Bijlage 2 Herken normale en ernstige opvoedproblemen - Ouderschap en opvoeden.pdf

Overgenomen uit https://www.nji.nl/nl/Geef-laagdrempelige-hulp-bij-alledaagsevragen/Herken-normale-en-ernstige-opvoedproblemen

Herken 'normale' en 'ernstige' opvoedproblemen De opvoedvragen, -problemen en -zorgen van ouders variëren per gezin, tijdsbestek en sociale omstandigheden. De ontwikkelingsleeftijd van kinderen is verbonden aan bepaalde opgaven in de opvoeding. Professionals moeten hiervan op de hoogte zijn om ouders goed te kunnen begeleiden. In onderstaande tabel is aan de hand van ontwikkelingsfasen een overzicht weergegeven van ‘normale’ en ‘ernstige’ opvoedproblemen.

± 0 - 2 jaar Belangrijke opvoedmilieus: gezin, opvang Ontwikkelingsopgave kind    

fysiologische zelfregulatie veilige hechting exploratie autonomie en individuatie

Opvoedingsopgave ouder    

soepele verzorging sensitieve en responsieve interactie bieden beschikbaarheid ruimte en steun geven

‘Normale’ problemen    

voedingsproblemen slaapproblemen scheidingsangst angst voor vreemden, donkerte en geluiden

Ernstige problemen   

eet- of slaapstoornis reactieve hechtingsstoornis huilbaby

± 2 - 4 jaar Belangrijke opvoedmilieus: gezin, opvang, (voor)school Ontwikkelingsopgave kind    

uitdrukkingsvaardigheden (o.a. taal) constructieve omgang met leeftijdsgenoten internaliseren van eisen (waaronder zindelijkheid) sekserol-identificatie

Opvoedingsopgave ouder     

sensitiviteit voor cognitief niveau positieve bevestigende omgang omgaan met ambiguïteit kind disciplinering seksespecifieke benadering

‘Normale’ problemen        

angst voor vreemden, donkerte, geluiden koppigheid driftbuien agressie ongehoorzaamheid druk gedrag/overactiviteit angst in samenhang met sekserol en identiteit niet zindelijk

Ernstige problemen       

scheidingsangst fobische/sociale angststoornis stoornis in taal, spraak, motoriek encopresis ADHD gedragsstoornis beperkt tot gezin oppositionele gedragsstoornis jonge kind

± 5 - 12 jaar Belangrijke opvoedmilieus: gezin, school, vriendengroep, verenigingen Ontwikkelingsopgave kind    

decentratie schoolvaardigheden ijver (‘industry’) acceptatie door leeftijdsgenoten

Opvoedingsopgave ouder    

gelegenheid geven voor omgang met leeftijdgenoten schools onderricht waardering voor schoolwerk democratische en warme opvoedingsstijl

‘Normale’ problemen      

ruzies concentratieproblemen laag prestatieniveau schoolweigering stelen of vandalisme als incident ritualistisch gedrag

Ernstige problemen       

enuresis stoornissen ni schoolvaardigheden sociale terugtrekking persistente schoolweigering stoornissen in geslachtsidentiteit gedragsstoornis of vroege delinquentie neurosen en somatoforme stoornis

± 12 - 19 jaar Belangrijke opvoedmilieus: gezin, school, vrienden, werkkring, andere sociale contacten Ontwikkelingsopgave kind    

emotionele (en praktische) zelfstandigheid omgaan met eigen en andere sekse ontwikkeling van waardesysteem persoonlijke identiteit, school, beroep en samenleving

Opvoedingsopgave ouder     

emotionele steun bieden tolerantie voor experimenten leeftijdsadequate grenzen stellen voorbeeldfunctie vervullen meer symmetrische relatie met kind aangaan

‘Normale’ problemen    

gebruik psychoactieve stoffen (alcohol, drugs) twijfels over identiteit en/of toekomst problemen met uiterlijk problemen met autoriteiten



incidenteel spijbelen

Ernstige problemen         

problemene door alcohol, drugs stoornis in de identiteit anorexia en boulimia (nervosa) problemen bij seksuele oriëntatie suïcide oppositionele gedragsstoornis puber gedragsstoornis in groepsverband delinquentie schooluitval Overgenomen uit: Van Yperen, T. (2009). Betere ketens. In D. Graas, T. Liefaard, C. Schuengel, W. Slot en H. Stegge (Red). De Wet op de jeugdzorg in de dagelijkse praktijk (pp. 91-110). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.