Openbaar MPG 2025.pdf

4 Strategie en uitvoering

–

–

–

Team grondzaken is ondersteunend aan andere teams bij het sluiten van contracten met voornamelijk maatschappelijke partijen. Dit betreft het geven van advies en het controleren van het opgestelde contract. Alle contracten met onderwijspartijen vallen buiten team Grondzaken vanwege de complexiteit en het specialisme van de onderwijswetgeving. Samen met team Samenleving en marktpartijen zoeken we in een vroeg stadium naar samenwerking om kansen te benutten en de bouwproductie te versnellen. Dit gebeurt onder andere via het Bouwberaad Hardinxveld-Giessendam. Het Bouwberaad verbindt private partijen zoals ontwikkelaars, bouwers, woningcorporaties met de overheid. Tevens wordt binnen de regio Drechtsteden samengewerkt om versnelling van de woningbouw te realiseren. Er is inmiddels binnen de Drechtsteden-samenwerking ook een regionale bouwtafel opgericht. Er zal actief gelobbyd worden, zowel regionaal als bij de provincie, om woningbouwontwikkeling in 't Oog en Middenwetering mogelijk te maken. Daarbij hoort het zoeken naar financieringsbronnen voor de ontsluiting van het gebied (tunnel). De ontwikkeling van ’t Oog lijkt in een stroomversnelling te komen. In 2025 moeten de kaders van een mogelijke gebiedsontwikkeling aldaar duidelijk worden.

Om de beleidsdoelstelling van Snippergroen te realiseren zal ingezet moeten worden op privaatrechtelijke handhaving. Dat is belegd bij het JKC. Grondzaken zal aanspreekpunt worden voor de privaatrechtelijke handhaving en de eerste aanschrijving doen. De inhoudelijk handhaving wordt dus niet door grondzaken gedaan. Voor grondzaken is relatiebeheer van belang, immer door goed overleg komen we met de contractpartijen tot praktische oplossingen. Het Team Ruimtelijke Projecten staat veel in contact met Team Ruimte. Om de bestuurlijke ambities van de woonvisie te realiseren en tot effectieve planontwikkeling te komen is het nodig dat beleidskaders beschikbaar zijn. Dit vraagt extra inspanningen van team Ruimtelijke Projecten en team Ruimte omdat het in de huidige markt moeilijk is om de beleidsfuncties kwantitatief en kwalitatief goed in te vullen. Het niet invullen van deze functies kan leiden tot een stagnatie van de voortgang van de projecten.

19

4.2 STRATEGIE EN UITVOERING In het plaatje aan de bovenzijde van deze pagina is weergegeven wat de rol is van het meerjarenprogramma (MPG) binnen grondzaken. Het meerjarenprogramma is de schakel tussen de individuele projecten (en hun afzonderlijke kaders met kortetermijndoelstellingen) én de nota grondbeleid die langjarig de manier van opereren op de grondmarkt beschrijft in relatie tot de RO-doelstellingen. De Kadernota strategisch grondbeleid is in 2023 vastgesteld en vormt het kader voor de strategie bij de uitvoering. In het grondbeleid wordt bepaald in hoeverre een gemeente actief, in samenwerking of passief op de grondmarkt opereert. De gemeente Hardinxveld-Giessendam heeft er in de Kadernota strategisch grondbeleid voor gekozen om projecten vooral op regiebasis te faciliteren, maar indien het maatschappelijk belang groot is en de markt het project niet oppakt, om dan als gemeente het project actief op te pakken. Het zogenoemde situationeel grondbeleid. De gemeente had al grondposities in handen die het momenteel aan het ontwikkelen zijn. Bovendien lopen er bestaande afspraken (zoals E09 GEM De Blauwe Zoom) waardoor de gemeente nog meerdere jaren in een deelneming actief is. De overige projecten worden veelal privaat ontwikkeld.

De gemeente is wel nadrukkelijk betrokken om te zorgen dat de ontwikkelaars het door de gemeente gewenste programma ontwikkelen (binnen een bepaalde marge). Doordat het meerjarenprogramma de schakel vormt tussen het grondbeleid en de individuele projecten wordt het ook wel een sturingsmiddel op tactisch niveau genoemd. Op het

4 Strategie en uitvoering

tactisch niveau kunnen (half)jaarlijks alle uitvoeringsaspecten van de totale portefeuille ruimtelijke projecten worden bezien. Voeren we wel de juiste tactiek om snel en effectief tot uitvoering te komen binnen de losse projecten? Wat is er nodig om komend jaar de risico’s te beheersen? Welke doelstellingen prevaleren indien er keuzes gemaakt moeten worden? Hoe blijven ambtelijke en bestuurlijke opdrachtgevers continu op de hoogte? Waar liggen korte termijn verdienmogelijkheden voor de gemeente? Etc. In het MPG van 2014 zijn voor het eerst integrale tactieken besproken om te bezien of de ruimtelijke doelstellingen zoals geformuleerd in de losse projecten en het grondbeleid ook worden behaald. Ondertussen is het 12 jaar later. Dat betekent voor de gemeente Hardinxveld-Giessendam dat sturingsmechanismen voor het grondbeleid moeten meebewegen en met de economische realiteit. Enkele sturingsmechanismen worden hieronder toegelicht: Beheersen plankosten In beginsel worden plankosten afgewenteld op actieve grondexploitaties en de facilitaire projecten. De gemeente heeft er via het grondbeleid uit 2015 voor gekozen om projecten vooral te faciliteren, waarbij alle plankosten worden verhaald op de initiatiefnemer. Bij complexe projecten (IJzergieterij, Woonarken, Rokerij etc.) blijkt het vrijwel nooit mogelijk om alle plankosten te verhalen.

Soms door gesloten contracten met maximaal te verhalen bedragen in het verleden, soms door veel extra kosten in de uitvoering met name door communicatie. De eerste conclusie lijkt te zijn dat communicatie structureel extra geld kost, dat publiekrechtelijk niet automatisch kan worden afgewenteld op de initiatiefne-

20

mer. Communicatie zit tevens verweven met de Omgevingswet en zal in de toekomst alleen maar meer worden. Om die reden is in 2021 reeds besloten om structureel € 100.000 beschikbaar te stellen voor participatie. Het blijkt echter dat in het kader van de Omgevingswet participatie nog een veel grotere rol gaat spelen. Dit in combinatie met een meer sobere plankostenscan onder de Ow is kostenverhaal bijna nooit meer sluitend te krijgen. Veel gemeentes hebben inmiddels dan ook een structurele jaarlijkse bijdrage op de begroting opgenomen ter dekking van deze kosten. Onze gemeente zal de komende 1-2 jaar beoordelen in hoeverre dit invloed heeft op de plankosten en bepalen welke eventuele stappen gezet moeten worden. Een alternatief dat wordt overwogen is om als gemeente met jaarlijkse offertes richting ontwikkelaars te werken. Beheersen boekwaarde Zie hoofdstuk 5, resultaten, voor de actuele stand. Om te voorkomen dat de boekwaarde per project te veel gaat oplopen worden projecten, indien mogelijk, benaderd via de zaagtandstrategie. Met de zaagtand wordt beoogd dat de omvang van de initiële investering(en) zoveel mogelijk worden beperkt. Een kleine investering om vervolgens via gronduitgiftes die investering terug te verdienen is de norm. Voor De Blauwe Zoom, bijvoorbeeld, bouwt de GEM organisch: bouwen wat de markt wil en pas geld uitgeven als er zekerheid over opbrengsten is.

Maar ook bij overige projecten moet de volgende afweging worden gemaakt: levert mijn investering een vrijwel zeker revenu op korte termijn op? Zijn de kosten tot aan dat punt beheersbaar? De gemeente verhaalt in het vroegste stadium van een privaat project reeds kosten. Voor nieuwe initiatieven is een intakeformulier (voor een zogenoemd principeverzoek) inclusief drempelbedrag ontwikkeld.

versoberd. Dit maakt de uitdaging om alle kosten te verhalen groter. Om beter zicht te krijgen op de lopende contracten heeft de gemeente een actieve contractenbank. Overigens blijkt ook bij deze methode dat de kosten makkelijk overschrijden: soms kosten complexe projecten met meerdere doelstellingen (zoals in IJzergieterij) of maatschappelijke projecten met extra juridische procedures meer dan kan worden verhaald. Verbeterde informatievoorziening Middels het MPG en t-MPG wordt 2 maal per jaar inzage gegeven in de stand en voortgang van de projecten. Fiscale gevolgen projecten Elk jaar vindt de Post Quick Scan plaats om te bezien of projecten vennootschapsbelasting moeten afdragen en of er winst moet worden genomen. Door de sluiting van diverse grondexploitaties in 2021 is de gemeente voor het grondbedrijf de komende jaren structureel verlieslatend. Dit houdt in dat de gemeente op de grondmarkt niet handelt als een ondernemer en niet door de ondernemerspoort gaat. Als zodanig heeft de gemeente voor het onderdeel grondbedrijf geen Vpb-plicht. Eens in de paar jaar wordt een check gedaan. In 2023 is voor het laatst de check gedaan.

4.3 WONINGBOUW EN BOEGGOLF Het afgelopen jaar zijn er 130 woningen gebouwd in onze gemeente. Dat is het hoogste aantal in 12 jaar tijd. En die golf is nog niet ten einde want ook in 2025 worden veel woningen gebouwd. Alleen in 2026 wordt een dip verwacht. Belangrijk is op dat moment of Waardzone ’t Oog dan in de verkoop is.

Programma

Werkelijk

Actieve proejcten en exploitatieplannen

Voor de vervolgfases heeft de gemeente intentie- en anterieure overeenkomsten gesloten met private ontwikkelaars. In de meeste contracten gaat het om periodiek kostenverhaal van gemeentelijke kosten. Zoals bij de locaties van Gebroeders Blokland (P09 Nederveen-Huisman en P10 IJzergieterij). Deze methode van periodiek kostenverhaal voldeed echter suboptimaal. Als plannen langer dan verwacht duren, dient er telkens opnieuw onderhandelt te worden over kostenverhaal. Om die reden maken we sinds 2020 gebruik van de Ministeriële regeling voor kostenverhaal (kortweg plankostenscan) voor het verhalen van kosten op particulieren initiatieven. Hiermee hebben we al in vroegtijdig stadium zicht op de totale gemeentelijke kosten voor het gehele project. Met de komst van de Ow is de plankostenscan echter 4 Strategie en uitvoering

CV/BV De Blauwe Zoom (o.b.v. 50% deeln)

35

Facilitaire projecten (anterieur) IJzergieterij (Rivierdijk 828) Stationsstraat 23-27 (voormalig Giessenschool) Totaal

80 15 130

De toevoeging van nieuwe woningen is al jaren een urgent thema in de Drechtsteden in het algemeen. De gemiddelde productie is inmiddels geklommen naar 77 woningen per jaar ligt. Dat ligt vrijwel op de prognose van de woningvoorraadtoename van de provincie, die rond de 80 woningen per jaar voor de komende 5 jaar schommelt. Het doel om meer woningen te bouwen begint zich inmiddels uit te betalen.

21

Woningbouw meerjarig

Werkelijk

2014

31

2015

80

2016

17

2017

115

2018

17

2019

92

2020

2

2021

30

2022

82

2023 (aansluiting bij planmonitor)

93

2024 (aansluiting bij planmonitor)

130

Gemiddelde productie

77

Hoewel de inhaalslag dit jaar is afgerond, willen we meer. De behoefte is groot. Als voorbeeld: er zullen 27 nieuwe woningen in De Blauwe Zoom in 2026 in de verkoop gaan. Er staan inmiddels 800 belangstellenden op de wachtlijst. Tegelijkertijd is het van belang dat we de woningen bouwen waar de markt behoefte aan heeft en dat we voor de verschillende doelgroepen prettige woningen neer kunnen zetten. De productie van nieuwe, op de markt aansluitende woningen staat dan ook hoog op de prioriteitenlijst binnen de projecten en is verder uitgewerkt in de lokale paragraaf Bouwen. Op de volgende pagina is het overzicht te vinden van alle lopende projecten en de aantallen woningen. Voor 2025 staan

4 Strategie en uitvoering

er heel veel opleveringen geprognosticeerd waarbij IJzergieterij, Blauwe Zoom en Zwaluwpad de boventoon voeren. Deze zogenoemde boeggolf valt snel terug in 2025 om dan boven de 100 woningen per jaar te stabiliseren. Hier kan een uitfasering en eventueel planuitval in zitten, die samenhangt met de vraag of en wanneer ’t Oog Woongebied in ontwikkeling gaat. Moet de gemeente dan niet meer sturen op plancapaciteit voor nieuwe projecten? In vorige MPG’s concludeerden we altijd dat de gemeente terughoudend moest omgaan met nieuwe initiatieven en bij bestaande (private) initiatieven goed moet kijken naar de fasering. Uiteraard blijft dat belangrijk. Maar de vraag naar woningen is op dit moment groot. Dus private plannen die al relatief ver in voorbereiding zijn en nieuwe plannen die een kwalitatieve verrijking van het woningaanbod vormen, moeten vooral verder worden gebracht. Tegelijkertijd zijn de afgelopen jaren een aantal initiatieven niet verder gekomen dan de voorbereidingsfase, of hebben een hele lange voorbereidingsfase gehad. Het is niet ondenkbaar dat ook nieuwe initiatieven een dergelijk lange voorbereidingstijd vergen. Hiermee worden eventuele nieuwe initiatieven op een natuurlijke manier naar achteren gefaseerd. En mocht er alsnog te veel tegelijk ontwikkeld worden, dan kan de gemeente altijd nog een fasering instellen.

22

WONINGBOUWPROGRAMMA 250 200 150 100 50 -

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Pieter de Hoogh

CV/BV De Blauwe Zoom (o.b.v. 50% deeln)

Pietersweer 34-36 (incl. locatie Ichthus)

Nassaustraat Noord

De Blauwe Zoom (exploitatieplan)

Nederveen-Huisman (Buitendams 348-352)

IJzergieterij (Rivierdijk 828)

Middenwetering fase 1

Stationsstraat 23-27 (voormalig Giessenschool)

Thuismakers (zorgwoningen)

Buitendams 45, De Nieuwe Dam

't Oog Waardzone (Polderweg)

't Oog 2e fase (Spoorweg)

Frederikstraat

Zwaluwpad (Buitendams 378)

2031

Buitendams 354-358 (nabij Nederveen-Huisman)

5 Resultaten

23

5 – RESULTATEN Grondexploitaties

Totaal

G06

G15

G22

G09 (GEM)

PdHoogh

Haven

Westpunt

DBZ (50%)

Raming prijspeil

3.719.000

-267.000

-

3.987.000

-2.960.000

Raming NCW per 1-1-2025

3.646.000

-277.000

-

3.923.000

-1.425.000

Boekwaarde Saldo NCW per 1-12025

-5.664.000

-636.000 -1.121.000

-3.908.000

4.072.000

-2.018.000

-913.000 -1.121.000

15.000

2.646.000

5.1 RESULTATEN BIE EN RESERVE BGE In deze paragraaf wordt een toelichting gegeven op het resultaat van alle grondexploitaties, gemeentelijke initiatieven en particuliere ruimtelijke ontwikkelingen. Alle resultaten zijn in miljoenen euro’s weergegeven (exclusief Btw en netto contant per 1-1-2025). Als gevolg hiervan kunnen afrondingsverschillen voorkomen. In de bovenstaande tabel zijn de saldi van de geactualiseerde grondexploitaties van 1-1-2024 naar 1-1-2025 weergegeven. De totale netto contante waarde van alle projecten opgeteld sluit op een negatief saldo van € 2,0 mln. GEM De Blauwe Zoom wordt daarbij niet meegerekend, omdat dat geen eigen grondexploitatie is. Alle losse grondexploitaties kennen een negatief saldo met uitzondering van Westpunt ‘t Oog. Er is een voorziening voor de tekorten getroffen vanuit de reserve bouwgrondexploitaties (BGE). Per 1-1-2025 wordt de voorzieningen van G06 Pieter de Hoogh verlaagd a.g.v. een hogere grondwaarde. Door de afsluiting van de G15 Gemeentehaven wordt die voorziening weer verhoogd en omgezet in een definitieve afboeking. Netto loopt dit ongeveer tegen elkaar weg.

grondprijs die tot nu toe was gehanteerd. De berekende korting is echter precies zo hoog gesteld dat de voorziening voor dit jaar even hoog is als de voorziening vorig jaar. De uitgestelde betaling voor de koopstartwoningen wordt pas later uitbetaald en zal nu nog niet op de balans worden verwerkt. Hiervoor zal de gemeente – na afloop van project Pieter de Hoogh – een vordering buiten de balans opnemen ter hoogte van die uitgestelde betaling die afrekent naar de reserve BGE. G15 Gemeentehaven Project Gemeentehaven is afgerond. Er is een aparte raadsinformatiebrief gestuurd over de Gemeentehaven en de extra afboeking. In totaal moet er € 556.000 meer dan de voorziening worden afgeboekt tot een totaalbedrag van € 1.121.000. In de raadsinformatiebrief van 21 mei 2025 wordt gesproken over een tekort van € 515.000. Dit is een verschil tussen de oorspronkelijke raming en de uiteindelijke uitgaves. Op basis van indexering etc. is het totale verschil € 556.000

Nu volgt is een beschrijving van het resultaat per actief project en welk effect het heeft op de reserve BGE:

G22 Westpunt ’t Oog Bij project Westpunt ’t Oog zijn de kosten de afgelopen jaren door de forse indexeringen enorm toegenomen. Dat leidde in project Westpunt ‘t Oog tot extra kosten. Aangezien het project ongeveer neutraal presteerde en de grondprijs voor bedrijventerrein niet toeneemt drukten al deze kosten op het project. Per 1-1-2024 is gekozen voor de kostprijsmethode bij de uitgifte van de grond. Daarmee worden de gestegen kosten doorgerekend in de grondprijs en sluit het project weer neutraal. De grondprijs is per 1-1-2025 geïndexeerd en gebruikt in de tender als verkoopprijs voor de afzonderlijke percelen. De grondexploitatie sluit nog steeds neutraal.

G06 Pieter de Hoogh Pieter de Hoogh is inmiddels getenderd naar een marktpartij. Daarbij is duidelijk geworden wat de grondwaarde onder de nieuwe woningen wordt. Die ligt hoger dan de sociale

G09 De Blauwe Zoom / E09 De Blauwe Zoom exploitatieplan / G02 De Blauwe Zoom actief (af te sluiten) Op 31 oktober 2013 hebben de gemeente Hardinxveld-Giessendam (gemeente) en Aannemersbedrijf Gebroeders Blok-

Positieve saldi komen bij afsluiting van de grondexploitatie ten gunste van de reserve bouwgrondexploitaties (BGE). Volgens het voorzichtigheidsbeginsel in het BBV kunnen verwachte toekomstige winsten niet worden ingezet om voorziene tekorten af te dekken. Negatieve saldi moeten dan ook worden voorzien. Hiervoor is primair de reserve BGE beschikbaar.

5 Resultaten

24

land B.V. (AGB) een samenwerkingsovereenkomst (SOK) getekend voor de gezamenlijke ontwikkeling van De Blauwe Zoom en de bouw van circa 600 woningen. In navolging van de afspraken in de SOK is een gemeenschappelijk exploitatiemaatschappij (GEM) opgericht om de gezamenlijke ontwikkeling gestalte te geven. De gemeente is 50% aandeelhouder in deze GEM. Over de resultaten in de GEM zal eveneens separaat - via de jaarrekening van de GEM - worden gerapporteerd.

5.3 PARTICULIERE PROJECTEN Anterieure contracten

Standlijn

-

P09 Nederveen-Huisman (Buitendam 348-352)

-109.000

-84.000

P10 IJzergieterij

-561.000

-486.500

P10a Legalisering woonarken

-216.000

-213.000

P27 Thuismakers & Stationsstraat 23-27

-22.000

-22.000

P28 Kerk Buitendams (45)

-58.000

-72.000

P35 't Oog Waardzone

-4.284.000

-

-42.000

-42.000

-13.713.000

-919.500

P39 Zwaluwpad (Buitendams 378)

De resultaten van de GEM zijn ten opzichte van 2025 iets verbeterd, van € 2,4 mln. naar € 2,6 mln. Hoewel er wat extra kosten zijn gemaakt binnen de GEM, heeft de GEM er voor gekozen om te versnellen in de komende jaren. Hierdoor komen de plankosten wat lager uit en verbetert het saldo.

Totaal

P09 Nederveen-Huisman lopende voorz per 31-12-2024

29.600

P10 IJzergieterij lopende voorziening per 31-12-2024

437.500

P10a Woonarken voorziening per 31-12-2024

170.000

P27 Stationsstraat 23-27 voorziening per 31-12-2024

15.000

P28 Kerk Buitendams voorziening per 31-12-2024

72.000

P39 Zwaluwpad voorziening per 31-12-2024

Vennootschapsbelasting (VPB) Alle lopende grondexploitaties zijn vanaf 1-1-2016 vennootschapsbelastingplichtig. Over 2016 tot en met 2019 concludeerden we dat het gemeentelijk grondbedrijf structureel verlieslatend is. In 2020 bleek er incidenteel een positief resultaat uit de Post Quick Scan ten behoeve van de VPB te komen. Echter was dat voor afsluiting van diverse grondexploitaties die reeds ten einde liepen. Op basis van de Quick Scan per 1-1-2021 en per 1-1-2025 is het resultaat voor de komende jaren structureel verlieslatend en wordt het grondbedrijf niet als onderneming gezien.

Eindres

-8.421.000

E09 De Blauwe Zoom Exploitatieplan

Resultaat over 2024

39.000 -156.400

5.2 MVA De geaggregeerde boekwaarden kennen per 1-1-2025 een saldo van € 1,13 mln. negatief. In 2024 bedroeg het saldo € 1,52 mln. negatief. De daling is een gevolg van de afboeking van de plankosten op het buitenzwembadterrein. Er is momenteel geen nieuw initiatief voor dit terrein. Gemaakte kosten moeten dan, conform BBV, worden afgeboekt. De boekwaarde op Pietersweer wordt in Q3 2025 opgenomen in de grondexploitatie voor Pietersweer.

5 Resultaten

25

Reserve BGE Stand 000.000 500.000 000.000 500.000 000.000 500.000 -

5 Resultaten

1-1-2015

1-1-2016

1-1-2017

1-1-2018

1-1-2019

1-1-2020

1-1-2021

1-1-2022

1-1-2023

1-1-2024

1-1-2025

26

De tabel geeft een overzicht van alle lopende anterieure overeenkomsten waarvoor een contract is gesloten. Voor elk particulier initiatief sluit de gemeente een intentieovereenkomst gevolgd door een samenwerkingsovereenkomst. Zowel in de intentieovereenkomsten als in de samenwerkingsovereenkomsten is kostenverhaal nadrukkelijk opgenomen. In de meeste gevallen gaat het om periodiek kostenverhaal van gemeentelijke kosten. Deze methode voldeed echter suboptimaal. Als plannen langer dan verwacht duren, dient er telkens opnieuw onderhandelt te worden over kostenverhaal. Om die reden maken we sinds 2020 gebruik van de Ministeriële regeling voor kostenverhaal (kortweg plankostenscan) voor het verhalen van kosten op particulieren initiatieven. Hiermee hebben we al in vroegtijdig stadium zicht op de totale gemeentelijke kosten voor het gehele project. Met de komst van de Ow zijn de te verhalen plankosten echter versoberd. Betalingen lopen achter de gemaakte kosten aan. Vaak wordt er bij projecten periodiek of achteraf (op basis van nacalculatie) afgerekend. Het afgelopen jaar is het tekort opgelopen met € 156.400. Daar wordt een extra voorziening voor getroffen. De totale voorziening € 919.500. Conclusie reserve bouwgrondexploitaties (BGE) De stand per 1-1-2024 bedroeg € 1.571.543.

Door het ophogen van de afboeking voor Gemeentehaven+ buitenzwembad en het ophogen van de voorzieningen bij verschillende anterieure projecten eindigt de reserve BGE per 31-12-2024 op € 775.543.

5 Resultaten

5.4 BOEKWAARDE PROJECTEN De totale boekwaarde op alle grondexploitaties, MVA en facilitaire projecten is € 20,51 mln. Dat is iets hoger dan vorig jaar. Met name de voorbereidingskosten voor Blauwe Zoom zijn gestegen afgelopen jaar. Deze wordt goed gemaakt door het resultaat uit de grondexploitatie De Blauwe Zoom.

5.5 CUMULATIE KANSEN EN RISICO’S Naast de kosten en opbrengsten en het verwachte saldo worden ook alle kansen en risico’s in kaart gebracht. Deze worden afgezet tegen de dekkingsbronnen: de reserve bouwgrondexploitaties en de resultaten van de positieve grondexploitaties. De grafieken op de volgende pagina geven de resultaten van alle gewogen kansen en risico’s per project weer. De risico’s zijn stabiel gebleven in de lopende projecten. Het risico voor Gemeentehaven heeft zich voorgedaan en is uit de risicoparagraaf verdwenen. De gewogen risicoanalyses van alle actieve grondexploitaties samen geven een saldo van € 0,16 mln. negatief. Dat is iets gunstiger ten opzichte van het MPG 2024. Om te bezien of de risico’s kunnen worden gedragen wordt de reserve bouwgrondexploitaties vermeerderd met het resultaat van de positieve grondexploitaties afgezet tegen het totaal aan risico’s. Het totaal aan positieve grondexploitaties en reserve is groter dan het totaal aan risico’s (€ 2,10 mln. tegen € 0,16 mln.). Negatieve projecten worden voorzien. Een extra reserve hoeft dan ook niet te worden getroffen, de dekking is voldoende. Op de volgende pagina is te zien hoe de risico’s zich door de tijd bewegen.

27

Ongewogen en gewogen risico's

Dekking risico's 4.000.000 3.500.000 Resultaat positieve grondexploitaties

3.000.000 2.500.000 2.000.000 1.500.000

1.323.000 Reserve BGE

1.000.000 500.000

775.543

-

Gewogen

Ongewogen

€ 7.000.000

€ 6.000.000

€ 5.000.000

€ 4.000.000

€ 3.000.000

€ 2.000.000

€ 1.000.000

€0 MPG 2014

MPG 2015

MPG 2016

MPG 2017

MPG 2018

MPG 2019

MPG 2020

MPG 2021

MPG 2022

MPG 2023

MPG 2024

MPG 2025

Ontwikkeling reserve bouwgrondexploitaties Resultaat positieve projecten (+ 50% GEM De Blauwe Zoom) Totale dekking t.b.v. risico's Totaal gewogen risico's (grexen + DBZ 50%) Totaal dekking minus gewogen risico's 1.000.000 900.000 800.000 700.000 600.000 500.000 400.000 300.000 200.000 100.000 MPG 2014 MPG 2015 MPG 2016 MPG 2017 MPG 2018 MPG 2019 MPG 2020 MPG 2021 MPG 2022 MPG 2023 MPG 2024 MPG 2025 De Blauwe Zoom gemeentelijke exploitatie

Morgenslag (incl Regenboogschool en Pieter de Hoogh)

Facilitypoint

Gemeentehaven

Lint Parallelweg

t Oog Westpunt

GEM De Blauwe Zoom (50%)

P09 t/m P42 Particuliere ontwikkelingen en initiatieven

28