Informatienota septembercirculaire 2023.pdf

College van burgemeester en wethouders Informatienota Vergadering van 3 oktober 2023 Gemeente Hardinxveld-Giessendam - Hardinxveld-Giessendam Auteur: René Backer

Informatienota septembercirculaire 2023 Voorgesteld besluit Inhoud SAMENVATTING De septembercirculaire 2023 bevat een gunstig beeld voor onze gemeente. Deze circulaire bevat onder andere informatie over de actualisatie van het accres op basis van de najaarsnota 2023 en rond het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. In deze memo wordt uitgebreid op de oorzaken van dit beeld ingegaan. Inleiding De septembercirculaire 2023 is door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties volgens planning op Prinsjesdag verschenen. De voorlaatste berekeningen van de algemene uitkering, die in de huidige begroting zijn verantwoord, zijn gemaakt op basis van de meicirculaire 2023. Hieronder wordt een toelichting gegeven op de financiële effecten van de septembercirculaire 2023. Kernboodschap In deze septembercirculaire vallen enkele zaken op. De belangrijkste onderwerpen zijn:   

In verband met de nieuwe financieringssystematiek zijn de accressen voor 2027 en 2028 bijgewerkt. De accressen voor de loon- en prijsontwikkeling zijn van 2024 tot en met 2028 bijgewerkt. Een voorschot op de onderschrijding van het BTW-compensatiefonds

Financieel effect De cijfers in onderstaande tabel staan bijstellingen op diverse taakvelden die het Rijk definieert, zoals bijzondere bijstand en vroegsignalering. In onze begroting zijn hiervoor al middelen opgenomen en wordt hier al uitvoering aan gegeven. Bij de geoormerkte middelen is dat niet geval. Daar verwachten wij wel kosten te maken die nog niet begroot zijn en hebben dus invloed op het begrotingssaldo. Te denken valt hierbij aan wettelijke taken die op ons afkomen, zoals het Rijksvaccinatieprogramma. De septembercirculaire 2023 laat ten opzichte van de meicirculaire 2023 het volgende beeld zien:

33.881

2026 30.956 836 31.792

2027 30.908 606 31.514

33.878

34.318 500 34.818

31.337 770 32.107

31.843 701 32.544

275

482

937

315

1.030

-134

291

287

263

84 317 1

107

112

107

884 -67 114

1

1

1

1

500 -1

-66 -1

95 -1

4 45

1 4 26

1 3

1 3

7 7

7 7

7 7

7 7

0

275

482

937

315

1.030

Geoormerkte middelen Rijksvaccinatieprogramma Veilig wonen

4 7

4 7

3 7

3

7

Totaal geoormerkte gelden

7

11

11

10

3

Saldo

268

471

926

305

1.027

Effect op de begroting

268

471

926

305

1.027

Bedragen x € 1.000

Meicirculaire 2023 Jeugdhulp arbitrage uitspraak reeds verwerkt in begroting/K2F Meicirculaire 2023 bijgesteld Jeugdhulp Septembercirculaire 2023 Jeugdhulp arbitrage uitspraak actualisatie Meicirculaire 2023 bijgesteld Jeugdhulp Verschil meicirculaire/septembercirculaire (- nadeel + voordeel Cijfermatige analyse Uitkeringsfactor Financieringssystematiek Hoeveelheidsverschillen en WOZ -waardering (bijstelling maatstaven etc.) Voorschot BCF-plafond 2023 Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD III) Re-integratie Jeugdzorg Wet visueel beperkten Bijzondere bijstand en vroegsignalering Hulpmiddelen thuis laten staan Rijksvaccinatieprogramma Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg Decentralisatie-, integratie- en supletie-uitkeringen Veilig wonen Totaal Decentralisatie- en integratie-Uitkeringen Verschil t.o.v. vorige circulaire

2023 30.847

2024 33.396

2025 33.881

30.847

33.396

31.122

33.878

31.122

-1 28

Toelichting cijfers Hieronder wordt een toelichting gegeven op de wijziging van de septembercirculaire 2023 ten opzichte van de meicirculaire 2023 voor de bedragen > € 20.000. UitkeringsFactor UF (Accressen) De jaarlijkse groei (positief of negatief) van de algemene uitkering wordt uitgedrukt in een percentage. Dat wordt het accres genoemd, een Frans woord voor groei. Het accres wordt over de gemeenten verdeeld via de uitkeringsfactor. In de septembercirculaire 2023 zijn de accressen vanaf 2023 bijgewerkt. Voor vrijwel alle jaren is sprake van een opwaartse bijstelling van het accres. Met uitzondering van 2023 doordat de uitkeringsbasis stijgt als gevolg van ontwikkelingen binnen enkele maatstaven. Dat leidt tot een aanpassing van de uitkeringsfactor met -5 punten. De accressen zijn hoger dan aangekondigd in de voorgaande circulaires en ook hoger dan aangekondigd in de startnota van het kabinet. In de jaren 2024 tot en met 2025 zijn de hogere accressen het gevolg van extra rijksuitgaven voor vennootschapsbelasting (Vpb), koppeling AOW aan stapsgewijze verhoging wettelijk minimumloon (WML), inkomensbelasting Box 3 en defensie-uitgaven. Ook is het accres opwaarts bijgesteld als gevolg van een hogere loon- en prijsontwikkeling dan tot nu toe aangenomen.

Financieringssystematiek Bij de septembercirculaire 2022 is vooruitlopend op de nieuwe financieringssystematiek aanvullend € 1 miljard incidenteel voor gemeenten beschikbaar gesteld in 2026. In de meicirculaire 2023 is dit structureel gemaakt vanaf 2027. De nieuwe financieringssystematiek is, zoals aangekondigd in de meicirculaire 2023, in de Miljoenennota 2024 uitgewerkt. De indexatie voor het volumedeel wordt vanaf 2027 gebaseerd op een 8-jaars (t-9 t/m t-2) historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). In de meicirculaire 2023 was aangekondigd dat in september een deel van dit bedrag wordt afgestort in het BTW-compensatiefonds. In deze regel is het bedrag opgenomen dat gestort wordt in het BTWcompensatiefonds. Hoeveelheidsverschillen en WOZ-waardering Periodiek worden de parameters, zoals aantal bijstandontvangers, huishoudens, bedrijfsvestigingen, inkomensmaatstaven et cetera, geactualiseerd. In deze circulaire zijn rekeneenheden en hoeveelheidsmaatstaven, naar boven bijgesteld. Dit resulteert veelal in een hogere bijstelling van de hoeveelheidsverschillen. Hier tegenover staat een ander hoeveelheidsverschil; de WOZ-waarden mutaties. Door marktontwikkelingen kan de WOZ-waarde sterk fluctueren.

In de berekening van de algemene uitkering wordt het genormeerde OZB-inkomsten bestanddeel bepaald door een genormeerd landelijk uniform rekentarief over de WOZ-waarden in de gemeente. Daarbij worden de WOZ-waarden vermenigvuldigd met dit rekentarief en in mindering gebracht op het accres. Hogere WOZ-waarden, evenals uitbreiding van het areaal, hebben daardoor een negatief effect op de algemene uitkering. BTW compensatiefonds inclusief stelpost onderuitputting De gemeenten kunnen het grootste deel van hun BTW declareren bij het Rijk. Jaarlijks reserveert het Rijk hiervoor een budget (BTW compensatiefonds). Mochten de declaraties van de gemeenten onder het budget (plafond) van het Rijk blijven, dan worden deze middelen toegevoegd aan de algemene uitkering en komen hiermee ten gunste van de gemeenten. De afgelopen jaren lagen de declaraties telkens onder het budget van het Rijk. In het systeem is opgenomen dat jaarlijks bij de septembercirculaire een voorschot wordt verstrekt op de verwachte onderschrijding van dat kalanderjaar. In de meicirculaire volgend op het kalenderjaar volgt dan de afrekening. Jeugdzorg Gemeenten en Rijk hebben een principeakkoord bereikt over het financiële kader voor de Hervormingsagenda Jeugd.

De beschikbaarstelling van extra middelen en de verdeling is onder voorbehoud van de omzetting van het principeakkoord in een definitief akkoord op het geheel van de Hervormingsagenda. De beschikbaarstelling van deze middelen voor de jaren 2026 en verder vindt

plaats na het advies van de deskundigencommissie en de besluitvorming daarover. Net als voor de definitieve middelen in 2024 en 2025 geldt dat deze beschikbaar worden gesteld aan gemeenten met uitzondering van de investeringen waarvan is afgesproken deze door het Rijk worden gedaan. Met de Provincies zijn afspraken gemaakt welke middelen de gemeenten na 2026 in hun begroting mogen opnemen. In bovenstaande tabel zijn de verwachte budgetten jeugdzorg voor die jaren meegenomen als mutaties ten opzichte van eerdere ramingen in onze begroting. Voor 2025 is een aanpassing van 500K gedaan. Bij de meicirculaire 2023 werd uitgegaan dat het Rijk de besparingen op Jeugdzorg voor een bedrag van 500K, voor onze gemeente, voor haar rekening zou nemen met ingang van 2026, dit moest met ingang van2025 zijn. Bijzondere bijstand en vroegsignalering Het kabinet stelt middelen beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Van dit bedrag is, in de meicirculaire 2023, in totaal 28K via het gemeentefonds aan de gemeente beschikbaar gesteld. Voor 2024 is dit bedrag ook beschikbaar.

Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg In de meicirculaire 2023 is de loon- en prijsbijstelling 2023 voor jeugdzorg, voor zover deze betrekking heeft op de reserveringen voor jeugdzorg op de AP (autoriteit Persoonsgegevens), aan het gemeentefonds toegevoegd voor de jaren 2024 en 2025. In deze circulaire worden de middelen voor de loon- en prijsbijstelling 2022 over de reserveringen jeugdzorg op de AP toegekend. Ook deze overboeking heeft nu betrekking op 2024 en 2025 Consequenties Aangepast financieel meerjarenperspectief op basis van de septembercirculaire 2023 De septembercirculaire 2023 heeft het volgende effect op het financieel meerjarenperspectief. Begrotingsresultaat na programmabegroting 2024-2027 en najaarsnota 2023 Effecten septembercirculaire 2023 Begrotingsresultaat na perspectiefnota 2024-2027 en septembercirculaire 2023

2023 -323.022 268.000 -55.022

2024 2025 2026 173.392 508.947 -1.534.893 471.000 926.000 305.000 644.392 1.434.947 -1.229.893

2027 -1.280.610 1.027.000 -253.610