HERZIENE Bijlage septembercirculaire 2022.pdf

Inleiding De septembercirculaire 2022 is door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties een dag na Prinsjesdag verschenen. De voorlaatste berekeningen van de algemene uitkering, die in de huidige begroting zijn verantwoord, zijn gemaakt op basis van de meicirculaire 2022. Hieronder wordt een toelichting gegeven op de financiële effecten van de septembercirculaire 2022. Kernboodschap In deze septembercirculaire vallen enkele zaken op. De belangrijkste onderwerpen zijn: • • • •

Een voorschot op de onderschrijding van het BTW-compensatiefonds (BCF) Een eenmalige rijksbijdrage in 2026 Energietoeslag Hogere Accressen.

Financieel effect De septembercirculaire 2022 laat ten opzichte van de meicirculaire 2022 het volgende beeld zien:

Bedragen x € 1.000

Meicirculaire 2022 Jeugdhulp arbitrage uitspraak reeds verwerkt

Septembercirculaire 2022 Jeugdhulp arbitrage uitspraak reeds verwerkt

Verschil meicirculaire/septembercirculaire (- nadeel + voordeel Cijfermatige analyse Uitkeringsfactor Hoeveelheidsverschillen en WOZ -waardering (bijstelling maatstaven etc.) Eenmalige rijksbijdrage financieringssystematiek Voorschot BCF-plafond 2022 Bijdrage centrale financiering GDI Landelijke vreemdelingen Voorziening BRP en BSN naheffing 2021 en bijdrage 2022 Participatie IPS Regeling Uitvoeringskosten SVB PGB Trekkingsrechten Invoeringskosten omgevingswet Wet kwaliteitsborging bouw Leerlingenvervoer Oekraïne Energietoeslag Asiel (inburgering)

2021 26.846

2022 28.947

2023 30.022

26.846

28.947

30.022

26.845

29.566

30.289

26.845

29.566

-1

-32

Decentralisatie en integratie-uitkeringen DU Maatschappelijke begeleiding statushouders DU Voortzetting pleegzorg algemene vreemdelingen voorzieningen DU Gezond in de stad Subtotaal Decentralisatie- en integratie-Uitkeringen

31

Verschil t.o.v. vorige circulaire

-1

Geoormerkte middelen Energietoeslag Invoeringskosten omgevingswet Wet kwaliteitsborging bouw Leerlingenvervoer Oekraïne Asiel (inburgering) DU Voortzetting pleegzorg algemene vreemdelingen voorzieningen DU Maatschappelijke begeleiding statushouders

2024 30.094 1.232 31.326

2025 31.245 1.135 32.380

2026 28.907 782 29.689

2027 29.114 782 29.896

30.289

30.066 1.232 31.298

30.957 1.135 32.092

29.338 782 30.120

28.460 782 29.242

619

267

-28

-288

431

-654

-103 -172 0 269 0 -5 -2 0 0 180 30 38 331 20

368 -121 0 0 -8 0 0 -6 -22 0 12 0 0 44

-1 -43 0 0 -8 0 0 0 -23 0 12 0 0 35

-276 8 0 0 -8 0 0 0 -24 0 12 0 0 0

-398 43 804 0 -8 0 0 0 -22 0 12 0 0 0

-708 85 0 0 -8 0 0 0 -23 0 0 0 0 0

28 0 5 33

0 0 0 0

0 0 0 0

0 0 0 0

0 0 0 0

0 0 0 0

619

267

-28

-288

431

-654

331 180 30 38 20

0 0 12 0 44

0 0 12 0 35

0 0 12 0 0

0 0 12 0 0

0 0 0 0 0

28

0

0

0

0

0

31

Totaal geoormerkte gelden

31

627

56

47

12

12

0

Saldo

-32

-8

211

-75

-300

419

-654

Effect op de begroting

-32

-8

211

-75

-300

419

-654

Toelichting cijfers Hieronder wordt een toelichting gegeven op de wijziging van de septembercirculaire 2022 ten opzichte van de meicirculaire 2022 voor de bedragen > € 25.000. UitkeringsFactor UF (Accressen) De jaarlijkse groei (positief of negatief) van de algemene uitkering wordt uitgedrukt in een percentage. Dat wordt het accres genoemd, een Franse woord voor groei. Het accres wordt over de gemeenten verdeeld via de uitkeringsfactor. In de zomer van 2022 hebben de fondsbeheerders en VNG afgesproken het systeem van ‘samen de trap op en af’ te verlaten. Daarvoor in de plaats komt een splitsing tussen een nominaal en volumedeel. Dat volumedeel is vastgeklikt voor de jaren 2022-2025 naar de stand meicirculaire 2022. Vanaf 2026 wordt geen volumedeel meer verstrekt. Het nominale deel, bestemd voor compensatie van lonen en prijzen, is ook voor 2022 vastgeklikt. Voor de jaren erna vindt telkens aanpassing plaats naar de stand meicirculaire van dat jaar. Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft gemeenten op de hoogte gebracht van een formulefout bij de berekening van de WOZ waarden in de septembercircualire 2022 waardoor de UF met 8 punten naar beneden is bijgesteld vanaf 2023. Deze informatie is beschikbaar gesteld nadat de septembercircualire 2022 is gepubliceerd door het Rijk. De financiële effecten zijn door ons meegenomen in de verwerking van de septembercirculaire 2022.

Hoeveelheidsverschillen en WOZ-waardering Periodiek worden de parameters, zoals aantal bijstandontvangers, huishoudens, bedrijfsvestigingen, inkomensmaatstaven et cetera, geactualiseerd. In deze circulaire zijn rekeneenheden en hoeveelheidsmaatstaven, naar boven bijgesteld. Dit resulteert veelal in een hogere bijstelling van de hoeveelheidsverschillen. Hier tegenover staat een ander hoeveelheidsverschil; de WOZ-waarden mutaties. Door marktontwikkelingen kan de WOZ-waarde sterk fluctueren. In de berekening van de algemene uitkering wordt het genormeerde OZB inkomsten bestanddeel bepaald door een genormeerd landelijk uniform rekentarief over de WOZ waarden in de gemeente. Daarbij worden de WOZ-waarden vermenigvuldigd met dit rekentarief en in mindering gebracht op het accres. Hogere WOZ-waarden, evenals uitbreiding van het areaal, hebben daardoor een negatief effect op de algemene uitkering. Eenmalige rijksbijdrage financieringssystematiek Het Rijk werkt met gemeenten en provincies door aan een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026. In aanloop daarnaartoe stelt het kabinet voor gemeenten eenmalig € 1 miljard in 2026 beschikbaar. Voorschot BTW-Compensatie Fonds (BCF)-plafond 2022 De gemeenten kunnen het grootste deel van hun BTW declareren bij het Rijk. Jaarlijks reserveert het Rijk hiervoor een budget (BTW compensatiefonds).

Mochten de declaraties van de gemeenten onder het budget (plafond) van het Rijk blijven, dan worden deze middelen toegevoegd aan de algemene uitkering en komen hiermee ten gunste van de gemeenten. De afgelopen jaren lagen de declaraties telkens onder het budget van het Rijk. In het systeem is opgenomen dat jaarlijks bij de septembercirculaire een voorschot wordt verstrekt op de verwachte onderschrijding van dat kalanderjaar. In de meicirculaire volgend op het kalenderjaar volgt dan de afrekening. Invoeringskosten omgevingswet In de meicirculaire 2022 is reeds aangekondigd dat het Rijk in totaal € 150 miljoen bijdraagt aan de transitiekosten die gemeenten hebben gemaakt in aanloop naar de invoering van de Omgevingswet. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten opnieuw in kaart worden gebracht. De verdeling van deze decentralisatie-uitkering vindt plaats via de verdeelsleutel 60% inwonertal, 25% landoppervlak en 15% vast bedrag. De middelen zijn beleids- en bestedingsvrij. Over de middelen voor de jaren 2023 tot en met 2025 volgt meer informatie in een latere circulaire. Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) De (Wkb) treed naar verwachting vanaf 1 januari 2023 gefaseerd in werking. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers.

Onder deze wet zullen kwaliteitsborgers zorgdragen voor het voldoen aan de bouwtechnische regels. Deze taken vervallen hiermee bij gemeenten die overigens wel het bevoegd gezag blijven houden. Tegelijkertijd wijzigen bepaalde wettelijke taken en krijgen gemeenten er extra wettelijke taken bij, zoals registratie en beoordeling van de Wkb-meldingen. Hieronder vallen onder andere bouwmeldingen, gereed meldingen en informatieverstrekking van de start en einde van bouwwerkzaamheden. Zoals in de meicirculaire aangekondigd ontvangen gemeenten, voor de noodzakelijke voorbereidingen die de gemeenten nog moeten treffen tot de inwerkingtreding van de Wkb in 2022 een bijdrage van € 25 miljoen in aanvulling op de 10 miljoen die eerder in 2021 is verstrekt. Daarnaast ontvangen de gemeenten na inwerkingtreding een jaarlijkse bijdrage (tot en met 2026) van € 10 miljoen voor het uitvoeren van de Wkb-taken. Energietoeslag In de meicirculaire 2022 is € 854 miljoen beschikbaar gesteld in verband met het verstrekken van een energietoeslag aan huishoudens met een laag inkomen. In het debat over de Voorjaarsnota op 5 juli jl. heeft het Kabinet aangekondigd het richtbedrag van de eenmalige energietoeslag nogmaals te verhogen, van 800 euro naar 1.300 euro. Door het kabinet is extra budget (€ 550 miljoen) toegekend aan gemeenten voor de ophoging van de energietoeslag en de extra uitvoeringkosten.

Hiervan is € 500 miljoen bestemd voor de ophoging van de energietoeslag en € 50 miljoen voor de extra uitvoeringskosten van gemeenten. In deze circulaire is de verdeling van het aanvullende bedrag verwerkt.

Op 28 juli 2022 heeft het ministerie een correctie doorgevoerd, omdat per abuis de verdeling over gemeenten op basis van de verkeerde gewichten is verdeeld. De uitvoering van de energietoeslag wordt verzorgd door de Sociale Dienst Drechtsteden. Asiel (inburgering) In het bestuurlijk akkoord met betrekking tot de opvang van asielzoekers op 26 augustus jl. is afgesproken dat het kabinet voldoende financiële middelen beschikbaar stelt voor integratie. Als gevolg van een hogere instroom van inburgeraars is afgesproken het budget voor de inburgering voor de jaren 2022, 2023 en 2024 op te hogen met respectievelijk € 20, 40 en 30 miljoen. Hiermee worden gemeenten in staat gesteld alle inburgeraars passende ondersteuning te bieden. Leerlingenvervoer Oekraïne De decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïense leerlingen is een tegemoetkoming aan gemeenten voor de kosten die zij hiervoor hebben gemaakt. De decentralisatie-uitkering ziet toe op de periode vanaf 1 maart 2022 tot aan de zomervakantie op 16 juli 2022. De bedragen die worden toegekend aan een gemeente zijn gebaseerd op het aantal geregistreerde kinderen uit Oekraïne, met peildatum 6 mei. In de uitkering wordt onderscheid gemaakt tussen leerlingen in het Voortgezet Onderwijs (VO) en leerlingen in het Primair Onderwijs (PO). Gemeenten dragen de verantwoordelijkheid om naar eigen inzicht de middelen in te zetten.

Decentralisatie Uitkering (DU) Maatschappeleijke begeleiding statushouders Gemeenten krijgen € 2.370,- per inburgeringsplichtige asielstatushouder voor de uitvoering van de maatschappelijke begeleiding. Dit bedrag wordt achteraf via een decentralisatie-uitkering uitbetaald. Jaarlijks ontvangen gemeenten de bijdrage maatschappelijke begeleiding voor alle inburgeringsplichtige asielstatushouder van het voorgaande jaar. Het geld gaat naar de 1e gemeente waar de inburgeraar wordt ingeschreven. Decentralisatie Uitkering (DU) Voortzetting pleegzorg algemene vreemdelingen voorzieningen Het ministerie van Binnenlamndse Zaken, het ministerie van Justitie en Veiligheid en de Vereniging Nederlandse Gemeenten hebben gezamenlijk wegingscriteria opgesteld voor de verdeling van de incidentele middelen ten behoeve van de verlengde opvang en begeleiding van alleenstaande minderjarige vluchtelingen. De middelen worden verdeeld over de gemeenten naar rato van het aantal alleenstaande minderjarige vluchtelingen, die in 2022 achttien jaar (zijn) (ge)worden zowel in de Opvanggezinnen als in de Kleinschalige Opvang, per gemeente.

Consequenties Aangepast financieel meerjarenperspectief op basis van de septembercirculaire 2022 De septembercirculaire 2022 heeft het volgende effect op het financieel meerjarenperspectief.

Begrotingsresultaat na programmabegroting 2023-2026 en najaarsnota 2022 Effecten septembercirculaire 2022 Uitkeringen voorgaande jaren Begrotingsresultaat na septembercirculaire 2022

2022 607.584 -8.000 -32.000 567.584

2023 246.229 211.000

2024 199.438 -75.000

2025 2026 2027 918.327 -2.061.206 -1.685.898 -300.000 419.000 -654.000

457.229

124.438

618.327 -1.642.206 -2.339.898