GRD - Begroting 2022 .pdf
Tekst van het document
Het gaat om inwoners die een achtergrond hebben met problemen op bijvoorbeeld het terrein van gezondheid, financiën, gezinsrelaties en verslavingen, maar die problemen intussen beheersbaar hebben gemaakt. Het programma bij Perspct is dan nog een brug te ver, maar via Pre-Perspct kunnen vaak wel weer eerste stappen worden gezet met werkzaamheden of activiteiten in de samenleving. Die activiteiten en werkzaamheden kunnen plaatsvinden bij welzijnsinstellingen, vrijwilligersorganisaties of bij WMO gefinancierde instellingen. Samenwerking met Drechtwerk Het komend jaar wordt, om inwoners te ontwikkelen richting betaald werk, de samenwerking tussen de SDD en Drechtwerk verder geïntensiveerd. Hoewel beide organisaties vooralsnog zelfstandig blijven, is het van cruciaal belang dat zij zich vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid blijven inzetten voor de totale populatie aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Juist, omdat de mensen binnen Drechtwerk en zij die vallen on der Participatie wet vergelijkbare problematiek, maar ook ontwikkelmogelijkheden richting (betaalde) arbeid hebben. De samenwerking manifesteert zich vooralsnog in het gezamenlijk invulling geven aan leerlijnen, werkgeversdienstverlening en huisvesting. Zo is een afdeling van Perspct gehuisvest binnen de locatie Drechtwerk waarbij beide organisaties inspanning leveren aan de realisatie ervan.
Een proces om beide organisaties in elkaar te integreren, is in ieder geval tot na de invoering van de nieuwe governance niet aan de orde. Om de sturing tussen beide organisaties te verbeteren en de verantwoording aan de raden te vereenvoudigen is er in 2021 voor gekozen om de bemiddeling en detachering van sw-ers volledig via de begroting van Drechtwerk te laten lopen, uiteraard ondersteunt door de arbeidsmarktkennis van Baanbrekend Drechtsteden. Dit geeft een kleine aanpassing in de begrotingen 2022 van de GRD/SDD en Drechtwerk, maar is voor gemeenten financieel neutraal en zorgt ervoor dat de volledige inspanning voor SW-ers door één organisatie, Drechtwerk, wordt verantwoord.
Wat willen we bereiken?
Iedereen die kan werken direct naar de arbeidsmarkt bemiddelen Inwoners waardevol maken voor de arbeidsmarkt Inwoners met een verminderde arbeidsmarktwaarde begeleiden We hebben tot doel om inwoners die in staat zijn om te werken te bemiddelen naar betaald werk, waardoor inwoners zo zelfstandig mogelijk in hun inkomen kunnen voorzien. Inwoners zijn waardevol voor de arbeidsmarkt wanneer hun arbeidsmarktwaarde wordt vergroot. Daarom werken we met inwoners aan het wegnemen van belemmeringen die in de weg staan om te werken. Wanneer inwoners (nog) een te grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben, ontwikkelen we arbeidsmatig en/of maatschappelijk perspectief. Dat kan ook gaan om het bieden van stabiliteit en ondersteuning bij meedoen aan de maatschappij. Resultaten in de bestandsontwikkeling
Aantal uitkeringsdossiers (verwachte stand eind 2021: 6.700
Begroting 2022 GR Drechtsteden
(verwachte stand eind 2022) 6.930 (stijging 3,5%)
26
Het CPB voorspelt in 2022 een landelijke stijging van het aantal bijstandsgerechtigden. Dit komt door de te verwachten economische teruggang/ Corona en doordat het in tijden van crisis lastiger is om inwoners (met een afstand tot de arbeidsmarkt) uit te laten stromen naar werk. Wij verwachten daardoor dat ook de Drechtsteden te maken krijgen met een stijging van het bestand. Het CPB houdt rekening met een stijging van 3,5%. Binnen de Drechtsteden houden we veiligheidshalve rekening met eenzelfde stijging als de voorspelling van het CPB. Wel zetten we bovengemiddeld in op de ontwikkeling en uitstroom naar werk. Baanbrekend blijft daarbij een belangrijke rol houden in het bemiddelen van inwoners met een uitkering naar werk, maar de focus ligt de komende jaren vooral op de ontwikkeling naar betaald werk via Perspct. In tijden van (economische) crisis en laagconjunctuur zien we doorgaans dat werkgevers weinig tot geen ruimte zien om te investeren in de ontwikkeling en begeleiding van personeel. Dat maakt hen terughoudend om nu mensen met een ontwikkelbehoefte aan te nemen. Instrumenten als detachering, arbeidsmarktwaardeontwikkeling en jobcoaching zijn dus cruciaal om deze afstand die onze bijstandsgerechtigden hebben tot betaalde arbeid, te overbruggen. Daarom zetten wij de trend van de afgelopen jaren niet alleen voort, maar bouwen we deze ook uit.
De onzekerheid die Corona met zich meebrengt, bemoeilijkt wel het formuleren van doelstellingen. In- en uitstroomdoelstellingen zijn namelijk zeer sterk afhankelijk van exogene factoren. Zoals gezegd verwachten we op basis van de CPB-ramingen, het aflopen van de TOZO en NOW regelingen en de verslechterde economische situatie, dat de instroom in 2022 fors gaat toenemen. Het blijft wel onze ambitie om onze uitstroom van inwoners die we bemiddelen naar betaald werk en de uitstroom van deelnemers aan Perspct naar betaald werk op tenminste hetzelfde niveau te houden als de verwachte uitstroom in 2021. Uitstroomdoelstelling SDD totaal: Waarvan Uitstroomdoelstelling Perspct:
1.225 inwoners bemiddelen naar betaald werk (inclusief UWV doelgroep) Voor 270 van de 450 deelnemers (60%) levert dit traject betaald werk op
Het is hierbij belangrijk te realiseren dat de bemiddeling naar werk in toenemende mate niet leidt tot een grotere uitstroom uit de bijstand. Voor een groeiende groep inwoners is een parttime baan de maximaal haalbare zelfstandigheid. Dit houdt deels verband met de problematiek/omstandigheden van kandidaten, maar ook met de aard van de functies waar kandidaten naar bemiddeld worden. Zo biedt een bemiddeling naar de zorg vrijwel nooit een fulltime baan op, maar de vraag naar personeel is in die sector wel heel groot. We zetten er daarom op in dat het percentage kandidaten dat parttime uitstroomt naar werk minimaal hetzelfde blijft (verwachte niveau 2020 6%). Daarnaast bemiddelt de SDD bovengemiddeld veel inwoners met een beperking naar werk. Op dit moment heeft een groot deel van de inwoners met een bijstandsuitkering te maken met één of meerdere beperkingen en zijn daardoor niet (altijd) zelfstandig in staat het wettelijk minimumloon te verdienen. Onmisbaar om deze inwoners kansen te bieden is de inzet van loonkostensubsidie. We verwachten in 2022 te stijgen naar 850 tot 900 inwoners waarvoor loonkostensubsidie wordt ingezet (huidige stand is 750-800).
Zowel de uitstroom naar parttime werk als de inzet van loonkostensubsidie zijn van grote invloed op het BUIG budget, omdat deze inwoners ook na bemiddeling naar betaald werk financieel blijven drukken op de uitnutting van dit budget. De omvang van deze groep moet dus worden meegeteld in de ratio BUIG budget/uitkeringsgerechtigden = gemiddelde uitkering. Immers, Loonkostensubsidie moet om die reden feitelijk worden gezien als gedeeltelijke bijstandsondersteuning, omdat deze groep op zichzelf geen bestaansminimum kan bereiken en afhankelijk is en blijft van 'staatsondersteuning'. Wanneer de verdeelsleutel van het BUIG budget wordt aangepast als gevolg van de komende maatregelen vanuit het Rijk (Breed Offensief) en daarmee de financiering van loonkostensubsidie (LKS) wordt vergoed, verwachten wij dat ons BUIG budget meer toereikend zal zijn dan nu het geval is. In onze verantwoording (BURAP) zullen we langs deze lijn onze cijfers presenteren, zodat er een goed en juist beeld ontstaat van de omvang van de groep inwoners die vanuit BUIG financieel ondersteund wordt, zij het in bijstand en/of LKS. Zoals gesteld is de afstand tot de arbeidsmarkt voor een groeiend deel van de bijstandsgerechtigden te groot. Voor deze doelgroep geldt dat we moeten werken aan het vergroten van het perspectief op maatschappelijke en arbeidsmatige ontwikkeling.
In 2022 werken we aan de (door)ontwikkeling van een dienstverleningsconcept voor deze doelgroep en daarbij passende doelstellingen. Voor inwoners die niet zelfstandig in staat zijn om mee te doen stelt de SDD 630 participatieplekken beschikbaar. Ook de inzet
Begroting 2022 GR Drechtsteden
27
van instrumenten is onderdeel van een heroverweging om deze meer in te richten in lijn met de ontwikkeling naar werk.
Wat gaan we daarvoor doen? Instroom in de bijstand voorkomen Wij blijven inzetten op het voorkomen van instroom in de bijstand door pro-actieve benadering van kwetsbare jongeren, de maximale WW aanpak en doorplaatsing van werkenden met een verminderde loonwaarde. Uitstroom naar werk bevorderen Inwoners met een uitkering of inwoners met een beperking die kunnen werken worden door Baanbrekend Drechtsteden bemiddeld naar werk. Indien nodig kunnen hiervoor instrumenten worden ingezet zoals loonkostensubsidie en/of begeleiding. Ook voor inwoners die veel begeleiding of een beschutte werkplek nodig hebben, is het mogelijk betaald werk te krijgen in de vorm van beschut werk. Ontwikkeling die past bij de klant Voor inwoners die nu nog niet in staat zijn om een plek op de arbeidsmarkt te veroveren of te behouden, zetten we in op het ontwikkelen van de arbeidsmarktwaarde. Hiervoor zijn Perspct en leerlijnen beschikbaar die inwoners ontwikkelen naar beschikbare arbeidsmarktprofielen. Voor nieuwe klanten is het Arbeidsonderzoekscentrum (AOC) beschikbaar. Hier wordt methodisch en onafhankelijk onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van de klant. Hierdoor kan gericht worden ingezet op ontwikkeling. Voor inwoners waar ontwikkeling naar werk een te grote stap is zetten we in op een stabilisatie en meedoen. Een stabiel leven kan het vertrekpunt zijn voor verdere ontwikkeling.
Er zullen ook inwoners zijn waarvoor dit het hoogst haalbare doel is. Voor het ontwikkelen van klanten in deze doelgroep werken we samen met partners zoals gemeenten. Binnen de Drechtsteden zijn in 2022 630 participatieplekken beschikbaar. Vanuit het oude beleid werd dit instrument ingezet voor mensen die behoefte hadden aan een plek om te participeren in de samenleving. De brede visie sociaal domein gaat uit van ontwikkeling. Dit vraagt dus ook andere inzet van instrumenten. Daarnaast blijft voor een deel van de doelgroep de behoefte aan participatie als hoogst haalbare doel bestaan. De komende periode moet dus gewerkt worden aan herziening van dit instrument.
Klaar voor veranderingen op rijksniveau Samen met gemeenten zorgen we ervoor dat we klaar zijn voor veranderingen in het kader van het Breed Offensief, het wetsvoorstel Passend Aanbod en de Wet Inburgering. Voor deze ontwikkelingen, worden samen met gemeenten, parallel aan deze begroting, voorstellen gemaakt.
Begroting 2022 GR Drechtsteden
28
Wat gaat het kosten? Begroting 2021
bedragen x 1.000
Begroting 2022
Verschil
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Ontw ikkelen naar w erk
44.978
51.075
6.097
45.391
51.819
6.428
413
744
331
Apparaat Ontw ikkelen naar w erk
opgaven/product
9.066
7.018
-2.048
9.340
8.507
-833
274
1.489
1.215
Inburgering
0
0
0
300
300
0
300
300
0
Participatie
7.486
14.385
6.899
8.782
15.763
6.981
1.296
1.378
82
420
700
280
406
686
280
-14
-14
0
28.006
28.972
966
26.563
26.563
0
-1.443
-2.409
-966
Statushouders WSW
Het saldo van € 7,3 miljoen op de onderdelen Participatie en Impuls Statushouders wordt veroorzaakt door de apparaatslasten. Door toepassing van de BBV-regels worden de apparaatslasten verantwoord op het onderdeel Apparaat en zijn hierdoor de lasten lager dan de baten gepresenteerd.
Participatie De lasten en baten participatie zijn gebaseerd op de uitgangspuntennotitie begroting 2022 t/m 2025. Onderstaand worden de bedragen nader toegelicht. Participatie (bedragen x € 1.000)
2022
Lasten Baten Participatie (AU en IU) 7.475 14.374 Individuele studietoeslag (AU) 130 443 Regiodeal 500 500 Steunpakket actieplan Jeugdwerkloosheid 278 47 Versterking arbeidsmarkt regio 399 399 (apparaat) 6.981 Totaal Participatie 15.763 15.763 Participatie De baten Participatie zijn opgebouwd uit de volgende posten. Integratie-uitkering Participatie € 3,3 miljoen, Algemene uitkering € 11,6 miljoen. De lasten Participatie zijn gebaseerd op het huidige beleid en de verwachte groei van het aantal klanten. Er is nog geen rekening gehouden met loon- en prijsontwikkeling. Individuele studietoeslag De toeslag is voor studenten met een beperking die een beroep kunnen doen op de gemeenten voor een studietoeslag omdat zij door hun beperking niet of moeilijk een bijbaan kunnen hebben naast hun studie. De vraag naar de individuele studietoeslag neemt fors toe, mede dankzij de landelijke en lokale publiciteit die aan dit onderwerp is gegeven. Regiodeal Met de Regio Deals wil het Rijk de eigen kracht van een gebied, de regio, benutten en in partnerschap deze helpen te versterken. In het kader van deze Regiodeal heeft Perspct een aanvraag gedaan bij centrumgemeente Dordrecht. Doelstelling is om in 3 jaar 600 mensen te bedienen (dat is plus 300). Van (Bijstands)uitkering naar duurzaam aan het werk. Het is de doelstelling om meer mensen uit diverse doelgroepen in het traject te begeleiden.
Denk aan WW of nuggers. De mate van (gebrek aan) arbeidsmarktwaarde en zelfstandigheid is leidend, niet de uitkering of label waar een burger aan verbonden is. De Regiodeal is een cofinanciering op de instrumenten leerlijnen en ontwikkelbedrijven.
Begroting 2022 GR Drechtsteden
29
Steunpakket actieplan jeugdwerkloosheid In 2021 is een aanvraag van € 278.000 uit het steunpakket actieplan jeugdwerkloosheid gedaan om de Startersbeurs mee te financieren. Voor 2022 is nog € 47.000 binnen het Steunpakket beschikbaar. Versterking arbeidsmarktregio Een hechte en duurzame samenwerking in de arbeidsmarktregio's van UWV en gemeenten met grote groepen werkgevers, sociale partners en andere organisaties zoals (beroeps)onderwijs en private intermediairs is ook in deze bijzondere tijd een voorwaarde om meer mensen die daarbij ondersteuning nodig hebben duurzaam aan het werk te helpen. De subsidie is bedoeld om de samenwerking en de gezamenlijke publieke werkgeversdienstverlening in de 35 arbeidsmarktregio's duurzaam te ondersteunen en te versterken. Inburgering Per 1 januari 2022 wordt de nieuwe Wet inburgering van kracht. Daarmee komt de verantwoordelijkheid voor de inburgering van asielstatushouders en gezinsmigranten bij gemeenten te liggen. Het budget, specifieke uitkering voor inburgeringsvoorzieningen is bestemd voor de bekostiging van de leerroutes, maatschappelijke begeleiding, het participatieverklaringstraject (PVT) en de module arbeidsmarkt en participatie (MAP). De maatschappelijke begeleiding en de PVT's worden door de gemeenten uitgevoerd en ingekocht.
De overige taken wordt door de SDD uitgevoerd voor de vier deelnemende gemeenten; Dordrecht, HI-Ambacht, Papendrecht en Zwijndrecht. Het budget is bepaald met behulp van de Divosa rekentool. In de loop van het jaar worden de voorlopige budgetten bekend gemaakt. Impuls Statushouders De lasten en baten zijn in lijn met de begroting 2021. Zoals gebruikelijk worden de meerkosten van € 0,5 miljoen gefinancierd uit het Participatiebudget. Wsw De lasten en baten zijn gebaseerd op de septembercirculaire 2020. De budgetten worden 1 op 1 doorgestort aan Drechtwerk. Voor wat betreft de taken Sw individuele detacheringen, die zijn per 1 april 2021 overgedragen aan Drechtwerk. De ontvlechting is al in de meerjarenraming doorvertaald.
Zorgen voor ondersteuning Wat zijn de ontwikkelingen? Op het gebied van maatschappelijke ondersteuning zijn twee belangrijke ontwikkelingen die de afgelopen jaren van invloed zijn geweest op de toenemende uitgaven. Zij gelden niet alleen in de Drechtsteden, maar spelen landelijk: 1. Het aantal toegekende maatwerkvoorzieningen stijgt; 2. De kostprijs van de maatwerkvoorzieningen neemt toe. Het gevolg van deze ontwikkelingen is dat het (in de Drechtsteden beschikbare) budget voor maatschappelijke ondersteuning in toenemende mate onder druk komt te staan. Stijgende aantal maatwerkvoorzieningen Sinds 2016 zien we een gestage groei van de maatwerkvoorzieningen als gevolg van de vergrijzing, de extramuralisering en de ambulantisering. Mensen worden ouder, mensen blijven langer zelfstandig wonen, vaak met zwaardere problematiek. Daarnaast behandelt ggz steeds meer mensen in de thuissituatie. Hierdoor wordt er vaker een beroep gedaan op de maatwerkvoorzieningen Wmo. Sinds 2019 zien we bovendien een forse groei op de huishoudelijke ondersteuning en de woningaanpassingen als gevolg van de invoering van het abonnementstarief. Stijgende kostprijzen Naast het effect als gevolg van volumeontwikkeling, moeten we in 2021 ook rekening houden met een stijgende kostprijzen. In de eerste plaats voor Huishoudelijke ondersteuning.
In 2021 zullen de kosten iets stijgen omdat het oude contract (met gunstige prijsafspraken) verlopen was en er een overbruggingscontract gesloten is in aanloop naar het nieuwe contract Hier zien we een duidelijk invloed
Begroting 2022 GR Drechtsteden
30
van de nieuwe CAO op de kostprijzen. In het nieuwe contract vanaf 2022 zullen de kostprijzen nog verder stijgen onder invloed van de AMvB Reële prijs. Voor de begeleidingsproducten hebben de cao-ontwikkelingen eveneens een prijsopdrijvend effect. Deze cao-ontwikkelingen worden verrekend in de jaarlijkse indexcijfers die we contractueel zijn overeengekomen met onze aanbieders. In 2021 start de aanbesteding voor het nieuwe hulpmiddelencontract. Ook voor de hulpmiddelen geldt dat we op dit moment profiteren van een al langer lopend contract met relatieve lage tarieven (t.o.v. de tarieven die we bij recente aanbestedingen elders voorbij zien komen). De leveranciers hebben aangegeven dat we ook in de Drechtsteden rekening moeten houden met forse prijsstijgingen per voorziening. Daardoor zullen de kosten voor de hulpmiddelen volgend jaar naar verwachting toenemen. Landelijke ontwikkelingen Zoals genoemd heeft het abonnementstarief eigen bijdrage geleid tot een stijging in de kosten. Landelijk is het abonnementstarief een terugkerend gespreksonderwerp in de Tweede Kamer en in de overleggen tussen de minister en de VNG. Vooralsnog is hier nog geen wijziging te verwachten, maar wij blijven dit nauwlettend volgen. We verwachten dat dit in een nieuwe kabinetsperiode opnieuw op de agenda zal komen.
Dit zal dan mogelijk leiden tot ofwel een wijziging in het abonnementstarief zelf ofwel tot een verhoging van de financiële compensatie die gemeenten ontvangen voor de toegenomen vraag. Een ander belangrijk landelijk onderwerp is het Wetsvoorstel resultaatgericht beschikken. Op dit moment wordt op het ministerie wel gewerkt aan een verdere uitwerking zodat het kabinet dit verder kan brengen richting de Tweede Kamer. Vanuit de Drechtsteden denken we actief mee over de uitwerking van dit wetsvoorstel en volgen we nauwlettend de ontwikkelingen. De VNG brengt dit onderwerp in bij de formatie onderhandelingen (gekoppeld aan de toekomstige ontwikkelingen van de Wmo).
Wat willen we bereiken? We zorgen voor kwalitatief goede, doelmatige en effectieve ondersteuning met keuzevrijheid voor inwoners We zorgen voor mensgerichte ondersteuning We zoeken naar innovatie binnen de geboden ondersteuning en samenwerking en hebben hierin een aanjagende rol
Wat gaan we daarvoor doen? Kwalitatief goede, doelmatige en effectieve ondersteuning met keuzevrijheid voor inwoners De ondersteuning in de Drechtsteden is gericht op perspectief en stabilisatie. Daarbij houden we rekening met de inwoners en hun omgeving. We bevorderen de kwaliteit van de ondersteuning door kwaliteitseisen af te spreken met aanbieders en deze continu te monitoren. Dat doen we ook voor onze eigen uitvoering. Daar staat tegenover dat we ons goed bewust zijn van het feit dat we dat moeten doen met een toenemende druk op de middelen die gemeenten beschikbaar hebben binnen het sociaal domein. Mensgerichte ondersteuning We bieden ondersteuning op maat door de best passende oplossing voor de klant te zoeken, eventueel buiten de gangbare voorzieningen om. Vanuit de opgave "zorgen voor ondersteuning" zoeken we verbinding met de andere opgaven, zowel binnen als buiten de sociale dienst. Dit is vooral belangrijk voor inwoners met een gecombineerde hulpvraag. Dit zijn bijvoorbeeld jongeren die vanuit de Jeugdhulp doorstromen naar de volwassenenondersteuning of inwoners die niet alleen een vraag hebben over hun ondersteuning maar ook over hun bestaanszekerheid. Of inwoners waarvoor de ondersteuning van de mantelzorgers heel belangrijk is. We werken hierin samen met de serviceorganisatie jeugd, de jeugdprofessionals en de lokale gemeenten.
Hiervoor willen we de bestaande samenwerkingsstructuren versterken, maar daarnaast ook zoeken naar innovaties in het aanbod van de ondersteuning. Innovatie binnen de geboden ondersteuning en samenwerking In 2021 starten voor een aantal voorzieningen nieuwe aanbestedingstrajecten. Dit is het geval voor huishoudelijke ondersteuning, individuele begeleiding en hulpmiddelen. Op deze onderwerpen bekijken
Begroting 2022 GR Drechtsteden
31
wij samen met gemeenten op welke manier we de voorzieningen op een effectieve wijze kunnen laten aansluiten op het lokale aanbod. Voor kortdurend verblijf (respijtzorg) hebben we deze doorontwikkeling opgepakt vanuit signalen van de lokale gemeenten. Naar aanleiding daarvan analyseren we samen met gemeenten welke hervormingen nodig zijn om het lokale en regionale ondersteuningsaanbod op elkaar af te stemmen.
Wat gaat het kosten? Begroting 2021
bedragen x 1.000
Begroting 2022
Verschil
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Zorgen voor ondersteuning
71.505
71.199
-306
78.305
78.989
684
6.800
7.790
990
Apparaat Zorgen voor ondersteuning
6.936
6.630
-306
7.059
7.743
684
123
1.113
990
Begeleiding en kortdurend verblijf
28.334
28.334
0
29.155
29.155
0
821
821
0
Huishoudelijke ondersteuning
23.766
23.766
0
28.420
28.420
0
4.654
4.654
0
Hulpmiddelen
4.557
4.557
0
5.390
5.390
0
833
833
0
Vervoer
7.912
7.912
0
8.281
8.281
0
369
369
0
opgaven/product
Als gevolg van de vergrijzing, de extramuralisering van de zorg, de beweging naar langer zelfstandig thuis wonen en de relatief lage eigen bijdrage als gevolg van de invoering van het abonnementstarief, zal het beroep op de Wmo komende jaren verder toenemen. Naast de stijging van de vraag naar voorzieningen moet eveneens rekening worden gehouden met een stijging van de prijs van voorzieningen (bijvoorbeeld als gevolg van cao-ontwikkelingen). De combinatie van deze vraag- en prijsontwikkeling zorgt ervoor dat in 2022 naar verwachting € 6,8 miljoen meer wordt uitgegeven ten opzichte van de begroting 2021. Huishoudelijke ondersteuning Sinds de invoering van het abonnementstarief kent de huishoudelijke ondersteuning een sterke toename van het aantal klanten. Uitgaande van de ontwikkeling in 2020 is de verwachting dat het aantal klanten in 2022 met circa 7 - 8% zal toenemen. We verwachten daarnaast dat de uitgaven verder zullen stijgen als gevolg van het nieuw te sluiten contract met daarin een aantal kostprijs opdrijvende verplichte onderdelen. De Drechtsteden zijn gehouden om de nieuwe cao voor huishoudelijke hulpen en de AMvB reële prijs bij de nieuwe contractering toe te passen.
Tevens loopt de landelijke discussie over resultaatgericht indiceren en is nog onzeker of het in voorbereiding zijnde wetsvoorstel, dat resultaat gericht indiceren ook in de toekomst mogelijk moet maken, op voldoende draagvlak binnen de Kamer kan rekenen. Onzeker is wat hiervan precies de impact zal zijn voor de uitvoering en de tarieven. Naar verwachting stijgen de uitgaven in 2022 met zo'n 22% naar € 27,8 miljoen. Meerjarig moet rekening worden gehouden met een jaarlijkse groei van 10% van de uitgaven. Dit percentage moet worden gezien als de onderkant van de groei die daadwerkelijk wordt verwacht. Op basis van de ontwikkeling van de uitgaven van afgelopen jaren bedraagt de reële groeiverwachting 10% - 15%. Hulpmiddelen (woonvoorzieningen en rolstoelen) Het abonnementstarief is ook van invloed op het aantal woonvoorzieningen. Het aantal indicaties woonvoorzieningen is mede hierdoor in 2019 met 31% gestegen. Inwoners die eerder zelf oplossingen zochten voor beperkingen doen nu veel sneller een beroep op de Wmo. In 2019 stegen daardoor de uitgaven van de woonvoorzieningen explosief met 36%. Ondanks dat in 2020 de groei van het aantal indicaties door Corona stabiliseerde, zijn de uitgaven met 23% nog fors gestegen. Ook de jaren daarna moet rekening worden gehouden met een jaarlijkse groei van de uitgaven met minimaal 10%.
Ten aanzien van de rolstoelen is de verwachting voor 2022 dat de klantaantallen licht stijgen met 1% als gevolg van de vergrijzing. De bijbehorende uitgaven stijgen naar verwachting met 7% als gevolg van de groei van het aantal klanten en een nog nieuw te sluiten contract. De begroting van de hulpmiddelen, woonvoorzieningen en rolstoelen tezamen, stijgt in 2022 met € 0.8 miljoen naar € 5,4 miljoen. Vervoer (Drechthopper en individueel vervoer) De afgelopen jaren zagen we een toename van de uitgaven van het doelgroepenvervoer. De belangrijkste oorzaak hiervoor is de groei van het aantal indicaties en de toename van het gebruik van de
Begroting 2022 GR Drechtsteden
32
Drechthopper door de bestaande pashouders. De toenemende vraag naar vervoer is net als bij andere Wmo-voorzieningen te verklaren door de vergrijzing en de groeiende groep kwetsbare mensen die langer thuis blijft wonen. Kijken we naar de ontwikkeling over de periode van 2018 tot en met 2020, dan zien we dat de uitgaven van de Drechthopper jaarlijks gemiddeld met 5% zijn gestegen. De verwachting is dan ook dat in 2022 en volgende jaren de uitgaven jaarlijks met een gelijk percentage zullen toenemen. Voor de individuele vervoersvoorzieningen (o.a. scootmobielen) verwachten we in 2022 dat het aantal indicaties met 5% stijgt en de bijbehorende uitgaven met 10% als gevolg van een nog te sluiten nieuw contract hulpmiddelen. In 2019 en 2020 zijn de uitgaven jaarlijks met 8 - 9% gestegen. De begroting Vervoer, doelgroepenvervoer (Drechthopper) en individueel vervoer tezamen, stijgt in 2022 met € 0.4 miljoen naar circa € 8,3 miljoen. Begeleiding Afgelopen jaren zagen we een toename van het aantal indicaties individuele begeleiding en dagbesteding. De belangrijkste oorzaak hiervan naast de vergrijzing is de extramuralisering en ambulantisering van de zorg. Mensen blijven langer thuis waardoor steeds meer zorg wordt geboden in de thuissituatie in plaats van in instellingen. Hierbij wordt de dagbesteding vooral ingezet om de druk op mantelzorgers te verlichten.
De individuele begeleiding helpt inwoners om hun leven in de thuissituatie op de rit te houden. De verwachting voor de komende jaren is dat de beweging van extramuralisering en ambulantisering verder toeneemt en daarmee ook de druk op de maatwerkvoorzieningen. In 2019 steeg het aantal indicaties individuele begeleiding met circa 11%. Als gevolg van de coronacrisis bleef de groei in 2020 beperkt tot 3%. Met name dagbesteding bleek door de beperkende maatregelen niet (volledig) mogelijk. Waar we in 2019 nog te maken hadden met een stijging van zo'n 14%, daalde in 2020 het aantal indicaties met -16%. Wanneer in 2022 het coronavirus onder controle is verwachten we dat het aantal indicaties individuele begeleiding met 5% weer toeneemt en dagbesteding met 2%. Door de groei van de klantenaantallen in combinatie jaarlijkse indexering van tarieven stijgen de uitgaven respectievelijk 7% en 4%. Meerjarig wordt jaarlijks een gelijke stijging verwacht. De begroting Begeleiding, individuele begeleiding en dagbesteding te tezamen, stijgt daarmee in 2022 met € 0,8 miljoen naar circa € 29,2 miljoen.
Overhead In de uitgangspuntennotitie is het volgende opgenomen: De omvang van de overhead (indirecte apparaatskosten) is ongeveer 38% van de kosten van de apparaatskosten van het primaire proces (directe apparaatskosten). De formatie van de overhead volgt voor 38% de groei van de aantallen van de betreffende primair proces onderdelen. Omdat voor alle apparaatslasten vooralsnog is aangenomen dat deze maar 50% meegroeien met de groei van het primaire proces is grotere stijging van de apparaatskosten (tot 100%) opgenomen in de risicoparagraaf. In dit groeipercentage is de indexering meegenomen. De indexering, zoals opgenomen in de CPBramingen in de septembercirculaire 2020, bedraagt voor 2022 1,4% voor prijzen en 1,3% voor lonen. Dit komt ongeveer overeen met € 0.7 miljoen In bovenstaande tabel worden de kosten van Overhead gepresenteerd, Volgens wettelijke voorschriften (BBV) worden de baten (dekking) van de overhead op de overige opgaven onder apparaat toegelicht. Begroting 2021
bedragen x 1.000
opgaven/product
Lasten
Baten
Begroting 2022 Saldo
Lasten
Baten
Verschil Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Overhead
18.595
0
-18.595
19.888
0
-19.888
1.294
0
-1.294
apparaat overhead
18.595
0
-18.595
19.888
0
-19.888
1.294
0
-1.294
In bovenstaande tabel worden de kosten van Overhead gepresenteerd, Volgens wettelijke voorschriften (BBV) worden de baten (dekking) van de overhead op de overige opgaven onder apparaat toegelicht.
Begroting 2022 GR Drechtsteden
33
2.3
Bedrijfsvoering
Het begrotingsprogramma Bedrijfsvoering omvat de uitvoeringsbudgetten van de GRD-dochters. Het begrotingsprogramma is opgebouwd uit een productraming per GRD-dochter. Totaal van het begrotingsprogramma (bedragen x € 1.000) Lasten
Begroting 2021 Baten Saldo
Primaire begroting 2022 Lasten Baten Saldo
Lasten
Verschil Baten
Saldo
A. IBD B. SCD C. GBD/OCD
8.000 49.748 8.248
8.000 49.748 8.248
0 0 0
8.500 54.138 8.197
8.500 54.138 8.197
0 0 0
500 4.390 -51
500 4.390 -51
0 0 0
Totaal
65.996
65.996
0
70.835
70.835
0
4.839
4.839
0
A. Ingenieursbureau Drechtsteden Ingenieursbureau Drechtsteden Ingenieursbureau Drechtsteden (IBD) verzorgt voor de deelnemers het ontwerp, de aanbesteding en realisatie van de openbare ruimte in de Drechtsteden. Met de technische ingenieursexpertise en lokale/regionale gebiedskennis biedt het IBD versterkt en verlengd opdrachtgeverschap voor gemeenten richting marktpartijen. Het IBD is een publieke organisatie en komt op voor de publieke belangen van de eigenaren. In 2017 is in samenspraak met de eigenaren het Ondernemingsplan 2018-2020 opgesteld. Dit ondernemingsplan beschrijft de ontwikkelrichting van het IBD voor de komende jaren. De eigenaren hebben aangegeven dat de bestuurlijke uitgangspunten nog steeds van toepassing zijn en geen wijziging behoeven. Daarom is het ondernemingsplan ook in 2021 van toepassing. Het werken bij een publiek ingenieursbureau is continu aan verandering onderhevig. Tekeningen samenstellen, ontwerpen in twee, drie (of vier) dimensies en modelleren samen met burgers en stakeholders zijn ontwikkelingen die de komende jaren een grote vlucht zullen nemen. Grote sociale en technologische veranderingen zullen het ingenieurswerk sterk veranderen. Zowel de impact van nieuwe technologie, als de snelheid waarmee deze zich ontwikkelt, zal niet aan het IBD voorbijgaan.
Belangrijke ontwikkelingen voor het IBD zijn: Omgang met burgers Nieuwe plannen en initiatieven worden in vroeg stadium besproken met bewoners. Soms komen de ideeën van de bewoners. Door bewoners actief te betrekken, te participeren, heeft een plan een grote kans van slagen. Tijdens de aanleg worden bewoners actief geïnformeerd. Circulaire economie en klimaatadaptatie o Omdat bouwstoffen schaars zijn wordt bekeken of vrijkomende materialen geschikt zijn voor hergebruik, of tot bouwstof kunnen worden afgebroken. In onze projecten wordt hieraan veel aandacht gegeven. Klimaatveranderingen zijn ook in onze regio merkbaar; hitte en hevige regenbuien komen steeds vaker voor. In de (her)inrichting van onze woonomgeving houden we hiermee rekening, zodat het woongenot ook in de toekomst kan worden aangeboden. Driedimensionaal ontwerpen, tekenen en modelleren o Door nieuwe technieken zijn we in staat ontwerpen virtueel na te maken. Je kijkt of 'loopt' in de nieuwe straat. Hiermee creëren we de nieuwe situatie die je begrijpt. Een bijkomend voordeel is dat je ziet of een ontwerp ook maakbaar is. Automatisering, ICT, opendata en sensor netwerken o Implementatie van MS Power BI binnen de organisatie Personeel: van externe naar interne flexibiliteit o De belangrijkste basis van ons bureau zijn onze medewerkers.
We vinden het belangrijk dat hun kennis en vaardigheid optimaal kan worden ingezet. Door opleiden en coachen bieden we kans voor ontwikkeling. Door deze aandacht groeit de betrokkenheid en bevlogenheid. Duurzame inzetbaarheid medewerkers o Persoonlijk Ontwikkel Plan-gesprekken, Werk-Energie Analyse
Begroting 2022 GR Drechtsteden
34
Wat willen we bereiken? Voor dit jaar blijven de vier thema's (ontwikkelopgaven), welke eveneens spelen bij de eigenaren, centraal staan in de ontwikkeling van het IBD. Te weten; Bouw Informatie Model (BIM); 3D ontwerpen en modelleren Klimaatadaptatie en klimaatbestendig ontwerpen Circulair ontwerpen en materiaalgebruik Data gestuurd werken Het IBD sluit aan bij de regionale ontwikkelopgaven en levert expertise bij de uitwerking van de thema's. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het kennisnetwerk van marktpartijen en verbonden ingenieursbureaus. Het IBD is een wendbare organisatie met betrokken, betrouwbare en bevlogen medewerkers. Samen met onze partners ontwikkelen, realiseren en onderhouden wij de omgeving van morgen. De missie van het IBD, met nadruk op de publieke rol van het IBD, blijft van toepassing: Het IBD is een publiek ingenieursbureau dat staat voor het publieke belang op de complexe markt van civiele techniek. Wat gaan we daarvoor doen? Als primaire taak voert het IBD per jaar ongeveer 250 projecten uit in de openbare ruimte voor onze opdrachtgevers. Wij ontzorgen onze opdrachtgevers en realiseren projecten binnen de gestelde kaders, waarbij wij de schakel vormen tussen de publieke opdrachtgevers en de marktpartijen. Het IBD schakelt tussen verschillende vormen van opdrachten en adviesvragen, in alle fasen van een project.
Wij combineren opgaven in de openbare ruimte, die bij verschillende organisaties bestaan. Door het bevorderen van de samenwerking zijn wij in staat om binnen de daarvoor gestelde eisen qua geld, tijd en kwaliteit onze projecten te realiseren. Wat gaat het kosten? (bedragen x € 1.000) Begroting 2021
Primaire begroting 2022
Verschil
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
8.000
8.000
0
8.500
8.500
0
500
500
0
Mutatie reserves
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal resultaat
8.000
8.000
0
8.500
8.500
0
500
500
0
Totaal baten en lasten
Analyse (Bedragen x € 1.000) Toelichting
A
B
Omschrijving verschil Lasten Meer capaciteitslasten en directe projectlasten vanwege grotere productievraag Subtotaal Baten Meer baten door extra productieve uren en doorbelasting van directe projectlasten Subtotaal Totaal baten en lasten Mutaties reserve Totaal resultaat
I/S
Voordeel
0
Nadeel
500
-500
500
-500
500 500 500 0 500
Saldo
500 0 500 0 500
Gemeente Dordrecht/Zwijndrecht/ HardinxveldGiessendam
Dordrecht/Zwijndrecht/ HardinxveldGiessendam
500 0 0 0
A. Meer capaciteitslasten en directe projectlasten vanwege grotere productievraag Samenhangend met de grotere productievraag (dan begroot in de begroting 2021) wordt extra personele capaciteit ingezet en zullen de directe projectlasten hoger uitvallen. Deze lasten worden financieel geheel vanuit de projectbaten gedekt. B. Meer baten door extra productieve uren en doorbelasting van directe projectlasten Ten opzichte van de primaire begroting 2021 wordt een grotere productievraag verwacht die tot extra baten leidt. Tegenover deze extra baten staan extra capaciteit(inhuur)lasten en directe projectlasten (zie A).
Begroting 2022 GR Drechtsteden
35
B. Servicecentrum Drechtsteden Het SCD draagt de zorg voor professionele bedrijfsvoering, zodat onze partners hun maatschappelijke opgaven kunnen waarmaken: Wij ontzorgen, zodat onze partners beter kunnen werken. Wat willen we bereiken? Op basis van het Koersdocument 'Bedrijfsvoering Drechtsteden; samenwerken aan moderne en slimme organisaties' werken we gezamenlijk aan de realisatie van de (regionale) ambities op het terrein van de bedrijfsvoering. Het SCD werkt vraaggericht, innovatief en klantgericht. Om dat te realiseren en dichter bij onze klanten te staan, focussen we ons op de volgende pijlers: Optimaliseringsplan SCD, Procesoptimalisatie, Leren & Ontwikkelen en ICT Verandert. In 2022 ontwikkelen we onze producten en diensten door voor onze regionale partners, die we als servicegemeente (gaan) leveren. De bouw en verdere inrichting van de (nieuwe) I-organisatie gaat het 2e implementatiejaar in. Het SCD draagt zorg voor de bedrijfsvoering, zodat onze partners hun maatschappelijke opgaven waar kunnen maken. Wij ontzorgen, zodat de partners beter kunnen werken. Hieronder ziet u onze meerwaarde bij de going-concern-zaken kort samengevat.
Wat gaan wij daarvoor doen? Naast de going-concerntaken focussen we ons in 2022 op de volgende onderwerpen: Koersdocument 'Bedrijfsvoering Drechtsteden' Het ONS-D, het Netwerk MT Middelen en MT SCD staan voor de doorontwikkeling van de bedrijfsvoeringsstrategie. De uitkomsten zijn vastgelegd in het Koersdocument 'Bedrijfsvoering Drechtsteden; Samenwerken aan moderne en slimme organisaties'. Er zijn drie inhoudelijke ambities geformuleerd waarop gezamenlijk focus ligt in de versterking van de organisaties. De gezamenlijke ambities zijn: De juiste medewerker op het juiste moment op de juiste plek. De goede randvoorwaarden voor informatie gedreven organisaties.
Begroting 2022 GR Drechtsteden
36
Omgeving en organisatie zijn altijd in beweging: basis op orde en ruimte voor flexibiliteit. Het Netwerk MT Middelen en het SCD werken gezamenlijk aan de prioritering en de realisatie. Ontwikkelingen SCD Samen met de gemeentesecretarissen en de gemeentelijke managers bedrijfsvoering heeft MT SCD het Koersdocument 'Bedrijfsvoering Drechtsteden; Samenwerken aan moderne en slimme organisaties', door vraaggericht, innovatief en klantgericht te werken. Om daar te komen en dichter bij onze klanten te staan, focussen we ons – in samenwerking met onze klanten - op de realisering van de koers. In 2022 ontwikkelen we onze producten en diensten door voor onze regionale partners, die we als servicegemeente (gaan) leveren. Als er doorlopende kosten voor de vorming van de servicegemeente ontstaan dan doet Dordrecht hiervoor een voorstel conform de uitgangspuntennotitie.
Optimaliseringsplan SCD Het doel is het bereiken van gezamenlijke verantwoordelijkheid op de bedrijfsvoering door het SCD en de klantorganisatie. Procesoptimalisatie Een onderdeel van de SCD+ koers is de optimalisatie van processen, met als doelstelling: 'Het laten aansluiten van onze processen op wat de klant wenst in producten en diensten die door het SCD in een vloeiende beweging geleverd worden'. ICT Verandert! (de I-Organisatie) Naast het 2e jaar van de invoering van het regiemodel (I-organisatie) gaat het om de invoering van cloudtechnologie- en diensten en organisatieontwikkeling. Voor 2022 wordt een jaarplan met activiteiten opgesteld. Het betreft in hoofdzaak 1) de versterking van de digitaliseringsketen Drechtsteden; 2) ICT Sourcing & transities, waaronder de transitie van het rekencentrum en de kernapplicaties van het sociale domein.
Begroting 2022 GR Drechtsteden
37
Schematisch als volgt:
Leren & Ontwikkelen Elk team wordt integraal verantwoordelijk voor hun product of dienst en de afstemming met de klant. Medewerkers dragen proactief het eigenaarschap over hun vak en de verantwoordelijkheden die daarbij horen. Teamleiders hebben de ruimte en verantwoordelijkheid om de dienstverlening van hun teams, in samenhang met de andere teams, zelf te organiseren. Alles met het doel bij te dragen aan het verhogen van de klanttevredenheid. Wat gaat het kosten? (bedragen x € 1.000) Begroting 2021
Primaire begroting 2022
Verschil
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
49.748
49.748
0
54.138
54.138
0
4.390
4.390
0
Mutatie reserves
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal resultaat
49.748
49.748
0
54.138
54.138
0
4.390
4.390
0
Omschrijving verschil Lasten Financieel effect ICT Verandert! Indexering voor loon- en prijsontwikkeling Subtotaal
I/S
Totaal baten en lasten
Analyse (bedragen x € 1.000) Toelichting A B
A B
Baten Financieel effect ICT Verandert! Indexering voor loon- en prijsontwikkeling Subtotaal Totaal baten en lasten Mutaties reserve Totaal resultaat
Voordeel
Nadeel
I S
Gemeente
3.766 624 4.390
-3.766 -624 -4.390
ja, alle Ja, alle
3.766 624 4.390
ja, alle ja, alle
0
3.766 624 4.390
4.390 0 4.390
4.390 0 4.390
0 0 0
0
I S
Saldo
Toelichting: A. Financiële effecten ICT Verandert! In de Drechtraad van 6 april 2021 is besloten om de kosten tijdens de transitie van het "ICT verandert!" traject en de frictiekosten te dekken door verrekening met de gemeenten. Deze kosten zijn totaal € 7.2 miljoen. Conform dit besluit wordt via de burap 2021 € 3,4 miljoen opgehaald en in 2022 via deze
Begroting 2022 GR Drechtsteden
38
begroting € 3.8 miljoen. De huidige taakstelling van € 0,7 miljoen is hiermee gerealiseerd. Na de implementatie fase levert deze transitie een structureel voordeel van € 1,45 miljoen. Deze verlaging is verwerkt in de meerjarenraming, zie pagina 61. B. Indexering voor loon- en prijsontwikkelingen Voor de toename van de loon- en prijskosten is voor de loonkosten een prijsstijging 1,3 % en voor de materiele budgetten exclusief de kapitaallasten is een prijsstijging 1,4% gehanteerd.
C. Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden, Onderzoekcentrum Drechtsteden Gemeentebelastingen en Basisinformatie (GBD) en het Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD) vallen onder dezelfde directie en worden door één managementteam aangestuurd. De organisatie geeft in 2022 de activiteiten voor de inrichting en het beheren van het Smart Data Center verder vorm. Voor alle activiteiten van GBD/OCD zijn betrouwbare en actuele data cruciaal voor de productie, of het nu gaat over belastingaanslagen, geo-informatie of inhoudelijke onderzoeken. Datagedreven werken is een pijler van onze bedrijfsvoering. De data in onze Centrale Datavoorziening (CDV) helpt ons de kwaliteit te leveren die door de gemeenten van ons gevraagd wordt. Daarnaast zijn de gegevens in de CDV beschikbaar voor alle gemeenten ten behoeve van beleidsvorming, monitoring en evaluatie. Tot op heden is de financiering van het Smart Data Center, op een vaste bijdrage van € 120.000 na, jaarlijks incidenteel geregeld. Voor een voorziening, die voor de gemeenten als onontbeerlijk kan worden beschouwd, is een structurele financiering nodig. In deze begroting wordt hierin gedeeltelijk voorzien door de overige GRD-dochters een bijdrage te laten leveren aan deze activiteiten. In 2021 zullen nadere voorstellen worden gedaan rondom de financiering.
Hierin wordt dan een optimale mix voorgesteld tussen een vaste bijdrage en projectfinanciering per afzonderlijke opdracht. Voor het onderdeel Basisregistraties, Ruimtelijke informatievoorziening en Waardering blijft de kwaliteit van de BAG/BGT-data zodanig dat hier opwerkingsactiviteiten nodig zijn, die met name voor de WOZadministratie van belang zijn. De versnippering op het GEO-domein binnen de Drechtsteden is hier debet aan. Voor de opwerking is externe inhuur nodig, We nemen dit vooralsnog op als risico. De uitvoering van de Wet WOZ heeft een extra stimulans gekregen door een hoger oordeel van de Waarderingskamer over de kwaliteit van onze objectwaarderingen. Wel blijft het werk en de kosten rondom de bezwaarschriften zorgelijk. De wens dat de rijksoverheid maatregelen zou treffen de praktijken van de zogenaamde No-Cure No-Pay bureaus in te dammen, wordt niet gehonoreerd. Deze bureaus zijn inmiddels ook actief op het terrein van de niet-woningen en de parkeerheffingen. We blijven hier een risico melden. In 2021 is het project van m 3 naar m2 voor de waardering van woningen afgerond. Onverminderd het bovenstaande blijft de primaire taak van GBD/OCD het genereren van belastingopbrengsten conform de uitgangspunten van de deelnemende gemeenten.
Digitalisering van de werkprocessen (onderdeel strategische visie) en verdere ontwikkeling van de dienstverlening staan hierbij voorop. De digitale belastingbalie is inmiddels operationeel. Dit levert voor bedrijven en inwoners een aanmerkelijke verbetering op van de dienstverlening. De gevolgen van de COVID-19 uitbraak zullen we wellicht ook nog dit jaar ondervinden. Dit is mede afhankelijk van het tempo waarin de normale economische activiteiten weer vorm krijgen. Bij de 1ste burap 2022 zullen we hier nader op in gaan.
Wat willen we bereiken? Heffing, Invordering en Dienstverlening Uitgangspunt hier is een eerlijk en transparant heffen en innen van lokale belastingen, conform de regelgeving en het beleid van de deelnemende gemeenten. Dit onderdeel van GBD/OCD is verantwoordelijk voor het realiseren van lokale belastingopbrengsten in overeenstemming met de gemeentelijke begrotingen.
Begroting 2022 GR Drechtsteden
39
Kerncijfers prognose 2022 Productie Bedrag/aantal Afnemers Totale te verwachten opbrengst 2022 € 125 miljoen Totaal aantal gecombineerde aanslagen 135.000 Aantal aanmaningen 15.000 Aantal dwangbevelen 9.000 Maandelijkse automatische incasso's 840.000 Verzoeken kwijtschelding 10.500 Aanslagen Naheffing Parkeren 14.500 De digitale belastingbalie balie is in 2021 volledig operationeel gemaakt.
5 gemeenten idem Idem idem Idem idem idem
Bezwaar en Beroep Bezwaar en beroep heroverweegt beslissingen die zijn genomen op het gebied van de lokale heffingen en de WOZ-waarden. Primair staat het waarborgen van rechtsgelijkheid van inwoners, ondernemers en instellingen. Hier worden ook signalen afgegeven voor het verbeteren van de primaire besluiten en de aanpassing van procedures. Kerncijfers prognose 2022 (basisprognose, exclusief NCNP) Type bezwaar Aantal Heffingsbezwaren 750 Waardebezwaren 1.200 Bezwaren Parkeerheffingen 1.800
Afnemers 5 gemeenten idem Idem
Het werk van de No-Cure No-Pay bureaus zal ook in 2022 weer veel bezwaarschriften opleveren. Onze indruk is dat bij een gelijkblijvend juridisch kader dit in de toekomst een structureel karakter krijgt. Daarnaast merken wij dat er zowel via mail en flyers als via radio en televisie veel reclame wordt gemaakt om in bezwaar te gaan tegen de WOZ-beschikking via deze bureaus. Inmiddels zijn deze bureaus ook actief bij de niet woningen en andere heffingen. Wij schatten hier een hoog risico in van € 500.000,- voor proceskosten en personele inzet. Onderzoekcentrum Drechtsteden/Smart Data Center Het OCD/SDC is onderdeel van deze deelbegroting. Om het zelfstandige en waardevrije karakter van dit onderdeel te onderstrepen wordt de naam en de logovoering van het OCD naar buiten toe gehandhaafd. Het OCD/SDC is een kennispartner binnen het netwerk. Zij werkt ondernemend en vraaggestuurd aan het geven van inzicht op relevante vraagstukken binnen de Drechtsteden. Het OCD kan snel inspelen op uiteenlopende beleidsonderwerpen en heeft een proactieve werkwijze en een signaalfunctie voor maatschappelijke ontwikkelingen. Met de inzet van kwalitatieve en kwantitatieve onderzoeksmethodes geven wij inzicht in de effecten van beleid. Wij doen dit in de eerste plaats via de basisdienstverlening. Dit zijn onderzoeken en producten die wij periodiek voor alle zeven gemeenten uitvoeren.
Denk bijvoorbeeld aan Monitor Economie, de Banenmonitor, de Veiligheidsmonitor en de Monitor Sociaal. Ook beheren wij voor de gemeenten de bewonerspanels waar vragen aan kunnen worden voorgelegd. Daarnaast voeren wij voor de gemeenten in de regio Drechtsteden en af en toe daarbuiten aanvullende onderzoeksopdrachten uit binnen de verschillende beleidsdomeinen. Het OCD is ook beheerder van het Smart Data Center. Het gewicht dat de activiteiten van dit bedrijfsonderdeel heeft voor de overige GRD-organisaties en de gemeenten neemt snel toe. Ten eerste zal binnen de GRD begroting een bedrag van € 200.000 worden vrijgemaakt om dit organisatieonderdeel afdoende te kunnen bemensen. Het inverdieneffect van deze ontwikkeling is nog niet te duiden en derhalve wordt deze bijdrage in deze begroting voorlopig als risico opgenomen. Bij de 1e burap wordt een nieuw financieringsvoorstel aan u voorgelegd. Kerncijfers prognose 2022 Activiteiten Basisdienstverlening Opbrengst extra opdrachten (minimum) Smart Data Center (gemeenten) Smart Data Center (GRD)
Begroting 2022 GR Drechtsteden
Waardevolume € 795.000 € 200.000 € 120.000 € 200.000
Afnemers 7 Drechtsteden Offertes 7 Drechtsteden Via GRD organisaties
40
Basisregistraties, Ruimtelijke informatie en Waardebepaling (BRIW) Dit bedrijfsonderdeel kent drie basistaken: objectenbeheer (wettelijke basisregistraties), GEO-producten en diensten (Drechtmaps, landmeetkunde, themakaarten) en het waarderen van onroerende zaken (uitvoeren Wet WOZ). Uitgangspunt daarbij is zoveel mogelijk eenmalig data verzamelen voor meervoudig gebruik in de verschillende registraties. Kerngegevens 2022 Activiteiten BAG-mutaties Raadplegingen Drechtmaps WOZ-waarden
Aantal 80.000 98.000 133.000
Afnemers Dordrecht, HIA, Zwijndrecht Alle 7 gemeenten 5 gemeenten
Het laatste kwartaal van 2020 is gebleken dat de BAG-gegevens van sommige gemeenten moesten worden opgewerkt. Dit in het belang van de WOZ-waarderingen. Dit is specialistisch werk. Indien de kwaliteit van deze gegevens niet op orde komt zal ook in dit begrotingsjaar een inhaalslag gemaakt moeten worden. Het risico becijferen wij op € 40.000. GBD/OCD heeft in de 1e burap 2019 aangeven dat de nieuwe waarderingsinstructie van de Waarderingskamer en een voorgeschreven aanpassing van de WOZ-registratie slechts via gespecialiseerde inhuur kan worden uitgevoerd. Het project is in 2021 afgerond. Dit betekent een voordeel voor de deelnemende gemeenten. Dit zal naast een relatieve vermindering van de bijdrage tot uitdrukking komen door afname van tussentijdse correcties en minder uitzoekwerk voor de Waarderingkamer. Procesondersteuning en Control Bij Procesondersteuning en Control is de brede control op de bedrijfsvoering belegd. Ook de verschillende voorgeschreven administraties, de procesbeschrijvingen en het contractbeheer is hierin begrepen. Daarnaast is deze unit verantwoordelijk voor het op orde houden van de verschillende geautomatiseerde systemen en draait zij producties ten behoeve van de aanslagoplegging. Kerncijfers 2021 Activiteiten Werkplekkenbeheer GBD/OCD Voorgeschreven P&C-producties Toetsing verordeningen Aanslagregels
Aantal 70 33 35 520.000
7 gemeenten idem Idem 5 gemeenten 5 gemeenten
Wat gaan wij daarvoor doen? Bij de ontwikkeling van de strategische visies zijn ook succes-indicatoren benoemd die tot de voornoemde productiecijfers moeten leiden. Deze indicatoren worden periodiek in het MT van de GBD/OCD besproken en vormen de basis van de resultaatverantwoording in de twee buraps en het jaarverslag. Succesfactor
Indicator
Belastingopbrengsten realiseren
Percentage oninbaar
WOZ-beschikkingen verzenden Aanslagen verzenden
Basisregistraties op orde Kwijtscheldingsverzoeken Bezwaarschriften
Begroting 2022 GR Drechtsteden
Streefwaarde 2021
Maximaal oninbaar 0,5 % (excl. parkeren 3,5 %) Percentage beschikkingen 100 % totale voorraad Aantal verzonden 100 % binnen 6 maanden na ontstaan aanslagen belastingschuld (uitgezonderd precario) Voldoen wettelijke 100 % normering Termijn afdoening 100 % binnen 90 dagen Termijn afdoening 25 % binnen 3 maanden 100 % binnen wettelijke termijn
41
Actualiteit Drechtmaps
Beschikbaarheid/tijdige verwerking
Beschikbaarheid en actualiteit Basisinformatie OCD Inzicht trend en ontwikkelingen monitoren Dashboards
Beschikbaar op werkdagen Rapportagemomenten Tevredenheid Aantal
Kennisateliers
Aantal
Infographics Bewonerspanels
Percentage tevredenheid Aantal Tevredenheid
100 % beschikbaar op alle werkdagen, actueel maximaal 3 maanden na signalering Geen klachten Minimaal 1 monitor per themagebied Tenminste 80 % tevredenheid Minimaal 1 per themagebied Tenminste 80 % tevredenheid Minimaal 3 met externe experts Opkomst 60 % van de genodigden Tevredenheid tenminste 75 % Tenminste 75 % tevredenheid Minimaal 2 per gemeente Tenminste 80 % tevredenheid
Wat gaat het kosten? (bedragen x € 1.000) Begroting 2021
Primaire begroting 2022
Verschil
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
8.248
8.248
0
8.197
8.197
0
-51
-51
0
Mutatie reserves
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal resultaat
8.248
8.248
0
8.197
8.197
0
-51
-51
0
Totaal baten en lasten
Analyse (Bedragen x € 1.000) Toelichting A B B B B C
D B B C
Omschrijving verschil Lasten Waarderingsinstructie Index P GBD/GEO 1,3 % Index M GBD/GEO 1,4 % Index P OCD 1,3 % Index M OCD 1,4 % Bijdrage GBD aan SDC Subtotaal Baten Lagere gemeentelijke last GBD Indexering GBD/GEO Indexering OCD/SDC Bijdrage GBD aan SDC Subtotaal Totaal baten en lasten Mutaties reserve Geraamd resultaat
I/S
Voordeel
S S S S S S
175
175
S S S S
Nadeel
47 32 11 9 25 124
175 79 20 25 124
175
-51 0 -51
-51 0 -51
Saldo
Gemeente
175 -47 -32 -11 -9 -25 51
5 deelnemers Idem Idem Alle gemeenten Alle gemeenten 5 deelnemers
-175 79 20 25 -51
5 deelnemers Idem Alle gemeenten Alle gemeenten
0 0
Toelichting: A. Waarderingsinstructie: Het WOZ-project van m3 naar m2 wordt in 2021 afgerond. B. Indexering 2022 C. Bijdrage aan het SDC D. Saldo voor en nadelen belastingen en uitvoering WOZ
Begroting 2022 GR Drechtsteden
42
3.
Verplichte paragrafen
3.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Het weerstandsvermogen wordt gedefinieerd als het vermogen om financiële risico’s op te vangen, en bestaat uit het aanwezige eigen vermogen in de vorm van algemene reserves en bestemmingsreserves. De Drechtraad heeft op 3 juli 2018 het nieuwe beleid voor reserves bij de GRD vastgesteld. Dat nieuwe beleid heeft als uitgangspunt dat bij de GRD geen reserves worden gevormd en aangehouden. Het vormen van weerstandsvermogen vindt dan volledig plaats bij de gemeenten zelf. Een reserve bij de GRD wordt alleen nog incidenteel, bij bijzondere omstandigheden gevormd, in de vorm van een bestemmingsreserve. Algemene reserve In 2017 zijn er invlechtingskosten geweest voor de toetreding van de gemeente Hardinxveld-Giessendam per 1 januari 2018. Van die invlechtingskosten is € 700.000 gedekt door een onttrekking aan de Algemene reserve, die daarmee een negatieve stand heeft. De afspraak is dat de gemeente HardinxveldGiessendam de komende jaren zorgt voor de aanvulling van de Algemene reserve. De stand van de Algemene reserve is per 31 december 2019 nog € 269.000 negatief. Risicomanagement In deze paragraaf zijn opgenomen risico’s en kansen die een materiële invloed op de financiële positie kunnen hebben, maar onvoldoende zeker zijn om in de begroting op te nemen. De financiële impact wordt geschat door vermenigvuldiging van de financiële omvang van het risico met de kans van optreden.
Risico's met een geschatte financiële impact van minder dan € 100.000 worden niet opgenomen. Openstaande risico’s 2022 Dochter
Omschrijving
Kans
GRD
Huisvesting
middel
Impact (x€1 miljoen) 0,3
SDD
Bezuinigingen door het Rijk
middel
0,5
SDD
Bestandsontwikkeling Inkomensondersteuning
groot
1,1
SDD
Buig vergoeding loopt niet mee met actuele CPB raming
middel
0,4
Begroting 2022 GR Drechtsteden
Opmerking en sturing
De panden Dienstengebouw en Hellingen worden gehuurd van de gemeente Dordrecht, waarbij de onderhoudslasten volledig voor rekening van de GRD komen. Door de ouderdom van de panden, is er een stijging van de jaarlijkse onderhoudslasten. Er wordt steeds kritisch gekeken naar de noodzaak van investeringen en onderhoudsverplichtingen. Risico is dat de extra kosten niet binnen de bestaande budgetten kunnen worden opgevangen. Tijdens de coronacrisis heeft het Rijk diverse steunpakketten gelanceerd. Dit heeft geleid tot een oplopende staatsschuld. Conform begrotingsregels Europese Unie moet Nederland maatregelen nemen om dit tekort weer terug te brengen. Op dit moment lijkt het kabinet gemeenten langdurig te steunen ( het huidige pakket loopt tot medio 2021). Voorgaande kabinetten bleken na de verkiezingen eerdere toezeggingen niet na te komen en alsnog te komen met een aanvullend bezuinigingspakket. Deze kans lijkt met de huidige begrotingsregels ook voor het toekomstig Kabinet reëel. In de begroting is een zo goed mogelijke inschatting gemaakt van het aantal uitkeringsgerechtigden in 2022. Hierbij is uitgegaan van de geprognosticeerde beginstand van 1 januari 2022 van 6.900. De kans bestaat dat dit niet wordt gerealiseerd. Uitgaande van een beginstand van bijvoorbeeld 7.000 in plaats van 6.900 en een verder gelijkblijvend verloop, is er een risico van € 1,5 miljoen.
Factoren die de impact kunnen beïnvloeden zijn: (1) herstel of verslechtering van de arbeidsmarkt; (2) gewijzigde instroom als gevolg van huisvesting statushouders; (3) mismatch tussen aangeboden vacatures en de personen in het klantenbestand. In de begroting 2022 is ervan uitgegaan dat BUIG vergoeding obv de CPB Centraal Economisch plan (CEP maart 2021) gelijk meedaalt met lager stijging van de bijstand zoals voorstelt door het CPB. De rijksvergoeding BUIG van het Rijk wordt echter niet obv actuele ramingen maar obv realisaties T-2 betaald (2020). Dit zou leiden tot een vergoeding die harder zou dalen dan de daling van de uitgaven raming als gevolg van de gunstigere raming. Dit risico wordt geschat op 0,8 miljoen Er lopen gesprekken met het Rijk om
43
Dochter
Omschrijving
Kans
Impact (x€1 miljoen)
SDD
WMO huishoudelijke ondersteuning
groot
0,8
SDD
WMO begeleiding
groot
0,4
SDD
Bedrijfsvoering
middel
0,1
SDD
Interbestuurlijk programma
SDD
Bandbreedte
middel
4,1
SDD
Apparaatslasten
groot
1,7
Begroting 2022 GR Drechtsteden
pm
Opmerking en sturing
de vergoeding aan te passen op de actuele ramingen van het CPB (en bestaande systematiek ihkv de coronacrisis los te laten) Bij de Wmo huishoudelijke ondersteuning spelen een aantal zaken waarvan we verwachten dat hierdoor de uitgaven voor gemeenten zullen toenemen. Een van die dingen is de invoering van het abonnementstarief voor eigen bijdragen. Het kabinet heeft met ingang van 2019 een uniform tarief van € 17,50 per vier weken (vanaf 2020 € 19,00 per maand) voor de eigen bijdrage aan Wmovoorzieningen in te voeren. In 2019 is mede als gevolg van de aanzuigende werking het klantenbestand met circa 22% gestegen. Door een combinatie van de vergrijzing, de beweging naar langer zelfstandig thuis wonen en de invoering van het abonnementstarief voor de eigen bijdrage zal het beroep op de huishoudelijke ondersteuning komende jaren verder toenemen. Daarnaast wordt in 2022 de Wmo huishoudelijke ondersteuning opnieuw aanbesteed. De SDD is dan gehouden om bij de vaststelling van de tarieven uit te gaan van de nieuwe HV-loonschalen en overeengekomen CAO-afspraken. De verwachting is dat de tarieven als gevolg hiervan verder zullen oplopen. In de meerjarenbegroting 2023-2025 is rekening gehouden met constante prijzen, ten opzichte van 2022, van zorg die klanten afnemen. Ook heeft de CRvB in 2019 een uitspraak gedaan inzake resultaatfinanciering bij huishoudelijke ondersteuning.
De rechter oordeelde dat gemeenten in feitelijke uren moeten indiceren en niet in het te behalen resultaat. Momenteel wordt nog onderzocht wat de gevolgen zijn voor het huidige model resultaatfinanciering en de onderliggende contracten met de zorgaanbieders. Als laatste zullen ook de apparaatskosten mee stijging met de stijging van het aantal voorzieningen huishoudelijke ondersteuning. In 2018 is een aantal maatregelen genomen om de groei van de uitgaven voor Wmo Begeleiding en kortdurend verblijf te beperken. Op dit moment lijkt het dat deze maatregelen toereikend zijn om op dit programmaonderdeel binnen het beschikbare budget te blijven. Onduidelijk is nog of op langere termijn deze maatregelen stand zullen houden. Door de vergrijzing van de bevolking is de verwachting dat in de toekomst het beroep op de Wmo alleen maar verder zal toenemen. De bedrijfsvoering moet aan steeds meer regels voldoen. Bijvoorbeeld de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en informatiebeveiliging, maar ook de steeds meer opkomende landelijke standaardisering. Daarnaast moet de informatisering aan steeds grotere eisen voldoen. We zien dat we als overheid minder snel van deze ontwikkelingen gebruik maken. De mogelijkheden die door de markt worden aangeboden en dat wat door onze inwoners wordt gebruikt, wijkt in toenemende mate van elkaar af.
Systemen en hun onderlinge relatie/uitwisseling worden complexer en dat vraagt om heroverweging. Ook de sterke afhankelijkheid van de IT-systemen en daarmee onze kwetsbaarheid blijft een risico. De grote(re) incidenten die we hebben afgelopen jaar hebben gehad ervaren onderstrepen dit. In 2021 zijn er nieuwe verkiezingen. Na de verkiezingen wordt een nieuw Interbestuurlijk Programma (IBP) van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Rijk afgesproken. O.a. ambities op het gebied van milieu, economie, woningbouw. In het vorige IBP bleek dat er voor veel ambities geen budget beschikbaar was. Ook nu lijkt dit op basis van de bestaande verkiezingsprogramma's het geval. Voor de reeds afgesproken ambities van het rijk (o.a. woningbouw en milieu) is onvoldoende budget gemeenten gereserveerd. Vooralsnog is dit risico van als pm opgenomen De begroting en meerjarenraming van de sociale dienst kent een bandbreedte, gezien de grote onzekerheden. De onderkant van de bandbreedte is in de begroting toegepast voor de budgetten en gemeentelijke bijdragen. Er is daarmee een risico dat budgetten en gemeentelijke bijdragen hoger worden. Ten opzichte van de bovenkant van de bandbreedte is het maximale risico € 8,2 miljoen. Hiervan wordt 50% in de risicoparagraaf opgenomen. Als het aantal klanten toeneemt stijgen de apparaatslasten overeenkomstig.