Na afloop van dit introductieprogramma zijn zowel nieuwe als herkozen raadsleden voorzien van alle noodzakelijke onderdelen voor een goede start van de raadsperiode. De doorontwikkeling van de gemeenteraad reikt verder dan alleen dit introductieprogramma, gedurende de gehele raadsperiode zal er waar mogelijk steeds verder worden gewerkt aan doorontwikkeling en scholing van de gemeenteraad. Belangrijk om te benadrukken is dat er in dit introductieprogramma ook nadrukkelijk tijd, ruimte en aandacht is voor de onderlinge vorming van de nieuwe gemeenteraad. Een interactieve, open en informele sfeer is daarom uitgangspunt indien passend en mogelijk bij iedere bijeenkomst. Om het programma behapbaar te maken en houden is het programma verspreid over meerdere middagen en/of avonden. Hieronder zijn die op korte wijze inzichtelijk gemaakt. Let op: Inhoudelijk/Tijdsgewijs kan het programma nog lichtelijk verschuiven/wijzigen! De datums staan vast.
Raadswerk – De Start & De Collega's Datum: Vrijdagmiddag/avond 14.00-20.00uur - 10 april 14.00-15.30 Tijdens het eerste deel van de middag worden alle nieuw gekozen raadsleden verwacht in de voormalige trouwzaal op het gemeentehuis. Daar worden zij geholpen met het digitaal invullen van alle benodigde formulieren aangaande P&O. In de daaropvolgende week wordt vervolgens een gemeentelijk account en mailadres aangemaakt. 15.30-16.00 Inloop met koffie/thee. Ondertussen zullen er individuele foto's worden gemaakt. 16.00-18.00 Om elkaar ook fractie overstijgend beter te leren kennen zal het educatieve spel 'Reis naar de Raad' worden gespeeld in de raadzaal onder leiding van de burgemeester. Dit programma wordt ook aangeboden aan het voortgezet onderwijs in de gemeente. Na afloop wordt er een groepsfoto van de gehele gemeenteraad gemaakt. 18.00-20.00 Verdere onderlinge kennismaking tijdens buffet.
Raadswerk – De Basis Datum: Maandagavond 19.30-21.30uur - 13 april 2026 Gedurende deze avond ontvangen de raadsleden alle basis informatie over het raadswerk. Op interactieve wijze zal er worden kennisgemaakt met de diverse aspecten van het raadswerk, de werking van het vergadermodel, de diverse raadsinstrumenten, commissies en overige relevante zaken. -
Reglement van Orde 2026 Vergadermodel
8
-
Raadsinstrumenten Presidium/Agendacommissie Auditcommissie & Begeleidingscommissie Rekenkamer Commissie uitvoering werkgeverstaken griffie(r) Gemeenschappelijke regelingen
Raadswerk – De ICT & De Snuffelmarkt Datum: Vrijdagmiddag 17 april 2026 14.00-16.00 Alle raadsleden worden volgens een door de griffie verstrekt schema verwacht in de voormalige trouwzaal op het gemeentehuis. Hier krijgen zijn een nieuwe gemeentelijke laptop uitgereikt. Er is ondersteuning op het gebied van ICT-aanwezig. Als raadsleden de deur uitlopen kunnen zij: - In GRID - In Outlook - In MS Teams - In GO - Werken met de tweestapsverificatie (2fa) Het is helaas niet mogelijk om alle raadsleden tegelijk ICT-ondersteuning te bieden. Als gevolg hiervan moeten sommige raadsleden even wachten op het gemeentehuis tot het volgende onderdeel van het programma start. 16.00-18.00 Tijdens het tweede deel van deze middag staan de diverse medewerkers uit de ambtelijke organisatie op diverse plekken in het gemeentehuis klaar om uitleg te geven over de stand van zaken, relevante ontwikkelingen en werkzaamheden binnen hun eigen domein. Voor raadsleden is dit de mogelijkheid om kennis te maken met de diverse gezichten uit de ambtelijke organisatie en een begin te maken met de inhoud. Voor de opzet van deze bijeenkomst zal gebruik worden gemaakt van de programma's zoals vermeld in de begroting.
Raadswerk – De Gemeentefinanciën Datum: Maandagavond 19.30-21.30 - 20 april 2026 Deze avond zal volledig in het teken staan van het thema gemeentefinanciën. De aanwezigen ontvangen een maatwerk-training over gemeentefinanciën door een ervaren trainer van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). De training is specifiek op Hardinxveld-Giessendam afgestemd en in de voorbereiding is bij diverse raadsleden een uitvraag gedaan naar de behoefte over de inhoud van de training.
Raadswerk – De Raadsstukken Datum: maandagavond 19.30-21.30 - 1 juni 2026 Naast de basis en de inhoud vraagt het raadswerk ook diverse vaardigheden. Een goed voorbeeld is het lezen van de raadsstukken. Tijdens deze avond ontvangen raadsleden een training voor het lezen van raadsstukken, wordt uitgelegd hoe deze zijn opgebouwd maar wordt er ook aandacht besteed aan de wensen van de raadsleden zelf bij het lezen van een raadsvoorstel. De griffie is momenteel nog in gesprek met een mogelijke partij voor het aanbieden van de cursus.
9
Omgevingswet, ruimtelijke procedures & sturing op grote projecten Datum: maandagavond 19.30-21.30 - 8 juni 2026 Tijdens deze avond ontvangen de raadsleden handvaten en relevante informatie over hoe als raadslid om te gaan met bovenstaande thema's. Deze thema's worden vaak ervaren als complex en ingewikkeld door raadsleden, daarom is het goed om aan het begin van de bestuursperiode hierop een verdieping met elkaar te maken. Deze avond zal in de komende periode nog verder worde vormgegeven.
Heisessie Datum: Vrijdag 3 Juli 2026 Deze heidag staat in het teken van de doorontwikkeling van de gemeenteraad na de eerste maanden. Onderstaande onderwerpen zullen een rol krijgen tijdens de heidag. -
Integriteit Samenspel Gemeenteraad onderling Samenspel Gemeenteraad – College (organisatie) Toekomstvisie De Regio
10
3. Vergadermodel 2026 3.1 Evaluatie & Reflectie vergadermodel vóór 2026 Status: Intern document Reflecties vanuit evaluatie Reflectie en evaluatiegesprekken hebben plaatsgevonden op het huidige vergadermodel met de raadsfracties, raadswerkgroepen, college en presidium. Onderstaand een weergave van de reflecties.
Beeldvorming en Informatievoorziening -
-
-
-
-
-
-
-
De Ontmoetingen hebben een belangrijke functie in de informatievoorziening / beeldvorming voor de gemeenteraad. Verschillend wordt er over gedacht of dat de vorm van een Ontmoeting alleen puur informatief moet zijn of dat er ook ruimte kan zijn voor het geven van input of een eerste inhoudelijke reactie vanuit de gemeenteraad. De hoeveelheid informatie op onderwerpen wordt als fors ervaren. Het is van belang om kritisch te zijn om de informatiestroom en focus te leggen op bestuurlijk relevante informatie. Dit ook met betrekking tot de agendering van onderwerpen voor De Ontmoeting. De diversiteit aan (type) onderwerpen vraagt om maatwerk en diversiteit in het informatieproces en vormen van informeren. Participatie en betrokkenheid samenleving tijdens het besluitvormingsproces wordt belangrijk geacht. Geconstateerd wordt ook dat er de afgelopen periode maar beperkt sprake van is geweest. Het blijft een gezamenlijke opdracht om in te blijven zetten op participatie tijdens het besluitvormingsproces en de eventuele drempels hiervoor te verlagen (o.a. toestaan inspreken tijdens een raadsvergadering). Werkbezoeken en vergaderen op locatie kunnen vormen zijn om de participatie te vergroten. Raadswerkgroepen en Ontmoetingen hebben in grote lijnen hetzelfde doel maar hebben een verschillende vorm. Eenduidigheid of juist een duidelijker onderscheid kunnen helpend zijn.
Verschillend wordt gedacht of het wenselijk is om raadswerkgroepen / deelgroepen te hebben of dat de focus op de gehele raad zou moeten liggen. De bestaande 3 raadswerkgroepen beslaan niet alle begrotingsprogramma`s. Hierdoor is er een zekere onevenwichtigheid. Als optie wordt genoemd om met "informatietafels" te werken waarbij alle soorten onderwerpen geagendeerd kunnen worden. Openbaarheid van bijeenkomsten en informatie wordt als belangrijke basis beschouwd. Uitzonderingen hierop zijn denkbaar als het bijdraagt aan de informatiepositie van de gemeenteraad. Verschillend wordt gedacht over het belang en de rol van raadswerkgroepen. Enerzijds belangrijk en nuttig informatieplatform (ten behoeve van latere besluitvorming en om als (nieuw) raadslid wegwijs te worden in de materie) en ook om zaken "informeel" uit te wisselen en anderzijds ervaren spanning ten aanzien van rolneming en rolzuiverheid college, raad & organisatie en verhouding raadswerkwerkgroep versus gemeenteraadsvergadering / alle gemeenteraadsleden. De gemeenteraad zou meer agendasettend mogen zijn bij informatiebijeenkomsten.
11
Oordeelsvorming en Besluitvorming -
-
-
-
-
Raadsleden ervaren een meer open en levendig debat onder de nieuwe debatstructuur. Het is goed om vanuit de proefperiode met de nieuwe debatstructuur naar een vastere vorm te gaan. Dit ten behoeve van duidelijkheid en verdere verfijning met oog op goede balans, verdieping inhoudelijk (onderling) debat en verder versterken kwaliteit besluitvorming. De invulling en vertaling van de adviezen van Deloitte en De Reeder binnen het raadsdomein hebben impact op de bestuurlijke en politieke cultuur. Dit vraagt tijd, aanpassingsvermogen en gewenning. De nieuwe debatstructuur vraagt meer tijd tijdens de vergaderingen. Dit is goed en hier moet ook ruimte voor zijn. Anderzijds is het ook van belang om te kijken naar tijdsbewaking en afbakening. Herhalingen dienen te worden voorkomen. Het wordt zeer wenselijk geacht dat er een eenduidige lijn gekozen wordt bij het debat ten aanzien van het momentum van indienen en wijze van bespreken van moties en amendementen. Ervaren wordt door diverse deelnemers dat moties en amendementen op voorhand vastliggen waardoor er minder sprake lijkt van een open debat. Suggestie hierbij genoemd is om de oordeelsvorming en besluitvorming over twee avonden te spreiden. Verbetering van de kwaliteit van raadsvoorstellen zal naar verwachting bijdragen aan een beter en effectiever debat.
Een goede en tijdige informatievoorziening en duidelijke beantwoording van vragen is cruciaal voor een goede oordeelsvorming en besluitvorming. Hier is verbetering nodig. Uniforme wijze van stemmen zorgt voor duidelijkheid en herkenbaarheid. Basis dient te zijn dat er 1 woordvoerder is per fractie per onderwerp. Uitzonderingen o.a. bij afwijkende standpunten binnen een fractie en bij de P&C-producten zijn denkbaar.
Generiek en overig -
-
Raadsleden ervaren dat door nieuwe ontwikkelingen zoals nieuwe debatstructuur, herijking P&Ccyclus en introductie kaderstellende voorstellen de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad wordt versterkt en dat de gemeenteraad meer in positie is. Tevens is er sprake van een duidelijkere rolscheiding en veranderende rolneming tussen raad en college. Dit laatste wordt verschillend gewaardeerd door enerzijds raadsleden en anderzijds collegeleden. Brede behoefte is er aan een simpel, smal, herkenbaar en flexibel vergadermodel waarbij de doorlooptijd beperkt is maar wel ruimte voor een goede voorbereiding voor de fracties. Als optie wordt genoemd om het Presidium en de Agendacommissie tot 1 samen te voegen. Versterken rolneming agendacommissie kan bijdragen aan evenwichtigere raadsplanning. Bij raadsbijeenkomsten die uitgezonden worden is het van belang om bij de inrichting van de bijeenkomst rekening te houden met de kijkers en luisteraars op afstand. Verschillend wordt er gedacht over het al dan niet handhaven van een voorzitterspool. Als alternatief wordt genoemd het werken met een twee- of drietal plaatsvervangend raadsvoorzitters die tevens raadsbijeenkomsten kunnen voorzitten.
12
3.2 Vergadermodel Gemeenteraad Hardinxveld-Giessendam 2026 Status: Geaccordeerd door het Presidium Opzet vergadermodel Uitgegaan wordt van een model waarbij er twee raadsvergaderingen per maand zijn waarbij onderwerpen informerend, opiniërend en besluitvormend kunnen worden besproken. Besluitvormende onderwerpen worden in beginsel over twee avonden verspreid besproken. Eerst opiniërend en in de daarop volgende raadsvergadering besluitvormend. Naast de raadsvergaderingen is er een keer per maand een informatieavond. Deze avond is bedoeld om informatie uit te wisselen over voortgang, verdieping en brede beeldvorming op thema`s.
Voorbeeld reguliere maand Week 1 Donderdag: Fractieoverleg Week 2 Maandag: Agendacommissie en Presidium Donderdag: Raadsvergadering Week 3 Maandag: Informatieavond Donderdag: Fractieoverleg Week 4 -
Donderdag: Raadsvergadering Januari 2026
Nr.
Zo
Ma
Di
Wo
1
Februari 2026
Do
Vr
Za
Nr.
Zo
Ma
Di
Wo
Do
Vr
Za
1
2
3
6
1
2
3
4
5
6
7
2
4
5
6
7
8
9
10
7
8
9
10
11
12
13
14
3
11
12
13
14
15
16
17
8
15
16
17
18
19
20
21
4
18
19
20
21
22
23
24
9
22
23
24
25
26
27
28
5
25
26
27
28
29
30
31
Fractievergaderingen Raadsvergadering Agendacommissie/Presidium Infoavond Vakantie en overige vrije dagen
13
Vergaderingen van de auditcommissie en de begeleidingscommissie Rekenkamer worden ingepland op een maandag zo mogelijk voorafgaand aan overleg van agendacommissie / presidium of informatieavond. Raadsvergaderingen -
-
-
-
Onderwerpen kunnen informerend, opiniërend en of besluitvormend worden geagendeerd Informerende onderwerpen: vanuit het college wordt de gemeenteraad geïnformeerd vb. aan de hand een presentatie (en eventueel vooraf beschikbaar gestelde informatie). Ambtenaren kunnen hierbij ook het woord voeren. Raadsleden kunnen vragen stellen en desgewenst (naar behoefte van raadslid) een eerste richtinggevende reactie geven. Onderwerpen worden informerend tijdens een raadsvergadering geagendeerd als er op een later moment een concreet besluit gevraagd wordt van de gemeenteraad of als het een politiek / bestuurlijk zwaarwegend onderwerp betreft. Opiniërende onderwerpen. Opiniërende bespreking vindt alleen (uitzondering is het bespreken op verzoek van de gemeenteraad van een raadsinformatienota) plaats aan de hand van een raadsvoorstel. Een opiniërend debat vindt in basis plaats in twee termijnen, waarbij het college na de eerste termijn de mogelijkheid heeft om reactie te geven. Uitkomsten van opiniërende bespreking kunnen zijn: o Op basis van de opiniërende bespreking gaat het college verder met de uitwerking / opstellen van concreet stuk en komt op een later moment terug met een voorstel tot vaststelling van een product.
o Een onderwerp is nog niet besluitrijp en wordt terugverwezen naar het college o Een onderwerp is besluitrijp hierbij volgt direct besluitvorming tijdens dezelfde vergadering o Een onderwerp is in basis besluitrijp maar verder gesprek is nodig en of er volgen mogelijk moties en of amendementen. In dat geval gaat het onderwerp door voor besluitvorming naar de eerst volgende raadsvergadering Besluitvormende onderwerpen: er zijn twee varianten: o Na het opiniërende debat vindt direct besluitvorming plaats dit alleen als een onderwerp direct besluitrijp is o Na het opiniërende debat wordt het onderwerp in de volgende raadsvergadering besluitvormend besproken. Een besluitvormende bespreking vindt in basis plaats in twee termijnen. Eerste termijn waarbij tevens moties / amendementen kunnen worden ingediend. Reactie college en vervolgens afsluitend onderling debat gemeenteraad. Reacties op moties / amendementen door andere fracties vindt plaats in de tweede termijn. Bij ieder agendapunt (opiniërend en besluitvormend) is er de mogelijkheid tot inspreken voor publiek. Restrictie is dat door een persoon / partij niet twee keer op hetzelfde raadsvoorstel mag worden ingesproken. Bij informerende agendapunten kan publiek vragen stellen en of input geven.
Informatieavonden -
-
Maandelijks is er een informatieavond. Vanuit raad en college kunnen er onderwerpen aangedragen worden om over te spreken in informerende zin. Een gesprek met het maatschappelijk middenveld behoort hier nadrukkelijk tot de mogelijkheden. Het betreft onderwerpen die niet direct tot besluitvorming leiden maar meer betrekking hebben op voortgang, verdieping en brede beeldvorming.
14
-
De vorm (en tijd) van bespreking is maatwerk per onderwerp en kan op locatie plaatsvinden Afhankelijk van de vraag / het aanbod wordt de agenda / inrichting van de avond bepaald. Parallelsessies zijn waar nodig een mogelijkheid. In basis zijn de informatieavonden openbaar tenzij er gegronde reden is om hier van af te wijken Publiek wordt in de gelegenheid gesteld om bij de bespreking van een onderwerp vragen te stellen en of input te geven.
Proces raadsstukken -
-
De stukken worden twee weken (uiterlijk op vrijdag) voorafgaand aan een raadsvergadering gepubliceerd Op de dinsdag in de week van publicatie kunnen de stukken uiterlijk in het college behandeld worden Uiterlijk op woensdag 12.00 uur in de week van publicatie dienen de stukken voor de griffie beschikbaar te zijn Tussen de opiniërende en besluitvormende bespreking vindt geen aanpassing van raadsvoorstellen plaats. Eventuele wijzigingen dienen vorm gegeven te worden via een amendement. De fractieoverleggen zijn geen formele processtap in het besluitvormingsproces en zijn niet bepalend voor de wijze van agendering. De fractieoverleggen betreffen een verantwoordelijkheid en keuze van de fracties zelf. Communicatie over de fractieoverleggen betreft tevens een eigen verantwoordelijkheid van de fracties. Door de gemeente wordt wel de huisvesting gefaciliteerd. Technische vragen kunnen gesteld worden conform het huidig geldende proces voor raadsvragen.
Voorstellen gerelateerd aan het vergadermodel -
Laat de rol / functie van de agendacommissie invullen door de leden van het Presidium Benoem 2 of 3 plaatsvervangend raadsvoorzitters welke desgewenst en waar nodig een raadsvergadering kunnen voorzitten
Overwegingen Raadsvergaderingen Optimale flexibiliteit en mogelijkheden tot maatwerk per onderwerp Verdere verfijning nieuwe debatstructuur ten behoeve van open debat en vergroten kwaliteit van besluitvorming Mogelijkheid tot opiniërend debat (zonder direct opvolgende besluitvorming) Mogelijkheid tot inspreken en of meepraten publiek bij ieder onderwerp Informatieavonden -
-
Versterking informatiepositie Optimale flexibiliteit en mogelijkheden tot maatwerk per onderwerp Geen beperking in bespreking van onderwerpen door afbakening van een werkgroep maar alle onderwerpen kunnen op een informatieavond besproken worden. Keuzemogelijkheid voor raadsleden om bij een onderwerp aan te sluiten Duidelijk criterium of een onderwerp tijden een informatieavond of raadsvergadering besproken wordt. Dit ten behoeve van duidelijke rolneming en rolscheiding. Meer openheid en transparantie en mogelijkheid tot meepraten publiek en maatschappelijk middenveld.
15
Proces raadsstukken -
-
Mogelijkheid tot snelle besluitvorming (korte doorlooptijd) Mogelijkheid tot goede voorbereiding (mogelijkheid tot fractieoverleg voorafgaand aan een raadsvergadering – daarbij ook de mogelijkheid om tussen opiniërend debat en besluitvorming afstemming te hebben als fractie) Efficiënt en effectief (o.a. door wegvallen van fractieoverleg als processtap ten aanzien van wijze van agenderen van stukken)
Voorstellen gerelateerd aan het vergadermodel -
Agendacommissie en presidium samenvoegen is efficiënt en voorkomt rolvermenging Plaatsvervangend voorzitters kunnen een formele raadsvergadering voorzitten (in tegenstelling tot voorzitters in voorzitterspool) Met het benoemen van plaatsvervangend voorzitters op basis van functiecriteria wordt ingezet op kwaliteit en goede vervanging bij afwezigheid burgemeester in rol als voorzitter van de raad.
16
4. Raadstermijnagenda en P&C-cyclus 4.1 Jaarplanning 2026
4.2 Raadstermijnagenda Status: Intern document De raadstermijnagenda is wegens de omvang en de leesbaarheid als aparte bijlage toegevoegd aan dit overdrachtsdocument.
4.3 P&C-cyclus gemeente Hardinxveld-Giessendam Status: Vastgesteld door de Gemeenteraad Inleiding De planning-en-controlcyclus (P&C) is een jaarlijks terugkerende cyclus, met als doel om het beleid en de bedrijfsvoering van de gemeente te beheersen. De cyclus geeft inzicht in de doelstellingen van de gemeente, of ze deze bereikt en welke financiële middelen daarvoor nodig zijn. De P&C-cyclus is het belangrijkste instrument van de raad om invulling geven aan de belangrijkste twee kerntaken zijnde de kaderstellende en controlerende taak. Het college van B&W heeft als rol om binnen de gestelde kaders invulling te geven aan de rol van dagelijks bestuur en uitvoering te geven aan de gestelde doelen en taken en hierover verantwoording af te leggen.
Het proces en de producten Samengevat ziet de P&C-cyclus er als volgt uit. Het doel en de inhoud van de producten wordt vervolgens beschreven. 1. 2. 3. 4. 5.
Perspectiefnota (raadsvergadering juli jaar 1) Begroting (raadsvergadering november jaar 1) Halfjaarrapportage (raadsvergadering september jaar2) Jaarrapportage (raadsvergadering maart jaar 3) Jaarrekening (raadsvergadering juli jaar 3)
Begrotingscyclus Begrotingsjaar 2026 Perspectiefnota
Begroting
Juli 2025
november 2025
Halfjaarrapportage september 2026
Jaarrapportage
Jaarrekening
maart 2027
juli 2027
Perspectiefnota In de perspectiefnota bepaalt de gemeenteraad op hoofdlijnen wat de koers voor de komende jaren is, en welke middelen hieraan gekoppeld worden. Daarmee wordt bepaald wat er in ieder geval in de programmabegroting moet staan om de doelen voor de korte en lange termijn te bereiken. Tevens is het de plaats om als gemeenteraad wensen in te brengen. Concreet bestaat de perspectiefnota uit de volgende onderdelen: -
Nieuwe ontwikkelingen / beleid Financiële uitgangspunten voor de begroting Financieel meerjarenperspectief op hoofdlijnen (waar mogelijk inclusief verwerking van de meicirculaire) Scenario keuze voor de te volgen koers
Begroting In de begroting staat wat de gemeente de komende jaren aan activiteiten uitvoert en welke middelen daaraan gekoppeld worden. Concreet bestaat de begroting uit de volgende onderdelen: -
Programmaplan met daarin de volgende programma`s:
19
o Programma 1 Dienstverlening en bestuur o Programma 2 Leefomgeving en veiligheid o Programma 3 Vitaal en sociaal o Programma 4 Ruimte en economie o Programma 5 Financiering / Algemene dekkingsmiddelen / Bedrijfsvoering / Organisatie Per programma worden de volgende doelen beschreven: o Maatschappelijke doelen (wat willen we realiseren? Scope hierbij is 4 jaar) o Uitvoeringsdoelen (hoe gaan we dat realiseren? Scope hierbij is 1 jaar) o Middelendoelen (waarmee gaan we dat realiseren? Scope hierbij is 1 jaar) Onderdeel van de programma`s zijn de projecten zoals opgenomen in het huidige Meerjaren Programma Grondzaken. -
Paragrafen Financiële begroting
Halfjaarrapportage De halfjaarrapportage geeft de gemeenteraad inzicht in de stand van zaken van de realisatie van de Uitvoeringsdoelen en de financiële stand van zaken per 1 juli van het lopende jaar. Concreet bestaat de halfjaarrapportage uit de volgende onderdelen: Stand van zaken van de Uitvoeringsdoelen per 1 juli via "stoplichtenmodel" Financiële stand van zaken per programma per 1 juli Begrotingswijzigingen lopende begroting Onderdeel van de halfjaarrapportage is de inhoudelijke stand van zaken van de projecten zoals opgenomen in het huidige Meerjaren Programma Investeringen.
Jaarrapportage De jaarrapportage geeft de gemeenteraad inzicht in de realisatie van de Uitvoeringsdoelen en een doorkijk op de realisatie van de Maatschappelijke doelen. De jaarrapportage is tevens een basis voor opstelling van de perspectiefnota. Concreet bestaat de jaarrapportage uit de volgende onderdelen: Mate van realisatie van de Uitvoeringsdoelen per 31 december via "stoplichtenmodel" Doorkijk op de realisatie van de Maatschappelijke doelen Mogelijkheid tot begrotingswijzigingen en budgetoverhevelingen Onderdeel van de jaarrapportage is de inhoudelijke stand van zaken van de projecten zoals opgenomen in het huidige Meerjaren Programma Grondzaken.
Jaarrekening Via de jaarrekening vindt inhoudelijke en financiële verantwoording plaats over het desbetreffende jaar. Controle hiervan vindt plaats door de accountant. Concreet bestaat de jaarrekening uit de volgende onderdelen: -
Jaarverslag o Mate van realisatie van de Uitvoeringsdoelen per 31 december via "stoplichtenmodel" (overeenkomstig de jaarrapportage)
20
Doorkijk op de realisatie van de Maatschappelijke doelen (overeenkomstig de jaarrapportage) o Paragrafen Jaarrekening (financiële verantwoording) o Paragraaf grondzaken (geheim) – financiële stand van zaken en update van de grondexploitaties en projecten o
-
Rol gemeenteraad De P&C cyclus is een heel belangrijk middel voor de gemeenteraad om de kaderstellende en controlerende taak in te vullen. Per product wordt hierop de rol beschreven:
Perspectiefnota Met de perspectiefnota start de jaarcyclus. Bij de perspectiefnota is het aan de gemeenteraad om de koers en richting aan te geven. De algemene beschouwingen vinden dan ook plaats bij de behandeling van de perspectiefnota. Met de vaststelling van de perspectiefnota (al dan niet geamendeerd) worden de kaders bepaald voor de opstelling van de begroting. De behandeling van de perspectiefnota is ook de plaats om politieke wensen vanuit de fracties in te brengen en hierover het debat te voeren en hierop raadsinstrumenten in te zetten. Tijden het debat wordt aan het college reactie gevraagd op mogelijke amendering van het voorstel en de realiseerbaarheid van wensen. Idealiter wordt de behandeling van de Perspectiefnota over twee avonden verspreid. Dit zodat het mogelijk is om tussentijds te werken aan moties / amendementen.
Begroting De gemeenteraad beoordeelt allereerst of de begroting past binnen de gestelde kaders zoals gesteld bij de perspectiefnota. Bij afwijkingen hierop vindt opiniëring en afweging plaats. Tevens vindt opiniëring en afweging plaats op de uitvoeringsdoelen en middelendoelen. Het college wordt de gelegenheid gegeven om in het debat te reflecteren op de inbreng vanuit de gemeenteraad en de voorliggende begroting te verdedigen. De inzet van raadsinstrumenten behoord nadrukkelijk tot de mogelijkheden om wijzigingen aan te brengen.
Halfjaarrapportage De halfjaarrapportage is een belangrijk instrument om de controlerende rol uit te oefenen. Rol van de raad is om het college te bevragen op de uitvoering en realisatie van de doelen. Tevens is de halfjaarrapportage het moment om tussentijds bij te sturen. De inzet van raadsinstrumenten kan hierbij nadrukkelijk aan de orde zijn.
Jaarrapportage Bij de jaarrapportage oefent de gemeenteraad haar controlerende taak uit en kan hier een oordeel over geven. Het college wordt hierbij bevraagd. Bijsturing in het desbetreffende begrotingsjaar is niet meer mogelijk wel kan het college bevraagd worden hoe niet gerealiseerde zaken vervolg krijgen (in het dan lopende begrotingsjaar). Raadsinstrumenten kunnen hierbij aan de orde zijn.
21
Jaarrekening De jaarrekening is het sluitstuk van de jaarcyclus. Het is aan de gemeenteraad om de formele en totale verantwoording te beoordelen en af te sluiten.
Tot slot De P&C-cyclus binnen het vergadermodel is leidend voor het invullen van de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad ten aanzien van de koers van de gemeente, het invulling hieraan geven en de financiën die hiermee gemoeid zijn. Prioriteringsvraagstukken en eventuele ombuigingsvraagstukken zijn onderdeel van deze P&C-cyclus. Afhankelijk van de opgave kunnen aanvullende processtappen hierop gezet worden echter de formele afweging en besluitvorming vindt plaats binnen en gekoppeld aan de P&C-cyclus.
22
5. Raads- en Griffieplan 2026 Status: Vastgesteld door de Gemeenteraad Inleiding Hierbij het Raads- en Griffieplan 2026. In 2025 is een start gemaakt met een griffieplan. Nu is het plan verbreed en is het ook nadrukkelijk een plan van de gemeenteraad zelf. Het voorliggende plan geeft richting aan de prioriteiten en werkzaamheden voor het jaar 2026.
Door focus aan te brengen kan gericht gewerkt worden aan opgaven waarbij kwaliteit geleverd kan worden. Tevens kadert voorliggend plan de verwachtingen. Het kiezen voor een aantal speerpunten betekent ook dat een aantal zaken niet zullen worden opgepakt. Op die onderwerpen wordt beperkt tot de noodzakelijke en reguliere werkzaamheden. De speerpunten zijn bepaald aan de hand van reeds eerder genomen besluiten, uitgesproken wensen, ervaringen, waarnemingen en actualiteit.
Speerpunten Het domein van de raad en werkgebied van de griffie zijn onder te verdelen in drie categorieën: -
Regulier vergader- en besluitvormingsproces Doorontwikkeling en kwaliteitsverhoging Invulling overige- en beleidsmatige taken en wettelijke vereisten
Binnen deze categorieën zijn er verschillende ambities en speerpunten denkbaar. Voor 2026 wordt uitgegaan van de volgende speerpunten.
1. Verkiezingen o Voorbereiding verkiezingen. Uitvoering geven aan gezamenlijke inzet en activiteiten van politieke partijen en gemeente met betrekking tot de verkiezingen. Doelen hierbij zijn: ▪ Bevordering en invulling van het passief kiesrecht ▪ Bevorderen van de opkomst ▪ Partijen en politieke standpunten voor het voetlicht brengen o Formatieproces ten behoeve van vorming college en opstelling raads- en of coalitieakkoord. o Vaststelling en implementatie Overdrachtsdocument nieuwe gemeenteraad (o.a. diverse verordeningen, nieuw vergadermodel en reglement van orde) o Introductieprogramma nieuwe raad. Uitvoering geven aan het introductieprogramma ten behoeve van goede informele, procesmatige en inhoudelijke start van de nieuwe gemeenteraad. 2. Regionale samenwerking o Versterken grip op gemeenschappelijke regelingen ▪ Herijken en actualiseren nota verbonden partijen ▪ Voortzetten bestaande informele gezamenlijke adviescommissie Waardlanden en verkenning instellen nieuwe informele gezamenlijke adviescommissies gemeenschappelijke regelingen
23
o
Versterken betrokkenheid en rolinvulling bij regionale samenwerkingsverbanden (o.a. Smartdelta Drechtsteden en Alblasserwaard) ▪ Vergroten rol en betrokkenheid bij regionale beleidsvorming ▪ Vergroten zichtbaarheid en effectiviteit bij regionale samenwerkingsverbanden ▪ Versterken scharnierfunctie Hardinxveld-Giessendam als verbindende schakel tussen Drechtsteden, Alblasserwaard en de bredere regio
3. Leerprogramma en ontwikkeling gemeenteraad o Introductieprogramma nieuwe raad (zie punt 1 verkiezingen) o Periodieke reflectie op rolinvulling gemeenteraad o Periodieke reflectie op samenspel gemeenteraad onderling en met college (en organisatie) o Start en uitvoering agenda integriteit o Kennissessie voor leden auditcommissie o Versterken sturing op raadsagenda 4. Versterken democratie o Uitvoering scholenprogramma (basisonderwijs en middelbaaronderwijs) o De gemeenteraad meer in beeld o Stimuleren passief kiesrecht 5. Griffie o Start doorontwikkeling kwaliteit raadsvoorstellen (gezamenlijk traject met organisatie) o Planvorming nieuw beeld- en geluidssysteem raadszaal o Doorontwikkeling griffie ▪ Versterken adviseursrol ▪ Verbreding kennis over werking gemeenteraden o Aanbieden stageplaats
Uitwerking en Planning
Nr 1.1
Onderwerp Voorbereiding verkiezingen
1.2
Formatieproces
1.3
Overdrachtsdocument
1.4
Introductieprogramma
Actie / product Uitvoeren acties vanuit overleg met partijvoorzitters Raads- en of coalitieakkoord Overdrachtsdocument en implementatie Uitvoering introductieprogramma
Rol griffie Eigenaar
Gereed 1ste kwartaal
Facilitator
2de kwartaal
Eigenaar
1ste en 2de kwartaal 2de kwartaal
Eigenaar
24
2.1
Nota verbonden partijen
Opstellen nota verbonden partijen
2.2
Gezamenlijke adviescommissies
2.3
Betrokkenheid bij regionale beleidsvorming Vergroten zichtbaarheid bij regionale samenwerking Invulling scharnierfunctie Reflectie rolinvulling gemeenteraad Reflectie samenspel raad onderling en met college Agenda integriteit
Advies over al dan niet instellen adviescommissies Rol bepalen
2.4
2.5 3.1 3.2
3.3 3.4 3.5 4.1
Kennissessie auditcommissie Sturing raadsagenda Scholenprogramma
4.2 4.3
Gemeenteraad in beeld Stimuleren passief kiesrecht
5.1
Kwaliteit raadsvoorstellen
5.2
Nieuw beeld- en geluidssysteem Doorontwikkeling griffie Stageplaats
5.3 5.4
Gedeeld eigenaar met bestuursadviseur Initiator
4de kwartaal
Initiator
1ste kwartaal
Rolneming
Facilitator
Doorlopend
Rolneming
Facilitator
Doorlopend
Reflectiegesprekken
Facilitator
Reflectiegesprekken
Facilitator
2de en 4de kwartaal 2de en 4de kwartaal
Integriteitsagenda en start bewustwording Training
Eigenaar
Rolneming Uitvoering scholenprogramma Raadscommunicatie Communicatie en programma "politiek actief" Trainingsprogramma
Facilitator Eigenaar
Facilitator
Eigenaar Initiator
1ste kwartaal
2de en 3de kwartaal 4de kwartaal Doorlopend 1ste kwartaal Doorlopend 4de kwartaal
4de kwartaal
Programma van eisen
Gedeeld eigenaar met organisatie Initiator
Rolneming griffie Stage begeleiden
Eigenaar Initiator
Doorlopend 1ste en 2de kwartaal
2de kwartaal
Randvoorwaarden Uitgangspunt voor uitvoering van de speerpunten en het reguliere werk zijn de formatie en budgetten zoals opgenomen in de begroting 2026.
Bezetting griffie Sabine Floris, medewerker raadsgriffie Thomas Vink, raadsadviseur Anneke Bode, raadsadviseur / plaatsvervangend griffier Marien Jongkind, griffier Totaal
0.4fte 0.78fte 0.8fte 1fte 2.98fte
25
Budgetten Rekenkamer
€22.631
Accountant
€80.000,-
NotuBiz
€31.000,-
Verzekeringen
€600,-
Contributies
€980,-
Representatiekosten
€6.000,-
Seminars / congressen
€10.000,-
Reiskosten
€300,-
Overig
€250,-
Totaal
€151.761
Uitgaande van deze randvoorwaarden is het niet mogelijk om alles en tegelijk op te pakken. De kracht van voorliggend plan is dat er keuzes worden gemaakt waarbij er een duidelijke focus is. De speerpunten betreffen een prioritering waarbij er ook zaken niet zijn opgenomen
Indien zich onvoorziene zaken voordoen zoals bijvoorbeeld uitval door ziekte, tussentijdse opgaven en taken zal afgewogen moeten worden hoe hier mee om te gaan in relatie tot de in dit voorliggende plan opgenomen speerpunten.
26
6. Proces Raadsvragen Status: Geaccordeerd door het Presidium Inleiding Het vragenrecht van de leden van de gemeenteraad is vastgelegd in de Gemeentewet (artikel 169 lid 3 en artikel 180 lid 3). Het is een algemeen recht. De werkwijze / het werkproces voor het stellen van vragen kan lokaal ingevuld worden waarbij het in de rede ligt om dit vast te leggen in het reglement van orde van de gemeenteraad.
In de huidige situatie / praktijk zijn er de volgende categorieën vragen: -
-
Schriftelijke vragen op grond van artikel 12 van het reglement van orde. De beantwoordingstermijn is 30 dagen. Schriftelijke technische vragen met betrekking tot geagendeerde stukken. Vragen worden in basis na het fractieoverleg gesteld en de antwoorden voor de raadsvergadering beschikbaar gesteld. Exacte termijnen liggen niet vast. Schriftelijke technische vragen met betrekking tot niet geagendeerde onderwerpen. Er zijn hiervoor geen concrete procesafspraken gemaakt. Mondelinge vragen op grond van artikel 29 van het reglement van orde. Vragen worden mondeling gesteld tijdens het Debat en direct mondeling beantwoord.
Ervaringen en waarnemingen Kijkend naar het huidige proces zijn er de volgende ervaringen en observaties: -
Het moment en de wijze waarop politieke vragen op geagendeerde stukken gesteld kunnen worden in niet helder. In de praktijk worden onder de noemer van technische vragen politieke vragen gesteld. Er zijn geen duidelijk proces en termijnen voor indiening en afhandeling afgesproken voor schriftelijke technische vragen. Van het instrument mondelinge vragen wordt niet of nauwelijks gebruik gemaakt Niet alle vragen worden via de griffie aan het college gesteld De beantwoordingstermijn van 30 dagen bij schriftelijke vragen wordt als lang beoordeeld dit in relatie tot actualiteit en politieke effectiviteit.
Nieuwe werkwijze De volgende categorisering wordt voorgesteld: -
Politieke vragen over geagendeerde stukken Technische vragen over geagendeerde stukken Schriftelijke vragen over niet geagendeerde stukken Mondelinge vragen
27
Per categorie een korte duiding en het proces daarbij op hoofdlijnen: -
Politieke vragen over geagendeerde stukken o Het betreft vragen waarbij gevraagd wordt naar een opinie of uitleg (verantwoording) van het college o De vragen worden mondeling gesteld en beantwoord bij de behandeling van de stukken
-
Technische vragen over geagendeerde stukken o Het betreft vragen naar feiten, harde gegevens en of verduidelijking o De vragen dienen schriftelijke gesteld te worden uiterlijk om maandag 8.00 uur in de week van de vergadering o De vragen worden via de griffie gesteld en door de griffie uitgezet bij de behandeld ambtenaar, het college en de bestuursadviseur. De vragen worden daarbij gedeeld met de gehele gemeenteraad en openbaar gepubliceerd Regie op de beantwoordingstermijn ligt bij de bestuursadviseur. o De vragen worden beantwoord op de dag voor de vergadering om 16.00 uur en worden via de griffie beschikbaar gesteld aan de steller en de gehele gemeenteraad en openbaar gepubliceerd
-
Schriftelijke vragen over niet geagendeerde stukken o Het betreffen politieke en of technische vragen over niet geagendeerde onderwerpen. o De vragen worden via de griffie gesteld en door de griffie uitgezet bij de behandeld ambtenaar, het college en de bestuursadviseur. De vragen worden daarbij gedeeld met de gehele gemeenteraad en openbaar gepubliceerd. Regie op de beantwoordingstermijn ligt bij de bestuursadviseur. o De beantwoordingstermijn is 20 kalenderdagen o De beantwoording wordt via de griffie beschikbaar gesteld aan de steller en de gehele gemeenteraad en openbaar gepubliceerd
-
Mondelinge vragen o Het betreffen mondelinge politiek urgente en of actuele vragen in het vragenmoment tijdens het Debat / Besluit (Raadsvergadering) o De vragen worden direct mondeling beantwoord.
Opmerkingen: -
Onder geagendeerd stuk wordt verstaan een document of onderwerp wat geagendeerd staat op de agenda van Debat / Besluit (Raadsvergadering). Indien er geheimhouding ligt op een onderwerp en of stuk dan vallen de gestelde vragen onder de geheimhouding. Ten behoeve van het stellen / beantwoorden van vragen zal een uniform format worden gehanteerd. De griffie heeft als adviseur een adviserende rol als het gaat om de kwaliteit van de vragen en het procesverloop Als vragen naar het oordeel van de raad niet voldoende zijn beantwoord kunnen vervolgvragen gesteld worden. Als vragen naar het oordeel van het college om verduidelijking vragen loopt het contact hierover via de griffie
28
-
De beantwoording van schriftelijke vragen over niet geagendeerde stukken kan geagendeerd worden voor het Debat / Besluit (Raadsvergadering)
Overwegingen De volgende overwegingen liggen ter grondslag aan de nieuwe werkwijze: -
Duidelijke categorisering en behandeltermijnen (simpel en effectief) Versterken en bevorderen open debat Versterking kaderstellende en controlerende rol Versterken rolzuiverheid Vergroten politieke effectiviteit Mogelijkheid tot ruimer gebruik van mondelinge vragen
29
7. Reglement van Orde 2026 7.1 Reglement van Orde Gemeenteraad Hardinxveld-Giessendam 2026 Status: Nog vast te stellen door Gemeenteraad
Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad van de gemeente Hardinxveld-Giessendam 2026 De raad van de gemeente Hardinxveld-Giessendam; gelet op de artikelen 16 en 82 van de Gemeentewet gelezen het voorstel; besluit vast te stellen het Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad van de gemeente Hardinxveld-Giessendam 2026.
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen Hoofdstuk 2 Raadsvergaderingen Hoofdstuk 3 Stemmingen Hoofdstuk 4 Raadsinstrumenten Hoofdstuk 5 Informatieavonden Hoofdstuk 6 Slotbepalingen
Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen Artikel 1. De plaatsvervangend (raads)voorzitter 1.
De raad benoemt uit zijn midden een eerste, tweede en derde plaatsvervangend voorzitter;
2.
De plaatsvervangend voorzitter vervangt de voorzitter bij diens afwezigheid en indien een agendapunt behandeld wordt dat tot de portefeuille van de voorzitter behoort;
3.
Raadsleden kunnen zich in geval van een vacature kandidaat stellen, middels aanmelding minimaal 24 uur voorafgaand aan de raadsvergadering waarin stemming zal plaatsvinden bij de griffier, voor de rol van eerste, tweede en derde plaatsvervangend voorzitter;
4. Voorafgaand aan de vacaturestelling zal een functieprofiel worden opgesteld; 5.
De stemming is geheim en vindt plaats (indien aan de orde) in volgorde van eerste, tweede en derde plaatsvervangend voorzitter conform artikel 31 (schriftelijke stemmingen over personen) van dit reglement;
6. Een benoeming tot plaatsvervangend (raads)voorzitter kan door de gemeenteraad ingetrokken worden.
30
Artikel 2. De griffier 1.
De griffier is in elke raadsvergadering aanwezig;
2.
Bij verhindering of afwezigheid wordt de griffier vervangen door een door de raad daartoe aangewezen plaatsvervangend griffier.
Artikel 3. Burgerleden 1. Elke fractie zoals omschreven in dit reglement, heeft recht op de inzet van twee burgerleden; 2.
Een burgerlid fungeert als ondersteuning voor een fractie / fractieleden;
3.
Een burgerlid wordt, op voordracht van zijn fractie, benoemd. De voorgedragen persoon dient te voldoen aan de in de artikelen 10, 11, 12, 13 en 15 van de Gemeentewet gestelde eisen voor het bekleden van het raadslidmaatschap;
4.
Daarnaast leggen burgerleden de eed of een verklaring en belofte af zoals bedoeld in artikel 14 van de Gemeentewet;
5.
Een benoeming tot burgerlid kan door de gemeenteraad ingetrokken worden;
6.
Burgerleden maken geen onderdeel uit van de gemeenteraad;
7.
Burgerleden zijn bevoegd om deel te nemen aan de beraadslagingen tijdens een raadsvergadering en ontvangen alle formele raadsinformatie daartoe;