Drechtsteden - Bestuurlijke reacties en zienswijzen.pdf

Mevrouw J.E.T.M. van Dongen Postbus 15 3330 AA Zwijndrecht

datum 2 oktober 2020 behandeld door K. Bijman ons kenmerk 2020-0129810 doorkiesnummer 14078 onderwerp Zienswijze Concept RES documentnummer D2020-09021195

Geachte mevrouw van Dongen, U heeft ons de concept RES Drechtsteden toegezonden. De raad heeft deze stukken in de raadsvergadering van 1 oktober 2020 behandeld. Hieronder treft u de zienswijze van de raad van Papendrecht aan. Wij kunnen ons op hoofdlijnen vinden in de inhoud van de concept Regionale Energiestrategie Drechtsteden Met de concept RES leveren we een eerlijke en realistische bijdrage aan de landelijke opgave om duurzame energie op te wekken. Zorgvuldige verkenning van potentie voor duurzame energie De grondhouding om een eerlijke en realistische bijdrage te leveren aan de landelijke opgave om duurzame energie op te wekken behouden we in de aanloop naar RES 1.0. In dit proces bestaat de mogelijkheid dat we het bod moeten uitbreiden waarbij de onderzoeksgebieden langs de A15 en de A16 en bij Kijfhoek worden verkend voor verdere potentie van zon en wind. We vinden het belangrijk dat het onderzoek naar windenergie en/of grootschalige zonneweides zorgvuldig wordt gedaan. Waarbij er ook een goede afweging kan plaatsvinden met de overige opgaven en ambities waar Papendrecht voor staat. Zorgen om de haalbaar- en betaalbaarheid energietransitie De opgave is groot en zorgpunten zijn de technische en financiële uitvoerbaarheid van de transitie, met name van de warmtetransitie. In het klimaatakkoord wordt woonlastenneutraal centraal gesteld, zodat iedereen kan meedoen.

Wij verwachten hiervoor vanuit het Rijk meer financiële middelen. In 2019 werd 60% van de duurzame energie uit biomassa gehaald. In juli 2020 adviseerde de Sociaal-Economische Raad (SER) het gebruik van biomassa af te bouwen. Nu deze vervanging van het aardgas wegvalt is er breed draagvlak in de samenleving om pas van het aardgas af te gaan als er een klimaatvriendelijk alternatief beschikbaar is. Energiebronnen als steenkool en bruinkool zijn nog veel vervuilender dan aardgas. Wij vragen aandacht in de concept RES voor de gevolgen van deze nieuwe ontwikkelingen.

Markt 22, 3351 PB Papendrecht | Postbus 11, 3350 AA Papendrecht Telefoon 14 078 | www.papendrecht.nl | IBAN: NL13 BNGH 0285 0068 78

Meer nadruk op minder energieverbruik In de RES wordt relatief weinig gesproken over verminderen van het energieverbruik door bijvoorbeeld goed isoleren. Wij willen hier meer aandacht voor in de RES. Energie die niet verbruikt wordt hoeft immers ook niet te worden opgewekt. Wat betekent de energietransitie nu concreet voor onze inwoners, zowel financieel als leefbaarheid Wij vragen aandacht voor het belang van het vervolgtraject waarin de samenleving zorgvuldig wordt meegenomen in de genoemde processen naar de RES 1.0 en de TVW 2021. Wij vertrouwen erop u hiermede voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend,

De griffier

Voorzitter

C.G.M. Bus

A.J. Moerkerke

Titel motie :

\u-

Nr. motie :

L^>i^A as+ ÕP\

3*^o

Datum PS-Vergadering : 23 september 2020

Voordrachtnummer :

Onderuverp

:

(Voor de tekst van de motie, zie pagina 2 e.v.)

So"nn"nomen

I Verworpen ! overgenomen door GS f]Aangehouden I lngetrokken

Stemverhouding

Lfl

Voor:

F", fr

c

t1fe*dto Prus flPvdD

oelx n Groep GO

Tegen: flrvo n wo n cuascp n cL

nsP fl DENK

f,croeo

Stemonthouding : Geen

Aantekening : Geen Opmerkingen : Geen

co

ru66

flpvdA n con n pw n so prus (r"oo

ln te vullen door de Statengriff¡er

M-940

MOTIE Titelmotie

Voorhangprocedure wind en zon op land

Datum PS

23 september 202Q

Voordrachtnr.

7304

Onderwerp

Regionale Energie Strategieën

Provinciale Staten van Zuid-Holland, in vergadering bijeen op 23 september 2020 ter behandeling van bovenvermeld agendapunt;

Constaterende dat:

-

de Omgevingsverordening uitsluitend de locaties voor opwekking van wind- en zonne-energie op land bevat zoals is overeengekomen in het Energieakkoord

-

voor opwekking van zonne-energie het beleid is ontworpen in een fase voorafgaand aan de totstandkoming van de Regionale Energiestrategieën; de nog voor te stellen locaties voor opwekking van zonne- en windenergie op land in het kader van het

Klimaatakkoord, niet zijn opgenomen in de Omgevingsverordening;

-

Gedeputeerde Staten krachtens de Omgevingsverordening diverse bevoegdheden hebben tot het verlenen van ontheffingen en het vaststellen van wijzigingen met betrekking tot de locaties voor opwekking van wind- en zonne-energie;

Overwegende dat: het gewenst is om een beeld te vormen van de ruimtelijke impact van de opwekkíng van zonne- en

-

windenergie op land in onze provincie; voorkomen moet worden dat, bij een door Gedeputeerde Staten verleende ontheffing of añrvijzing met betrekking tot de locaties voor opwekking van wind- en zonne-energie, er achteraf een (overgrote) meerderheid van Provinciale Staten blijkt te bestaan die anders besloten zou hebben;

-

het tegelijkertijd niet de bedoeling is om te tornen aan GS-bevoegdheden of een bureaucratische regeling te maken;

-

het de bedoeling is om een praktijk rond de ontheffingsverlening met betrekking tot de locaties voor opwekking van wind- en zonne-energie te ontwikkelen waar zowel GS als PS een goed gevoel bij hebben;

-

de module energie van het omgevingsbeleid hezien wordt volgend op het RES proces.

Vezoeken het college van gedeputeerde Staten: in het kader van de te maken protocolafspraken m.b.t het omgevingsbeleid te komen met voorstellen voor een eenvoudige procedure, waarbijvoorgenomen ontheffingen, wijzigingen en afwijzingen met betrekking tot de locaties voor opwekking van wind- en zonne-energie op land door Gedeputeerde Staten vooraf gemeld worden aan Provinciale Staten c.q. de commissie Bereikbaarheid en Energie, opdat Provinciale

Staten (of de commissie) desgewenst selectief een ontheffing, wijziging of afwijzing kunnen agenderen voordat deze definitief wordt. en gaan over tot de orde van de dag! 1.

Mirjam Nelisse (WD)

2. 3.

Sinan Özkaya (GL) Evelyn Hijink (PvdA)

4.

Maurits de Haan (CDA)

ln te vullen door de Statengriff¡er

M-940

MOTIE 5.

Gerard van de Breevaart (CU/SGP)

6.

\Â/illem Bakx (S0Plus)

I

\\

CSÐ

Statenbesluit

'?",îiHoneNo

Vergadering

September Nummer

7304 Onderwerp

Wensen en bedenkingen op de concept regionale energiestrategieën in Zuid-Holland

Bestuurlijke samenvatting van het voorstel ln de regionale energiestrategieën (RES'en) wordt invulling gegeven aan de doelstellingen uit het Klimaatakkoord en regionale energieakkoorden. De provincie is partner in zeven regionale

energiestrategieën. De focus van de RES ligt op de warmtetransitie van de gebouwde omgeving (van fossiele naar duurzame bronnen), grootschalige opwek van hernieuwbare elektriciteit (middels zon en wind) op land en de daarvoor benodigde opslag en infrastructuur. ln de vergadering van de Statencommissie Bereikbaarheid en Energie op g september jl. is het gesprek gevoerd aan de hand van onder andere de zeven concept-regionale energiestrategieën, de GS brief over de tussenstand van de concept-RES'en1 en de door de fracties ingediende

wensen en bedenkingen. Op basis van de bespreking in de commissie hebben GS het Statenvoorstel met wensen en bedenkingen opgesteld. Met dit besluit leggen Provinciale Staten hun wensen en bedenkingen vast voor het vervolgproces naar de RES1.0.

lnhoud Allereerst heeft een meerderheid van de fracties zich positief uitgesproken over de opgeleverde RES'en. Er is veel waardering geuit voor de opgestelde documenten en het verrichtte werk, maar er is ook geconstateerd dat er nog veel werk vezet moet worden. Voor die verdere uitwerking geven Provinciale Staten een aantal wensen en bedenkingen mee. De wensen en bedenkingen zijn onder te verdelen in twee groepen:

1. Proces-participatie en lokaal eigendom. Er is door veel partijen aandacht gevraagd voor het participatieproces, de betrokkenheid van inwoners en lokaal eigendom.

2. lnhoudelijke thema's waarvoor een uitwerking wordt gevraagd. De provinciale aandachtspunten voor de RES zoals inzet op besparen, zon op dak, gebruik van beschikbare restwarmte en opslag en het energienetwerk zijn in alle

1 Pz+-2020-tgïg2o2s1 Statenbesluit - Wensen en Bedenkingen concept Regionale energiestrategieën

Pag¡na 1 van

I

concept-REs'en meegenomen en vragen een verdere uitwerking in het proces naar de RES1.O. M a ats c h a p pe I ij ke o pg ave

Met het Klimaatakkoord geeft Nederland aan hoe een bijdrage wordt geleverd aan de afspraken die in 2015 zijn gemaakt in Parijs om wereldwijd de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graden Celsius. De regionale energiestrategieën geven invulling aan de afspraken in het Klimaatakkoord. De gemaakte afspraken in het Klimaatakkoord leiden niet alleen tot een 'technische' transitie maar vragen ook om een maatschappelijke transitie waarmee iedereen te maken gaat krijgen

Juridische aspecten Het door Provinciale Staten te nemen besluit heeft geen juridische consequenties. Met het besluit geven Provinciale Staten aan welke wensen en bedenkingen zij hebben bij de concept-RES'en van Zuid-Holland ten behoeve van het vervolgproces naar de RES1.0.

Formele bevoegdheid van Provinclale Súafen GS hebben de concept-RES'en vrijgeven voor verzending aan het Nationaal Programma RES voor een kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling door PBL.

ln het Klimaatakkoord is afgesproken dat Provinciale Staten, net als de gemeenteraden en de algemene besturen van de waterschappen de RES1.0 vaststellen. ln de huidige fase van het proces hebben Provinciale Staten dus geen formele rolconform de afspraken in het

Klimaatakkoord. Bijde Zuid-Hollandse RES'en is afgesproken om de volksvertegenwoordigers te betrekken doordat zij wensen en bedenkingen kunnen meegeven voor het vervolgproces naar de RES1.O.

Vervolgens hebben Provinciale Staten een rol bij het vaststellen van de doorwerking van de uitkomsten van de RES'en in het provinciale omgevingsbeleid.

Proces GS hebben in een brief van 15 oktober 2019 aan de bestuurlijke trekkers van de RES'en aangegeven wat de aandachtspunten zijn van GS. GS hebben op 2 juni 2020 op basis van deze aandachtspunten de Tussenstand van de conceptregionale energiestrategieën in Zuid-Holland vastgesteld en naar Provinciale Staten gestuurd met het verzoek om hun wensen en bedenkingen kenbaar te maken voor het proces naar de RES1.0. Op 9 september 2020 zijn in de Statencommissie Bereikbaarheid en Energie de wensen en bedenkingen op de concept-regionale energiestrategieën besproken. De Statencommissie heeft

aan GS gevraagd om op basis van hun bespreking een Statenvoorstel te maken ter vaststelling op 23 september. Na vaststelling wordt het Statenvoorstel naar de bestuurlijke REstrekkers gestuurd ten behoeve van het vervolgproces naar de RES1.0. De regio's sturen de concept-RES met de ingebrachte wensen en bedenkingen naar het Nationaal Programma RES.

Statenbesluit - Wensen en Bedenkingen concept Regionale energiestrategieën

Pagina 2 van 8

ln de commissie is gedeeld dat er uiteindelijk keuzes gemaakt moeten worden waarbij ruimtelijke kwaliteit, netimpact, kosten en participatie een rol spelen. Met de Statenwerkgroep RES zal nader verkend worden hoe Provinciale Staten in dit proces betrokken worden, bijvoorbeeld door het bespreken van casussen in de commissie. De RESI .0 zal vóór 1 juli 2021 ter besluitvorming aan Provinciale Staten worden voorgelegd

Participatie De Statenleden zijn in alle regio's in de gelegenheid gesteld om deelte nemen aan (online) informatiebijeenkomsten en werkateliers in aanloop naar de concept-RES. Daarnaast zijn bij het opstellen van de concept-RES in alle regio's ook maatschappelijke partners betrokken. Participatie met inwoners zal in de aanloop naar de RES1.0 in de regio's meer aandacht krijgen.

Procedure Eerdere besl uitvormi ng Provinciale Staten hebben op 13 november 2019 ingestemd met het Klimaatakkoord. ln het Klimaatakkoord zijn de afspraken over het opstellen van regionale energiestrategieën vastgelegd Veruolgproces Het tijdschema zoals afgesproken in het Nationaal Programma RES is als volgt:

-

Aanleveren van de concept-RES vóór 1 oktober 2020. Op 1 oktober start het Planbureau voor de Leefomgeving de RES-analyse (kwantitatief én kwalitatief).

-

De RES-analyse komt op uiterlijk 1 februari 2021 beschikbaar, samen met het advies van het Nationaal Programma RES (appreciatie). Toepassen van de verdeelsystematiek Route352 - indien nodig - I februari 2021. Aanleveren van de RES1.0 vóór 1 juli 2021. Daarna worden de RES'en elke 2 jaar geactualiseerd.

Rol van externe partijen

ln het proces om te komen tot regionale energiestrategieën werkt de provincie als partner samen met andere overheden en maatschappelijke organisaties. De betrokkenheid van externe partijen is georganiseerd in stuurgroepen, programmaraden, ateliers en andere bijeenkomsten. Ook in het Nationaal Programma RES zijn maatschappelijke organisaties betrokken bij het ondersteunen van het RES-proces. Overi g e bestu u rl ij ke afsprake n

De provincie Zuid-Holland is mede ondertekenaar van het Energieakkoord Holland Rijnland en Drechtsteden.

2 De verdeelsystematiek Route35 wordt in werking gezet

als de 30 regio's ¡n Nederland gezamenlijk de doelstelling uit het Klimaatakkoord van de opwek van 35TWh duuzame energie in 2030 niet halen.

Statenbesluit - Wensen en Bedenkingen concept Reg¡onale

energiestrategieén

Pagina 3 van

I

Besluit Provinciale Staten van Zuid-Holland, Gelezen het voorstel van Gedeputeerde Staten van 15 september 2020, met het besluitnummer PZH-2020-7 51 730206 DOS-20 I 5-0005387

Gelet op artikel 105 en Artikel 143, tweede lid, van de Provinciewet; Besluiten:

1. Vast te stellen de wensen en bedenkingen zoals verwoord in de bijlage. 2. GS te vezoeken deze wensen en bedenkingen toe te zenden aan de bestuurlijke trekkers van de regionale energiestrategieën ten behoeve van het proces naar de regionale

energiestrategiel .0. Den Haag, 23 september 2020

Provinciale Staten van Zuid-Holland,

griffier

Statenbeslu¡t - Wensen en Bedenkingen concept Regionale energiestrategieën

Pagina 4 van

I

Bijlagen: Wensen en bedenkingen op de concept-regionale energiestrategieën in Zuid-Holland

Procesparticipatie en lokaal eigendom Procesoarticioatie door inwoners en bedriiven: Wens: Geef richting de RES1.0 en daarna (meer) inhoud aan procesparticipatie door inwoners en bedrijven. Daarbij geven wij de volgende uitgangspunten mee:

-

Betrek verschillende doelgroepen uit de samenleving, waaronder specifiek jongeren. Gebruik nieuwe concepten zoals bijvoorbeeld een burgerraad.

-

Zorg dat participatiemogelijkheden voor inwoners en belanghebbenden niet wordt ingeperkt door de coronacrisis, zorg dat er mogelijkheden zijn om mee te denken, doen en werken op een veilige manier (analoog en digitaal).

-

Begin zo vroeg mogelijk met de participatie (want ook het scheppen van kaders en bepalen

van uitgangspunten en criteria gebeurt het beste samen met de samenleving).

-

Behaal tijdens het participatieproces minimaal het niveau (de trede) van op de participatieladder.

meewerken/meedoen/dialoog

-

Zorg dat de verwachtingen voor deelnemers aan de voorkant gemanaged worden. Zorg voor dat deelnemers aan het participatieproces op een gelijk kennisniveau worden gebracht, zodat de dialoog op een gelijkwaardig niveau gevoerd kan worden. Zoek meekoppelkansen met andere lopende participatietrajecten in de gemeente,

bijvoorbeeld rond de transitievisies warmte en omgevingsvisies/omgevingsplannen. Wens: Neem in de RES1.0 op hoe het traject rondom de participatie is verlopen, hoe de deelname eruit zag, wat de belangrijke uitkomsten waren en deze zijn meegenomen in het proces. Procesoarticipatie door qemeenteraden. Provinciale Staten en aloemene besturen van de

waterschaooen Wens: Betrek de gemeenteraden, Provinciale Staten en algemene besturen van de waterschappen goed bij het proces richting de RES1.0 en de keuzes die daarin gemaakt worden. Lokaal eiqendom/ f¡nanciële oarticioatie

Bedenking: ln de meeste RES'en is 50% lokaal eigendom opgenomen als streven, maar nog te weinig uitgewerkt hoe dit gerealiseerd gaat worden. Wens:

Geef in de RES1.0 aan hoe (50%) lokaal eigendom en financiële participatie wordt gerealiseerd en bereikbaar wordt voor iedereen. Leg ook de relatie met eventuele benodigde aanpassingen in het omgevingsbeleid.

Statenbesluit - Wensen en Bedenkingen concept Regionale energiestrategieèn

Pagina 5 van

I

lnhoudelijke thema's waarvoor een uitwerking wordt gevraagd lnteqraliteit en omqevinqsvisie Wens: De keuzes die uiteindelijk landen in de RES1.0 hebben consequenties voor de omgeving. Daarom is het belangrijk dat bij de keuzes integrale afwegingen worden gemaakt waar ook de andere aspecten van de leefomgeving worden meegenomen. Maak inzichtelijk wat de keuzes betekenen voor de doorwerking in ander (ruimtelijk) beleid en welke ambities en regels er straks in de gemeentelijke en provinciale omgevingsvisies en omgevingsplannen (-verordening) moeten landen. Besoaren Bedenking: Besparen is in de meest RES'en nog weinig uitgewerkt / geconcretiseerd Wens: Neem in de RES1.0 op hoe de regio komt tot een strategie/uitvoeringsprogramma

voor

besparing. Zon op dak: Wens:

Geef in de RES1.0 concreet aan wat de potentie is van zon op dak en met welke strategie de regio zon op dak wil realiseren.

Warmte Bedenking: De afstemming tussen aanbod van warmte in de regio Rotterdam-Den Haag en de vraag naar

warmte buiten de regio lijkt nog onvoldoende plaats te hebben gevonden. Wens: Het is wenselijk om de vraag en het aanbod van warmte binnen en tussen de regio's goed af te

stemmen. Daar kan de provincie een rol in spelen. Wens: Maak richting de RES1.0 de vraag naar en het aanbod van warmte binnen de regio verder

inzichtelijk. Ontwikkel een bronnenstrategie en ga op zoek naar alternatieven voor het geval er geen restwarmte van buiten de regio beschikbaar is of komt.

Statenbesfuit - Wensen en Bedenkingen concept Regionale energiestrategieën

Pagina 6 van

I

Eneroie infrastructuur Bedenking: De noodzaak tot opslag (van elektriciteit en warmte) is nog onderbelicht en biedt ook kansen in de RES'en. Wens: Blijf hierover in gesprek met de partners en zorg dat ambities en maatregelen in de RES1.O

aansluiten bij wat mogelijk is. Doorkiik naar 2050 en innovatie Bedenking:

lnnovatie is onderbelicht in de RES'en, ook omdat focus ligt op de periode tot 2030 en bestaande technieken. Wens: Neem in de RES1.0 een doorkijk naar het beoogde energiesysteem in 2050 en de RES2.0 op en benoem hoe innovatieve technieken een rol (kunnen) spelen op deze termijn. Wens: Neem daarin ook de venryachte toename van de vraag naar koelte mee. De toenemende vraag naar koelte kan besparingsmaatregelen mogelijk teniet doen en heeft een relatie met bijvoorbeeld het zoeken naar mogelijkheden voor koelte-opslag en de Transitievisies warmte. Haalbaar en betaalbaar Wens: Maak richting de RES1.0 de haalbaarheid en betaalbaarheid van de plannen inzichtelijk. Geef

daarbij aan wat daarbij de invloed is van keuzes die zijn gemaakt voor duuzame opwek van elektriciteit (in relatie tot bijvoorbeeld de benodigde aanpassing van de infrastructuur) en de inzet van warmtebronnen. Wens: Houd bij de RES rekening met de doorlooptijden, niet alleen voor de ruimtelijke planvorming, maar ook met het feit dat benodigde investeringsbeslissingen, bijvoorbeeld voor infrastructuur,

genomen moeten worden lang voordat deze infrastructuur er ook is en gebruikt kan gaan worden

Statenbesfuit - Wensen en Bedenkingen concept Regionale energiestrategieèn

Pagina 7 van 8

Locatiekeuze en uitwerkinq scenario's Wens: Neem de provinciale omgevingsvisie als uitgangspunt mee bij de uitwerking van scenario's. Wens: ln de verdere uitwerking van de ruimtelijke scenario's richting de RES1.0 is het belangrijk dat een zorgvuldige añareging wordt gemaakt waarbij er nadrukkelijk aandacht is voor de landschappelijke en ruimtelijke kwaliteit, de netimpact en de juiste energiemix, de betaalbaarheid en participatie. Wens: Zoek tijdig afstemming met Provinciale Staten over concrete scenario's en locatiekeuzes, zodat ook wij een zorgvuldige añrueging kunnen maken in het provinciale omgevingsbeleid. Wens:

Zie nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen rondom energie ook als kans om een gebied integraal op te waarderen en te versterken. Zoek naar meekoppelkansen bij de ontwikkeling van locaties voor energieopwekking: bijvoorbeeld voor biodiversiteit, groen, recreatie, tegengaan bodemdaling,

versterken landschappelijke kwaliteit. Wens: Heb aandacht voor de samenhang in ruimtelijke kwaliteit tussen de Zuid-Hollandse regio's onderling en buurregio's in de andere provincies.

Statenbesluit - Wensen en Bedenkingen concept Regionale energiestrategieën

Pagina 8 van 8

VERZONDEN 2 0 OKT. 2020 datum

20 oktober 2020

UW BRIEF VAN

contactpersoon

DOORKIESNUMMER

UW KENMERK

emailadres

U INGEKOMEN NR. B2001317 Zienswijze concept RES ONS KENMERK

J.G.M. Schouffoer MPA 088 974 35 65 H.Schouffoer@wshd.nl

AANTAL BULAGEN

onderwerp

waterschap

U2001239

Hollandse Delta

Stuurgroep Energiestrategie regio Drechtsteden T.a.v. de voorzitter, mw. J. van Dongen Postbus 8 3300 AA DORDRECHT

Geachte Stuurgroep, In vervolg op de beraadslagingen in onze Verenigde Vergadering over de (vier) regionale energie strategieën in ons beheergebied maken wij graag gebruik van de mogelijkheid om onze zienswijze te geven op de concept RES die uw stuurgroep deze zomer heeft vastgesteld. Zoals overeengekomen in het klimaatakkoord wil Waterschap Hollandse Delta graag samen met de gemeenten en de provincie verantwoordelijkheid nemen voor de regionale energiestrategie (RES). De regionale samenwerking juichen wij van harte toe, deze is essentieel om onze gezamenlijke doelstellingen van het Klimaatakkoord te realiseren. In de nu voorliggende concept RES herkennen we de inzet vanuit ons waterschap. Zoals in de concept RES is verwoord willen wij een bijdrage leveren aan het verwezenlijken van de regionale klimaat- en energiedoelen. Als waterschap werken wij eraan om in 2030 energieneutraal te zijn. Belangrijk hierbij is te weten dat dit geen doel op zich is, maar een resultaat dat moet bijdragen aan de nationale doelstelling om de C02-uitstoot te reduceren, zodat de mondiale temperatuurstijging zoveel mogelijk beperkt kan worden. Daarnaast willen we samen met onze partners in de regio werken aan de duurzame en toekomstbestendige energievoorziening in de regio. Dat doen we onder meer door: a.

te onderzoeken waar onze gronden en assets ingezet kunnen worden voor de energie-transitie, mits dit past binnen de randvoorwaarden voor het waarborgen van goed waterbeheer en de andere wettelijke taken van ons waterschap; b. in de regio proactief mee te werken aan warmtewinning uit oppervlaktewater en gezuiverd afvalwater. Hiertoe onderzoeken we op dit moment samen met de gemeenten welke rol ons waterschap bij de ontwikkeling van aquathermie kan spelen; c. mee te werken aan onderzoek naar de inzet van biogas, dat als bijproduct vrijkomt bij de waterzuivering en slibverwerking, voor het opwekken elektriciteit en warmte voor eigen gebruik, dan wel alternatieve inzet zoals opwerken tot groengas en levering aan het aardgasnet, en, d. waar mogelijk samenwerking en/of participatie met gemeenten, lokale energiecorporaties en bedrijven bij de duurzame opwek van energie, zoals wind- en zonne-energie. Bij de bespreking van onze wensen en bedenkingen in ons Algemeen Bestuur werd met nadruk gewezen op het betrekken van bewonersorganisaties en bedrijven in de regio bij de totstandkoming van plannen. Voor het slagen van de energietransitie is belangrijk dat de regio ook meedeelt in de

Handelsweg 100 2988 DC Ridderkerk Postbus 4103 2980 CC Ridderkerk 088 974 30 00 www.wshd.nl info@wshd.nl

DATUM ONDERWERP PAGINA

20 oktober 2020 Zienswijze concept RES 2 van 2

opbrengsten van lokale opwek. Verder onderschrijft ons bestuur het belang van zoveel mogelijk 'Zon op Dak' projecten. Het spreekt voor zich dat WSHD de (tussen)resultaten van deze acties zal inbrengen in het proces waarin de stuurgroep werkt aan het opstellen van de RES 1.0 als vervolg op de concept-RES.

waterschap

Hollandse Delta

Naast de maatregelen op het gebied van energiebesparing en duurzame opwekking van energie, onderzoeken de waterschappen bovendien het tegengaan van de uitstoot van broeikasgassen bij de afvalwaterzuiveringen en uit het watersysteem. Waar zinvol en mogelijk kan dit leiden tot aanpassingen van het waterbeheer. Tenslotte wijzen wij u graag op ons programma ruimtelijke adaptatie. Via dit programma zijn er aanvullende mogelijkheden om de klimaat- en energieopgave te combineren met andere ruimtelijke opgaven.

Hoogachtend, namens dijkgraaf en heemraden, secretaris-directeur

dijkgraaf

S.J. Steendijk

J.F. Bonjer

Handelsweg 100 2988 DC Ridderkerk Postbus 4103 2980 CC Ridderkerk 088 974 30 00 www.wshd.nl info@wshd.nl

Reactie gemeenteraad Zwijndrecht op concept RES, zoals besproken in de carrousel Concept RES op 8 september 2020 en vastgesteld tijdens de raadsvergadering op 29 september 2020 De gemeenteraad van Zwijndrecht kan zich vinden in de koers die is uitgezet in de concept RES: eerlijk en realistisch. We verwijzen graag naar de regionaal opgehaalde input, waarin al veel van onze opmerkingen en wensen zijn verwerkt. Graag willen we namens Zwijndrecht het belang benadrukken en aandacht vragen voor: -

-

Energie besparen (stap voor stap), dit mag meer aandacht krijgen in de strategie. Wat je bespaart hoef je niet op te wekken; zet in op gezamenlijke acties. Iedereen moet mee kunnen doen. We moeten inwoners, verenigingen, onderwijs en bedrijfsleven meenemen in de opgave en geloofwaardigheid creëren. Dit is wellicht nog belangrijker dan de technische uitvoering. Een goed communicatie- en participatietraject is onontbeerlijk; Draagkracht en draagvlak. De energietransitie moet woonlastenneutraal zijn. Kan een duurzaamheidslening een oplossing zijn? Blijf in contact met stakeholders. Maak gebruik van de lokale kennis en kijk serieus naar lokale initiatieven; Warmte: lokaal de voorkeursvolgorde leggen bij de meest kansrijke bronnen. Voor Zwijndrecht zien wij op dit moment aquathermie en (nader te onderzoeken) restwarmte van bedrijven als meest kansrijk; De opslag van overtollige energie, dit ontbreekt nog in de strategie; Het volgen van ontwikkelingen in techniek en innovatie, houd oren en ogen open en speel hierop in;

We zijn terughoudend met windenergie in onze gemeente, maar zien wel mogelijkheden in de andere gemeenten, zoals aangegeven met de zoekgebieden. We zijn ook terughoudend met grondgebonden zonneweiden en hebben de voorkeur voor zon op daken. We kunnen instemmen met het zoekgebied voor grootschalige opwekking van zon bij Kijfhoek. Dit lijkt een locatie waar mogelijkheden zijn, mits goed ingepast en rekening houdend met natuur en lokale kenmerken. Wellicht kan in het onderzoek voor dit gebied ook wind worden meegenomen. We zijn tevreden over het ontbreken van biomassa in de strategie. Daarentegen willen we meer aandacht voor de rol die waterstof kan spelen. We willen evenredig bijdragen aan het regionale bod en vragen uw aandacht voor de uitwerking en borging hiervan. We zijn als raad graag behulpzaam bij het stimuleren van maatschappelijk begrip voor de opgave, mits de randvoorwaarden voor een goede transitie op orde zijn.