Bijlage 1 - Concept-Beleidsregel veilige jaarwisseling Hardinxveld-Giessendam.pdf

Beleidsregel Veilige jaarwisseling Hardinxveld-Giessendam Overwegende dat: • Op grond van de Wet veilige jaarwisseling een vuurwerkverbod in de Wet milieubeheer is opgenomen; • Het bezit en het gebruik van vuurwerk van de categorieën F2, F3 en F4 voor anderen dan personen met gespecialiseerde kennis is verboden, evenals de verkoop daarvan; • Ontheffing kan worden verleend van dit verbod; • De regels voor het verlenen van een ontheffing op grond van het Besluit veilige jaarwisseling in het Vuurwerkbesluit zijn opgenomen; • De burgemeester in overleg met de lokale driehoek kan besluiten om geen, of slechts onder bepaalde voorwaarden, ontheffingen te verlenen; • De wijze waarop gebruik kan worden gemaakt van de bevoegdheid tot het verlenen van ontheffing wordt vastgelegd in een beleidsregel; Gelet op de artikelen: • 9.2.2.1a van de Wet milieubeheer; • 2.3.2 en verder van het Vuurwerkbesluit; • 1.2 en verder van de Regeling bedrijfsmatig tot ontbranding brengen van vuurwerk; • 4.9 van het Arbeidsomstandighedenbesluit; Besluit: Vast te stellen: De Beleidsregel Veilige jaarwisseling Hardinxveld-Giessendam 1. Inleiding In 2025 hebben de Eerste en de Tweede Kamer ingestemd met de Wet veilige jaarwisseling. Met deze wet wordt in de Wet milieubeheer een algeheel vuurwerkverbod opgenomen.

Gelijktijdig worden bij algemene maatregel van bestuur (AMvB) regels gesteld over de vo orwaarden waaronder de burgemeester een ontheffing kan verlenen en de voorschriften die de burgemeester aan de ontheffing kan verbinden. De AMvB waarin de voorwaarden en voorschriften voor een ontheffing zijn geregeld, is het Besluit veilige jaarwisseling. Met deze AMvB wordt het Vuurwerkbesluit uitgebreid met regels voor het verlenen van ontheffingen. Uit de Nota van toelichting bij het Besluit veilige jaarwisseling blijkt dat de burgemeester beleidsvrijheid heeft bij het al dan niet verlenen van ontheffingen. De burgemeester kan daartoe zelf beleid opstellen in een beleidsregel en kan, in overleg met d e lokale driehoek, besluiten om geen, of een maximumaantal, ontheffingen te verlenen in zijn gemeente. Bij Koninklijk Besluit van 1 juli 2026 is bepaald dat de Wet veilige jaarwisseling en het Besluit veilige jaarwisseling op 1 augustus 2026 in werking zijn getreden. Met deze beleidsregel wordt duidelijkheid verschaft over de wijze waarop de burgemeester van Hardinxveld-Giessendam gebruikmaakt van zijn bevoegdheid om ontheffingen te verlenen. 2.

Beleidsregel De burgemeester van Hardinxveld -Giessendam verleent in beginsel geen ontheffing als bedoeld in artikel 9.2.2.1a, vierde lid, van de Wet milieubeheer voor het tot ontbranding brengen van F2-vuurwerk tussen 31 december 18.00 uur en 1 januari 02.00 uur. Een ontheffing kan uitsluitend worden verleend indien de aanvrager, een vereniging of stichting, aan alle onderstaande voorwaarden voldoet: • De aanvrager heeft een sterk verankerde lokale binding met de gemeente Hardinxveld -Giessendam en staat ingeschreven in het handelsregister op een adres binnen de gemeente Hardinxveld - Giessendam; • Aan alle voorwaarden wordt voldaan die worden gesteld vanuit de Regeling bedrijfsmatig tot ontbranding brengen van vuurwerk; • De hulpdiensten hebben een positief advies uitgebracht over de ontheffingsaanvraag. Het voldoen aan deze voorwaarden betekent niet dat de aanvrager recht heeft op een ontheffing. De burgemeester beoordeelt iedere aanvraag afzonderlijk en kan, gelet op de openbare orde, de veiligheid, de uitvoerbaarheid en de specifieke omstand igheden van de aanvraag, besluiten geen ontheffing te verlenen. - 2 - 3. Motivatie Aan de beleidslijn dat tijdens de jaarwisseling in beginsel geen ontheffingen voor het afsteken van vuurwerk worden verleend en dat slechts onder strikte voorwaarden een ontheffing kan worden verleend, liggen de volgende overwegingen ten grondslag.

3.1 Doel en strekking van de wet De Wet veilige jaarwisseling heeft als uitgangspunt het verminderen van vuurwerk -gerelateerde schade, letsel en verstoringen van de openbare orde door een landelijk verbod op consumentenvuurwerk in te voeren. De ontheffingsbevoegdheid vormt daarop een beperkte uitzondering en is niet het uitgangspunt. De burgemeester sluit met deze beleidsregel aan bij dit uitgangspunt door terughoudend om te gaan met het verlenen van ontheffingen en uitsluitend onder de in deze beleidsregel genoemde voorwaarden een ontheffing te verlenen. 3.2 Behandeling verzoek om ontheffing, toezicht en handhaving Verzoek om ontheffing Het Besluit veilige jaarwisseling verplicht de burgemeester om aan iedere ontheffing een uitgebreid pakket aan veiligheidsvoorschriften te verbinden. Daarbij moet vooraf zorgvuldig worden beoordeeld of wordt voldaan aan alle wettelijke eisen ten aanzien va n onder meer het veiligheidsplan, het afsteekterrein, de veiligheidszone, de aangewezen supervisors en ontbranders en de wijze waarop het vuurwerk wordt opgeslagen en afgestoken. Bij de beoordeling van een aanvraag wordt uitsluitend tot verlening van een ontheffing overgegaan indien aan alle in deze beleidsregel opgenomen voorwaarden is voldaan.

Toezicht en handhaving Daarnaast rust op de burgemeester de verantwoordelijkheid om toe te zien op de naleving van de aan een ontheffing verbonden voorschriften. Dit brengt een omvangrijke toetsings - en toezichtstaak met zich mee. Een deel van het toezicht op de naleving van de aan een ontheffing verbonden voorschriften kan voorafgaand aan het afsteken plaatsvinden, bijvoorbeeld door controle van het afsteekterrein en de inrichting van de veiligheidszone. Juist tijdens het moment waarop de risico's het grootst zijn, namelijk het daadwerkelijk tot ontbranding brengen van het vuurwerk, kan echter geen adequaat toezicht worden gehouden. Dit houdt verband met de zeer beperkte specialistische handhavingscapaciteit in de gemeente Hardinxveld -Giessendam. Tijdens de jaarwisseling ligt de verantwoordelijkheid voor de openbare orde en veiligheid bij de politie, die tijdens de jaarwisseling haar capaciteit primair inzet voor het optreden bij excessen en ernstige openbare-ordeverstoringen. Toezicht op de naleving van de voorschriften die aan een ontheffing zijn verbonden, behoort niet tot de taak van de politie. Ook de VNG concludeert in haar uitvoeringstoets dat toezicht op de naleving van de ontheffingsvoorschriften tijdens de jaarwisseling in de praktijk nauwelijks uitvoerbaar is.

Het toezicht op de naleving van de ontheffingsvoorschriften tijdens de jaarwisseling is een taak van de gemeente. Het ontbreekt de gemeente aan voldoende capaciteit om hierop adequaat toe te zien en de gemeente wil toezichthouders niet blootstellen aan de risico’s die het toezicht met zich meebrengt. De toezichthouders van de gemeente zijn niet opgeleid voor ordehandhaving. Hierdoor ontbreekt juist tijdens de periode waarin het vuurwerk volgens het Besluit veilige jaarwisseling mag worden afgestoken, tussen 31 december 18.00 uur en 1 januari 02.00 uur, en in het bijzonder tijdens de drukste uren rond de jaarwisseling, de moge lijkheid om effectief toezicht te houden op de naleving van de aan de ontheffing verbonden veiligheidsvoorschriften. Gelet op de veiligheidsrisico's die ontstaan wanneer deze voorschriften niet worden nageleefd, de verantwoordelijkheid van de burgemeester voor een zorgvuldige toepassing van de ontheffingsbevoegdheid en het ontbreken van voldoende mogelijkheden om nalevin g te controleren, wordt terughoudend omgegaan met het verlenen van ontheffingen. Een ontheffing kan uitsluitend worden verleend wanneer aan alle voorwaarden van deze beleidsregel is voldaan en de burgemeester op basis van de concrete omstandigheden van het geval tot het oordeel komt dat verlening verantwoord is.

- 3 - 3.3 Aansprakelijkheid Het verlenen van een ontheffing brengt aansprakelijkheidsrisico's met zich mee. Hoewel de primaire verantwoordelijkheid voor het veilig organiseren en uitvoeren van de vuurwerkactiviteit bij de ontheffinghouder ligt, kan de burgemeester of de gemeente onde r omstandigheden civielrechtelijk aansprakelijk worden gesteld wanneer sprake is van onzorgvuldig handelen of een onrechtmatige daad. De VNG wijst er in haar uitvoeringstoets op dat verenigingen en stichtingen veelal niet beschikken over voldoende financië le draagkracht om omvangrijke schadeclaims te voldoen. Indien geen of onvoldoende verhaal mogelijk is op de organisator, kan dit leiden tot civielrechtelijke procedures waarin ook de rol van de burgemeester en de gemeente ter discussie wordt gesteld. De VNG benoemt dit uitdrukkelijk als een relevant aandachtspunt bi j de afweging om al dan niet gebruik te maken van de ontheffingsbevoegdheid. De burgemeester acht het, mede gelet op deze aansprakelijkheidsrisico's en zijn verantwoordelijkheid voor een zorgvuldige besluitvorming, noodzakelijk om terughoudend om te gaan met het verlenen van ontheffingen. Het belang van het beperken van juridische en financiële risico's voor zowel de gemeente als derden vormt een aanvullende omstandigheid die de gekozen beleidslijn ondersteunt.

3.4 Regionale afstemming De burgemeester heeft bij de totstandkoming van deze beleidsregel kennisgenomen van de afwegingen die binnen de veiligheidsregio en de regionale samenwerking tussen gemeenten zijn gemaakt ten aanzien van de uitvoering van de Wet veilige jaarwisseling. Binnen de regio bestaat brede overeenstemming dat het verlenen van ontheffingen leidt tot vergelijkbare vraagstukken op het gebied van uitvoerbaarheid, toezicht, handhaafbaarheid en openbare orde en veiligheid. Om die reden hebben de gemeenten, in afstemming met de politie -eenheidsleiding en het Openbaar Ministerie, in de regio afgesproken in beginsel geen gebruik te maken van de wettelijke bevoegdheid om ontheffingen te verlenen. De burgemeester kiest met deze beleidsregel eveneens voor een terughoudende toepassing van de ontheffingsbevoegdheid. Alleen wanneer aan alle in deze beleidsregel opgenomen voorwaarden wordt voldaan, kan een ontheffing worden verleend. Ook de Veiligheidsregio Zuid -Holland Zuid onderschrijft het nut van de beperking om vuurwerk af te steken en de voordelen die dat voor de veiligheid van de hulpverleners kan hebben.

De burgemeester acht deze regionale afstemming van belang, omdat een zovee l mogelijk uniforme beleidslijn bijdraagt aan de duidelijkheid voor inwoners, verenigingen en ondernemers, het beperken van waterbedeffecten tussen gemeenten en een eenduidige uitvoering en handhaving van de Wet veilige jaarwisseling. Deze regionale afstemming vormt geen zelfstandige grondslag voor het vaststellen van deze beleidsregel, maar ondersteunt de eigen, zelfstandige belangenafweging van de burgemeester. 3.5 Lokale omstandigheden Bij de vaststelling van deze beleidsregel heeft de burgemeester de specifieke lokale omstandigheden binnen de gemeente Hardinxveld-Giessendam betrokken. Binnen Hardinxveld -Giessendam zijn woongebieden en maatschappelijke voorzieningen op relatief korte afstand van elkaar gelegen. Daarnaast bevinden zich binnen de gemeente diverse kwetsbare objecten en locaties, waaronder zorginstellingen, scholen en groengebieden. De beschikbare openbare ruimte is hierdoor slechts beperkt geschikt om te voldoen aan de wettelijke eisen die het Besluit veilige jaarwisseling stelt aan een afsteekterrein, de veiligheidszone en de bereikbaarheid voor hulpdiensten. Bovendien kan het afsteken van vuurwerk op dergelijke locaties leiden tot overlast voor omwonenden, risico's voor dieren en verstoring van de openbare orde.

In de afgelopen jaren is in Hardinxveld - Giessendam meermaals zwaar knalvuurwerk afgestoken. Tijdens voorgaande ja arwisselingen zijn meerdere incidenten geweest waarbij vuurwerk in het geding was. De schade als gevolg van het afsteken van vuurwerk heeft de gemeente Hardinxveld -Giessendam in de afgelopen jaren gemiddeld tussen € 17.500 per en € 25.000 jaar gekost. Deze schade was vooral aangebracht aan prullenbakken en speeltoestellen in de openbare ruimte. De burgemeester acht het daarom niet wenselijk om zonder meer locaties aan te wijzen of ontheffingen te verlenen voor het afsteken van consumentenvuurwerk. Daarbij weegt mee dat de beperkte schaal van de gemeente en de verwevenheid van woon -, recreatie- en buitengebieden maken dat de veiligheidsbelangen en de belangen van omwonenden niet in voldoende mate kunnen worden gewaarborgd. Deze lokale omstandigheden vormen een belangrijke reden om slechts in uitzonderlijke gevallen en onder de in deze beleidsregel opgenomen voorwaarden een ontheffing te verlenen. - 4 - 3.6 Haalbaarheid en implementatie De ontheffingsregeling brengt voor de gemeente een omvangrijke nieuwe uitvoerings- en toezichtstaak met zich mee. Voor een zorgvuldige uitvoering moeten onder meer een aanvraagprocedure, beoordelingskader, werkprocessen, interne afstemming en afspraken met ketenpartners worden ingericht.

Gelet op de beperkte implementatietijd voorafgaand aan de eerste jaarwisseling waarop de Wet veilige jaarwisseling van toepassing is, acht de burgemeester het noodzakelijk om terughoudend om te gaan met het verlenen van ontheffingen. Door uitsluitend tot verlening van een ontheffing over te gaan indien aan de in deze beleidsregel opgenomen voorwaarden is voldaan, wordt beoogd de nieuwe uitvoerings- en toezichtstaak beheersbaar en zorgvuldig uit te voeren. 3.7 Alternatieven Het in werking treden van de Wet veilige jaarwisseling en deze beleidsregel neemt niet weg dat ruimte wordt geboden voor initiatieven vanuit de samenleving. Deze initiatieven worden bij aanmelding nadrukkelijk getoetst aan de geldende wet - en regelgeving. Een aanvraag voor een ontheffing kan uitsluitend leiden tot verlening van een ontheffing indien: • De aanvrager, een vereniging of stichting, een sterk verankerde lokale binding heeft met de gemeente Hardinxveld-Giessendam en staat ingeschreven in het handelsregister op een adres binnen de gemeente Hardinxveld-Giessendam; • Aan alle voorwaarden wordt voldaan die worden gesteld vanuit de Regeling bedrijfsmatig tot ontbranding brengen van vuurwerk; • De hulpdiensten een positief advies hebben uitgebracht over de ontheffingsaanvraag. Het voldoen aan deze voorwaarden geeft geen recht op een ontheffing.

De burgemeester beoordeelt iedere aanvraag afzonderlijk en betrekt daarbij onder meer de openbare orde, de veiligheid, de uitvoerbaarheid en de specifieke lokale omstandigheden. Tevens geldt dat een evenement waarbij vuurwerk wordt afgestoken valt in evenementencategorie C. Hiervoor is een positief advies noodzakelijk van alle betrokken hulpdiensten. 4. Inwerkingtreding en citeertitel Deze beleidsregel treedt in werking op de eerste dag na de bekendmaking ervan in het Gemeenteblad. Deze beleidsregel wordt aangehaald als: Beleidsregel Veilige jaarwisseling Hardinxveld-Giessendam. Ondertekening Besloten op …. …..2026. De burgemeester van Hardinxveld-Giessendam Dirk Heijkoop