Gemeente Hardinxveld- Giessendam - Jaarstukken 2024 (definitief) met waarmerk incl verklaring.pdf

2. GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid

Dordrecht

3. GR Veiligheidsregio ZuidHolland Zuid

Dordrecht

4. GR Omgevingsdienst ZuidHolland Zuid

Dordrecht

5. GR GEVUDO/HVC

HVC: Alkmaar Gevudo: Dordrecht

Openbaar belang Per 1 januari 2022 is GR Sociaal de opvolger van de GR Drechsteden, waarbij het sociale deel is overgegaan. De overige onderdelen van de GR Drechtsteden zijn ondergebracht bij Servicegemeente Dordrecht. Ook de governance is vanaf 2022 veranderd, waarbij GR Sociaal een volwaardige GR is met een Algemeen en een Dagelijks Bestuur. Het in algemene zin behartigen van belangen op het terrein van: volksgezondheid, jeugd, maatschappelijke zorg en onderwijs. Het in algemene zin behartigen van belangen op het terrein van: regionale brandweer, centrale post ambulancevervoer, geneeskundige hulpverlening, openbare orde en veiligheid. De Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid is opgericht ter ondersteuning van de deelnemende regiogemeenten en de Provincie Zuid-Holland bij de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bijzonder, alsmede de taken op het terrein van vergunningverlening, toezicht en handhaving en op grond van de in artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht genoemde wetten. Gevudo: In de praktijk: Het houden van 20% aandeelhouderschap van de HVC. De eigen stortplaats is in 2007 verkocht aan HVC. In beginsel had zij hetzelfde doel als HVC afvalcentrale.

HVC afvalcentrale: Zorg dragen voor het op milieu hygiënisch verantwoorde wijze bewaren, bewerken en (doen) verwerken van huishoudelijk en andere VOOR WAARMERKINGScategorieën van afvalstoffen met bijkomende werkzaamheden. DOELEINDEN

Jaarstukken 2024

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 08-07-2025 d.d. ...................

81

6. GR Reinigingsdienst Waardlanden

Gorinchem

Reinigingsdienst voor de gemeenten Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Molenlanden en Vijfheerenlanden.

7. GR Bureau Openbare Verlichting

HardinxveldGiessendam

Bureau OVL is de beheerunit die voor 7 gemeenten toeziet op het onderhoud en het laten verhelpen van storingen aan de Openbare Verlichting.

8. GR Samenwerkingsverband Vastgoedinfo, Heffing en Waardebepaling (SVHW)

Klaaswaal

Een zo doelmatig mogelijke uitvoering van werkzaamheden met betrekking tot: de heffing en invordering van belastingen; de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken; de administratie van vastgoedgegevens; het verstrekken van vastgoedgegevens aan de deelnemers en derden.

9. Stedin Holding N.V.

Rotterdam

Netwerkbeheerder voor transport en levering van energie.

10. N.V. Bank Nederlandse Gemeenten

Den Haag

Uitoefening van het bedrijf van bankier ten dienste van overheden. De Bank Nederlandse Gemeenten biedt financiële diensten op maat, zoals kredietverlening, betalingsverkeer, advisering, elektronisch bankieren en beleggen.

11. N.V. Oasen

Gouda

Het (doen) exploiteren van een waterleidingbedrijven en laboratoria.

12. MerwedeLingeLijn (M.L.L.) Beheer B.V.

Gorinchem

Deelname in vennootschap met als doel de realisatie van een tweetal haltes en aanpassen bestaande halte in Hardinxveld-Giessendam.

Verbonden partij Overige deelnemingen 1. Gemeente HardinxveldGiesendam Deelneming B.V. 2. Gemeenschappelijke exploitatie maatschappij De Blauwe Zoom beheer B.V. 3. GEM De Blauwe Zoom C.V.

of

meer

Vestigingsplaats

Openbaar belang

HardinxveldGiessendam

Deelname in het aandelenkapitaal van ROM-S C.V en de Gezamenlijke Exploitatiemaatschappij De Blauwe Zoom C.V.

HardinxveldGiessendam

De besloten vennootschap is beherend vennoot van de commanditaire vennootschap GEM De Blauwe Zoom C.V. en heeft als doel het ontwikkelen, realiseren en exploiteren van vastgoedprojecten in De Blauwe Zoom.

HardinxveldGiessendam

De besloten vennootschap heeft ten doel locatieontwikkeling, zoals is gedefinieerd in de samenwerkingsovereenkomst De Blauwe Zoom.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2024

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 08-07-2025 d.d. ...................

82

Service Gemeente Dordrecht Risico’s Sinds 1 januari 2022 zijn door de gemeenten in de Drechtsteden samenwerkingsovereenkomst gesloten met de gemeente Dordrecht voor de uitvoering van de bedrijfsvoeringstaken. Dit geldt ook voor onze gemeente. De diensten die de gemeente afneemt waren daarvoor ondergebracht bij de GR Drechtsteden (GRD). Hoewel de Service Gemeente Dordrecht (SGD) formeel geen verbonden partij is, betalen wij (net zoals eerder het geval was) een bijdrage aan de uitvoering van de bedrijfsvoeringstaken. Ontwikkelingen De gemeenteraad is half 2024 geïnformeerd over de stand van zaken van de tussenevaluatie naar de afnemersrelatie met Dordrecht. Dit proces is bedoeld om afnemers en de aanbieder van de diensten Dordrecht in goede zakelijke verhouding te kunnen laten samenwerken. Daarnaast loopt het project 'hoogwaardige dienstverlening met een transparante financiering'. Dit traject is gelijktijdig met de evaluatie gestart en moet afnemers meerjarig inzicht geven in de financiering van diensten die de Servicegemeente levert. Het traject over de financieringssystematiek heeft meer tijd in beslag genomen. Daarom krijgt dit in 2025 dit een vervolg, waarbij richting 2026 of 2027 met een nieuwe productencatalogus en financiering kan worden gewerkt.

Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid Risico’s Voor de gemeenschappelijke regeling met de Veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid zijn er de volgende financiële risico's te benoemen: • De nieuwe kostenverdeelsystematiek is in 2017 vastgesteld en ingevoerd met een ingroeimdel. Na de ingroeiperiode is de actuele verdeelsleutel toegepast in de begroting van 2024 en verder Voor het jaar 2024 betekent dit een hogere gemeentelijke bijdrage dan initieel begroot, te weten: € 66.834. De gemeentelijke bijdrage voor 2025 was initieel begroot op € 1.494.609. Door toepassing van de actuele verdeelsleutel levert dit een verhoging op van € 59.179 waardoor de totale gemeentelijke bijdrage voor 2025 € 1.553.799 wordt. • Een boeterente ls het gevolg van het herfinancieren van de leningenportefeuille is er in de jaren tot en met 2026 sprake van een boeterente. Na 2026 volgt een drastische verlaging door lagere rentes. • Kazerne Sliedrecht Er is een investeringsvoorstel gedaan voor de brandweerkazerne in Sliedrecht. Er is ingestemd met het ontwerp. Deze kosten spelen vanaf de oplevering van de kazerne (naar verwachting eind 2025, begin 2026). Deze zijn nog niet meegenomen in de ontwerpbegroting.

• Energiekosten Vanaf 2024 zullen de energiekosten hoger worden dan voorgaande jaren door het noodgedwongen afsluiten van een nieuw energiecontact naar aanleiding van een faillissement van de bestaande leverancier. • Cao-ontwikkeling In 2024 moet een nieuwe CAO worden afgesloten. De eerste signalen wijzen op een verhoging van ca 5%. In de begrotingsrichtlijnen 2024 is uitgegaan van een indexatie van 3,9%, in de begrotingsrichtlijnen 2025 is 5,4% gehanteerd. Doorrekening van de CAO, zodra deze bekend is, moet inzicht geven in de kosten die hieruit voortvloeien. Ontwikkelingen In 2024 heeft een herziening plaatsgevonden van het regionaal risicoprofiel VRZHZ. Deze is reeds gepresenteerd aan de gemeenteraad. Er wordt nu gestart met het beleidsplan waarin de strategie om genoemde risico's aan te pakken wordt beschreven. Aandachtsgebied natuurlijke omgeving In 2024 en verder continueren de VRZHZ de aandacht voor de verkleining van het overstromingsrisico middels samenwerking met partners op het gebied van waterveiligheid en nemen deel aan een aantal landelijke pilots gericht op evacuatie van mens en dier. Er wordt geïnvesteerd op diverse (updates van) planvorming en het doorleven van deze planvorming middels VOOR WAARMERKINGS(grootschalige) oefeningen

DOELEINDEN

Jaarstukken 2024

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 08-07-2025 d.d. ...................

83

Aandachtspunt verkeer en vervoer Tot 2030 worden een groot aantal bruggen, tunnels, wegen en sluizen gerenoveerd, vervangen of aangelegd. De VRZHZ volgt en adviseert over deze grote infrastructurele werkzaamheden in onze regio gericht op bereikbaarheid, tunnelveiligheid en incident management. Toekomstbestendige brandweerzorg Er is opdracht gegeven om een beeld te gaan schetsen van een toekomstbestendige repressieve brandweerzorg voor Zuid-Holland Zuid. Riskfactory Er is een besluit genomen over het realiseren van een Risk Factory in Zuid-Holland Zuid. In de Risk Factory wordt samengewerkt met partnerorganisaties aan het vergroten van de zelfredzaamheid en veerkracht van de samenleving. In het bijzonder van kinderen. Dit afgestemd op de risico's die onze regio kenmerken. MerwedeLingelijn (M.L.L.) Beheer B.V. Risico’s De BV is opgericht ten behoeve van de aanleg en aanpassing van haltes langs de MerwedeLingeLijn. Alleen in Gorinchem moet nog een halte gebouwd worden. Alle overige werkzaamheden zijn afgerond. De kosten van de aanleg van de haltes in onze gemeente zijn binnen het beschikbare krediet gebleven. De kosten die de BV nog maakt, kwamen tot en met 2024, voor rekening van de gemeente Gorinchem. Vanaf 2025 heeft de gemeente Gorinchem geen middelen in de begroting opgenomen.

Dit zou kunnen betekenen dat de kosten voor het instandhouden van de BV over de deelnemende gemeenten wordt verdeeld, waardoor van de gemeente Hardinxveld-Giessendam een hogere bijdrage wordt gevraagd. Ontwikkelingen Na afronding van de laatste aan te leggen halte in Gorinchem wordt de BV opgeheven, omdat het project, waarvoor de BV is opgericht, dan is afgerond. De gemeente Gorinchem heeft besloten om de halte Gorinchem Noord niet te realiseren. Dit zou betekenen dat de BV kan worden ontbonden. Echter, gelet op het 'on hold' zetten van de MIRTverkenning A15, er een restbudget beschikbaar komt voor de regio om de regio bereikbaar te houden en de MLL een van de mogelijke maatregelen is om dit doel te bereiken, is de BV nog niet opgeheven. De aandeelhoudersvergadering heeft besloten dat voor een intensievere samenwerking over een doorontwikkeling van de MerwedeLingelijn een stuurgroep wordt ingesteld. Momenteel is nog niet aan te geven hoe een en ander zich gaat ontwikkelen en welk effect dit heeft voor de BV. Gemeenschappelijke Regeling Bureau Openbare Verlichting Risico’s Geen. Ontwikkelingen De bedrijfsvoering is op orde alsmede de dienstverlening.

OASEN N.V. Risico’s Het risico voor de gemeente beperkt zich tot het verworven aandelenkapitaal (€ 8.190). Ontwikkelingen Door sterk in te zetten op verbetering en innovatie, wil Oasen een sprong op kwalitatief gebied maken. Nog beter drinkwater, een nog beter transportsysteem en nog betere klantinteractie. Vanuit de overtuiging dat dit goed haalbaar is: Beter is Mogelijk. Dat doet Oasen door de verantwoordelijkheid en het vakmanschap van haar mensen centraal te stellen, te benutten en te stimuleren. Met zijn allen vormen ze een autoriteit op het gebied van drinkwater. Samen met anderen ontwikkelen zij die kennis verder en bouwen zij collectief aan een betere maatschappij. De missie van Oasen is: onze klant krijgt altijd onberispelijk drinkwaterVOOR uit deWAARMERKINGSkraan. In de missie staan de drie essentiële aspecten van het bedrijf: de productie van onberispelijk water, DOELEINDEN dat bij transport door een leidingnet goed blijft en een bedrijfsvoering (Productie én Distributie) die dusdanig verrassingsvrij is dat het drinkwater altijd uit de kraan komt bij de klant. accountants Verstegen

Jaarstukken 2024

en adviseurs B.V. 08-07-2025 d.d. ...................

84

De vijf kernwaarden zijn: 1. Voor de Volksgezondheid 2. Klantgericht 3. Maatschappelijk 4. Duurzaam 5. Transparant

Stedin Groep N.V. Risico’s De voorgenomen verduurzaming van de gebouwde omgeving heeft forse investeringen tot gevolg. Voor deze investeringen heeft Stedin kapitaal nodig, waarbij inmiddels een traject is doorlopen om het kapitaal met € 200 miljoen te versterken. Hardinxveld-Giessendam heeft ervoor gekozen om hierin niet deel te nemen. Daarnaast is gewerkt aan een tweede traject om meer kapitaal te verwerven. Een deel van dit kapitaal bestaat uit een kapitaaldeelname door het Rijk. Daarnaast zal in de komende jaren mogelijk extra kapitaal uitvraag bij de deelnemende en nietdeelnemende gemeenten/provincies worden uitgezet. In onze meerjarenraming vanaf 2023 rekening gehouden met een dividenduitkering van € 0. Dit gold ook voor de primaire raming 2024. Met ingang van de begroting 2025 is een zogenaamde guidance afgegeven met hierin de verwachte toekomstige dividendopbrengsten. Daarbij wordt oplopend rekening gehouden met een dividend van € 120.000 in 2025 tot € 250.000 vanaf 2027. Ontwikkelingen Stedin groep bestaat formeel sinds 1 februari 2017, de datum waarop Eneco Groep gesplitst is.

Vanaf die datum staan er twee gezonde bedrijven; Eneco groep met bedrijfsonderdelen die zich richten op productie, handel en levering van energie en Stedin Groep, een netwerkbedrijf dat erop gericht is om te zorgen dat de energievoorziening betrouwbaar en betaalbaar blijft en het nieuwe energiesysteem gerealiseerd en gefaciliteerd wordt. De aandelen in Eneco zijn in 2020 verkocht, waarmee alleen Stedin als belang resteert. Het aandeel van hernieuwbare energie in de elektriciteitsopwekking neemt gestaag toe. Steeds meer huishoudens en bedrijven installeren zonnepanelen op het dak van hun pand. Daarnaast is de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in windenergie, zon energie uit biomassa en andere duurzame energiebronnen. Stedin voorziet als netwerkbeheerder dat vanwege deze ontwikkelingen de komende jaren fors zal moeten worden geïnvesteerd. In samenspraak met de aandeelhouders worden mogelijkheden verkend voor de financiering van deze investering. Daarbij wordt ook onze gemeente in de eerstkomende jaren nog geconfronteerd met netcongestie. Dit is gedaan door een voorkondiging, waarbij grootverbruikklanten met een nieuwe aanvraag voor (extra) transportvermogen voor afname (verbruik), tot in ieder geval de uitkomst van het congestiemanagementonderzoek, op een wachtlijst woren geplaatst voor dit gevraagde (extra) transportvermogen.

ROM-S Beheer B.V. Risico’s Het maximale risico is het deelnamekapitaal. Ontwikkelingen Met de ontwikkelingen van ROM-S C.V. (zie toelichting bij ROM-S C.V.) is ook de B.V. in 2024 geliquideerd.

ROM-S C.V. Risico’s Het maximale risico is het deelnamekapitaal in ROM-S Beheer B.V. en het commanditair kapitaal in ROM-S C.V. Ontwikkelingen VOOR WAARMERKINGSMet de verkoop van de laatste kavels is het traject opgestart om de C.V. te liquideren. In het najaar DOELEINDEN van 2023 is overeenstemming bereikt met de gemeente Molenlanden om de resterende civiele werkzaamheden uit te voeren en hiervoor de benodigde budgetten over te hevelen. Daarmee kwam Jaarstukken 2024

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 08-07-2025 d.d. ...................

85

ook de weg vrij om het resterende kapitaal en de reserves aan de aandeelhouders uit te keren. Dat heeft in december 2023 plaatsgevonden. In het 1e kwartaal 2024 is de C.V. vervolgens geliquideerd.

Gemeenschappelijke exploitatie maatschappij De Blauwe Zoom beheer B.V. Risico’s N.v.t. Besloten vennootschap is beherend vennoot voor GEM De Blauwe Zoom C.V. Ontwikkelingen Op 25 februari 2014 is de B.V. opgericht. De BV is houdster van een deel van de aandelen (2%) van GEM De Blauwe Zoom C.V. Voor een toelichting wordt verwezen naar GEM De Blauwe Zoom C.V.

Gemeente Hardinxveld-Giessendam Deelneming B.V. Risico’s Niet van toepassing, Besloten vennootschap is beherend vennoot voor GEM De Blauwe Zoom C.V.. Ontwikkelingen Op 25 februari 2014 is de B.V. opgericht. De BV is houdster van een deel van de aandelen (2%) van GEM De Blauwe Zoom C.V. Voor een toelichting wordt verwezen naar GEM De Blauwe Zoom C.V.

GEM De Blauwe Zoom C.V. Risico’s De GEM draagt alle risico’s voor de ontwikkeling in De Blauwe Zoom. Risico’s omvatten variaties in de prijs van het bouw- en woonrijpmaken, een verminderde exploitatiebijdrage door particulieren inde zuidstrook als zij niet tot ontwikkeling over gaan, een vertraging van het uitgiftetempo en het niet beheersen van de plankosten. Daar staat tegenover dat er ook kansen in de ontwikkeling zijn. Door toepassing van de btw-handelswijze op resterende deelgebieden worden de kosten beperkt, door organisch ontwikkelen wordt het programma afgestemd op de juiste doelgroepen. In beginsel is het positieve saldo in de grondexploitatie voor GEM de Blauwe Zoom dekkend voor alle risico’s. Ontwikkelingen Het totale gebied bestaat uit circa 530 te ontwikkelen woningen. Voor de eerste fase is in 2015 een bestemmingsplan onherroepelijk geworden voor 188 woningen. Voor deelplan Ons Dorp is in 2021 een bestemmingsplan onherroepelijk geworden ten behoeve van 72 woningen. Voor de derde fase circa 270 woningen, is eind mei 2024 het bestemmingsplan onherroepelijk geworden. In 2024 is geheel Ons Dorp opgeleverd. De plannen voor Noordwest (met circa 130) woningen zijn in 2024 definitief geworden. In 2025 wordt er opgehoogd met zand. In 2026 zullen de eerste palen voor nieuwe woningen worden geslagen.

In 2025 wordt ook begonnen met een schetsontwerp voor Blauwe Zoom Zuid, het laatste deelplan. Gemeenschappelijke regeling Sociaal Risico’s Voor de drie opgaves van de GR Sociaal (1. Bestaanszekerheid versterken 2. Ontwikkelen naar werk 3. Zorgen voor ondersteuning) is de kaderstelling lokaal belegd. De uitvoerende taken van de Participatiewet en Wmo zijn grotendeels belegd bij de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD). We zien al langere tijd ontwikkelingen die lang niet altijd beïnvloedbaar zijn: Groeiende vraag naar ondersteuning Stijgende personeelstekorten Ingrijpende invloeden als de inflatie en cao-onderhandelingen, die doorwerken in tarieven van dienstverlening en kostprijzen van producten Onzekerheid over financiering door het Rijk.

VOOR WAARMERKINGSOp het gebied van Zorgen voor ondersteuning (Wmo) vragen de ontwikkelingen om interventies in de vraagkant en de aanbodkant om de continuïteit van de ondersteuning naar de toekomst DOELEINDEN te borgen. Jaarstukken 2024

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 08-07-2025 d.d. ...................

86

Denk aan normaliseren, het versterken van de eigen kracht en het eigen netwerk en scherpe toetsing of iemand echt zorg nodig heeft. Begin 2024 is een bestuurlijke opdracht gegeven door het Algemeen Bestuur om te onderzoeken wat de beste vorm van organisatie is bij de uitvoering van de Wet inburgering 2021, DVO of mandateren. In 2024 hebben we een toename gezien van de huisvestingstaakstelling van statushouders. Door een hogere taakstelling wordt de werklast bij de SDD groter. In 2024 heeft dit niet gezorgd voor hogere uitvoeringskosten, omdat de DVO 2024/2025 pas in december is ondertekend. In 2025 zal er rekening gehouden worden met hogere uitvoeringskosten. Ontwikkelingen Bestaanszekerheid Door de proactieve dienstverlening van GR Sociaal maken meer mensen gebruik van de minimaregelingen. Dit leidt tot een stijging van de kosten. Echter heeft het gebruik van minimaregelingen ook een preventieve werking: door gebruik van regelingen waar inwoners recht op hebben, wordt erger voorkomen, zoals schulden. Wmo Wanneer zorg en ondersteuning schaars is, zullen er keuzes gemaakt moeten worden, maar ook zijn er meer innovatieve oplossingen nodig. In 2023 is het Wmo-beleid herijkt. Sleutelwoorden in het nieuwe kaderbeleid zijn: normaliseren, het versterken van de eigen kracht en het eigen netwerk en scherpere toetsing op maatwerkvoorzieningen.

In 2024 is hier in de uitvoeringspraktijk verder uiting aangegeven, door bijvoorbeeld de implementatie van Powerful ageing (herstelgerichte ondersteuning) en de afschaling van lichtere vormen van begeleiding naar het voorveld. De SDD en het Sociaal Team zijn nauwer met elkaar gaan samenwerken en afstemmen over de in te zetten ondersteuning. Participatie en statushouders Werkgevers, vakbonden, UWV en de GR Sociaal zijn in 2024 gestart met het ontwikkelen van Werkcentrum Drechtsteden, dat op 1 januari 2025 operatief moet zijn. In het regionale werkcentrum werken partijen nauwer met elkaar samen en wordt er op verschillende manieren actief ondersteuning geboden aan een brede groep inwoners met afstand tot de arbeidsmarkt. Een kans zien we bij de instroom van statushouders in relatie tot de tekorten op de arbeidsmarkt. Voor de vrouwelijke statushouders is in 2024 een apart traject opgestart om hen meer te laten participeren in de samenleving. Eind 2024 is het traject geëvalueerd en positief afgesloten. Alle deelneemsters zijn minimaal 1 trede op de participatieladder gestegen. Door de positieve effecten van het traject is besloten dat het traject wordt voortgezet in 2025.

Met de GR Sociaal en de gemeenten wordt gewerkt aan de verdere versterking van de aansluiting van de inburgering op de arbeidsmarkt, het regulier (beroeps)onderwijs en de realisatie van duale trajecten waarbij inburgering en participatie zo optimaal mogelijk op elkaar aansluiten.

Gemeenschappelijke regeling Publieke Gezondheid en Jeugd Risico’s De DG&J kent een grote verscheidenheid aan producten. Om de kwaliteit hiervan te borgen worden de nodige inspanningen geleverd, mede in het kader van de HKZ-certificatie. Risico's op fouten (miscommunicatie, foutieve registraties) en hieruit mogelijk voortkomende schadeclaims zijn echter nooit in zijn geheel uit te sluiten. De DG&J houdt een weerstandsvermogen aan om eventuele risico's in extra kosten op te vangen vanuit reserves. De risico's worden geïnventariseerd en ingeschaald op kans en impact. De totale financiële omvang van de risico's ligt ruim boven het weerstandsvermogen. Dit betekent dat de algemene reserve mogelijk niet toereikend zal zijn om de nadelen/risico's volledig op te vangen. De producten van de DG&J worden hoofdzakelijk gefinancierd uit inwoner- en directe gemeentelijke bijdragen. Een deel van de inkomsten hebben een fluctuerend karakter, zoals de subsidies in het kader van Veilig Thuis, OGGZ en de opbrengst van de polikliniek en inspecties toezicht Kinderopvang. Hierdoor is er een gering risico dat de realisatie van deze baten afwijkt van de raming.

In het kader van de bedrijfsvoering/primair proces bestaat het risico opVOOR extra WAARMERKINGSpersonele en financiële inzet indien er een hoger dan voorzien beroep wordt gedaan op de dienstverlening in brede zin (Veilig DOELEINDEN Thuis, GGD, LVS en hiermee samenhangende ondersteuning) van de DG&J. Jaarstukken 2024

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 08-07-2025 d.d. ...................

87

Voor de Serviceorganisatie Jeugd Zuid-Holland Zuid (SOJ) ligt er een risico rond de voorspelbaarheid van de kosten. De gemeente Hardinxveld-Giessendam is vanwege zijn geringe omvang gevoelig voor een gering aantal casussen dat vanwege de complexiteit kan leiden tot forse kostenstijging. Het afgelopen jaar zijn er hervormingen in het sociaal team doorgevoerd waardoor er kritisch naar de inzet en afbakening van jeugdhulp wordt gekeken. De kostenontwikkeling wordt nauwlettend gevolgd en geëvalueerd om deze zo veel mogelijk beheersbaar te houden. Ontwikkelingen DG&J Op 6 juni 2024 is het Meerjarenbeleidsplan (MJP) DG&J ZHZ 2024-2028 vastgesteld door het algemeen bestuur van de DG&J, daaropvolgend is het uitvoeringsprogramma vastgesteld op 26 september 2024. Het MJP vormt de basis voor het beleid van de DG&J in de periode 2024-2028. De financiële positie van gemeenten vanaf 2026 en de situatie op de arbeidsmarkt zijn bepalend voor het tempo waarin en de intensiteit waarmee de DG&J toewerkt naar de MJP-ambities. Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten Er is een bestuursopdracht vanuit de DG&J betreffende leerplicht. Leerplicht is gemeentelijke taak die gedelegeerd is aan de DG&J- LVS. In april 2025 zal het AB een besluit nemen over de bekostiging van Leerplicht. De afgelopen 4 jaar zijn er incidenteel middelen toegevoegd. Het beluit dat genomen gaat worden is nog ongewis.

De gevolgen voor de ketenpartners en wat dat voor de onderlinge relaties betekent, is momenteel ook nog niet duidelijk. SOJ De landelijke beleidslijnen Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 en het Toekomstscenario vraagt op verschillende niveaus inzet om jeugdhulp beschikbaar- en betaalbaar te houden. In 2024 heeft het lokaal team hervormingen doorgevoerd waardoor het zelf meer hulp- en ondersteuning biedt. Er is verder nauwe samenwerking met huisartsen (jeugdmodule) en (in)formeel netwerk (sociale basis). Zoals eerder aangegeven wordt er kritisch gekeken wanneer er jeugdhulp ingezet wordt en wordt dit regelmatig geëvalueerd. Hierdoor is er meer zicht (en hopelijk meer grip) op de jeugdhulpkosten. Veilig Thuis Op 11 juli 2024 heeft het AB van DG&J besloten tot het beschikbaar stellen van 63,40 FTE voor Veilig Thuis (VT) voor 2025, waarvan 4,5 FTE tijdelijk voor 2025. Dit is minder dat de gevraagde 66,15 FTE. Dat heeft gemaakt dat het DB gevraagd heeft te komen met een impactanalyse om de consequenties van dit besluit en de mogelijke oplossingen in beeld te brengen. Deze impact analyse is inmiddels opgesteld en een gevolg van de uitvoering van deze voorgestelde maatregelen in de impactanalyse kunnen een grotere belasting geven op het lokale team. In 2025 wordt gefaseerd onderzocht in hoeverre deze maatregelen kunnen worden doorgevoerd in het lokale team.

GGD Publieke gezondheid (gezondheidsbevordering / infectiebestrijding) Voor de jaren in en na 2025 staan er forse bezuinigingen in de landelijke plannen. Bezuinigingen die van invloed zullen zijn op de gezondheid van iedereen in Nederland. Zo verdwijnen belangrijke financiële middelen voor de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Daarnaast wordt er in de komende jaren fors gesneden in de specifieke uitkeringen en subsidies van VWS. Dit betekent dat de GGD’en minder kunnen doen aan diverse programma’s en aanpakken, wordt er bezuinigd op pandemische paraatheid en wil het kabinet de vaccinatiegraad verhogen via fijnmazig vaccineren, zonder te zorgen voor de daarvoor benodigde financiële middelen.

Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid Risico's Vanwege loon- en prijsontwikkelingen bedroeg het gerealiseerd resultaat over 2023 €629.000 negatief. Het Algemeen Bestuur (AB) van de OZHZ heeft eerder besloten om dit negatieve resultaat te dekken vanuit het weerstandsvermogen. De omvang van het weerstandsvermogen bedroeg eind 2023 € 974.000. Na verrekening met het negatieve resultaat 2023 resteert een weerstandsvermogen van € 345.000. Gegeven het risicoprofiel is een weerstandsvermogen van € 750.000 benodigd. Door toevoeging van de op dit moment voorziene positieve resultaten 2024 tot en met 2026 komt het weerstandsvermogen eind 2026 uit op het vereiste niveau. Het definitieve over 2024 is op VOORresultaat WAARMERKINGShet moment van schrijven nog niet bekend.

DOELEINDEN

Jaarstukken 2024

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 08-07-2025 d.d. ...................

88

Vanaf 1-1-2024 is de gemeente bevoegd gezag over de uitvoering van bodemsaneringstaken. OZHZ voerde deze taken tot invoering van de Omgevingswet al uit namens de provincie Zuid-Holland, en zal dit blijven doen als de gemeenten verantwoordelijk worden. De structurele middelen die voor de uitvoering nodig zijn, zijn reeds opgenomen in de gemeentelijke begroting. OZHZ adviseert om voor 2025, naast de structurele middelen, opnieuw incidentele middelen op te nemen, omdat er nog geen compleet beeld is van de daadwerkelijke implementatie- en uitvoeringskosten. Hier gaan we als gemeente niet in mee, zoals verwoord in eerdere zienswijzen. Daarnaast gaf de besteding in 2024 hier geen aanleiding toe: de gemaakte kosten waren passend binnen het structurele budget. Tegelijkertijd zijn deze taken, en dus ook de financiering, afhankelijk van het aantal ruimtelijke projecten en het daar bijhorende grondverzet. Hier ontstaat dus een risico, aangezien er wel uitvoering gegeven zal moeten worden aan deze taken als marktpartijen hierom vragen. Verder zorgen de onderstaande ontwikkelingen voor (financiële) uitdagingen/risico’s: • Het voldoen aan de landelijke criteria voor robuustheid van omgevingsdiensten in het kader van de landelijke samenwerking. • De gevolgen van de Omgevingswet. • De moeilijke situatie op de arbeidsmarkt. • De stijgende kosten van externe inhuur.

• De aanvullingen van het weerstandsvermogen tot het vereiste niveau. • De evaluatie van het dienstverleningsconcept van de Servicegemeente Dordrecht Ontwikkelingen Per 1-1-2024 is de Omgevingswet in werking getreden. In het eerste jaar heeft de Omgevingsdienst echter nog veel aanvragen afgehandeld onder het oude recht en daarmee was het vooral een overgangsjaar. Er is een project gestart voor regionale samenwerking voor milieuthema's in het Omgevingsplan. Het doel van de samenwerking is om te komen tot harmonisatie van milieuregels in omgevingsplannen bij de 10 regiogemeenten. Dit vraagt de komende jaren verdere uitwerking en uiteindelijk ook besluitvorming van de gemeenteraden. Verder is er in 2024 gewerkt aan de overdracht van de bouwtaken vanuit Hardinxveld-Giessendam naar OZHZ per 1-1-2025. Tot slot: in 2024 is er op verzoek van het Algemeen Bestuur (AB) een bestuursopdracht ombuigingen uitgevoerd. In deze bestuursopdracht is naar de volgende lijnen gekeken: • Externe budgetten OZHZ. • Efficiëntie in processen. • Inhoudelijke keuzes van de deelnemers (individueel of regionaal). • Kostenbesparingen bij de deelnemers door taken regionaal uit te laten voeren. De uitkomst van de bestuursopdracht is dat OZHZ een tariefverlaging kan doorvoeren van 2,7% in 2026 en een extra 0,5 % vanaf 2027.

OZHZ houdt in de tarieven van 2026 rekening met een loonontwikkeling van 3,4% en een prijsontwikkeling van 2,2%. Dit betekent een gewogen gemiddelde stijging van 3,0% voor 2026. Na vermindering met het percentage vanuit de ombuigingen leidt dit tot een verhoging van het uurtarief van 0,34% in 2026. Het uurtarief 2026 komt daarmee uit op € 112,83.

Gemeenschappelijke Regeling GEVUDO: Gemeenschappelijke Vuilverwerking Dordrecht en Omstreken en Huisvuilcentrale Alkmaar Risico’s Geen risico's. Ontwikkelingen Geen ontwikkelingen.

Gemeenschappelijke Regeling Reinigingsdienst Waardlanden Risico’s In 2024 zijn door Waardlanden flinke stappen gezet om de interne bedrijfsvoering te verbeteren. VOOR WAARMERKINGSOok wat betreft het uitvoeren van de begrotingsdiscipline zijn verbeteringen doorgevoerd waardoor DOELEINDEN dit in 2025 weer gaat aansluiten op de P&C-cyclus van de gemeenten. Jaarstukken 2024

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 08-07-2025 d.d. ...................

89

Het beheersbaar houden van de kosten van zowel de afvalinzameling als de afvalverwerking blijft ook in 2025 een punt van aandacht Ontwikkelingen Op 1 januari 2024 is Diftar in onze gemeente ingevoerd en zal voor het aanbieden van restafval per keer een bedrag een rekening worden gebracht. Met invoering van Diftar is de laatste fase ingevoerd van het in de zomer van 2021 door de gemeenteraad vastgestelde afval- en grondstoffenbeleid. Eind 2024 is een begin gemaakt met de evaluatie van het nieuwe ingevoerde beleid. De verwachting is dat de resultaten in het 2de kwartaal 2025 kunnen worden gedeeld. NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Risico’s Het risico voor de gemeente beperkt zich tot het verworven aandelenkapitaal. Het risicobeheer van BNG Bank is gericht op handhaving van het veilige risicoprofiel van de bank. Dit profiel komt tot uitdrukking in hoge externe credit rating. Ontwikkelingen Gedurende het begrotingsjaar hebben zich geen veranderingen voorgedaan in de belangen van aandeelhouders in BNG Bank. Over 2023 realiseerde BNG Bank een nettowinst na belastingen van € 254 miljoen (2022: € 300 miljoen). Van de nettowinst is voorgesteld om € 120 miljoen (50% beschikbare winst) aan dividend uit te keren (2022 € 139 miljoen – 50% beschikbare winst). Voor de gemeente Hardinxveld-Giessendam komt dit neer op € 67.730 (over 2022 in 2021 € 78.390).

Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffen en Waarderen (SVHW) Risico’s Uit onderzoeken naar vergelijkbare organisaties is gebleken dat SVHW de efficiëntste organisatie is. Dit houdt in dat de geboden kwaliteit tegen een scherpe prijs wordt aangeboden. Het doorvoeren van bezuinigingen heeft daardoor een direct effect op de geboden kwaliteit. Daarnaast bestaat het risico dat deelnemers uittreden, waarbij mogelijkerwijs de lasten voor de achterblijvende deelnemers hoger worden. Tegelijkertijd treden er ook nieuwe gemeenten toe. Ontwikkelingen Per 1 januari 2024 is de gemeente Drimmelen toegetreden tot SVHW. Verder zal de gemeente Geertruidenberg per 1 januari 2025 toetreden. Naar verwachting zullen in de komende jaren meerdere gemeenten aansluiting gaan zoeken bij het SVHW. Daar staat tegenover dat gemeenten ook kunnen uittreden. Dit betekent dat er zowel kansen als risico's zich voor kunnen doen.

Risicoprofiel Op basis van de begrotingen en jaarrekeningen van de verbonden partijen is een nieuwe analyse uitgevoerd. Bij Bureau Openbare Verlichting gaat de classificatie op financieel vlak van gemiddeld naar laag, doordat de interne organisatorische problemen zijn opgelost. Het totaaloverzicht is te vinden in onderstaand schema:

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2024

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 08-07-2025 d.d. ...................

90

Risicoclassificatie Uit de gemaakte analyse blikt de volgende risicoclassificatie:

Risicoclassificatie

Verbonden partijen

Sturingstoezichtsarrangementen

1. Laag

Stedin, Oasen, SVHW, Bureau Openbare Verlichting, BNG, Gevudo, OZHZ, Merwedelingelijn

Basispakket

2. Laag / gemiddeld

Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid, Waardlanden, Dienst Gezondheid & Jeugd

3. Gemiddeld 4. Gemiddeld/hoog

GR Drechtsteden (GR Sociaal), Serviceorganisatie Jeugd ZHZ -

5. Hoog

en

Pluspakket

Compleetpakket

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2024

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 08-07-2025 d.d. ...................

91

Inhoud van de sturingsarrangementen Hieronder staat de feitelijke invulling van de sturingsarrangementen beschreven, gekoppeld aan de sturende en beheersende rollen van de raad en het college. Basis Pakket

Plus Pakket

Kaderstellende rol (=sturen) • Begroting verbonden partij met ambtelijk advies bespreken in college • In de begroting wordt een actuele risicoanalyse, de bepaling van het sturingsarrangement en eventueel maatwerk opgenomen • De begroting van de verbonden partij wordt ter zienswijze aan de raad voorgelegd • Jaarlijkse bijeenkomst waarin risicoanalyses verbonden partijen worden besproken tussen college en raad • Hogere frequentie bestuurlijke en ambtelijke overleggen

Controlerende rol (=beheersen) • Jaarrekening verbonden partij met ambtelijk advies bespreken in college • In de jaarrekening wordt door het college verantwoording afgelegd aan de raad over de verbonden partijen • Actieve informatieplicht: bij belangrijke tussentijdse ontwikkelingen informeert het college de raad via burap's of RIB

• •

Compleet Pakket

• •

Nog hogere frequentie bestuurlijke en ambtelijke overleggen Er wordt een actieve dialoog tussen de raad en de verbonden partij georganiseerd door bijvoorbeeld de directie uit te nodigen in de raad

• •

Alle P&C documenten verbonden partijen (ook burap's) worden met ambtelijk advies besproken in college In gemeentelijke burap wordt door het college verantwoording afgelegd aan de raad over de verbonden partijen met risicoclassificatie 'gemiddeld' of 'hoger' Het college informeert de raad via een RIB over de P&C documenten van de verbonden partij Zo nodig wordt de raad tussentijds geïnformeerd (ook buiten de P&C documenten om)

Financiële informatie per verbonden partij Voor de feiten en cijfers is gebruik gemaakt van de cijfers uit de jaarrekening 2024, voor zover voorhanden, van de verbonden partij. Onderstaand een overzicht met een weergave van de bijdragen per verbonden partij.

GR Sociaal GR Publieke Dienst Gezondheid en Jeugd (incl. SOJ) GR Veiligheidsregio ZHZ GR Omgevingsdienst ZHZ GR GEVUDO GR Reinigingsdienst Waardlanden GR Openbare Verlichting GR SVHW

x € 1.000 Realisatie 2024

Raming begroting 2024

Raming bijgestelde begroting 2024

9.783 6.599 1.325 498 0 2.243 42 196

10.256 7.679 1.513 564 0 2.464 42 192

10.291 6.670 1.492 590 0 2.467 42 193

20.686

22.710

21.745

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2024

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 08-07-2025 d.d. ...................

92

Overzicht verbonden partijen Verbonden partij

Betrokkenen

Bestuurlijk belang

Financieel belang

Alblasserdam, Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht, Zwijndrecht en Hardinxveld-Giessendam

Wethouder Hendriksen vertegenwoordigt de gemeente Hardinxveld-Giessendam in het algemeen bestuur.

De bijdrage aan de GR wordt bepaald a.d.h.v. diverse verdeelsleutels. Overall is het belang van de gemeente Hardinxveld-Giessendam ca 6%. Voor 2024 was deze geraamd op € 9,783 mio.

250.000

700.000

56.639.000

62.040.000

200.000

700.000

2. GR Dienst Gezondheid & Jeugd

De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-IdoAmbacht, Hoeksche Waard, Papendrecht, Sliedrecht, Zwijndrecht, en Molenlanden

2.676.239

4.009.076

30.454.316

30.566.633

801.529

1.147.995

3. GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

De gemeenten Hoekse Waard Drechtsteden, Alblasserdam, Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht, Zwijndrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam en Molenlanden

10.356.465

9.673.172

86.755.137

91.467.885

4.230.939

2.229.000

4. GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid

De gemeenten Hoekse Waard, Alblasserdam, Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht, Zwijndrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam en Molenlanden

Het algemeen bestuur bestaat uit de portefeuillehouders Gezondheid en Jeugd van de Op basis van de gemeenschappelijke regeling levert de gemeente Hardinxveld-Giessendam een deelnemende gemeenten. Het dagelijks bestuur bestaat uit vijf leden, naast een voorzitter bijdrage per inwoner aan de GR DG&J voor de invulling en uitvoering van de wettelijke taken die levert de regio Drechtsteden twee leden en de Hoeksche Waard en Alblasserwaard en voortkomen uit de Wet publieke gezondheid en de Leerplichtwet. Dit geldt ook voor de Vijfheerenlanden ieder een lid. In bestuurlijke zin wordt het algemeen bestuur bijgestaan door uitvoering van de Jeugdwet. Voor de uitvoering van de Jeugdwet ontvangt de gemeente een auditcommissie. De auditcommissie bestaat uit 3 leden. Uit iedere regio één. Wethouder C. middelen van het Rijk. De uitvoering hiervan is, middels de Serviceorganisatie Jeugd ZuidHendriksen is lid van het algemeen bestuur. Holland Zuid, belegd bij de GR dienst gezondheid jeugd Zuid-Holland Zuid. De burgemeester is lid van het algemeen bestuur en de audit commissie van de VRZHZ. De gemeente betaalt een gemeentelijke bijdrage voor 2024 van in totaal € 1.325.000 (afgerond).

Deze bijdrage is gebaseerd op het zogenaamde boxensysteem en de afgeronde regionalisering van de brandweerkazernes en neemt vanaf 2019 af (zie programma 3) De Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid is in bestuurlijke zin een zelfstandige organisatie. De gemeentelijke bijdrage bedraagt in 2024 afgerond € 498.000 (inwonersbijdrage inclusief Deelnemers zijn de provincie Zuid-Holland en de 11 regio-gemeenten (zie Gemeenschappelijke afgenomen diensten). Regeling Regio Zuid-Holland Zuid) Het algemeen bestuur bestaat uit de portefeuillehouders van de 11 deelnemende gemeenten en een afgevaardigde van de provincie Zuid-Holland. Wethouder J. Nederveen is lid van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur.

654.962

988.399

7.538.619

13.042.579

-628.544

604.106

5. GR GEVUDO

De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht,Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido Ambacht, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht, Vijfheerenlanden en Zwijndrecht.

30.487

30.487

414.373

400.831

-

-

6. GR Reiningsdienst Waardlanden

De gemeenten Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Molenlanden en Vijfheerenlanden

1.654.956

2.016.000

33.773.547

32.320.000

149.485

661.000

7. GR Bureau Openbare Verlichting

De gemeenten Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Molenlanden, Papendrecht, Krimpenerwaard en Vijfheerenlanden

210.202

371.893

319.146

223.307

53.796

180.640

8. GR Samenwerkingsverband Vastgoedinfo, Heffing en Waardebepaling (SVHW)

1.450.000

3.355.000

10.329.000

29.834.000

684.000

2.526.000

3.221 mio

3.370 mio

5.063 mio

5.704 mio

162 mio

180 mio

4.721 mio

4.777 mio

110.819 mio

123.164 mio

254 mio

294 mio

128 mio

nog niet beschikbaar

245 mio

nog niet beschikbaar

2.549.000

nog niet beschikbaar

-

55.689

5.486

Opgenomen in risicoclassificatie 1. GR Sociaal

Wethouder J. Nederveen is lid van het algemeen bestuur. Via de gemeenschappelijke regeling wordt er invloed uitgeoefend op het beleid van de Huisvuilcentrale Alkmaar (HVC). Vanuit Gevudo is één lid afgevaardigd in de Raad van Commissarissen van HVC en één lid in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders.

Via Gevudo wordt deelgenomen in HVC. Dit betekent dat de deelnemende gemeenten hierin een indirect belang hebben. Bij de overdracht van de verbrandingsinstallatie in Dordrecht aan en daarmee de deelname in - HVC is door de gemeenten een garantstelling voor de leningen van HVC afgegeven. In 2007 is de stortplaats door Gevudo overgedragen aan HVC. Door Gevudo is een vrijwaring gegeven voor het geval de stortplaats (in 2015) niet door de Provincie in nazorg zou worden geaccepteerd als gevolg van onvolkomenheden van het beheer in de periode van Gevudo. Controle heeft plaatsgevonden en HVC heeft de stortplaats volledig overgenomen. Namens de gemeente Hardinxveld-Giessendam is wethouder J. Nederveen lid van het bestuur. De deelnemende gemeenten betalen bijdragen op basis van een door het bestuur vastgestelde Dit bestuur bestaat uit evenveel leden als het aantal gemeenten dat aan de regeling deelneemt. verdeelsleutel. In de begroting wordt aangegeven welke gemeentelijke bijdrage elke afzonderlijke gemeente verschuldigd is voor het jaar waarop de begroting betrekking heeft. Namens de gemeente Hardinxveld-Giessendam is wethouder A. Meerkerk lid van het algemeen De aangesloten gemeenten houden de organisatie van het Bureau Openbare Verlichting bestuur (Bureau OVL) in stand. Financiering vindt plaats middels een bijdrage per lichtmast (tarief € 12,10 per lichtmast, begroting 2024).

Deze bijdragen dekken de reguliere taken. Daarnaast kunnen individuele gemeenten andere taken afnemen, welke in artikel 5 van de Dienstverleningsovereenkomst zijn benoemd. Wethouder A. Meerkerk is lid van het algemeen bestuur De bijdragen van de gemeenten zijn gebaseerd op een aantal kengetallen, zoals aantal aanslagen en aantal objecten. De bijdrage voor 2024 wordt geraamd op € 196.000

9. Stedin Holding N.V.

13 gemeenten (Altena Alblasserdam, Albrandswaard, Barendrecht, Brielle, GoereeOverflakkee, Hardinxveld-Giessendam, Hellevoetsluis, Hoeksche Waard, Krimpenerwaard, Lansingerland, Nieuwkoop, Westvoorne) en Waterschap Hollandse Delta Deelnemende gemeenten in het werkgebied (55-tal gemeenten)

10 N.V. Bank Nederlandse Gemeenten

Gemeenten, provincies en rijk

Namens de gemeente is wethouder A. Meerkerk afgevaardigde

11 Oasen N.V.

Gemeenten in het verzorgingsgebied (28 gemeenten)

Namens de gemeente is wethouder A. Meerkerk afgevaardigde

Het college vormt de AVA

Statutair directeur van deze vennootschap is de concerncontroller

De gemeenten (Dordrecht, Sliedrecht, Hardinxveld-Giessendam, Gorinchem, Giessenlanden, Geldermalsen en Vijfheerenlanden) langs de Merwede-Lingelijn Gemeente Hardinxveld-Giessendam en Aannemersbedrijf Gebroeders Blokland B.V.

Namens de gemeente Hardinxveld-Giessendam is wethouder A. Meerkerk AVA-afgevaardigde Namens de gemeente Hardinxveld-Giessendam is wethouder A. Meerkerk afgevaardigde

De gemeente is in het bezit van 18.000 aandelen (100%) van de 18.000 geplaatste aandelen. De aandelen hebben een nominale waarde van € 1 per aandeel De gemeente is in het bezit van 50.100 aandelen (20%) van de 250.000 geplaatste aandelen. De aandelen hebben een nominale waarde van € 1 De gemeente neemt voor 50% deel in deze vennootschap

Gemeente Hardinxveld-Giessendam en Aannemersbedrijf Gebroeders Blokland B.V.

Namens de gemeente Hardinxveld-Giessendam en Aannemersbedrijf Gebroeders Blokland B.V is dhr. R. v.d. Ven directeur.

De gemeente Hardinxveld-Giessendam Deelneming B.V. neemt voor 49% deel in deze commanditaire vennootschap

Overige deelnemingen 12. Gemeente Hardinxveld-Giessendam Deelneming B.V. 13. MerwedeLingeLijn (M.L.L.) Beheer B.V. 14. Gemeenschappelijke exploitatie maatschappij De Blauwe Zoom beheer B.V. 15. GEM De Blauwe Zoom C.V.

Namens de gemeente is wethouder A. Meerkerk afgevaardigde

De gemeente is in het bezit van 0,45% van de geplaatste en volgestorte aandelen op 31.12.2022. De gemeente is in het bezit van 31.356 aandelen (0,06%) van de in totaal 55.690.720 uitgegeven aandelen. Nominale waarde per aandeel is € 2,50 De gemeente is in het bezit van 18 aandelen (2,41%) van de in totaal 748 uitgegeven aandelen. Nominale waarde per aandeel is € 455,-

Eigen vermogen 31-12-2023 31-12-2024

Vreemd vermogen 31-12-2023 31-12-2024

Financieel resultaat 31-12-2023 31-12-2024

340.086

133.700

-

250.000

250.000

219.242

198.963

-

-

7.270

nog niet beschikbaar

610.372

nog niet beschikbaar

2.568

nog niet beschikbaar

60.000

nog niet beschikbaar

4.457.793

nog niet beschikbaar

-

nog niet beschikbaar

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2024

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 08-07-2025 d.d. ...................

93

1.15 Paragraaf Grondbeleid Algemeen Het grondbeleid heeft samenhang met diverse programma’s, zoals ruimtelijke ordening, volkshuisvesting en verkeer en vervoer. Het grondbeleid heeft een grote financiële impact, niet alleen vanwege de te verwachten baten, maar ook vanwege de risico’s die worden gelopen bij het in exploitatie brengen van bouwgrond. Verslaglegging over het grondbeleid vindt plaats via het meerjarenprogramma grondzaken (MPG). Meerjarenprogramma grondzaken Het meerjarenprogramma grondzaken (MPG) geeft een overzicht van de programmatische, contractuele en financiële stand van de ruimtelijke projecten. Maar wat is een ruimtelijk project? Of beter gezegd: welke definitie hanteert de gemeente Hardinxveld-Giessendam voor een ruimtelijk project? Vanuit de gemeente is er ruimtelijk beleid ten aanzien van volkshuisvesting, economische ontwikkelingen, openbare ruimte, infrastructuur, recreatie, duurzaamheid en natuur. De in 2023 vastgestelde Kadernota strategisch grondbeleid vertaalt het ruimtelijke beleid in een verantwoord en transparant kader waarbinnen het team Ruimtelijke Projecten gebiedstransformaties kan initiëren en uitvoeren. Deze gebiedstransformaties worden ruimtelijke projecten genoemd. Een voorbeeld van een ruimtelijk project is De Blauwe Zoom waar een landelijk gebied wordt getransformeerd tot een nieuwbouwwijk voor Hardinxveld-Giessendam.

Op de kaart boven en in bijlage 1 zijn alle ruimtelijke projecten van de gemeente Hardinxveld-Giessendam weergegeven. Sectie Grondzaken binnen het team Ruimtelijke Projecten is belast met de financiële en contractuele uitvoering en beheersing van de ruimtelijke projecten. Via onderhavig MPG legt Grondzaken verantwoording af over de financiële en contractuele stand van zaken en de toekomstverwachting voor alle ruimtelijke projecten. Dit geldt zowel voor projecten waarbij de gemeente zelf grondbezit heeft, als voor facilitaire projecten. Facilitaire projecten zijn projecten waarbij particuliere ontwikkelaars eigen gronden ontwikkelen.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2024

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 08-07-2025 d.d. ...................

94

De overheid geeft via de Omgevingswet wettelijke kaders aan de uitvoering van ruimtelijke projecten. De Omgevingswet biedt onder meer kaders voor het toepassen van zaken zoals kostenverhaal, onteigening etc. Financiële uitwerking is te vinden in het Besluit begroting en verantwoording (BBV). Het nieuwe BBV is per 1-1-2016 van kracht geworden en stelt duidelijke eisen aan de financiële verslaglegging van alle ruimtelijke projecten. Daarnaast is per juli 2019 door de commissie BBV een nieuwe notitie geschreven om nadere duiding te geven aan verschillende onderwerpen. Per begrotingsjaar 2019 is de notitie van het BBV per juli 2019 vigerend geworden en vormt daarmee ook de basis voor onderhavig MPG. Door de komst van de Omgevingswet is de BBV opnieuw aangepast. Wijzigingen van de BBV gelden vanaf de jaarrekening 2025. Grondbeleid Het grondbeleid van de gemeente uit 2015 vormde een trendbreuk met het verleden. In het verleden was actief grondbeleid – waarbij de gemeentegrond opkoopt, transformeert en bouwrijpe grond uitgeeft – de norm. In 2015 heeft de gemeente, overeenkomstig de landelijke trend, een beweging gemaakt naar facilitair grondbeleid. Dat betekent dat de gemeente het aankopen, transformeren en ontwikkelen van grond aan de markt over laat, maar waarbij de gemeente wel regie voert.

De werkwijze komt voort uit een verdere terugtrekking van de overheid van de (risicovolle) grondmarkt bij de Nota Ruimte (2005) en de daaropvolgende inwerkingtreding van de Wro en Bro. Lange tijd heeft de herziening van de Nota grondbeleid uit 2023 op zich laten wachten. Dit omdat de gemeente de Omgevingswet in het nieuwe grondbeleid wilde verwerken. In 2022 is de tekst van de Omgevingswet en de Aanvullingswet grondeigendom bekend geworden. Dat was het moment om de Nota grondbeleid uit 2015 te herzien. Begin 2023 is de Kadernota strategisch grondbeleid vastgesteld. Deze is gestoeld op de Wro/Bro, echter de bepalingen uit de Ow zijn ook meegenomen. Inmiddels is ook de Omgevingswet in werking getreden. De Kadernota strategisch grondbeleid is nog steeds actueel maar zal eind 2025 herzien worden, waarbij onder meer de bepalingen Wro/Bro geschrapt worden en zaken uit de nieuwe omgevingsvisie worden verwerkt. In de Kadernota strategisch grondbeleid is gekozen voor situationeel grondbeleid, waarbij de gemeente per project bekijkt welke rol zij inneemt. Gemeente Hardinxveld-Giessendam is al enige jaren bezig om de actieve projecten af te ronden. Nieuwe initiatieven worden in beginsel op een facilitaire manier begeleid. Uitzonderingen kunnen gemaakt worden, zoals bij de Westpunt in ’t Oog is gebeurd. In de Westpunt van ’t Oog is bedrijvigheid voorzien.

Deze toevoeging van bedrijventerrein was afgestemd met de provincie, er bleek voldoende vraag naar bedrijventerrein, de eigenaren wilden vervreemden, maar (lokale) ontwikkelaars waren niet direct geïnteresseerd om te kopen. Om die redenen heeft de gemeente besloten om Westpunt in ’t Oog zelf te transformeren. In 2025 is de verwachting dat er twee nieuwe actieve projecten worden gestart, namelijk een herontwikkeling van de schoollocaties aan de Pietersweer en de nieuwbouw achter de Nassaustraat in Boven-Hardinxveld. Bovenwijks beleid/financiële bijdragen Daarnaast zal de gemeente tot een heroverweging over het bovenwijks beleid moeten komen aangezien de Ow nieuwe middelen biedt om bovenwijks beleid toe te passen. In 2014 is gekozen geen Bovenwijks beleid op te stellen onder de Wro. Onder de Ow wordt het kostenverhaal verruimd. Als er een causaal verband bestaat tussen de kosten en het project, worden de kosten onder de regels van kostenverhaal doorberekend aan de ontwikkelaars. De verruiming van de mogelijkheden tot kostenverhaal is meegenomen in de Kadernota strategisch grondbeleid. Indien sprake is van een functionele samenhang tussen het project en de kosten, dan kan onder de Ow een financiële bijdragen worden gevraagd aan de ontwikkelaars. Dit kan verplicht of vrijwillig.

De financiële bijdrage kan ingezet worden voor infrastructurele werken als een snelfietsroute of een bijdrage aan een nieuw gemeentepark. De doelen die de gemeente wil bereiken met de financiële bijdrage, moeten opgenomen worden in het Omgevingsplan en de omgevingsvisie. In de omgevingsvisie worden daar VOOR momenteel ideeën voor uitgewerkt. Heel concreet is er een idee voor een fondsWAARMERKINGSVolkshuisvesting. Hiermee kan de gemeente afdwingen dat er 33% sociale huurwoningen in een project wordt gebouwd. Als dat DOELEINDEN Jaarstukken 2024

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 08-07-2025 d.d. ...................

95

percentage niet gehaald wordt, moet het project een financiële bijdrage betalen aan het fonds Volkshuisvesting. Vanuit het fonds Volkshuisvesting kunnen andere projecten een bijdrage krijgen die een hoger percentage dan 33% sociale huurwoningen realiseren. In bredere zin is de gemeente zich aan het oriënteren op, nadat de omgevingsvisie gestalte heeft gekregen, de toekomstige woningbouwambitie. Dit naar aanleiding van de uitkomsten van het meest recente RIGOwoningmarktonderzoek waar een stijgende woningbehoefte uit naar voren komt. Deze uitwerking krijgt de vorm van een Volkshuisvestingsprogramma onder de Omgevingswet en willen we eind dit jaar in concept gereed hebben. Aan de raad is eerder al toegezegd om medio dit jaar de uitgangspunten voor dit nieuwe woonbeleid met de raad te delen. Dat gebeurt separaat van het MPG. Type projecten Op basis van de Ow en het BBV zijn projecten te onderscheiden in diverse types. Ondergrens is dat een project minimaal voldoet aan de voorwaarden voor een bouwplan zoals gesteld in 13.11 Ow. De volgende types worden onderscheiden: −

− −

−

−

−

Bouwgronden in exploitatie (BIE / Actief) Actieve projecten zijn projecten waarbij de gemeente haar eigen grond actief transformeert (bijvoorbeeld G22 Westpunt). De gemeente houdt de uitgaven en inkomsten bij door middel van een (bouw)grondexploitatie (een meerjarige exploitatie ook wel een BIE genoemd). Een project wordt pas actief als de gemeenteraad een grondexploitatiecomplex met een grondexploitatiebegroting heeft vastgesteld. PPS-projecten (Publiek-private samenwerkingen) G09 De Blauwe Zoom is een bijzondere vorm van een actief project. De gemeente is gedeeld aandeelhouder in een GEM (grondexploitatiemaatschappij) die de grond transformeert. Exploitatieplannen Onder De Blauwe Zoom ligt ook een exploitatieplan (E09). Met een exploitatieplan worden regels voor het omslaan van kosten over de verschillende grondeigenaren op een publiekrechtelijke manier geregeld. Daarnaast kunnen diverse locatie-eisen worden gesteld. De financiële verantwoording van het exploitatieplan vindt plaats door middel van een facilitaire exploitatie. De meest recente versie van het exploitatieplan is eind 2023 door de raad vastgesteld. Onder de Ow vervalt het exploitatieplan als publiekrechtelijk middel. In plaats daarvan wordt onder het omgevingsplan een financiële paragraaf opgenomen.

Strategische gronden (materiële vaste activa/MVA) Materiële vaste activa zijn strategische of slapende grondposities in bezit van de gemeente, waarvan de gemeente voornemens is te transformeren dan wel te verkopen. De raad heeft voor deze projecten nog geen besluit tot uitvoering c.q. verkoop genomen. Op deze gronden wordt niet afgeschreven en de gronden dienen periodiek getaxeerd te worden. Particuliere ontwikkelingen met overeenkomst Indien particuliere initiatieven binnen de beleidskaders passen en haalbaar worden geacht, maar er nog geen gewijzigd planologisch kader is, kan de gemeente besluiten om tot anterieure contractvorming over te gaan. De particuliere ontwikkelaar ontwikkelt dan zijn eigen stuk grond, waarbij de gemeente, tegen een vergoeding (kostenverhaal), onder meer het publiekrechtelijke deel uitvoert. Voorbeelden van particuliere ontwikkelingen zijn de P10 IJzergieterij en P28 De Nieuwe Dam. Particuliere initiatieven Particulieren komen met hun plannen bij de gemeente ter beoordeling. De gemeente bekijkt (onder andere via de regiegroep) of een initiatief binnen de beleidskaders past en haalbaar wordt geacht. De nu genoemde particulieren initiatieven bevinden zich in deze initiatieffase. Een voorbeeld is het onderzoek naar de ontwikkeling van P16 Middelwetering. Kleine particuliere initiatieven worden niet meegenomen in het MPG.

Gronden als vast actief (openbaar gebied onder wegen, gebouwen, parken, pleinen etc.) worden niet verantwoord in het MPG. Ook niet als daar investeringen voor gedaan worden, zoals het onderdeel van verplaatsing van de weg nabij P16 Middenwetering. De gemeente heeft op dit moment ook geen ruilgronden of grondbanken in bezit.

VOOR WAARMERKINGS-

Naast de lopende projecten (actieve grondexploitaties, GEM De Blauwe Zoom en de anterieure trajecten) DOELEINDEN zijn ook nog andere ruimtelijke contractvormen mogelijk zoals concessies, joint ventures, bouwclaims etc. Jaarstukken 2024

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 08-07-2025 d.d. ...................

96

De gemeente heeft naast GEM De Blauwe Zoom geen andersoortige contracten lopen en is ook niet voornemens dat in de nabije toekomst te gaan doen. Alleen in project P16 Middenwetering loopt een kleine bouwclaim voor de bouw van 4 woningen. Lijst ruimtelijke projecten Onderstaande lijst is opgesplitst naar type project. Allereerst de actieve projecten, PPS-projecten, projecten van de ontwikkel B.V. en de eventueel af te sluiten actieve projecten. Daarna volgt de lijst met strategische gronden, de lijst met particulieren ontwikkelingen met overeenkomst en de lijst met particuliere ontwikkelingen zonder overeenkomst (initiatieven). Elk project is terug te vinden op de kaart op basis van een G-nummer, E-nummer, P-nummer waarbij G staat voor gemeentelijk, E staat voor exploitatieplan en P staat voor privaat. BIE G06 – Pieter de Hoogh (voorheen Morgenslag) G22 – 't Oog Westpunt PPS G09 – CV/BV GEM De Blauwe Zoom (50% deelneming) MVA G16 – Compensatiegronden grienden G18 – Zwembad Duikelaar e.o. G21 – Pietersweer 34-36 (incl.

locatie Ichthus) G23 – Nassaustraat Noord Exploitatieplan E09 – Exploitatieplan De Blauwe Zoom 2de herziening Particuliere ontwikkeling met overeenkomst P09 – Nederveen-Huisman (Buitendams 348-352) P10 – IJzergieterij (Rivierdijk 828) P28 – Buitendams 45, De Nieuwe Dam P35 – 't Oog Waardzone P35a – ’t Oog Woningbouw Particuliere initiatieven P16 – Middenwetering P30 – Buitendijkse Jachthaven Beneden Merwede P38 – Frederikstraat P43 – Buitendams 354-358 X01 – Tracé Boezemgemaal Af te sluiten ontwikkelingen G15 – Herstructurering Gemeentehaven P10a – Legalisering woonarken (Rivierdijk) P23 – De Rokerij P27 – Giessenschool – Stationsstraat 23-27 /Thuismakers P39 – Zwaluwpad (Buitendams 378)

Ontwikkelingen in 2024 en begin 2025 In deze paragraaf wordt stil gestaan bij 2024. Hoe is 2024 verlopen? Welke doelstellingen zijn bereikt? Enzovoort. In hoofdstuk 4 (woningbouwprognose) wordt verder ingegaan op de zogenoemde boeggolf (stroom woningen per jaar voor de komende jaren gerelateerd aan de planuitval) en wat de prognoses zijn voor de komende jaren.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2024

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 08-07-2025 d.d. ...................

97

Programma

Werkelijk

Actieve proejcten en exploitatieplannen CV/BV De Blauwe Zoom (o.b.v. 50% deeln)

35

Facilitaire projecten (anterieur) IJzergieterij (Rivierdijk 828) Stationsstraat 23-27 (voormalig Giessenschool) Totaal

80 15 130

In aansluiting op de planmonitor zijn er in 2024 154 woningen opgeleverd. Dit betreffen de 2 de fase van Ons Dorp in Blauwe Zoom met 35 woningen, 80 woningen in project IJzergieterij, en 15 woningen aan de Stationsstraat op de voormalig Giessenschoollocatie. Dat zijn in totaal 154 woningen. De hoogste productie die we ooit hebben gemeten sinds de start van het MPG. En dan rekenen we de 24 zorgwoningen van Thuismakers naast de Giessenschoollocatie niet eens mee. Tot van 2014- 2017 is sprake van een structurele productie van circa 61 woningen per jaar. In 2018 heeft zich een dip voorgedaan, waardoor het gemiddelde zakte naar 52 woningen per jaar. In 2019 is door de afzet van 92 woningen het gemiddelde weer omhooggegaan. Maar in 2020 en 2021 is door een cumulatie aan factoren echter vrijwel geen programma gerealiseerd waardoor het gemiddelde weer terugzakte naar 48 woningen per jaar. Vanaf 2022 zien we echter de productie flink oplopen. Met name door veel woningen in Blauwe Zoom, Rokerij en IJzergieterij is de productie de afgelopen jaren opgelopen. Waarbij 2024 het voorlopige hoogtepunt is met 130 woningen. Dit levert een gemiddelde op van 77 woningen per jaar, wat behoorlijk dicht in de buurt komt van het oorspronkelijke streefgetal van 80 woningen per jaar.