Bijlage 5 Netcongestie en energieconcept.pdf

’s-Hertogenbosch, 24-10-2025 Kenmerk: 566701-10-not004-wsr-Energieconcept Betreft: Energieconcept zwembad Sliedrecht Hardinxveld Inleiding Deze notitie beschrijft het energieconcept voor het nieuw te realiseren zwembad in Sliedrecht-Hardinxveld. Gezien de beperkte netaansluiting van 55 kVA en de aanzienlijke energiebehoefte van het zwembad, is een integrale benadering noodzakelijk om tot een duurzame, betrouwbare en kostenefficiënte energievoorziening te komen. De notitie is opgebouwd uit de volgende onderdelen: 1. Energiebehoefteanalyse Een kwantitatieve inschatting van het elektriciteits- en warmteverbruik op basis van vergelijkbare zwembaden, inclusief piekverbruiken en seizoensinvloeden. 2. Technische mogelijkheden Een overzicht van toepasbare technieken zoals warmtepompen, WKK, zonnepanelen, windenergie en riothermie, inclusief hun rendement, toepasbaarheid en beperkingen. 3. Energy hubs Een verkenning van drie potentiële locaties voor een energy hub, waarbij zowel het technische potentieel als de governance en samenwerking tussen partijen worden beoordeeld. 4. Multicriteria-analyse Een systematische vergelijking van technieken en locaties op basis van criteria zoals rendement, overlast, samenwerking, opslagmogelijkheden en economische haalbaarheid. 5.

Conclusie en aanbevelingen Een samenvattende beoordeling van de meest kansrijke energieconcepten en locaties, met aanbevelingen voor vervolgstappen en verdere uitwerking.

Eigenschappen zwembad Locatie: Badoppervlakte: Realisatie:

(3 locaties mogelijk) 1050 m2 (675 m2 binnen, 375 m2 buiten) 2032

Onderzochte posities zwembad

pagina 1 566701-10-not004-wsr-Energieconcept 24-10-2025

Energiebehoefte Uit de portefeuille van Synarchis blijkt dat een zwembad met vergelijkbare afmetingen en functies een elektriciteitsverbruik heeft van circa 700.000 tot 775.000 kWh en een warmtebehoefte van 4.000 tot 5.000 GJ. De piekverbruiken liggen aan het begin van het buitenseizoen, wanneer het buitenbad in gebruik wordt genomen, en aan het einde van het seizoen, wanneer het water weer afkoelt. In de tabel hieronder is een overzicht te zien.

Warmte (COP =3 ) Elektraverbruik gecombineerd elektriciteitsverbruik

Bruto energie 4000-5000 GJ (1.1-1.4 MWth)

Netto (elektrisch) 370.000 - 465.000 kWh 330.000 - 310.000 kWh 700.000 - 775.000 kWh

Piekverbruik 200 kVA 300 kVA*

*Piekverbruik warmte en elektriciteit valt niet gelijktijdig

Wanneer er met lucht-/waterwarmtepompen verwarmd wordt, is het geschatte aansluitvermogen minimaal 300kVA. In de praktijk is dit echter niet haalbaar: vanwege netcongestie is er slechts 3 × 80 A (≈55 kVA) beschikbaar. Dit betekent dat het zwembad sterk afhankelijk wordt van aanvullende oplossingen. Met betere isolatie en energiezuinige ontvochtiging, in combinatie met voldoende accucapaciteit en duurzame opwekking via PV-panelen, is het waarschijnlijk dat het gebouwgebonden elektriciteitsverbruik grotendeels kan worden gedekt. Voor de warmteopwekking is echter een alternatief noodzakelijk. Hieronder is een grafiek van het geschatte energieverbruik per maand weergegeven. De bruine gestreepte lijn is de hoeveelheid beschikbare energie vanuit de 3x80A aansluiting. Als het verbruik hieronder blijft, kan middels energieopslag gedekt worden.

Electriciteitsvraag en beschikbaarheid elektriciteit 80000

elektriciteit [kWh]

70000 60000 50000 40000

electrisch verbruik

30000

incl. warmtepompen

20000

beschikbaar

10000 0

tijd

De zwarte lijn geeft het volledige elektriciteitsverbruik voor het zwembad weer zonder warmteopwekking. Deze blijft onder de beschikbare energie, daaruit is te concluderen dat met het gebruik van accu’s en zonnepanelen het elektrische verbruik kan worden gedekt. Er moet dan met accu’s wel een vermogen van tenminste 180 kVA Beschikbaar zijn voor peakshaving.

pagina 2 566701-10-not004-wsr-Energieconcept 24-10-2025

De groene lijn is inclusief de warmtevoorziening wanneer deze met warmtepompen wordt opgewekt. Er is niet genoeg elektrische energie beschikbaar voor de hoge warmtevraag van het zwembad. Vooral in de wintermaanden is de warmtevraag veel hoger is dan de beschikbare elektriciteit. Dit betekent dat zonnepanelen geen oplossing kunnen bieden voor de seizoensgebondenheid van PV-opbrengst. Alleen PV en accu’s zullen dus niet voldoende zijn. Daarom moet er een alternatieve energiebron zijn voor de warmteopwekking. Dit kan middels een Warmte Kracht Koppeling (WKK), Wind energie of een lokale Energie hub. Deze energiebronnen worden in de hoofdstukken hieronder behandeld.

pagina 3 566701-10-not004-wsr-Energieconcept 24-10-2025

Mogelijke vormen van energieopwekking Warmtepompen Warmtepompen zijn de efficiëntste manier van warmteopwekking. Door warmte uit de buitenlucht of uit grondwater te onttrekken en om te zetten in hoge-temperatuurwarmte, kan met relatief weinig elektriciteit veel warmte worden geproduceerd. De verhouding tussen geleverde warmte en verbruikte elektriciteit wordt uitgedrukt in de COP (Coëfficiënt of Performance). Bij een COP van 3 levert een warmtepomp 3 eenheden warmte per eenheid elektriciteit. Een lucht-water warmtepomp heeft een COP van 3-4 en water-water warmtepompen 3,5 – 6 afhankelijk van de brontemperatuur. Voor een warmtebehoefte van 4000–5000 GJ betekent dit dat er ruwweg 370.000–465.000 kWh elektriciteit nodig is om de warmtepompen te voeden. In combinatie met het overige elektrische verbruik (circa 330.000–310.000 kWh) komt de totale vraag uit op 700.000–775.000 kWh per jaar. Het probleem is dat de benodigde vermogenspieken niet gedekt kunnen worden met de huidige netaansluiting van slechts 3 × 80 A (~55 kVA). Daarmee is de inzet van warmtepompen alleen realistisch wanneer er aanvullende bronnen beschikbaar zijn. In de praktijk betekent dit dat toepassing alleen haalbaar is in combinatie met een WKK (die zowel warmte als elektriciteit kan leveren) of een windmolen én zonnepanelen én een accu om lokaal extra energie en extra vermogen op te wekken.

De accu zal een vermogen van tenminste 180 kVA moeten hebben en een geschatte capaciteit van 500kWh.

Warmte Kracht Koppeling (WKK) houtvergassing – biogas/waterstof - gas WKK combineert verwarmingsenergie met de productie van elektriciteit door middel van verbranding. Dit is een techniek die toegepast wordt op plaatsen waar zowel een hoge warmtevraag als een hoge elektriciteitsvraag is. De brandstof voor deze techniek kan komen uit houtpallets, gas en waterstof. Dit zorgt voor een hoge efficiëntie van primaire energie. De geschatte kosten voor de WKK staan in de bijlage.

Houtvergassing Hout is een CO2 neutrale brandstof. De CO2 die vrijkomt is namelijk al eerder door planten opgevangen uit de atmosfeer. De herkomst van het hout kan komen uit snoeiafval of houtpallets. Het gebruik van reststromen is het meest duurzaam gebruik van deze brandstof. Door middel van een houtvergasser wordt van hout, gas geproduceerd die vervolgens door een WKK elektriciteit opwekt. Deze WKK heeft relatief het laagste elektrisch rendement van ongeveer 15-20%. Ook moet rekening gehouden worden met transport en opslag van de brandstof, in dit geval 6 – 8 vrachtwagens per jaar (30 ton). Het is een relatief dure oplossing vooral als het systeem niet veel vollasturen draait.

Gas/waterstof mix Er zijn WKK-systemen die op gas werken en ook op 100% waterstof kunnen functioneren. Deze systemen kunnen in theorie eerst op het gasnet worden aangesloten en later direct of stapsgewijs overschakelen naar waterstof. In de praktijk is een gasaansluiting echter onwaarschijnlijk. Een alternatief, zoals het gebruik van een propaantank die regelmatig bijgevuld moet worden, is eveneens niet wenselijk. Het elektrisch rendement van deze systemen ligt tussen de 30–45%, waardoor de verhouding tussen elektriciteit en warmte gunstig is.

Biogas Biogas kan een mogelijke vervanger zijn voor aardgas als er nog geen waterstofgas beschikbaar is. Dit Biogas zou geproduceerd kunnen worden bij de rundveehouderij ten noorden van Sliedrecht en

pagina 4 566701-10-not004-wsr-Energieconcept 24-10-2025

Hardinxveld. De mestvergisting zorgt ervoor dat er minder uitstoot is van broeikasgassen bij de veehouder. De uitstoot van methaan wordt namelijk voorkomen. Er vormt minder ammoniak in de stallen. Het product na de vergisting is groen gas en digestaat. Digestaat heeft de veehouder nodig voor het bemesten van zijn gras. Het heeft dezelfde eigenschappen als mest maar geeft meer geuroverlast. Er geldt een subsidievoordeel voor de veehouder om kleinschalige monomestvergisting te stimuleren. Uit rundveemest kan ongeveer 14 m³ biogas per ton worden geproduceerd. Gemiddeld levert dit per koe zo’n 364 m³ biogas per jaar op. De calorische waarde van biogas bedraagt 6,25 kWh per m³, waarvan een generator ongeveer 2,2 kWh elektriciteit kan opwekken per m³ gas. Dat betekent dat de mest van één koe jaarlijks goed is voor ongeveer 2.275 kWh aan energie, waarvan 800 kWh als bruikbare elektriciteit beschikbaar komt. Het elektrisch rendement is hier ongeveer 30%.

Wind Kleine windturbines met een maximale ashoogte tot 45 meter zouden geplaatst kunnen worden op of in de buurt van de kavel. Dit zou kunnen op onderstaande plaatsen:

(bron: ambtelijk stuk Analyse middelgrote en kleine windturbines april 2024)

pagina 5 566701-10-not004-wsr-Energieconcept 24-10-2025

LT stadsverwarming Ten zuidoosten van de mogelijke beoogde locaties voor het zwembad ligt een warmtenet. In theorie is het mogelijk hierop in te koppelen, maar daarvoor zou een leiding onder de A15 moeten worden aangelegd. Vanwege de zeer hoge investeringskosten is dit in de praktijk geen relevante optie.

Thermische energie uit rioolwaterzuiveringsinstallatie De RWZI heeft een capaciteit van 1650 m³/uur en een gemiddeld debiet van 394 m³/uur, wat neerkomt op circa 3,45 miljard liter water per jaar. Het thermische potentieel bedraagt hierdoor 55.695–72.176 GJ/jaar. Het rioolwater heeft jaarrond een temperatuur van ongeveer 15 °C. Om deze warmte bruikbaar te maken, is een warmtepomp noodzakelijk. Dankzij de relatief hoge brontemperatuur kan hiermee een veel hogere efficiëntie (COP > 5) worden bereikt dan bij een lucht/water-warmtepomp. Zonder warmtepomp is benutting van dit potentieel niet mogelijk. Let op: ook met inzet van rioolwaterwarmte zal nog steeds extra elektriciteit moeten worden opgewekt om de warmtevraag van het zwembad volledig te dekken. Het rioolwater levert een belangrijke bijdrage, maar vormt geen complete oplossing.

pagina 6 566701-10-not004-wsr-Energieconcept 24-10-2025

Energiebesparende maatregelen en peakshaving Warmte opslag ondergronds Firma HoCoSto maakt het mogelijk om een gemeentelijk zwembad duurzaam en gasloos te verwarmen via een ondergrondse warmtebatterij. In de zomer wordt warmte opgeslagen, bijvoorbeeld via zonnecollectoren of PVT-panelen. In de winter kan deze warmte worden gebruikt voor het zwembad, onafhankelijk van het moment van opwekking. Dit voorkomt piekbelasting op het elektriciteitsnet en maakt seizoensopslag mogelijk. De bovengrond van de buffer kan bovendien als parkeerplaats of groenvoorziening worden gebruikt. Met dit systeem kan een seizoensopslag worden gerealiseerd bij hoge temperaturen (~90 °C). Door de grote temperatuursverschillen (ΔT ≈ 80 °C) kan in één kuub water circa 335 MJ worden opgeslagen. Ongeveer 70% van de warmtebehoefte kan direct uit opslag worden geleverd; alleen het resterende deel hoeft actief te worden opgewekt. Door deze warmte in te zetten tijdens de opwarmperiode en het naseizoen kunnen piekbelastingen op het net worden opgevangen. Echter wordt bij dit systeem ook deels gebruik gemaakt van warmtepompen. Deze warmtepompen hebben elektriciteit nodig om de warmte van het opslagmedium naar de gewenste temperatuur te brengen.

Daarmee is er ook bij een HoCoSto-opslag altijd een elektrische opwekker nodig, bijvoorbeeld via een aansluiting op het net, WKK of lokaal opgewekte hernieuwbare elektriciteit. Het opwekken en opslaan van warmte tijdens het hoogseizoen is relatief energie-efficiënt, dankzij de hoge opbrengst van zonnecollectoren. Het opwekken van warmte voor de opstart van het zwembad blijft echter een uitdaging.

Warmte bufferen in zwembaden 26-28 °C Zwembadwater kan actief worden ingezet als tijdelijke warmtebuffer. Door het bad iets verder te verwarmen, bijvoorbeeld van 26 naar 28 °C, met zonnecollectoren of warmtepompen op PV-stroom, kan overtollige duurzame energie tijdelijk worden opgeslagen. Ook kan het water ’s avonds al worden opgewarmd om piekbelastingen overdag te vermijden. Deze vorm van peakshaving maakt het energiesysteem flexibeler en efficiënter, zonder dat extra opslaginstallaties nodig zijn. Het nadeel is dat vooral in binnenbaden een hogere watertemperatuur direct door de gebruikers kan worden opgemerkt, wat mogelijk als onaangenaam wordt ervaren. Bovendien is het effect beperkt: het zwembad kan slechts een beperkte hoeveelheid warmte opslaan en vervangt geen grootschalige seizoensopslag of aanvullende warmtebronnen.

pagina 7 566701-10-not004-wsr-Energieconcept 24-10-2025

Ventilatie oplossingen Zwembaden vereisen intensieve ventilatie vanwege de hoge luchtvochtigheid door verdamping van zwembadwater. Deze vocht kan condenseren op muren, inventaris en constructies, wat leidt tot schimmelvorming en materiaalaantasting. Chloor in de lucht versterkt dit effect en tast bouwmaterialen extra aan. Daarnaast verlaagt hoge luchtvochtigheid het comfort voor bezoekers. Voor grote zwembaden wordt meestal een ventilatie-ontvochtiger ingezet. Deze combineert ventilatie met ontvochtiging via een warmtepomp in de luchtbehandelingskast. De warmtepomp onttrekt vocht aan de uitgaande lucht en wint daarbij verdampingsenergie terug, die vervolgens wordt hergebruikt voor verwarming van inkomende lucht en zwembadwater. Een systeem met kruisstroom-warmtewisselaar en ingebouwde warmtepomp kan tot 100% temperatuurrendement behalen, wat energieverbruik en kosten verlaagt. Het mengsysteem zorgt voor een optimaal binnenklimaat door nauwkeurige toevoer van buitenlucht. Met een watergekoelde condensor kan overtollige warmte efficiënt worden benut voor zwembad- of tapwaterverwarming. Omdat luchtontvochtiging veel energie kost, is het beperken van verdamping essentieel. Dit kan eenvoudig door het zwembad af te dekken wanneer het niet in gebruik is.

pagina 8 566701-10-not004-wsr-Energieconcept 24-10-2025

Energy hubs Een energy hub is een lokaal knooppunt waarin warmte en elektriciteit slim worden opgewekt, opgeslagen en uitgewisseld. Door verschillende partijen, zoals bedrijven en woningen, te koppelen kan duurzame energie efficiënter worden benut en ontstaat een betere balans tussen vraag en aanbod. Dit vermindert de benodigde netcapaciteit en zorgt ervoor dat er minder energie verloren gaat. Bovendien dalen de kosten voor opwekking en opslag doordat deze gedeeld kunnen worden. Energy hubs zijn sterk afhankelijk van hun omgeving en de potentiële gebruikers. Hieronder volgt per positie een korte analyse van de haalbaarheid en potentie, op basis van zowel het energiesysteem als de governance.

Energy hub positie 1 - buitengebied Positie 1 bevindt zich op een plaats naast de RWZI Sliedrecht en 3 agrarische bedrijven en een groenbeheerder. Energiesysteem Een energy hub tussen deze bedrijven en het zwembad kan optimaal worden benut door gebruik te maken van de restwarmte die bij de bedrijven vrijkomt. Daarnaast bieden de daken van de agrarische bedrijven kansen voor de plaatsing van extra PV-panelen in combinatie met grootschalige batterijopslag. Ook kan een thermische bovengrondse of ondergrondse opslagtank worden uitgevoerd. Omdat deze bedrijven al operationeel zijn, zal het inpassen van deze maatregelen volledig op de grond van het te bouwen zwembad moeten komen. Governance De kans van slagen voor het realiseren van een energiehub op deze locatie lijkt beperkt, voornamelijk door het transactionele karakter van de samenwerking. De bedrijven op deze plek zijn al aangesloten op het elektriciteitsnet en ondervinden momenteel weinig tot geen hinder van netcongestie. Hierdoor is er weinig urgentie of noodzaak om gezamenlijk op te trekken in een energiehub.

Energy hub positie 2 – Bedrijventerrein Positie 2 bevindt zich bij een nog te ontwikkelen bedrijventerrein met bedrijven tot en met milieucategorie 4. Ten noorden van deze positie is een PV-veld gepland. Windenergie is hier mogelijk. Energiesysteem Dit leent zich te zeerste voor het ontwikkelen van een energy hub tussen deze bedrijven en het zwembad. Er kan restwarmte vanuit nabije bedrijven benut worden, er kan grootschalig batterijopslag worden toegepast en er kan een bovengrondse of ondergrondse opslagtank worden uitgevoerd. Omdat er nog gebouwd moet worden, kunnen deze makkelijker geïntegreerd worden dan in reeds bebouwde gebieden. Governance Het realiseren van een energy hub op deze positie heeft een hoge kans van slagen door het transactionele karakter van de samenwerking. Alle bedrijven die op deze plek komen, zullen allemaal een opgave hebben aan netcongestie en dit zo efficiënt mogelijk willen opvangen. Ook doordat alle installaties in deze gebouwen nieuw zijn en nog ontworpen dienen te worden, kunnen alle installaties en processen van sensoren worden voorzien ten dienste van de uitwisseling van data aan de energy hub. Dit bevordert de efficiëntie van het proces. Daar staat tegenover dat er nog geen historische data is van het verbruik van de bedrijven op het terrein waardoor de energy hub moet worden gedimensioneerd op verwachtte verbruiken en opwekkingen.

pagina 9 566701-10-not004-wsr-Energieconcept 24-10-2025

Energy hub positie 3 – Gebouwde omgeving Positie 3 bevindt zich in de gebouwde omgeving in de buurt. Windenergie is hier mogelijk. Energiesysteem Deze omgeving leent zich goed voor het ontwikkelen van een energy hub tussen de woningen en het zwembad. Er kan gebruik worden gemaakt van bovengrondse of ondergrondse opslagtanks voor warmte, en zowel grootschalige batterijopslag als thuisbatterijen kunnen worden toegepast om piekbelasting te beperken en variaties in duurzame opwek, zoals zon-PV, te balanceren. Hoewel integratie in een bestaande woonwijk complexer is dan in nieuwbouwgebieden, kan een slimme koppeling van woningen, zwembad, PV-installaties, warmtepompen, windmolen en batterijen zorgen voor een flexibel en efficiënt lokaal energiesysteem. Governance Het realiseren van een energy hub tussen de bestaande woningen en het nieuw te bouwen zwembad vereist transformatief samenwerken. Het opbouwen van vertrouwen en eigenaarschap tussen de betrokken partijen is een proces van lange adem. Omdat de woningen al bestaan, is het lastiger om installaties, datakennis en assets volledig uit te wisselen en te delen. Het nieuw te bouwen zwembad biedt daarentegen de mogelijkheid om systemen vanaf het begin te integreren en optimaal af te stemmen op de energy hub.

pagina 10 566701-10-not004-wsr-Energieconcept 24-10-2025

Multicriteria analyse Voor de energievoorziening van het nieuw te bouwen zwembad zijn er verschillende technieken beschikbaar, zoals zonnepanelen, warmtepompen, WKK’s, riothermie en windenergie. Sommige maatregelen zijn altijd zinvol, zoals PV- en PVT-panelen op het zwembad zelf, omdat deze onafhankelijk van de locatie en direct bijdragen aan duurzame energieopwekking. Daarnaast zijn er keuzes die sterk afhangen van de positie van het zwembad en de omgeving waarin een energy hub kan worden ontwikkeld. Afhankelijk van beschikbare ruimte, lokale partners en samenwerking, kunnen bepaalde combinaties van technieken efficiënter en rendabeler worden toegepast. Om dit overzichtelijk te maken, wordt het hoofdstuk in twee tabellen gepresenteerd: 1. Technologiegeschiktheid: een beoordeling van individuele technieken op rendement, emissies, overlast en toepasbaarheid, los van de locatie. 2. Energy hub-opties per locatie: een analyse van de haalbaarheid, synergieën, governance en potentiële combinaties van technieken voor elke onderzochte locatie.

Tabel 1 – Technologieën Technologie Rendement

Vervuiling

Overlast

Bijzonderheden

overall

Warmtepomp

++ (hoog COP 3–6)

+ (geen uitstoot, wel indirect via stroom)

+ (stil, soms geluid)

++++

WKK houtvergassing

+ (hoge warmte, laag elektrisch rendement 15– 20%) + (30–45% elektrisch rendement)

– (transport hout, fijnstof)

– (logistiek)

Vereist veel elektra, piekverbruik probleem bij beperkte netaansluiting Alleen rendabel bij veel vollasturen

+– (afhankelijk van brandstof: waterstof schoon) ++ (vermindert methaanuitstoot veehouderij) ++ (geen emissie)

+ (weinig ruimtelijke hinder) – (logistiek)

++

+ (geen overlast) +

Gasaansluiting niet waarschijnlijk, waterstof nog beperkt beschikbaar Kansrijk bij lokale veehouderij, subsidie mogelijk Alleen kansrijk bij buitengebied of bedrijventerrein Altijd zinvol, alleen seizoensgebonden Interessant op zwembad, combineert goed met opslag Alleen haalbaar bij RWZI en warmtepomp nodig Goed voor peakshaving en seizoensopslag

WKK gas/waterstof Biogas

+ (≈30% elektrisch rendement)

Wind

++ (duurzaam, lokale opwek)

Zon-PV

++ (geen emissie)

Zon-PVT

+ (efficiënt, seizoensgebonden) ++ (elektra + warmte)

Riothermie

++ (COP > 5 mogelijk)

++

Warmteopslag

+ (via opslag)

++

Zwembadwater buffering Ventilatieontvochtiging

+ (beperkt, 1–2 °C extra)

++

++ (tot 100% warmteterugwinning)

++

pagina 11 566701-10-not004-wsr-Energieconcept 24-10-2025

++

– (visueel, geluid)

+ (geen overlast bovengronds) +/(bovengronds licht belastbaar) – (Comfort verminderd) +

Goed als aanvullende maatregel Altijd nuttig als energiebesparing

_

++

+++

++++ +++++

+++++ +++

++ +++++

Tabel 2 – Energy hubs per positie Criteria / Positie weging 1. Buitengebied (naast RWZI) Potentie opwek 3 +++ Riothermie, PV op boerendaken, wind Opslagmogelijk1 +/Batterij, heden warmtebuffer bij zwembad

2. Bedrijventerrein

3. Gebouwde omgeving + PV op woningen, wind beperkt

++

PV-veld, wind, restwarmte bedrijven

++

++ Batterij, warmtebuffer, goed in te passen bij nieuwbouw bedrijven delen probleem netcongestie

+/-

Batterij, warmtebuffer bij zwembad

-

afhankelijk van vertrouwen bewoners flexibel, maar complexer

Governance

2

–

bedrijven al op net, weinig prikkel

++

Economisch rendement

1

_

++

samenhang nieuwe bedrijven en zwembad

+

Overlast

1

+

+

bedrijven gewend aan installaties

–

risico hinder bewoners

Win/win omgeving

3

+/-

++

bedrijven en zwembad profiteren

+

bewoners profiteren

Voorbereidingstijd

1

–

goede koppeling met RWZI, maar beperkt met omgeving beperkt, vooral logistiek Alleen zwembad bedrijven maar deels lastig inpassen bij bestaande bedrijven

++

ontwerp nieuw terrein, integratie vanaf begin)

–

veel afstemming nodig

Score

pagina 12 566701-10-not004-wsr-Energieconcept 24-10-2025

+

++++

+/-

Conclusie De energievoorziening van het nieuw te realiseren zwembad in Sliedrecht-Hardinxveld met een 55kVA aansluiting is mogelijk maar is technisch uitdagend. Hoewel PV- en PVT-panelen op het zwembad altijd zinvol zijn, volstaan deze niet om de hoge energiebehoefte in de wintermaanden te dekken. Aanvullende technieken zoals warmtepompen, WKK, riothermie en windenergie zijn noodzakelijk, waarbij de beschikbaarheid van extra elektrisch vermogen (minimaal 180 kVA) cruciaal is. Dit vermogen kan worden geleverd via een accu, een WKK-installatie of via energysharing binnen een energy hub. Vanwege de beperkte netcapaciteit is het inzetten van warmtepompen zonder aanvullende bronnen niet haalbaar. Hoewel de exploitatie van een WKK op dit moment financieel minder aantrekkelijk is door hoge gasprijzen, blijft deze techniek relevant als alternatief of aanvulling. Hybride systemen waarin WKK en warmtepompen gecombineerd worden, bieden potentie voor optimalisatie van de exploitatiekosten en dienen in een vervolgfase nader te worden onderzocht. Energy hubs bieden de grootste flexibiliteit en schaalvoordelen. Van de drie onderzochte locaties blijkt het nieuw te ontwikkelen bedrijventerrein het meest kansrijk. Hier kunnen technieken eenvoudig worden geïntegreerd in het ontwerp, is er sprake van gedeelde netbelasting en is samenwerking tussen partijen goed te organiseren.

De andere locaties kennen respectievelijk beperkte urgentie of hogere complexiteit, waardoor de kans van slagen daar aanzienlijk lager ligt.

pagina 13 566701-10-not004-wsr-Energieconcept 24-10-2025

Bijlage I – Lifecycle cost In deze bijlage is de LCC van de warmtekrachtkoppeling (WKK)-installatie en van het warmtepomp installatie gegeven. Omdat het warmtepompsysteem extra opwekkers nodig heeft en een accu is dit lastig om daar hoog over kosten aan te duiden. Er is voor de op te wekken elektriciteit een standaard prijs gehanteerd. Het accu pakket wat benodigd is om peakshaving en loadbalancing toetepassen is wel meegenomen in de vergelijking. Het vermogen van de warmtekrachtkoppeling (WKK)-installatie is afgestemd op de minimaal vereiste thermische basislast voor de accommodatie. Deze thermische energie wordt ingezet voor de afkoeling van de zwembaden, het verwarmen van de zwemzalen en het opwarmen van het douchewater. Op basis van de warmtebehoefte is uitgegaan van een thermisch basislastvermogen van circa 300 kWth. Bij dit thermisch vermogen behoort een totaal elektrisch op te wekken vermogen van circa 180 kWe. De opgewekte elektriciteit voorziet ten allen tijde het gebouw van elektriciteit en daarmee is de 3x80 aansluiting ruim voldoende. Aangenomen is dat de geproduceerde elektriciteit kan worden teruggeleverd in de energy hub. Aangezien de hoogste belasting in de winter voorkomt is de opbrengst van PV laag en zal dus de geproduceerde elektra een afnemer vinden. Er is geen rekening gehouden met stijgende energieprijzen of rente op investeringen.

Resultaat De jaarlijkse bruto kosten baten zijn voor de WKK hoger dan voor het warmtepompsysteem. De investeringen voor de WKK zijn daarentegen lager dan het warmtepomp en accu systeem. Dit zal in de realiteit nog groter zijn doordat er extra investeringen gedaan dienen te worden voor opwekkingssystemen.

pagina 14 566701-10-not004-wsr-Energieconcept 24-10-2025

Parameter thermische energie behoefte gebouwgebonden elektriciteitsverbruik levensduur WKK Thermisch vermogen Elektrisch vermogen nominaal Gasverbruik per uur Gaskosten per m³ Elektrakosten per kWh Elektrakopbrengsten per kWh Onderhoudskosten per vollastuur volasturen per jaar gasverbruik per jaar elektra generatie Investeringsraming WKK

Eenheid Waarde Toelichting kWh th 1.100.000 kWh 310.000 jaar 15 kWth kWe m³/h € € € € uur m³ kWh €

300 Basislast voor verwarming 180 Opwekvermogen WKK 60 1,11 0,27 0,18 3,70 3.667 220.000 660.000 320.000

Warmtepomp (WP) COP Investeringsraming WP Investeringsraming Accu

€ €

3 125.000 250.000 180 KVA /500 kWh

kosten baten WKK Totale gaskosten Onderhoudskosten per jaar Verrekening eigengebruik elektriciteit teruglevering elektriciteit bruto kosten-baten WKK

€ € € € €

246.000 13.600 -83.700 -63.000 112.900 Jaarlijkse kosten

kosten baten WP + accu elektriciteit warmtepomp Onderhoudskosten per jaar bruto kosten-baten WP

€ € €

99.000 7.000 Onderhoud WP en Accu 106.000 Jaarlijkse kosten

Kosten 15 jaar Warmtepomp (WP) Warmte Kracht Koppeling (WKK)

€ €

pagina 15 566701-10-not004-wsr-Energieconcept 24-10-2025

1.965.000 2.014.000