Consultatie Ontheffingenbeleid Vuurwerk.pdf

1/3 Gemeenteraad Hardinxveld-Giessendam Vergadering van 15 oktober 2026 Zaaknummer: Behandelend ambtenaar: Sander Bokhorst Portefeuillehouder: Dirk Heijkoop Consultatie Ontheffingenbeleid Vuurwerk Consultatie gevraagd De gemeenteraad van Hardinxveld -Giessendam wordt gevr aagd om in gesprek te gaan over het ontheffingenbeleid voor het afsteken van vuurwerk binnen de gemeente Hardinxveld-Giessendam waarbij de volgende vraag centraal staat: - Welke richting wilt u als gemeenteraad de burgemeester meegeven bij de toepassing van zijn ontheffingsbevoegdheid onder de Wet veilige jaarwisseling? Toelichting Met de inwerkingtreding van de Wet veilige jaarwisseling geldt een landelijk verbod op consumentenvuurwerk. Onder deze wet is de burgemeester als zelfstandig bestuursorgaan bevoegd om onder voorwaarden ontheffingen te verlenen van dit verbod. Bij voorstel van orde op 24 september heeft de gemeenteraad besloten om een consulterende bespreking te houden ten aanzien van het te voeren ontheffingenbeleid van het vuurwerkverbod. Voorliggende notitie biedt basis voor deze consulterende bespreking. De gemeenteraad wordt gevraagd richting mee te geven aan de burgemeester waarna de burgemeester een besluit zal nemen over het te voeren beleid. In samenwerking met diverse regiogemeenten zijn concept beleidsregels opgesteld met daarin het beoogde te voeren beleid.

In de bijlagen van dit voorstel zijn de concept-beleidsregels toegevoegd. Uit deze beleidsregels blijkt wat de bestuurlijke voorkeur van de burgemeester is ten aanzien van de diverse varianten die mogelijk zijn (variant 2). Soortgelijke beleidsregels zijn onlangs ook in andere regiogemeenten (o.a. Dordrecht) vastgesteld, maar er zijn ook voorbeelden van gemeenten die kiezen voor variant 3 (o.a. Molenlanden). Dit benadrukt het feit dat er verschillende varianten en afwegingen zijn te maken. De diverse varianten worden verder in deze consultatie-oplegger toegelicht. Beleidsvarianten voor vuurwerkontheffingen Sinds de invoering van de Wet veilige jaarwisseling en het landelijke verbod op consumentenvuurwerk, is de burgemeester bevoegd te beslissen hoe de gemeente omgaat met vuurwerkontheffingen. In grote lijnen zijn er drie beleidsvarianten mogelijk. Elke variant heeft eigen voordelen en kanttekeningen. Variant 1: Geen ontheffingen verlenen De eerste optie is een strikte lijn waarbij de burgemeester besluit om helemaal geen ontheffingen te verlenen. Deze keuze sluit het beste aan bij het doel van de Wet veilige jaarwisseling. Het voordeel is dat deze variant de gemeente geen extra werk oplevert voor toezicht en handhaving. Daarnaast blijven 2/3 de risico's voor de veiligheid, de aansprakelijkheid en de openbare orde heel beperkt.

Dit past bovendien goed bij de terughoudende houding van andere gemeenten in de regio. Tegenover deze voordelen staat dat er geen ruimte meer is voor lokale vuurwerkinitiatieven die in de basis veilig en professioneel zijn voorbereid. Verenigingen en stichtingen kunnen dit ervaren als een oneerlijke uitsluiting van een wettelijke mogelijkheid om ontheffingen te verlenen. Bestuurlijk en juridisch gezien moet de burgemeester elke aanvraag nog steeds individueel beoordelen; een automatische afwijzing vooraf is immers niet toegestaan. Als een aanvraag aantoonbaar aan alle voorwaarden voldoet en de hulpdiensten positief adviseren, kan een totale weigering leiden tot vragen over de proportionaliteit van het besluit. Variant 2: Alleen ontheffing voor professionele vuurwerkshows De tweede variant kiest voor de middenweg door alleen ontheffingen te verlenen voor professionele vuurwerkshows. Hierdoor blijft de gezamenlijke viering van de jaarwisseling in de gemeenschap behouden, terwijl de risico’s beheersbaar blijven. Professionele organisatoren hebben namelijk de juiste expertise, goede verzekeringen en nemen strenge veiligheidsmaatregelen. Dit brengt veel minder risico met zich mee dan verschillende kleine initiatieven verspreid over de gemeente.

Goed om te beseffen is dat een harde eis in deze variant is dat de organisatoren strikt moeten voldoen aan alle voorwaarden en veiligheidsvoorschriften uit de concept beleidsregels en het landelijke Vuurwerkbesluit. Een kanttekening bij deze keuze is dat het de gemeente nog steeds ambtelijke capaciteit kost. Er is namelijk tijd en personeel nodig voor de vergunningverlening, het toezicht en de afstemming met de betrokken partijen. Kanttekening is tevens dat het pakket aan voorwaarden dusdanig is dat het voor veel partijen niet reëel zal zijn om hieraan te voldoen. Variant 3: Ontheffing mogelijk voor lokale verenigingen en stichtingen Als derde optie kan de burgemeester ruimte bieden aan lokale verenigingen en stichtingen om zelf vuurwerk af te steken. Het Besluit veilige jaarwisseling (bijgevoegd als bijlage) biedt hiertoe de mogelijkheid en stelt hiertoe de regels. Lokaal is het mogelijk om aanvullende regels te stellen middels beleidsregels. Het ligt in de rede om hierbij niet zozeer aanvullende veiligheidsregels te stellen maar in hierin de meer procedurele zaken op te nemen en eventueel het aantal initiatieven te beperken (bijvoorbeeld 1 of 2 per kern). De keerzijde van deze benadering is dat het de grootste uitvoerings- en toezichtslast met zich meebrengt voor de gemeentelijke organisatie.

Ook worden de risico's voor de veiligheid en aansprakelijkheid groter, en kan er in de praktijk discussie ontstaan over de gelijke behandeling van verschillende aanvragers. Overzicht opties Optie Voordeel Nadeel 1. Geen ontheffingen Maximale duidelijkheid en veiligheid (sluit aan bij de gehele regio exclusief gemeente Molenlanden) Geen ruimte voor lokale initiatieven 2. Alleen professionele vuurwerkshows Beperkte ruimte met professioneel karakter Blijft capaciteit en organisatie vragen 3. Verenigingen/stichtingen onder voorwaarden Meeste ruimte voor samenleving Grootste uitvoerings- toezicht- en aansprakelijkheidslast Bestuurlijk kader De burgemeester is formeel bevoegd om te beslissen over een ontheffing voor het afsteken van aangewezen F2-vuurwerk. De burgemeester kan zelf bepalen hoe hij van deze bevoegdheid gebruikmaakt maar dient dit bij voorkeur wel vast te leggen in beleidsregels. Het college en de gemeenteraad stellen deze beleidsregels dus niet vast. Het college en de gemeenteraad kunnen de 3/3 burgemeester hierin wel adviseren. De gemeenteraad heeft een kaderstellende en controlerende rol ten aanzien van het gemeentelijke veiligheidsbeleid. Vervolg Op basis van de consultatie door de gemeenteraad zal de burgemeester op korte termijn een besluit nemen over de beleidsregels en de gemeenteraad hierover informeren. Bijlagen 1.

Concept beleidsregel veilige jaarwisseling Hardinxveld-Giessendam 2. Besluit veilige jaarwisseling 3. Handreiking VNG Ontheffingsbevoegdheid Wet veilige jaarwisseling