Jaarstukken 2025.pdf
Tekst van het document
Het blijft de vraag of het rentepercentage waar wij rekening mee hebben gehouden afdoende is. De kans op een hoger rentepercentage wordt ingeschat op 50% (kans gemiddeld). De impact is bepaald op 10%. Overige: Vennootschapsbelasting Uit de uitgevoerde inventarisatie van potentieel belastingplichtige activiteiten is geconcludeerd op basis van de begrotingscijfers 2025 en 2026 dat we geen of beperkt risico lopen op het gebied van de vennootschapsbelastingplicht. Tot en met het jaar 2025 hebben we dan ook nul-aangiftes gedaan. Het is wel van belang om de kritische onderdelen, met name de ontwikkeling van de bouwgrondexploitaties, goed in beeld te blijven houden en ook alert te blijven bij toekomstige wijzigingen in beleid en/of tariefstellingen. We schatten het risico in op € 0.
www.hardinxveld-giessendam.nl
48
Overigen: Overig (niet kwantificeerbaar) Naast voornoemde risico’s (kwantificeerbaar) is sprake van zogenaamde niet kwantificeerbare risico’s. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan een grote calamiteit. Inschatting van de directe en de vervolgschade is niet of nauwelijks te bepalen, omdat in het geval van een grote calamiteit dit onder andere afhankelijk is van het gebied waar het zich voordoet en anderzijds van de mogelijke bijdragen in de kosten door derden (Rijk, Provincie, Waterschap etc.). Voor de overige risico’s is daarom een totaalbedrag gerekend van € 1 miljoen. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is opgebouwd uit de relatie tussen de risicoscore en de weerstandscapaciteit. Deze relatie drukken we uit in een verhoudingsgetal: Ratio weerstandsvermogen =
Weerstandscapaciteit Risicoscore
De weerstandscapaciteit bedraagt € 6.765.000. Het totaal aan risico’s wordt ingeschat op € 3.526.000. Hiermee komt de ratio weerstandsvermogen uit op 1,9 voor 2025. Deze ratio is ruim voldoende en ligt in het verlengde van de ratio in de begroting 2025 (1,7).
Grondexploitaties Voor het afdekken van de risico's bij de grondexploitaties hebben we een afzonderlijke reserve. De reserve afgezet tegen de verwachte risico's laat het volgende beeld zien. De reserve grondexploitaties bedraagt per 31 december 2025 Het risicobedrag voor exploitaties in uitvoering bedraagt Het saldo bedraagt
€ € -/- €
500.000 516.000 32.000
Bij bovenstaande is geen rekening gehouden met het verwachte positieve resultaat bij de Blauwe Zoom. In paragraaf 1.14 wordt een nadere toelichting op de grondexploitaties gegeven. Kengetallen
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
Rekening 2024 24% 23% 41% 22% 1% 109%
Begroting 2025 61% 61% 38% 22% 0% 98%
Rekening 2025 16% 15% 41% 6% 5% 104%
Totaalbeoordeling De gemeente Hardinxveld-Giessendam is voldoende weerbaar. Er zijn voldoende buffers om de risico’s en/of onvoorziene tegenvallers op te vangen. Het weerstandsvermogen en de weerstandsratio zijn ruim boven de norm. De ratio weerstandsvermogen is met 1,9 ruim voldoende. Daarnaast is de gemeente Hardinxveld-Giessendam eind 2025 voldoende flexibel, financieel wendbaar. Dit laat de netto schuldquote zien.
www.hardinxveld-giessendam.nl
49
1. Netto schuldquote 2. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Omdat bij leningen er onzekerheid kan bestaan of ze allemaal terug worden betaald wordt bij de berekening van de netto schuldquote onderscheid gemaakt door het kengetal te berekenen, zowel inclusief als exclusief de doorgeleende gelden. Op die manier wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en ook wat dat betekent voor de schuldenlast. In zijn algemeenheid kan worden gezegd dat de netto schuldquote van een gemeente tussen 0% en 90% zou moeten liggen. Als de netto schuldquote tussen 100% en 130% ligt, is de gemeenteschuld hoog, hij moet niet verder stijgen. Als de netto schuldquote boven de 130% uitkomt, dan bevindt de gemeente in de gevarenzone. De schuldquote van de gemeente Hardinxveld-Giessendam (16%) valt binnen de reguliere marges. Het percentage ligt bij de jaarrekening lager dan bij de begroting was voorzien, dit wordt veroorzaakt doordat investeringen later worden uitgevoerd dan voorzien, waardoor er geen financieringsmiddelen zijn aangetrokken. 3.
De solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het totale balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat volgens artikel 42 van het BBV uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Als signaalwaarde voor de solvabiliteitsratio geldt een percentage van 20%. Bij een solvabiliteitsratio lager dan 20% bevindt de gemeente zich op glad ijs. Met 41% ligt het de ratio van de gemeente Hardinxveld- Giessendam boven de signaalwaarde. 4. Grondexploitatie Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. Voor de berekening van dit kengetal worden de bouwgronden in exploitatie (inclusief faciliterend deel – onder overlopende activa) gedeeld door de totale baten uit de programmabegroting of jaarstukken (ingevolge artikel 17, onderdeel c, van het BBV) en uitgedrukt in een percentage. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. De accountant moet ieder jaar beoordelen of de gronden tegen een actuele waarde op de balans zijn opgenomen. 5.
Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt thans het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten (zie artikel 17, onderdeel c, van het BBV) en uitgedrukt in een percentage. Dit percentage is vooral van belang bij de begroting. Bij de jaarrekening betreft het een momentopname gebaseerd op het jaarrekeningresultaat van het afgelopen jaar. Het toekomstbeeld, dat wordt weergegeven in de begroting, is van groter belang.
www.hardinxveld-giessendam.nl
50
Voor de berekening van het structureel exploitatieresultaat wordt verwezen naar paragraaf 2.5.3. 6. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in de provincie of gemeenten zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde. Gemeente Hardinxveld-Giessendam zit boven het landelijk gemiddelde. Een hoog gemiddeld OZB-tarief ten opzichte van het landelijk gemiddelde geeft aan dat de gemeente beperkt is in het verkrijgen van meer inkomsten.
www.hardinxveld-giessendam.nl
51
1.11 Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen Algemeen Kapitaalgoederen zijn eigendommen van de gemeente, zoals wegen, rioleringen, bruggen en gebouwen die door de gemeente duurzaam in stand gehouden moeten worden. Zij worden beheerd op basis van beheerplannen. In deze beheerplannen staat op welke wijze het reguliere en het periodieke onderhoud plaatsvindt. De beheerplannen worden periodiek geactualiseerd. Kaderstelling Met deze paragraaf heeft de raad bij de vaststelling van de begroting de mogelijkheid kaders te stellen voor het onderhoud van de materiële vaste activa (bijvoorbeeld gebouwen, wegen, riolering, etc.). Dit is van belang omdat in veel programma’s kosten zijn opgenomen voor het onderhoud van kapitaalgoederen, waarvoor op basis van meerjarenonderhoudsplannen reserves en voorzieningen zijn gevormd. Periodiek onderhoud Het periodiek onderhoud is het jaarlijkse programma voor groot onderhoud en voor renovaties, waarmee we zorgen dat onze kapitaalgoederen hun beoogde levensduur kunnen bereiken of waarmee de levensduur wordt verlengd. In de beheerplannen is aangegeven wat de levensduur is en hoe we omgaan met het periodieke onderhoud. Ook staat aangegeven op welk moment vervanging nodig is. Voor vervangingen worden in de begroting specifieke investeringen benoemd. De diverse reserves en voorzieningen worden gevoed door een jaarlijkse dotatie ten laste van de exploitatie.
Hieronder worden de verschillende beheerplannen kort toegelicht en is tevens aangegeven welk beslag op de middelen eruit voortvloeit. Bij meerdere kapitaalgoederen is sprake van bestemde reserves ter dekking van de afschrijvingslasten. De bedragen zijn opgenomen in eenheden van € 1.000.
BEHEERPLAN WEGEN Vastgesteld door raad Looptijd Doel Investeringen en ambitieniveau
Planning actualisatie
20 juni 2014 Evaluatie opgesteld in 2017. Aanvulling in 2018 – voetpaden wel/niet B-niveau. 2014-2020 Onderhouden van het wegareaal op het door de gemeenteraad gekozen onderhoudsniveau beeldkwaliteit C. In het beheerplan wegen 2014-2020 zijn de lopende en geplande investeringen opgenomen. De investeringsplanning is zodanig opgesteld dat het onderhoud op het beoogde kwaliteitsniveau C kan plaatsvinden. Op basis van de opgestelde evaluatie in 2017 is besloten het kwaliteitsniveau van de fietspaden te verhogen naar niveau B. Om meerjarig de onderhouds- en afschrijvingslasten te kunnen egaliseren is een reserve wegenbeheer gevormd. In april 2018 is besloten dat het beheer van de voetpaden voorlopig op C-niveau blijft, met een extra inspanning op risicolocaties. Actualisatie beheerplan in 2025. De beheergegevens (data) zijn verwerkt in het beheerpakket. De vertaalslag naar beleids- en beheerplan moet nog gemaakt worden. Daarbij worden ook de projecten uit het mobiliteitsplan betrokken. Het doel daarvan is om groot onderhoud en gewenste aanpassingen vanuit het mobiliteitsplan op elkaar af te stemmen. Kanttekening hierbij is dat door personele omstandigheden de vaststelling van het wegenbeheerplan opgeschoven is naar medio 2026.
www.hardinxveld-giessendam.nl
52
Rekening 2024
Beheerplan Wegen
(bedragen x € 1.000) Begroting Rekening 2025 2025
Product wegen, straten en pleinen Programmakosten en -baten Kapitaallasten (afschrijvingen en rente) Mutatie voorzieningen Toerekeningen programma Bedrijfsvoering Saldo programmalasten
1.255 330 0 1.002 2.587
890 371 0 838 2.099
700 371 0 1.026 2.096
Reserve Wegen Dotaties Onttrekkingen afschrijvingslasten, onderhoud Mutatie reserve
452 -494 -42
575 -309 266
575 -309 266
Totaal lasten wegenbeheerprogramma
2.545
2.366
2.363
Uit bovenstaande tabel blijkt dat de onderhouds- en afschrijvingslasten worden geëgaliseerd via de reserve Wegen. De afschrijvingstermijnen voor reconstructies/herinrichting zijn 40 jaar, voor asfaltering 20 jaar, voor een geluiddempende toplaag 6 jaar en voor herstraten 10 jaar. BEHEERPLAN BRUGGEN Vastgesteld door raad Looptijd Doel
Investeringen en ambitieniveau Planning actualisatie
Geen raadsbesluit; B&W 11 oktober 2001; Commissie OWB november 2001. 5 jaar (versie 2001 is in 2004 geactualiseerd). De civiele kunstwerken (o.a. bruggen, kades e.a.) zijn geïnventariseerd, op basis hiervan is het planmatig onderhoud begroot. De te nemen maatregelen zijn in een meerjarenbegroting opgenomen. In het nog op te stellen beheerplan kunstwerken worden de ambities en bijbehorende middelen opgenomen. Er is een inventarisatie en beoordeling uitgevoerd van alle civiele kunstwerken. De verdere uitwerking en besluitvorming staat gepland voor 2026.
Rekening 2024
Beheerplan Bruggen Kapitaallasten (afschrijvingen en rente) Lasten programma 4
(bedragen x € 1.000) Begroting Rekening 2025 2025
41
41
41
Voor bruggen geldt een afschrijvingstermijn van 10 jaar. BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING Vastgesteld door raad September 2017 Looptijd 2017-2026 Doel Het beheerplan is een uitwerking van de in het beleidsplan openbare verlichting (2017-2026) vastgelegde beleidsuitgangspunten. In het beheerplan wordt beschreven welk beheer en onderhoud uitgevoerd moet worden om de installatie en de verlichting op een gewenst kwaliteitsniveau te brengen of te houden en welke financiële middelen daarvoor nodig zijn. In 2026 zal er een nieuw beheer- en beleidsplan openbare verlichting worden opgesteld. In het
www.hardinxveld-giessendam.nl
53
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING najaar 2026 zal dit nieuwe plan ter vaststelling aan de gemeenteraad worden aangeboden Investeringen en De jaarlijkse kapitaallasten worden gedekt uit de reserve. ambitieniveau Planning actualisatie Vaststelling nieuwe plannen door gemeenteraad 4e kwartaal 2026.
Beheerplan Openbare verlichting
Rekening 2024
(bedragen x € 1.000) Begroting Rekening 2025 2025
Product Openbare Verlichting Programmakosten en -baten Kapitaallasten (afschrijvingen en rente) Mutatie voorzieningen Toerekeningen programma Bedrijfsvoering Saldo programmalasten
215 56 0
218 74 0
199 74 0
271
291
272
Bestemmingsreserve Openbare Verlichting Dotaties Onttrekkingen afschrijvingslasten, onderhoud Mutatie reserve
64 -53 12
64 -75 -10
64 -68 -4
Totaal lasten beheerprogramma OV
282
281
268
Investeringen in straatverlichting worden in 15 jaar afgeschreven. De afschrijvingslasten worden geëgaliseerd via de reserve Openbare Verlichting.
BAGGERPLAN Vastgesteld door raad Looptijd Doel Investeringen en ambitieniveau
Planning actualisatie
2019/ 2020 2019 - 2029 Uitvoeren reguliere baggerronde inclusief de acceptatiekosten voor baggerwerkzaamheden van het waterschap. Zorgdragen voor een goede afstroming van het regenwater. In 2019 is het baggerplan gereedgekomen. Deze is in 2020 vastgesteld door het college en betreft de baggercyclus van 2021-2024. In het plan zijn het ambitieniveau en de benodigde middelen opgenomen. Ter dekking van onderhouds- en afschrijvingslasten is een bestemmingsreserve Waterbeheerplan in het leven geroepen. 2029
www.hardinxveld-giessendam.nl
54
Rekening 2024
Baggerplan
(bedragen x € 1.000) Begroting Rekening 2025 2025
Product Waterlossingen en sloten Programmakosten en -baten Kapitaallasten (afschrijvingen en rente) Mutatie voorzieningen Toerekeningen programma Bedrijfsvoering Saldo programmalasten
237 42 0 0 279
204 7 0 0 212
98 7 0 0 106
Reserve Waterbeheerplan Dotaties Onttrekkingen afschrijvingslasten, onderhoud Mutatie reserve
121 -261 -140
25 -199 -174
25 -101 -76
Totaal lasten Baggeren
139
37
30
Voor egalisatie van de kosten over de jaren heen is een reserve ‘waterbeheerplan’ (voorheen reserve ‘baggeren’) gecreëerd. WATERTAKENPLAN Vastgesteld door raad Looptijd Doel Investeringen en ambitieniveau
Planning actualisatie
2023 10 jaar De exploitatielasten en investeringen zijn gebaseerd op het Watertakenplan. De voorziening riolering is bedoeld voor tariefegalisatie. Deze worden in het Watertakenplan aangegeven en zijn gericht op de inzameling en transport van afvalwater, de inzameling, berging en afvoer van hemelwater, het doelmatig omgaan met grondwater en oppervlaktewater Om de doelen te concretiseren zijn hieraan functionele eisen en maatstaven gekoppeld. De huidige toestand van de riolering en gemeentelijke watergangen wordt aan deze doelen getoetst, maatregelen worden opgesteld en er is een strategie uitgewerkt hoe de maatregelen - technisch en financieel - in de tijd gerealiseerd kunnen worden. Het watertakenplan is breder dan het voormalige vGRP. In het watertakenplan heeft de riolering een plaats, maar ook het watersysteem daar omheen. Riolering, opvang en afvoer van hemelwater, oppervlaktewater en grondwater hangen immers nauw met elkaar samen. In 2022 is het BRP geactualiseerd, waarin het gehele rioolstelsel op zijn functioneren wordt berekend en wat mede als basis dient voor de actualisatie van het watertakenplan. Klimaatadaptatie, duurzaamheid en participatie zijn onderwerpen die meegenomen zijn in het opgestelde plan. In 2024 is een start gemaakt met de uitvoering van de genoemde projecten en maatregelen in het Watertakenplan.
De uitvoering staat beschreven in het jaarlijkse uitvoeringsplan van het Watertakenplan.
www.hardinxveld-giessendam.nl
55
Rekening 2024
Watertakenplan
(bedragen x € 1.000) Begroting Rekening 2025 2025
Product Pompen en riolen Programmakosten en -baten Kapitaallasten (afschrijvingen en rente) Toerekeningen programma Bedrijfsvoering Saldo programmalasten
380 607 427 1.414
486 654 368 1.508
361 635 439 1.435
Voorziening Riolering Lasten GRP (incl btw en overig toe te rekenen) Baten (legesopbrengsten) Mutatie voorziening Riolering
1.589 -1.659 70
2.021 -1.826 -195
2.087 -1.843 -244
Ten aanzien van de rioolheffing is sprake van 100% kostendekkendheid. Bij de uit het rioolheffing te dekken kosten wordt ook rekening gehouden met de toerekenbare btw en een deel van de kosten van straatreiniging. Het verschil tussen de totale kosten en de opbrengst uit de rioolheffing wordt verrekend met de voorziening riolering. GROENBELEIDSPLAN Vastgesteld door raad Looptijd Doel
Investeringen en ambitieniveau Planning actualisatie
21 april 2022 10 jaar Strategisch plan op gemeentelijk- en wijkniveau voor het beleidsmatig sturen en planmatig beheren van groen. Geeft met zijn uitgangspunten en richtlijnen richting aan de ontwikkeling van het openbare groen. Geeft inzicht in de groenstructuren, zonering en groentypen, beheer-, onderhoud- en inrichtingsmaatregelen en financiële en organisatorische consequenties. Investeringen zijn gebaseerd op groenbeleidsplan en worden vastgelegd in een uitwerkingsplan. Onderhoud wordt uit exploitatie bekostigd. Voor uitgaven op grond van het nieuwe groenbeleidsplan is jaarlijks € 61.000 opgenomen. In april 2022 is het geactualiseerde groenbeleidsplan door de raad vastgesteld. Looptijd van het plan is tot 2032.
Rekening 2024
Groenbeleidsplan Product Openbaar groen Programmakosten en -baten Kapitaallasten (afschrijvingen en rente) Mutatie voorzieningen Toerekeningen programma Bedrijfsvoering Saldo programmalasten Reserve openbaar groen Dotaties Onttrekkingen afschrijvingslasten, onderhoud Mutatie reserve Totaal lasten Groenbeleidsplan
(bedragen x € 1.000) Begroting Rekening 2025 2025
312 10 0 1.173 1.495
375 12 0 1.202 1.589
359 12 0 1.210 1.581
0 0 0
0 -50 -50
0 -50 -50
1.495
1.539
1.531
www.hardinxveld-giessendam.nl
56
MEERJARENONDERHOUDSPLAN GEBOUWEN Vastgesteld door raad Het Meerjaren onderhoudsplan gebouwen (MJOP Gebouwen) is op 25 maart 2021 vastgesteld door de raad. Looptijd 5 jaar Doel Het in stand houden van het gemeentelijk vastgoed. Investeringen en De financiering voor de instandhouding van het vastgoed is gebaseerd op het ambitieniveau meerjaren onderhoudsplan. Voor financiering van het planmatig groot onderhoud is een voorziening Onderhoud Gebouwen gevormd. Planning actualisatie Door de ontwikkeling van onder andere het Huis van de Gemeente, project Pietersweer, Sporthal De Wielewaal, het zwembad De Duikelaar de herberekening van de voorziening en exploitatie is er een nieuwe inspectie uitgevoerd en een MJOP opgesteld. De geactualiseerde inspectie en MJOP worden onderbouwd in een beheerplan gemeentelijk vastgoed en de vaststelling hiervan wordt in 2026 verwacht. Het beheerplan gemeentelijk vastgoed 2026-2029 heeft een looptijd van 4 jaar.
Meerjarenonderhoudsplan gebouwen Voorziening MJOP Gebouwen Saldo 1/1 Dotaties aan voorziening tlv exploitatie Totaal Onttrekkingen aan voorziening Bellefleur 6 en 8 - groot onderhoud Bibliotheek Neder Hardinxveld -groot onderh. Zwembad De Duikelaar - groot onderhoud Sporthal De Wielewaal - groot onderhoud Sporthal De Appelgaard - groot onderhoud Ducdalf Scheldestraat 1 - groot onderhoud Aula's begraafplaats - groot onderhoud Gemeentehuis - groot onderhoud Werkplaats - groot onderhoud Pompen riolering - groot onderhoud Afvalbrengstation - groot onderhoud Boorstraat 10 Keet, clubhuis - groot onderh. Totaal bestedingen Saldo 31/12
SPEELRUIMTEPLAN Vastgesteld door raad Looptijd Doel Investeringen en ambitieniveau
Planning actualisatie
Rekening 2024
(bedragen x € 1.000) Begroting Rekening 2025 2025
363 273 636 9 0 0 8 21 0 0 5 10 0 0 0 54 582
513 513
582 464 1.046
66 1.030
1 1 2 2 2 2 4 0 2 1 27 1 45 1.001
De gemeenteraad heeft in zijn vergadering van 30 oktober 2025 het Speelruimteplan 2025-2034 vastgesteld. 10 jaar Komen tot een weloverwogen, praktisch en breed gedragen speelruimtebeleid voor de komende 10 jaar. De gemeenteraad heeft het speelruimteplan in 2025 vastgesteld. De gevraagde extra middelen om de ambities in het herziene speelruimteplan uit te voeren zullen in de perspectiefnota 2027-2030 worden opgevoerd. Jaarlijks wordt door het college van burgemeester en wethouders een uitvoeringsplan opgesteld. Het vastgestelde uitvoeringsplan wordt met de raad gedeeld. 2034
www.hardinxveld-giessendam.nl
57
Rekening 2024
Speelruimteplan
(bedragen x € 1.000) Begroting Rekening 2025 2025
Product Speelplaatsen Programmakosten en -baten Kapitaallasten (afschrijvingen en rente) Mutatie voorzieningen Toerekeningen programma Bedrijfsvoering Saldo programmalasten
28 71 0 0 99
28 76 0 0 103
22 76 0 0 98
Bestemmingsreserve speelplaatsen Toevoegingen Onttrekking afschrijvingslasten Mutatie reserve Speelplaatsen
58 -58 0
58 -61 -3
58 -61 -3
Totaal lasten beheerprogramma Speelplaatsen
99
101
95
Investeringen in speelruimten worden in 15 jaar afgeschreven. BEGRAAFPLAATSEN Voor de begraafplaatsen is er op dit moment nog geen beheerplan. Het beleidsplan begraafplaatsen is op 23 april 2015 door de raad vastgesteld. Er wordt gewerkt aan de hervorming van het product begraafplaatsen via een vastgestelde actiepuntenlijst. Door aanpassingen van de plannen bij begraafplaats Spindermolen waarbij in- en uitbreidingen zijn vastgesteld is de vaststelling van dit beheerplan voorzien voor 2026.
Rekening 2024
Begraafplaatsen
(bedragen x € 1.000) Begroting Rekening 2025 2025
Product Begraafplaatsen Programmakosten en -baten Kapitaallasten (afschrijvingen en rente) Mutatie voorzieningen Toerekeningen programma Bedrijfsvoering Saldo programmalasten
-11 67 8 486 550
-59 79 8 483 511
-142 79 8 492 437
Bestemmingsreserve Begraafplaatsen Toevoegingen Onttrekkingen afschrijvingslasten, onderhoud Mutatie reserve Begraafplaatsen
18 -19 -1
18 -43 -25
18 -43 -25
Totaal lasten beheerprogramma Begraafplaatsen
549
485
411
SPORTVELDEN Voor de sportvelden is op dit moment nog geen beheerplan. Er wordt aan een plan gewerkt. Op dit moment is nog niet duidelijk wanneer dit voorgelegd wordt aan de gemeenteraad.
www.hardinxveld-giessendam.nl
58
Groenbeleidsplan (BOMENBELEIDSPLAN) Vastgesteld door raad De gemeenteraad heeft in zijn vergadering van 21 juni 2012 het Bomenbeleidsplan 2012-2021 vastgesteld. Looptijd 10 jaar Doel Komen tot een weloverwogen, praktisch en breed gedragen bomenbeleid voor de komende 10 jaar. Investeringen en Met het door het college van burgemeester en wethouders vastgestelde ambitieniveau bomenbeleidsplan in 2012 is invulling gegeven een duidelijke structuur voor het beschermen van bomen en boomstructuren. Zo wordt gewerkt met de Groene Kaart. Ook wordt er kader gegeven voor het aanplanten, onderhouden en beschermen van bomen. Planning actualisatie In 2025 is het bomenbeleid geactualiseerd, deze wordt in 2026 ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad.
Rekening 2024
Groenbeleidsplan Product Openbaar groen Programmakosten en -baten Kapitaallasten (afschrijvingen en rente) Mutatie voorzieningen Toerekeningen programma Bedrijfsvoering Saldo programmalasten
312 10 0 1.173 1.495
375 12 0 1.202 1.589
359 12 0 1.210 1.581
0 0 0
0 -50 -50
0 -50 -50
1.495
1.539
1.531
Reserve openbaar groen Dotaties Onttrekkingen afschrijvingslasten, onderhoud Mutatie reserve Totaal lasten Groenbeleidsplan
(bedragen x € 1.000) Begroting Rekening 2025 2025
SAMENVATTING Samenvattend kan het volgende overzicht van het onderhoud kapitaalgoederen voor 2025 worden gegeven:
Beheersonderdeel
Wegen Bruggen Openbare verlichting Watertakenplan Baggerplan Riolering Openbaar groen Speelruimteplan Begraafplaatsen Meerjarenonderhoudsplan gebouwen
Programma kosten en baten 700
Kapitaal lasten
199
329 41 74
98 361 359 22 -142
7 635 12 76 79
1.596
1.253
Dotatie voorziening
Aandeel bedrijfs voering
(bedragen x € 1.000) Onttrekking Totaal reserve/ voorzieningen
Dotatie reserve
0
1.026
575
-309
0 41 0 -244 0 0 8 1.046 851
0
64
-68
0 439 1.210 0 492
25
-101
0 58 18
3.167
740
-50 -61 -43 -45 -678
www.hardinxveld-giessendam.nl
2.321 41 268 41 30 1.191 1.531 95 411 1.001 6.930
59
1.12 Paragraaf Financiering en Treasury Algemeen In de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) is bepaald dat decentrale overheden een financieringsparagraaf moeten opnemen in zowel de begroting als in de jaarrekening. In de thans voorliggende jaarrekeningparagraaf wordt door het college verantwoording afgelegd over de uitvoering van het beleid op het gebied van treasury. Hierbij wordt onder andere ingegaan op de manier waarop de gemeente Hardinxveld-Giessendam met het aantrekken en, voor zover van toepassing, het uitzetten van geldmiddelen is omgegaan, zowel op korte als op langere termijn. Tevens worden de risico’s in beeld gebracht alsmede de eventueel genomen maatregelen om deze risico’s te beheersen. Externe ontwikkelingen Economische ontwikkelingen De tarieven op de geldmarkt (kortlopende leningen) volgen het tarief dat de ECB hanteert met haar depositorente. Na enkele jaren van stijgingen is dit tarief in stappen van een kwart procentpunt verlaagd tot 2% op dit moment. De verwachting is dat de geldmarktrente in 2026 ongeveer gelijk zal blijven. Het rentetarief op langlopende gemeenteleningen is de laatste maanden gestegen. De duurste leningen op dit moment zijn 30- tot 50-jarige aflossingsvrije leningen waarvan het tarief circa 4% is inclusief een liquiditeitsopslag van circa 0,9%.
Kortere looptijden zoals 5 jaar met lineaire aflossing zijn een stuk goedkoper met een rentetarief van circa 2,6% inclusief een liquiditeitsopslag van circa 0,20%. De liquiditeitsopslagen zijn historisch gezien erg ruim. Een mogelijke verklaring is de toenemende overheidsschuld wereldwijd waardoor er veel vraag is naar financiering. Daarnaast bouwt de ECB zijn portefeuille staatsobligaties af. In deze paragraaf is de grafiek opgenomen waarin het verloop van zowel de korte als de lange rente gedurende 2025 is weergegeven. Daarin komt naar voren dat de korte rente is gedaald en de lange rente is gestegen.
Renteontwikkeling 2025 3,50% 3,00% 2,50% 2,00% 1,50% 1,00% 0,50% 0,00%
3-maands Euribor
10-jaars IRS
Figuur 1
www.hardinxveld-giessendam.nl
60
Bedacht moet worden dat, indien een langlopende lening daadwerkelijk wordt opgenomen er opslagen gelden boven op het IRS-tarief zoals hierboven weergegeven. Voor een 10-jaars lening bedraagt dit op het moment van schrijven circa 40 basispunten (0,40%). Interne rente Voor de interne doorberekening van de rentekosten naar de investeringen hanteert de gemeente een omslagrente van 1,5%. De BBV-notitie rente schrijft voor dat, indien de werkelijke rentelasten die over een jaar aan taakvelden hadden moeten worden doorbelast afwijken van de rentelasten die op basis van de voorgecalculeerde renteomslag aan de taakvelden zijn toegerekend, de gemeente kan besluiten tot correctie. Correctie wordt verplicht gesteld indien deze afwijking groter is dan 25%. In onderstaand renteschema worden de werkelijke rentelasten uiteengezet, die gezamenlijk het renteresultaat bepalen. Daarnaast wordt bepaald of de eerdergenoemde afwijking niet groter is dan 25%. In de begroting is aan de taakvelden € 828.000 doorbelast in werkelijkheid is dit bedrag € 787.000. Dit verschil ligt ruim onder de 25%, zodat geen herberekening van de doorberekende rentelasten hoeft plaats te vinden.
2025 a1. De externe rentelasten over de lange financiering (excl.agio) a2. De externe rentelasten over de korte financiering b. De externe rentebaten Saldo rentelasten en rentebaten c1. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend -/c2. De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend -/c3. De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (=projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend +/+
-/-
560 78 10648
82
162
-/-
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente e. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) f. Renteresultaat op het taakveld treasury Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Verschil (absoluut) Verschil (procentueel)
-/-
244 403 403 403 403 446 43 11%
Figuur 2 Rentetabel
Uitzettingen Uitzettingen zijn binnen de Wet fido gedefinieerd als verstrekte geldleningen en beleggingen. De gemeente heeft geen beleggingen en geen uitzettingen.
www.hardinxveld-giessendam.nl
61
Financiering De totale langlopende schuld van de gemeente Hardinxveld-Giessendam bedroeg per 31 december 2025 € 27 miljoen. Dit betreft negen leningen.
Geldgever Hoofdsom
NWB BNG BNG BNG BNG BNG BNG BNG BNG Totaal
Jaar Vorm Rentelaatste lening percentage aflossing 1.500.000 2027 Lineair 5,180% 2.000.000 2025 Lineair 3,365% 7.000.000 2052 Lineair 0,530% 4.500.000 2029 Lineair 1,445% 3.500.000 2036 Lineair 1,130% 3.000.000 2040 Lineair 0,120% 7.500.000 2052 Lineair 3,047% 5.000.000 2074 Fixe 2,819% 5.000.000 2028 Fixe 2,504% 39.000.000
Restant 01-01-25
Aflossing in het jaar
Restant 31-12-25
180.000 100.000 4.900.000 1.500.000 2.100.000 2.400.000 7.000.000 5.000.000 5.000.000 28.180.000
60.000 100.000 175.000 300.000 175.000 150.000 250.000 1.210.000
120.000 4.725.000 1.200.000 1.925.000 2.250.000 6.750.000 5.000.000 5.000.000 26.970.000
Figuur 3 Opbouw leningenportefeuille
De gemiddelde rente van deze leningenportefeuille per 31 december 2025 bedraagt 2% en is daarmee zo goed als gelijk gebleven (0,01% hoger). Bedragen x € 1,000 Omschrijving Bedrag Rente Stand per 1 januari 28.180 2,01% Nieuwe leningen Reguliere aflossingen 1.210 1,78% Stand per 31 december 26.970 2,02% Figuur 4 Ontwikkeling gemiddelde rente
Risicobeheer De belangrijkste financiële risico’s bij de uitvoering van het treasurybeleid zijn de kasgeldlimiet, de renterisico’s en de kredietrisico’s. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het bedrag dat de gemeente per jaar maximaal met kort geld mag financieren. Volgens de Wet fido bedraagt deze limiet 8,5% van het totaal van de exploitatiebegroting. Gezien de omvang van de begroting 2025 (€ 59,5 miljoen) betekende dit dat de gemeente Hardinxveld-Giessendam haar financiële huishouding voor maximaal € 5,1 miljoen met kort geld mocht financieren. Conform voorschrift uit de Wet fido is in bijgaande tabel het verloop weergegeven van de gemeentelijke kortlopende middelen ten opzichte van de kasgeldlimiet gedurende 2025: Bedragen x € 1.000,1ste kwartaal 2de kwartaal 3de kwartaal 4de kwartaal Gemiddeld netto vlottende schuld (+) of gemiddeld netto vlottend overschot () Kasgeldlimiet Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
2.840 5.055 2.215
2.406 5.055 2.649
4735.055 5.528
1.751 5.055 3.304
Figuur 5 Verloop kasgeldlimiet
www.hardinxveld-giessendam.nl
62
In 2025 is de kasgeldlimiet het hele jaar niet overschreden. Gedurende het jaar zijn twaalf kasgeldleningen opgenomen variërend van € 2 miljoen tot € 5 miljoen. De gemiddelde looptijd bedroeg 29 dagen en het gemiddelde rentetarief kwam uit op 2,21%. Renterisiconorm De renterisiconorm heeft tot doel om binnen de portefeuille aan langlopende leningen een overmatige afhankelijkheid van de rente in een zeker jaar te voorkomen. Om dat te bereiken mag het totaal aan renteherzieningen en aflossingen op grond van deze norm niet meer zijn dan 20% van het begrotingstotaal, in 2025 € 11,9 miljoen. Uit de hiernavolgende berekening komt naar voren dat de gemeente Hardinxveld-Giessendam in 2025 binnen de renterisiconorm heeft geopereerd. Bedragen x € 1.000,Berekening renterisico: Bedrag renteherzieningen Bedrag aflossingen 1.210 Totaal renterisico 1.210 Renterisiconorm
20%
11.894
Toets aan renterisiconorm Onderschrijding
10.684
Figuur 6 Toetsing renterisiconorm 2025
Kredietrisico’s De gemeente Hardinxveld-Giessendam loopt kredietrisico op uitzettingen (o.a. verstrekte geldleningen) en op leningen waarop door haar een borgstelling is afgegeven. Bedragen x € 1.000 Per Per 1-jan-2025 31-dec-2025
Categorie Uitzettingen BorgstellingenDirect Indirect Totaal
-
-
7.824 60.335 68.159
6.901 69.306 76.207
Figuur 7 Overzicht kredietrisico's
Het in bovenstaande tabel weergegeven bedrag aan directe borgstellingen per 31 december 2025 van € 6,9 miljoen kan als volgt worden gespecificeerd: ▪ Fien Wonen € 3,4 miljoen (7 leningen) ▪ HVC, via GR Gevudo € 3,5 miljoen Daarnaast stond de gemeente per 31 december 2025 voor in totaal € 69,3 miljoen garant in het kader van de achtervangpositie in het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (indirecte borgstelling). Gezien de rond dat fonds gebouwde zekerheidsstructuur is hieraan een relatief laag risico verbonden. Financieringspositie Solvabiliteit Een oordeel over een vermogenspositie kan worden gevormd door bepaling van de solvabiliteitsratio. Solvabiliteit geeft de mate aan waarin een instelling in staat is aan haar korte en lange termijnverplichtingen te voldoen. Deze maatstaf kan worden bepaald door de verhouding te bepalen tussen het eigen vermogen (reserves) en het vreemd vermogen (opgenomen financiering). Het spreekt
www.hardinxveld-giessendam.nl
63
voor zich dat de ratio wordt bepaald aan de hand van het eigen vermogen omdat dat immers als buffer dient voor het opvangen van eventuele stroppen. Uit de voorliggende jaarstukken blijkt de volgende verhouding tussen eigen en vreemd vermogen per begin en eind 2025: Bedragen x € 1.000 Omschrijving
31-12-2025
Eigen vermogen Vreemd vermogen
35.306 49.994
31-12-2024
41% 59%
31.942 45.621
41% 59%
Vooralsnog kan dit worden gekenmerkt als solide. Op grond van de staat van activa bezit de gemeente Hardinxveld-Giessendam per 31 december 2025 voor een bedrag van € 51,7 miljoen aan vaste activa en € 15,8 miljoen aan bouwgrondexploitaties (inclusief faciliterend deel). Van de vaste activa bedragen de investeringen in riolering en reiniging € 10,9 miljoen. Zoals in de nota Financierings- en rentevisie is aangeven worden de investeringen in riool en de bouwgrondexploitatie 100% extern gefinancierd. De overige activa worden deels extern gefinancierd en deels via het eigen vermogen. Samenvattend kan dat als volgt worden gepresenteerd: Bedragen x € 1.000 Boekwaarde per 31-12-2025
- overige activa - investeringen met een economisch nut, waarvoor heffing kan worden geheven - bouwgrondexploitaties (inclusief faciliterend deel)
Externe financiering*
Interne financiering
40.170 11.352 15.595
1.233 11.352 15.595
38.937 0 0
67.117
28.180
38.937
Leningenportefeuille (opgenomen) De financiering van de investeringen in meerdere grote projecten, waarop in de aankomende jaren ook revenuen uit grondverkopen (bouwgrondexploitaties) zullen gaan ontstaan wordt periodiek tegen het licht gehouden. Op basis van de ontwikkeling van de rentestanden voor korte en lange termijnleningen wordt daarbij bezien welke leningsvariant het meest gunstig is. Uitzettingen (verstrekte langlopende geldleningen, beleggingen) Het totaalbedrag aan uitzettingen van de gemeente Hardinxveld-Giessendam bedraagt per eind 2025 € 0,03 miljoen en betreft overige verbonden partijen. Daarnaast heeft de gemeenten een belegd vermogen van € 0,6 miljoen. Op korte termijn bestaan geen plannen om langlopende leningen te verstrekken.
www.hardinxveld-giessendam.nl
64
KASSTROOMOVERZICHT RESULTAAT
3.406
Afschrijvingen Afschrijvingen immateriële vaste activa Afschrijvingen materiële vaste activa (EcN) Afschrijvingen materiële vaste activa (MaN) Totaal afschrijvingen
72 1.224 452
Reserves/voorzieningen Toename reserves/voorzieningen Afname reserves/voorzieningen Totaal mutaties reserves
4.647 -2.920
1.748
1.727
KASSTROOM
6.881
Bouwgrondexploitaties (inclusief faciliterend deel) Toename voorraad bouwgrond Afname voorraad bouwgrond Totaal mutatie bouwgrondexploitaties
-3.770 509
Werk k apitaal Mutaties vlottende activa Mutaties vlottende passiva Totaal mutatie werk k apitaal
-3.031 48
-3.261
-2.983
KASSTROOM VOOR INVESTERINGEN ACTIVA Netto-investeringen vaste activa Toename immateriële vaste activa Afname immateriële vaste activa Toename materiële vaste activa (EcN) Afname materiële vaste activa (EcN) Toename materiële vaste activa (MaN) Afname materiële vaste activa (MaN)
637
-98 0 -2.270 0 -785 0 -3.153
OVERSCHOT AAN LIQUIDE MIDDELEN
-2.516
Dit is als volgt aangewend: Leningen u/g (Financiele vaste activa) Aflossingen/afschrijvingen financiele vaste activa
-1
Verstrekte financiele vaste activa
0 -1
Leningen o/g Opgenomen langlopende leningen
0
Aflossingen langlopende leningen
1.210 1.210
Liquide middelen Kasgeldleningen Banksaldi
4.000275 3.7252.516-
www.hardinxveld-giessendam.nl
65
31-dec-25
31-dec-24
Verschil
Schatkistbankieren Bank Nederlandse Gemeenten Overige banken Kassen Kruisposten Totaal
-1.882 109 10 16 -1.747
-2.117 74 21 -2.022
235 35 -11 16 275
Kasgeldlening
-4.000
-
-4.000
-5.747
-2.022
-3.725
-26.970 652
-28.180 653
1.210 -1
-32.065
-29.549
-2.516
Langlopende leningen o/g Langlopende leningen u/g
Relatiebeheer De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is huisbankier van de gemeente Hardinxveld-Giessendam. Administratieve Organisatie In 2025 heeft enkele keren ambtelijk en bestuurlijk overleg plaatsgevonden tussen gemeente en de servicegemeente Dordrecht over de uitvoering van de financieringsfunctie. Schatkistbankieren Bij het verplicht schatkistbankieren mag de gemeente een bedrag van 2% van het begrotingstotaal aan lasten na bestemming, dus inclusief de stortingen in reserves (bij aanvang van het begrotingsjaar) buiten de Schatkist houden, het zogenoemde drempelbedrag. Het drempelbedrag mag als gemiddeld creditbedrag per kwartaal niet overschreden worden. In onderstaande tabel staat per kwartaal aangegeven wat het gemiddelde positieve banksaldo was. Hieruit blijkt dat in 2025 binnen het drempelbedrag van € 1,2 miljoen is geopereerd. Bedragen x € 1.000,1) Benutting drempelbedrag Schatkistbankieren: Begrotingstotaal 59.469 Wettelijk percentage 2,00% Drempelbedrag 1.189 2) Kwartaaluitkomsten benutting drempelbedrag 2025: 1ste kwartaal 2de kwartaal 3de kwartaal 4de kwartaal Gemiddelde positieve banksaldi 669 183 454 598 Ruimte t.o.v. drempelbedrag 520 1.007 736 591 Figuur 8 Benutting drempelbedrag
In 2025 werd er rente vergoed op positieve banksaldo's en de schatkistrekening en was er rente verschuldigd op negatieve saldo's.
www.hardinxveld-giessendam.nl
66
1.13 Paragraaf Verbonden Partijen Inleiding Op 14 april 2019 heeft de gemeenteraad de Nota verbonden partijen Hardinxveld-Giessendam 2019 – 2022 vastgesteld. De nota geeft een beschrijving van het begrip verbonden partij en een afwegingskader voor het aangaan van een Verbonden partij. Daarnaast zijn een kader en instrumenten opgenomen voor sturing en toezicht. Dit laatste is het onderwerp van deze paragraaf. Voor de beleidsinhoud van de verbonden partijen wordt verwezen naar de programma's in de begroting. Op basis van een risicoprofiel en -classificatie is aan iedere verbonden partij een sturingspakket gekoppeld. Bij een hoger risicoprofiel worden zowel door het college als door de raad meer instrumenten ingezet. In dit document is voor het eerst gebruik gemaakt van de nieuwe tabel verbonden partijen, dit volgens het advies van de commissie BBV. Overzicht verbonden partijen Hardinxveld-Giessendam neemt deel in de volgende verbonden partijen waarbij het openbaar belang per partij is weergegeven. Verbonden partij Vestigingsplaats Opgenomen in risicoclassificatie 1. GR Sociaal Dordrecht
2. GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid
Dordrecht
3. GR Veiligheidsregio ZuidHolland Zuid
Dordrecht
4. GR Omgevingsdienst ZuidHolland Zuid
Dordrecht
5. GR GEVUDO/HVC
HVC: Alkmaar Gevudo: Dordrecht
6. GR Reinigingsdienst Waardlanden
Gorinchem
7. GR Bureau Openbare Verlichting
HardinxveldGiessendam
Openbaar belang De gemeenschappelijke regeling (GR) Sociaal is een openbaar lichaam. De Drechtstedelijke gemeenten werken in de GR Sociaal samen op tal van onderwerpen in het sociaal domein, zoals de Participatiewet, schuldhulpverlening en de maatwerkvoorzieningen voor de Wmo Het in algemene zin behartigen van belangen op het terrein van: volksgezondheid, jeugd, maatschappelijke zorg en onderwijs. Het in algemene zin behartigen van belangen op het terrein van: regionale brandweer, centrale post ambulancevervoer, geneeskundige hulpverlening, openbare orde en veiligheid. De Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid is opgericht ter ondersteuning van de deelnemende regiogemeenten en de Provincie Zuid-Holland bij de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht met als juridische basis de Omgevingswet. Gevudo: In de praktijk: Het houden van 20% aandeelhouderschap van de HVC. De eigen stortplaats is in 2007 verkocht aan HVC. In beginsel had zij hetzelfde doel als HVC afvalcentrale. HVC afvalcentrale: Zorg dragen voor het op milieu hygiënisch verantwoorde wijze bewaren, bewerken en (doen) verwerken van huishoudelijk en andere categorieën van afvalstoffen met bijkomende werkzaamheden. Reinigingsdienst voor de gemeenten Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Molenlanden en Vijfheerenlanden.
Bureau OVL is de beheerunit die voor 7 gemeenten toeziet op het onderhoud en het laten verhelpen van storingen aan de Openbare Verlichting.
www.hardinxveld-giessendam.nl
67
Verbonden partij 8. GR Samenwerkingsverband Vastgoedinfo, Heffing en Waardebepaling (SVHW)
Vestigingsplaats Klaaswaal
9. Stedin Holding N.V.
Rotterdam
10. N.V. Bank Nederlandse Gemeenten
Den Haag
11. N.V. Oasen
Gouda
12. MerwedeLingeLijn (M.L.L.) Beheer B.V.
Gorinchem
Openbaar belang Een zo doelmatig mogelijke uitvoering van werkzaamheden met betrekking tot: de heffing en invordering van belastingen; de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken; de administratie van vastgoedgegevens; het verstrekken van vastgoedgegevens aan de deelnemers en derden. Netwerkbeheerder voor transport en levering van energie. Uitoefening van het bedrijf van bankier ten dienste van overheden. De Bank Nederlandse Gemeenten biedt financiële diensten op maat, zoals kredietverlening, betalingsverkeer, advisering, elektronisch bankieren en beleggen. Het (doen) exploiteren van een of meer waterleidingbedrijven en laboratoria. Deelname in vennootschap met als doel de realisatie van een tweetal haltes en aanpassen bestaande halte in Hardinxveld-Giessendam.
Verbonden partij Overige deelnemingen 1. Gemeente HardinxveldGiesendam Deelneming B.V. 2. Gemeenschappelijke exploitatiemaatschappij De Blauwe Zoom beheer B.V.
Vestigingsplaats
Openbaar belang
HardinxveldGiessendam
Deelname in het aandelenkapitaal van ROM-S C.V en de Gezamenlijke Exploitatiemaatschappij De Blauwe Zoom C.V.
HardinxveldGiessendam
3. GEM De Blauwe Zoom C.V.
HardinxveldGiessendam
De besloten vennootschap is beherend vennoot van de commanditaire vennootschap GEM De Blauwe Zoom C.V. en heeft als doel het ontwikkelen, realiseren en exploiteren van vastgoedprojecten in De Blauwe Zoom. De besloten vennootschap heeft ten doel locatieontwikkeling, zoals is gedefinieerd in de samenwerkingsovereenkomst De Blauwe Zoom.
Service Gemeente Dordrecht Risico’s Sinds 1 januari 2022 zijn door de gemeenten in de Drechtsteden samenwerkingsovereenkomst gesloten met de gemeente Dordrecht voor de uitvoering van de bedrijfsvoeringstaken. Dit geldt ook voor onze gemeente. De diensten die de gemeente afneemt waren daarvoor ondergebracht bij de GR Drechtsteden (GRD). Hoewel Bedrijfsvoering Drechtsteden formeel geen verbonden partij is, betalen wij (net zoals eerder het geval was) een bijdrage aan de uitvoering van de bedrijfsvoeringstaken. Ontwikkelingen De gemeenteraad is half 2024 geïnformeerd over de stand van zaken van de tussenevaluatie naar de afnemersrelatie met Dordrecht. Dit proces was bedoeld om afnemers en de aanbieder van de diensten Dordrecht in goede zakelijke verhouding te kunnen laten samenwerken. Daarnaast loopt het project 'hoogwaardige dienstverlening met een transparante financiering'. Dit traject is gelijktijdig met de evaluatie gestart en moet afnemers meerjarig inzicht geven in de financiering van diensten die de Servicegemeente levert. Het traject over de financieringssystematiek heeft meer tijd in beslag genomen en heeft in het 2e kwartaal 2025 tot een voorstel geleid, waarmee de ontwerpfase is afgerond en kan worden doorgestapt naar de implementatiefase. In deze fase zal o.a. de governance en GR-structuur (GR of lichte GR) tegen het licht worden gehouden.
Daarnaast wordt vanaf het 4e kwartaal 2025 gewerkt alsof de nieuwe structuur al bestaat, zoals rapportagevormen en overlegorganen. De intentie is om vanaf 1 januari 2027 met de nieuwe verdeelsystematiek te gaan werken. Dit betekent dat voor begroting 2026 nog de bestaande verdeelsystematiek wordt gehanteerd.
www.hardinxveld-giessendam.nl
68
Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid Risico’s Voor de gemeenschappelijke regeling met de Veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid zijn er de volgende financiële risico's te benoemen: Weerstandsvermogen Uit de meest recente bestuurlijke rapportages blijkt dat het weerstandsvermogen van de veiligheidsregio beperkt is en blijft, conform de regionale afspraken. De provincie acht dit acceptabel, mede omdat de deelnemende gemeenten gezamenlijk het financiële vangnet vormen. Tegelijkertijd staat het weerstandsvermogen onder druk door meerdere (deels structurele) ontwikkelingen. Het betreft onder meer de verdere uitwerking van het programma maatschappelijke weerbaarheid, waarvoor reeds investeringen en toekomstige structurele lasten zijn voorzien, en mogelijke wijzigingen in de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR), waaronder een aangekondigde korting vanaf 2026. Daarnaast spelen bredere kostenontwikkelingen een rol, zoals onzekerheden rondom cao-ontwikkelingen, personeelskosten en de inzet van externe inhuur. De financiële impact van deze ontwikkelingen is nog niet volledig uitgekristalliseerd. Indien aanvullende middelen noodzakelijk blijken en het beschikbare weerstandsvermogen ontoereikend is, kan dit leiden tot een verhoogd financieel risico voor de deelnemende gemeenten.
Ontwikkelingen Thema weerbaarheid Dit thema heeft zich in korte tijd met aanzienlijke urgentie ontwikkeld binnen de veiligheidsregio. In eerdere begrotingen was hiermee geen rekening gehouden. Inmiddels is hiervoor een regionaal programma in uitvoering gebracht, waarvoor zowel incidentele investeringen als toekomstige structurele lasten voorzien zijn. De omvang en structurele financiële impact van deze opgave zijn nog niet volledig uitgekristalliseerd. Eventuele consequenties worden betrokken bij de verdere uitwerking en meegenomen in de reguliere financiële afwegingen. Bereikbaarheid en infrastructuur De regio krijgt tot 2030 te maken met grootschalige infrastructurele werkzaamheden (bruggen, tunnels en sluizen). Deze ontwikkelingen kunnen invloed hebben op de bereikbaarheid van incidentlocaties, aanrijdtijden van hulpdiensten en de spreiding van risico’s, waaronder transport van gevaarlijke stoffen. De VRZHZ werkt samen met Rijkswaterstaat en gemeenten aan mitigerende maatregelen. Desondanks blijft sprake van een risico op verminderde operationele slagkracht, dat blijvend wordt gemonitord.
MerwedeLingelijn (M.L.L.) Beheer B.V. Risico’s De BV is opgericht ten behoeve van de aanleg en aanpassing van haltes langs de MerwedeLingeLijn. Alle stations zijn gebouwd. De stations Gorinchem Noord en Leerdam Broekgraaf zullen definitief niet gebouwd worden. De BV heeft daarmee geen bestaansrecht meer en zal in 2026 worden ontbonden. Ontwikkelingen De BV zal in 2026 worden ontbonden en is er geen risico meer. Daarmee kan deze deelneming uit de risicoparagraaf worden gehaald. Gemeenschappelijke Regeling Bureau Openbare Verlichting Risico’s Geen. Ontwikkelingen De bedrijfsvoering is op orde alsmede de dienstverlening.
www.hardinxveld-giessendam.nl
69
OASEN N.V. Risico’s Het risico voor de gemeente beperkt zich tot het verworven aandelenkapitaal (€ 8.190). Ontwikkelingen Door sterk in te zetten op verbetering en innovatie, wil Oasen een sprong op kwalitatief gebied maken. Nog beter drinkwater, een nog beter transportsysteem en nog betere klantinteractie. Vanuit de overtuiging dat dit goed haalbaar is: Beter is Mogelijk. Dat doet Oasen door de verantwoordelijkheid en het vakmanschap van haar mensen centraal te stellen, te benutten en te stimuleren. Met zijn allen vormen ze een autoriteit op het gebied van drinkwater. Samen met anderen ontwikkelen zij die kennis verder en bouwen zij collectief aan een betere maatschappij. De missie van Oasen is: onze klant krijgt altijd onberispelijk drinkwater uit de kraan. In de missie staan de drie essentiële aspecten van het bedrijf: de productie van onberispelijk water, dat bij transport door een leidingnet goed blijft en een bedrijfsvoering (Productie én Distributie) die dusdanig verrassingsvrij is dat het drinkwater altijd uit de kraan komt bij de klant. De vijf kernwaarden zijn: 1. Voor de Volksgezondheid 2. Klantgericht 3. Maatschappelijk 4. Duurzaam 5. Transparant Stedin Groep N.V. Risico’s De voorgenomen verduurzaming van de gebouwde omgeving heeft forse investeringen tot gevolg.
Voor deze investeringen heeft Stedin kapitaal nodig, waarbij inmiddels een traject is doorlopen om het kapitaal met € 200 miljoen te versterken. Hardinxveld-Giessendam heeft ervoor gekozen om hierin niet deel te nemen. Daarnaast is gewerkt aan een tweede traject om meer kapitaal te verwerven. Een deel van dit kapitaal bestaat uit een kapitaaldeelname door het Rijk. In onze meerjarenraming is vanaf 2025 rekening gehouden met een zogenaamde guidance afgegeven verwachte toekomstige dividendopbrengsten. Daarbij wordt rekening gehouden met een dividend van € 65.000 in 2026 en € 250.000 vanaf 2027. Over 2025 is een dividend ontvangen van € 198.500. Ontwikkelingen Stedin groep bestaat formeel sinds 1 februari 2017, de datum waarop Eneco Groep gesplitst is. Vanaf die datum staan er twee gezonde bedrijven; Enecogroep met bedrijfsonderdelen die zich richten op productie, handel en levering van energie en Stedin Groep, een netwerkbedrijf dat erop gericht is om te zorgen dat de energievoorziening betrouwbaar en betaalbaar blijft en het nieuwe energiesysteem gerealiseerd en gefaciliteerd wordt. De aandelen in Eneco zijn in 2020 verkocht, waarmee alleen Stedin als belang resteert. Het aandeel van hernieuwbare energie in de elektriciteitsopwekking neemt gestaag toe. Steeds meer huishoudens en bedrijven installeren zonnepanelen op het dak van hun pand.
Daarnaast is de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in windenergie, zon energie uit biomassa en andere duurzame energiebronnen. Stedin voorziet als netwerkbeheerder dat vanwege deze ontwikkelingen de komende jaren fors zal moeten worden geïnvesteerd. Daarbij wordt ook onze gemeente in de eerstkomende jaren nog geconfronteerd met netcongestie. Dit geldt in eerste instantie voor de grootverbruikklanten. Nieuwe aanvragen voor (extra) transportvermogen voor afname (verbruik), worden daarbij, tot in ieder geval de uitkomst van het congestiemanagementonderzoek, op een wachtlijst geplaatst voor gevraagd (extra) transportvermogen. Gemeenschappelijke exploitatiemaatschappij De Blauwe Zoom beheer B.V. Risico’s Niet van toepassing, Besloten vennootschap is beherend vennoot voor GEM De Blauwe Zoom C.V. Ontwikkelingen Op 25 februari 2014 is de B.V. opgericht. De BV is houdster van een deel van de aandelen (2%) van GEM De Blauwe Zoom C.V. Voor een toelichting wordt verwezen naar GEM De Blauwe Zoom C.V.
www.hardinxveld-giessendam.nl
70
Gemeente Hardinxveld-Giessendam Deelneming B.V. Risico’s Niet van toepassing, Besloten vennootschap is beherend vennoot voor GEM De Blauwe Zoom C.V Ontwikkelingen Op 25 februari 2014 is de B.V. opgericht. De BV is houdster van een deel van de aandelen (2%) van GEM De Blauwe Zoom C.V. Voor een toelichting wordt verwezen naar GEM De Blauwe Zoom C.V. GEM De Blauwe Zoom C.V. Risico’s De GEM draagt alle risico’s voor de ontwikkeling in De Blauwe Zoom. Risico’s omvatten variaties in de prijs van het bouw- en woonrijpmaken, een verminderde exploitatiebijdrage door particulieren inde zuidstrook als zij niet tot ontwikkeling over gaan, een vertraging van het uitgiftetempo en het niet beheersen van de plankosten. Daar staat tegenover dat er ook kansen in de ontwikkeling zijn. Door toepassing van de btw-handelswijze op resterende deelgebieden worden de kosten beperkt, door organisch ontwikkelen wordt het programma afgestemd op de juiste doelgroepen. In beginsel is het positieve saldo in de grondexploitatie voor GEM de Blauwe Zoom dekkend voor alle risico’s. Ontwikkelingen Het totale gebied bestaat uit circa 530 te ontwikkelen woningen. Voor de eerste fase is in 2015 een bestemmingsplan onherroepelijk geworden voor 188 woningen. Voor deelplan Ons Dorp is in 2021 een bestemmingsplan onherroepelijk geworden ten behoeve van 72 woningen.
Voor de derde fase circa 270 woningen, is eind mei 2024 het bestemmingsplan onherroepelijk geworden. In 2024 is geheel Ons Dorp opgeleverd. De plannen voor Noordwest (met circa 130) woningen zijn in 2024 definitief geworden. In 2025 is er opgehoogd met zand, dit loopt door in 2026 inclusief het bouwrijp maken. Vanaf 2027 zullen er nieuwe woningen worden gebouwd. In 2026 is begonnen met een schetsontwerp voor Blauwe Zoom Zuid, het laatste deelplan. Gemeenschappelijke regeling Sociaal Risico’s Voor de drie opgaves van de GR Sociaal (1. Bestaanszekerheid versterken 2. Ontwikkelen naar werk 3. Zorgen voor ondersteuning) is de kaderstelling lokaal belegd. De uitvoerende taken van de Participatiewet en Wmo zijn grotendeels belegd bij de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD). De 4e begrotingswijziging en de Najaarsbrief 2025 van de GR Sociaal lieten een stijging van lasten zien ten opzichte van de begroting 2025. Deze stijging is voornamelijk te wijten aan kosten die moeilijk door de GR Sociaal te beïnvloeden zijn. Dit betreft onder andere de prijsontwikkeling van een bijstandsuitkering en de ontwikkeling van het aantal klanten. Gemeenten worden met enige vertraging voor de hogere bijstandslasten gecompenseerd door het Rijk via de Gebundelde uitkering (BUIG). Ook de lasten voor armoedebeleid en een aantal voorzieningen van de Wmo gingen omhoog. Dit gaat om openeinderegelingen.
Hoewel de speelruimte door landelijke wetgeving beperkt is, werken de gemeenten doorlopend gezamenlijk met de GR Sociaal aan voorstellen om het sociale domein verder te optimaliseren en verder te bouwen aan een 'toekomstbesteding sociaal domein'. Wanneer zorg en ondersteuning schaars is, zullen er keuzes gemaakt moeten worden, maar ook zijn er meer innovatieve oplossingen nodig. Na de zomer 2025 is gestart met de pilot Vroege Start. Dit is een initiatief waar 20 tot 30 statushouders al beginnen met inburgeren vanuit een opvanglocatie (AZC/COA), nog voordat ze een eigen woning hebben, om zo sneller te integreren en taal/cultuur te leren en zo eerder een baan te vinden. Naar aanleiding van de uitkomst van de pilot wordt besloten of in 2026 verder wordt gegaan met de Vroege Start. Risico is dat hierdoor de personeelskosten stijgen, maar uiteindelijk vindt er een besparing plaats van de uitkering, omdat er eerder in het traject een baan is gevonden. 2025 was het jaar waar de eerste inburgeraars hun inburgering hebben volbracht. Dit zijn er minder geweest dan waar initieel rekening mee is gehouden. Dit omdat er pas midden 2022 gestart werd met de instroom, maar ook omdat mensen hoger zijn ingeschaald in de leertrajecten dan ze aankonden en
www.hardinxveld-giessendam.nl
71
Gemeenschappelijke regeling Sociaal omdat door persoonlijke redenen of leraar te kort het leertraject langer duurt. Risico is dat de leertermijn langer duurt dan waar de leerscholen rekening mee hebben gehouden. De langere termijn is niet meegenomen in de SPUK, we krijgen maar voor 3 (leer)jaar de gelden van het Rijk. Risico is dat de kosten stijgen van de leerroutes. Ontwikkelingen Bestaanszekerheid Landelijk is binnen het thema bestaanszekerheid een beweging zichtbaar richting vereenvoudiging en hervorming van het stelsel van inkomensondersteuning. Dit betreft onder meer de aanpassing van toeslagen en belastingen en het verkleinen van verschillen tussen gemeentelijke minimaregelingen. Ook het verbeteren van de schuldhulpverlening binnen het Nationaal Programma Armoede en Schulden heeft de aandacht en in 2025 is gestart met de uitvoering van het beleidsplan Schuldhulpverlening 2025 –2028 waarin deze verbeteringen (deels) zijn opgenomen. Door stijgende kosten van levensonderhoud en demografische ontwikkelingen neemt het gebruik van inkomensondersteuning en minimaregelingen toe. Tegelijkertijd biedt de inzet op proactieve dienstverlening, zoals meer bestaanszekerheidsgesprekken, de mogelijkheid om inwoners eerder te bereiken en te ondersteunen.
Dit leidt op korte termijn tot hogere uitgaven, maar voorkomt dat problemen verergeren en dat zwaardere vormen van ondersteuning, zoals schuldhulpverlening, nodig zijn. In 2025 is daarnaast gewerkt aan verdere verbetering van het systeem van vroegsignalering van betalingsachterstanden, waardoor inwoners met financiële problemen sneller in beeld komen en tijdiger kan worden ingezet op passende ondersteuning. Wmo De vergrijzing, de toename van chronische aandoeningen en demografische en maatschappelijke veranderingen zorgen ervoor dat de zorgbehoefte toeneemt en verandert. De informele zorg neemt af waardoor de druk op de Wmo toe zal nemen. Tegelijkertijd bieden ontwikkelingen in o.a. het kader van preventie en technologische innovaties mogelijkheden tot demping. Ook in 2025 werkten de Wmoconsulenten van de GR Sociaal nauw samen met het Sociaal Team. Zij onderzoeken samen wat de best passende ondersteuning. Een deel van de begeleidingsvragen kan door het Sociaal Team zelf worden opgepakt in plaats van door een gespecialiseerde zorgaanbieder via indicatie. Participatie en statushouders De aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt heeft de samenstelling van het bijstandsbestand veranderd. Inwoners met relatief goede baankansen hebben al dan niet met hulp werk gevonden, waardoor het bijstandsbestand met name bestaat uit inwoners die meer en langer ondersteuning nodig hebben.
Snel plaatsen is er niet meer bij. Het gaat om kleine stapjes zetten en inzetten op parttime werk, beschut werk, dagbesteding en maatschappelijke participatie. Om de veranderde doelgroep goed te bedienen wordt in de Drechtsteden in 2026 gezamenlijk gewerkt aan een transformatieplan t.a.v. de bredere sociale infrastructuur gericht op het ontwikkelen van inwoners naar werk. In 2025 is hier een start mee gemaakt. Begin 2024 is een bestuurlijke opdracht gegeven door het Algemeen Bestuur om te onderzoeken wat de beste vorm van organisatie is bij de uitvoering van de Wet inburgering 2021, DVO of mandateren. In 2025 is per gemeente bestuurlijk besproken wat de voorwaarden zijn om te mandateren. Er is besloten dat er eerst voldaan moet worden aan voorwaarden als een dashboard en een regionale evaluatie voordat de DVO-constructie wordt aangepast. In 2025 is gestart met een evaluatie Inburgering door bureau Significant. Doel van de evaluatie is of de inrichting en aansturing van de Wet Inburgering 2021 door de SDD (en andere partijen) voldoende is voor statushouders om volledig in te burgeren. Begin 2026 wordt een evaluatie gepresenteerd. Een nieuwe aanbesteding is na de zomer in 2025 uitgezet. Het gaat om de leerroutes B1-Route, ZRoute en de Z-Route participatie en de Onderwijsroute. De nieuwe aanbieders zijn bekend gemaakt en gaan vanaf 2026 starten.
In 2025 zijn er veel nareizigers binnengekomen in de gemeente. De taakstelling hebben we hierdoor gehaald, met zelfs een plus voor 2026. Hierdoor zijn de kosten voor begeleiding in 2025 van Vluchtelingenwerk hoger dan eerder begroot, maar krijgen we in 2026 meer SPUK-middelen op nacalculatie van het Rijk ter compensatie.
www.hardinxveld-giessendam.nl