Beleidsplan Sociaal Team.pdf

Beleidsplan

Gemeente Hardinxveld-Giessendam Juni 2024

Voorwoord wethouder Sociaal domein Met trots presenteren wij het beleidsplan Sociaal Team van Hardinxveld-Giessendam. Met dit plan geven we richting aan het ondersteunen en versterken van de gemeenschap. Met een heldere visie en kernwaarden biedt dit plan een stevig kader voor de uitvoering van taken binnen het sociaal domein.

In het midden tussen al onze voorzieningen staat het Sociaal Team. Het team heeft een spilfunctie die de verschillende vormen van hulp met elkaar verbindt. De nadruk ligt daarbij op samenwerking en integratie, waarbij de behoeften van inwoners centraal staan.

In een continu proces van leren en aanpassen zijn er sinds 2015 veel ontwikkelingen geweest die het Sociaal Team hebben gevormd en uitgebreid. Lokale, regionale en landelijke invloeden hebben de taken en functies binnen het team doen groeien. Door evaluaties en onderzoek hebben we geleerd te begrijpen wat werkt en wat niet. En nu staan we op een punt van verdere ontwikkeling, gedreven door de groeiende vraag naar ondersteuning, uitdagingen op de arbeidsmarkt en een behoefte aan financiële stabiliteit.

Dit beleidsplan biedt niet alleen een routekaart voor de toekomst, maar ook een kompas voor actie. Monitoring en evaluatie zorgen voor continue verbetering, met als uiteindelijk doel het ondersteunen van de inwoners van HardinxveldGiessendam die die ondersteuning kunnen gebruiken.

Wij zien bewegingen die inspelen op de behoefte van de gemeenschap. Meer oplossen in de sociale basis en een andere positie voor specialistische zorg. Het versterken van eigen inzet en regie op het proces door het Sociaal Team is daarbij belangrijk. De uitgangspunten beloven een flexibeler en duurzamer team dat beter kan inspelen op de behoeften van de gemeenschap. Deze beweging wordt ondersteund door een duidelijke afbakening van taken, een heldere visie op het sociaal domein en een sterke verankering in de gemeente.

Christa Hendriksen

Ik dank Team Samenleving én het Sociaal Team voor dit mooie plan.

Wethouder Sociaal Domein Hardinxveld-Giessendam

2

Begrippenlijst Basisvoorziening/ basisondersteuning

Een vrij-toegankelijke voorziening die algemeen verkrijgbaar is en die voorliggend is op een (individuele) maatwerkvoorziening. Ook hulp en ondersteuning geboden door het Sociaal Team zelf wordt gezien als een basisvoorziening. Binnen de Wmo heet dit ook wel een algemene voorziening.

Casusregie

De casusregisseur heeft de regie op de uitvoering van het plan van aanpak. Hij/zij organiseert de operationele samenwerking rond een zorgvraag van een jeugdige of een gezin.

Eigen inzet

Eigen inzet betreft de ondersteuning door het Sociaal Team zelf op één of meer leefgebieden. De ondersteuning kan kortdurend zijn, licht of intensief, of voor langere tijd op een lagere frequentie (waakvlam-contact). Voor deze ondersteuning is geen indicatie nodig.

Maatschappelijke Agenda

De Maatschappelijke Agenda is het subsidiebeleid van de gemeente Hardinxveld-Giessendam. De Maatschappelijke Agenda stimuleert inwoners, vrijwillige en professionele organisaties om rond vastgestelde thema's de samenleving in Hardinxveld-Giessendam te versterken.

Maatwerkvoorziening/ maatwerkondersteuning

Een maatwerkvoorziening is ondersteuning die alleen met een indicatie of beschikking wordt afgegeven. Binnen de Jeugdwet noemen we dit een individuele voorziening. Zie ook 'specialistische zorg'.

Normaliseren

‘Normaliseren’, ofwel 'niet problematiseren van het gewone leven'. Dit betekent dat er niet per definitie vanuit een zorgbril wordt gekeken naar problematiek. Professionele ondersteuning is niet per definitie de oplossing voor een probleem. Voor lichtere ondersteunings-vragen kan inzet van reguliere activiteiten voldoende zijn.

Ondersteuningsplan

De concrete weergave van de adviezen, verwijzingen en afspraken die door het Sociaal Team in samenspraak met de cliënt zijn gemaakt naar aanleiding van zijn melding/hulpvraag, alsmede de beoogde resultaten en/of het doel van de behandeling. In dit beleidsplan verstaan we onder een ondersteuningsplan tevens een perspectiefplan of een actieplan.

3

Sociale basis

De sociale basis bestaat uit alle inwoners, organisaties en netwerken die zich inzetten voor een veilige, gezonde en fijne plek om met elkaar samen te leven. Het gaat om vrij toegankelijke formele en informele activiteiten en voorzieningen, gericht op ondersteunen, ontwikkelen en meedoen. Voorzieningen in de sociale basis worden ook wel ‘voorliggende voorzieningen’ genoemd.

Sociaal Team

Het Sociaal Team is een team dat integraal, generalistisch en interdisciplinair werkt voor de ondersteuning en dienstverlening die de gemeente biedt aan haar inwoners in het kader van de sociaaldomeinwetten. De professionals in het Sociaal Team geven informatie, advies, hulp en ondersteuning.

Specialistische zorg / geïndiceerde zorg

Met specialistische zorg bedoelen we hulp met een specifieke deskundigheid. Voorbeelden zijn hulp bij verslavingsproblematiek, psychiatrische problemen of ernstige gedragsproblemen. Voor specialistische zorg is een beschikking of indicatie nodig: een besluit over welke zorg, hulp of ondersteuning wordt ingezet. Zie ook 'maatwerkondersteuning'.

Procesregie

Procesregie gaat over leiding geven aan het proces van organisatie- en/of domeinoverstijgende samenwerking. De procesregisseur helpt alle betrokkenen – inwoner/gezin, casusregisseur en andere professionals – bij het opstellen van een gedeelde analyse/doelen/plan. De procesregisseur begeleidt het proces van samenwerking. Procesregie is een opschaling van casusregie en is nodig bij 'vastlopende casuïstiek'. Het Sociaal Team kan zelf procesregie voeren of dit bij een organisatie neerleggen.

Vraagverheldering

De vraagverheldering bestaat uit het verzamelen van informatie, vaststellen van krachten, het inventariseren van behoeften en problemen op leefgebieden, het indien noodzakelijk schriftelijk toestemming vragen voor onderzoek bij ketenpartners, het vaststellen van doelen, het vaststellen van en plannen van activiteiten

Wachtlijst

C voor confetti

M voor mic drop

Q voor stil

Een getal van Het aantal inwoners dat op een bepaalde vorm van zorg vanuit het sociaal team zelf of vanuit een 0-9 voor een timer zorgaanbieder wacht. 4 3

Voorwoord wethouder Sociaal domein

Inhoudsopgave Voorwoord

2

Begrippenlijst

3

Hoofdstuk 1

Inleiding

6

Hoofdstuk 2

Algemene Beleidsuitgangspunten

11

Hoofdstuk 3

Visie en kernwaarden

12

Hoofdstuk 4

Afbakening taken

15

Hoofdstuk 5

Inrichting Sociaal Team

17

Hoofdstuk 6

Positionering Sociaal Team

19

Hoofdstuk 7

Monitoring en sturing

21

Bijlage 1

Relevante ontwikkelingen

22

HOOFDSTUK 1

Inleiding Ontwikkelingen sinds 2015 De gemeente Hardinxveld-Giessendam werkt sinds 1 januari 2015 met een Sociaal Team. Het team bestaat uit professionals met verschillende expertises, onder de aansturing van een coördinator van de gemeente. Het Sociaal Team begon vanuit vrij globaal gestelde uitgangspunten (o.a. het team bedient alle leeftijden; er wordt integraal gewerkt; het team richt zich op meervoudige complexe problematiek). Als gevolg van lokale, regionale en landelijke ontwikkelingen en wetswijzigingen zijn deze taken en functies binnen het Sociaal Team steeds verder uitgebreid. Daarnaast heeft het Sociaal Team een aantal jaren in de praktijk kunnen leren wat wel en wat niet werkt. Verschillende evaluaties hebben plaatsgevonden, waaronder een evaluatie door BMC in 2016, evaluatie van de waakvlamfunctie in 2020 en een rekenkameronderzoek naar de jeugdhulp in HardinxveldGiessendam in 2023. In 2022 en in 2023 heeft de gemeente ingezet op de overgang van medewerkers op basis van detachering naar medewerkers in dienst van de gemeente. Dit is nu afgerond; er staat een basisteam dat in dienst is van de gemeente. We zien ook een aantal ontwikkelingen in het sociaalmaatschappelijk domein die van invloed zijn op de uitvoering van het Sociaal Team.

In de eerste plaats signaleren we een groeiende vraag naar ondersteuning, als gevolg van de dubbele vergrijzing, de beweging 'langer thuis wonen' en een toename van het aantal inwoners met psychische klachten in de wijk. Ten tweede hebben we te maken met krapte op de arbeidsmarkt. Er ontstaan op steeds meer plekken wachtlijsten: o.a. in de GGZ, gespecialiseerde jeugdhulp en in de huishoudelijke ondersteuning (Wmo). Ook in het Sociaal Team is de afgelopen jaren een wachtlijst ontstaan. In de derde plaats zien we een uitdaging op financieel vlak. Naast de groeiende vraag naar ondersteuning, stijgen ook de tarieven en kostprijzen van ondersteuning.

6

Het Rijk stuurt via diverse akkoorden op inhoudelijke bewegingen in het sociaal domein. Het Integraal ZorgAkkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) bevatten afspraken die een impuls geven aan preventie en meer oplossen in de sociale basis. De Hervormingsagenda Jeugd vraagt meer eigen inzet om zware jeugdhulp te verminderen. In het kader van integrale gezinsaanpak wordt nog sterkere procesregie gevraagd, maar ook meer integraal en daarmee ontschot kijken naar welk antwoord het beste past bij de gestelde vraag. Ook het Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming vraagt om meer en andere inzet van het Sociaal Team dan momenteel nog het geval is. Meer informatie over deze relevante ontwikkelingen staan in bijlage 1. Actuele en toekomstige ontwikkelingen in ogenschouw nemend, is het tijd om vanuit deze leerfase door te ontwikkelen naar een organisatie die duurzaam en flexibel is ingericht en te gaan werken vanuit een duidelijke visie. De wens om door te ontwikkelingen, de aanbevelingen uit gedane evaluaties en de groei van taken van het Sociaal Team geven aanleiding om de visie en doelen van het Sociaal Team aan te scherpen en om ze weer te laten aansluiten bij de huidige context.

Gewenste beweging Om goed in te kunnen spelen op de geschetste ontwikkelingen, is een aantal bewegingen nodig om de sleutelrol die het Sociaal Team heeft te versterken. Op de grensgebieden tussen sociale basis en Sociaal Team en tussen Sociaal Team en specialistische zorg is een scherpere afbakening nodig om dubbelingen, onduidelijkheden en te veel hulp tegelijkertijd te voorkomen.

7

Sociale basis

Sociaal Team

Specialistische zorg

grensgebieden

1. Meer oplossen in de sociale basis Een jeugdige van 14 vertoont al langere tijd forse gedragsproblemen. De jeugdhulpaanbieder kwam niet verder met behandeling. Gevraagd om mee te denken, stelt het Sociaal Team voor om deze jeugdige in contact te brengen met jongerenwerk om te kijken wat zij konden betekenen. Er ontstond een mooie samenwerkingsrelatie tussen de jeugdige en de jongerenwerker. De jeugdige kon zijn hart luchten bij de jongerenwerker, kreeg contacten in de wijk en deed mee aan activiteiten. De jeugdhulp kon worden afgebouwd.

De sociale basis kan de lichte en enkelvoudige vragen meer zelf oplossen, waardoor het Sociaal Team meer tijd heeft voor eigen inzet en casus- en procesregie. De sociale basis bestaat uit wat bewoners met en voor elkaar doen en de meer professionele, georganiseerde sociale basisvoorzieningen. Sociale basisvoorzieningen raken aan alle aspecten van het dagelijkse leven: ontmoeting, onderwijs, opvoeding, werk, gezondheid, wonen, bewegen, cultuur en veiligheid. De sociale basis wordt voor een deel gesubsidieerd vanuit de Maatschappelijke Agenda (MAG).

8

2. Meer eigen inzet en stevige regie door het Sociaal Team De ondersteuning van het Sociaal Team kan enkelvoudige, meervoudige of complexe vragen van inwoners betreffen. Steeds gaat het Sociaal Team op zoek naar het passende antwoord op de échte vraag. De oplossing kan bestaan uit een combinatie van antwoorden in de sociale basis, met eigen inzet, maar ook door het afgeven van een beschikking of indicatie voor een maatwerkvoorziening of individuele voorziening (specialistische zorg). Het voordeel van meer eigen inzet is naast het voorkomen van duurdere specialistische inzet, ook dat de hulp vaak dichter bij de inwoner georganiseerd wordt. Uit het rapport van Zwaan Onderzoek en Advies[1] blijkt de meerwaarde van eigen inzet van wijkteams. Daardoor zijn minder overdrachtsmomenten, kan hulp sneller ingezet worden en ondersteuning wordt niet langer ingezet dan nodig. Bij complexe problematiek is het Sociaal Team verantwoordelijk voor het ondersteuningsplan en de procesregie. De beweging die we hier willen maken is dat we van veel inzet tegelijk teruggaan naar meer seriële ondersteuning, waarbij het gezin zelf aangeeft wat prioriteit heeft en hulp dus stap voor stap wordt ingezet in plaats van tegelijk. [1] Rapport Toegevoegde waarde en effectiviteit van wijkteams, Zwaan Onderzoek en Advies, 30 maart 2022

Een vrouw van 62 jaar wordt door Veilig Thuis aangemeld bij het Sociaal Team. Ze is slachtoffer van huiselijk geweld, gepleegd door haar toenmalige partner. Mevrouw heeft zelf verwondingen opgelopen en in haar woning is veel vernield. De dader zit inmiddels vast. Ze wil ondersteuning om zich weer veilig te voelen, maar ook praktische hulp om de schade te regelen. De casus zou zich lenen om geïndiceerde zorg zoals de vrouwenopvang in te zetten, maar gekozen wordt voor eigen inzet van het Sociaal Team. De regie wordt overgedragen van Veilig Thuis naar het Sociaal Team en een aantal afspraken wordt direct ingepland om aan de slag te gaan. Via Slachtofferhulp wordt een letseladvocaat geregeld om de vernielde spullen vergoed te krijgen. Familieleden van mevrouw worden ingeschakeld om de eerste weken bij haar te slapen. Ook wordt een veiligheidsplan gemaakt en een beveiligingssysteem in huis geregeld. Met de huisarts is contact over de lichamelijke klachten en slaapmedicatie. Het Sociaal Team houdt vinger aan de pols. Met 8 gesprekken verdeeld over een half jaar heeft mevrouw met behulp van haar eigen netwerk, de huisarts en een alarmsysteem de draad weer opgepakt na deze ingrijpende gebeurtenis.

9

3. Minder inzet en andere rol specialistische zorg Meer oplossingen in de sociale basis, meer eigen inzet van het Sociaal Team en meer stap voor stap ingezette ondersteuning bij multiproblematiek, betekent minder inzet van specialistische (geïndiceerde) zorg. Hiermee zetten we de schaarse specialisten alleen in wanneer het echt nodig is. Door de specialisten meer te raadplegen, hoeven zij niet altijd zelf te behandelen in individuele trajecten en wordt de kennis en expertise van het Sociaal Team versterkt. Zo geven we mede invulling aan een lerend en ontwikkelend Sociaal Team. Wanneer wel beschikte zorg of ondersteuning wordt ingezet, gebeurt deze ondersteuning zo veel mogelijk in de omgeving van de inwoner, dus dichtbij.

Sociaal Team

De huisarts betrekt het Sociaal Team bij een meisje met eetstoornis. Ouders maken zich grote zorgen, weten niet hoe te reageren op het niet eten van hun dochter. Ze valt elke dag af, kan niet meer naar school en isoleert zich op haar kamer. Na overleg met onze gedragswetenschapper wordt een beschikking afgegeven voor specialistische Jeugd GGZ. Zij gaan aan de slag met het meisje en de ouders. Wij blijven als Sociaal Team op de hoogte van de behandeling en zijn beschikbaar voor ouders zodat ze hun verhaal en zorgen kunnen delen.

10

HOOFDSTUK 2

Algemene beleidsuitgangspunten Visie sociaal domein De Lokale visie sociaal domein, vastgesteld d.d. oktober 2020, geeft weer hoe de gemeente naar haar inwoners kijkt en welke kansen en mogelijkheden zij ziet om de inwoner te ondersteunen bij datgene wat de inwoner nodig heeft. De visie dient als een paraplu voor het beleid in het sociaal domein en is dan ook het vertrekpunt voor het Beleidsplan Sociaal Team. De lokale visie stelt dat we In Hardinxveld-Giessendam zo veel mogelijk uitgaan van de eigen kracht en verantwoordelijkheid van onze inwoners. We zetten in op normaliseren en accepteren, dat wil ook zeggen 'goed is goed genoeg'. We vinden het belangrijk om te investeren in preventie en vroegsignalering. Investeren in preventie is goed vanuit perspectief het van de inwoner (voorkomen van problemen of zware zorg), vanuit financieel perspectief (minder beroep op zware en dus duurdere zorg) en van de samenleving als geheel (maatschappelijke kosten blijven beheersbaar). We bieden ondersteuning en maatwerk aan hen die het echt nodig hebben. Dat is niet alleen een ambitie, maar ook een plicht. Vanuit artikel 19 van het VNverdrag Handicap hebben alle personen met een handicap het recht ten volle deel uit te maken van, en te participeren in de maatschappij. Ondersteuning en faciliteiten dienen voor hen beschikbaar te zijn, afgestemd op hun behoeften. 11

HOOFDSTUK 3

Visie en kernwaarden De realisatie van de gewenste bewegingen vraagt om een duidelijke visie en kernwaarden van het Sociaal Team. De visie en kernwaarden zijn leidraad voor beslissingen en acties van het Sociaal Team op uitvoeringsniveau.

Visie Sociaal Team Het Sociaal Team is er voor inwoners die er zelf niet meer uit komen en geen oplossing vinden met behulp van hun omgeving of in de sociale basis. Onze visie is dat niet alles wat anders is of anders verloopt dan je zou willen of verwacht, een probleem is en direct vraagt om professionele ondersteuning. We willen mensen helpen bij het omgaan met sociale, emotionele en fysieke uitdagingen in het leven en hen helpen om daar zelf (weer) regie over te kunnen voeren. We adviseren, begeleiden en organiseren de (tijdelijke) ondersteuning. Ondersteuning bieden we op maat, zo dicht bij mogelijk bij huis, met zo veel mogelijk inzet van het eigen netwerk. Soms hebben we daar andere organisaties bij nodig. We werken vanuit de gedachte van positieve gezondheid, wat zich richt op het bevorderen van welzijn en veerkracht in alle aspecten van het leven.

12

Kernwaarden Samenhangend met die visie hanteren we een aantal kernwaarden als basisprincipes die we belangrijk vinden binnen het werk van het sociaal team.

Eigen kracht

Normaliseren

Regie

Ieder mens bezit unieke krachten, talenten en capaciteiten. We helpen de mogelijkheden en krachten van inwoners versterken, waardoor zij in staat zijn zo zelfstandig mogelijk hun leven leiden. Het sociaal netwerk kan onderdeel zijn van de eigen kracht.

Niet elk probleem is op te lossen. Niet alles wat anders is of anders verloopt vraagt om professionele ondersteuning. We benaderen een hulpvraag vanuit realisme, compassie en eigen kracht, zonder te bagatelliseren of overdrijven. We versterken de veerkracht en zelfredzaamheid bij onze inwoners. We stellen de vraag: ‘Wanneer is goed, goed genoeg?' Normaliseren houdt soms ook in dat we de inwoner helpen inzicht krijgen en accepteren dat een bepaalde uitdaging bij het leven hoort of niet beïnvloedbaar is.

De regie voor het uitvoeren van het plan ligt zoveel mogelijk bij degene van wie het plan is: de inwoner zelf. We spreken met de inwoner af hoe we de uitvoering blijven volgen zodat de doelen worden behaald. Wij houden het totaaloverzicht over het plan van aanpak. We sluiten een voorziening/hulp af als de hulpvraag is opgelost danwel als de hulp/voorziening niet langer een bijdrage levert aan de oplossing. We houden op een gepaste manier contact met alle betrokkenen, ook met andere professionals als deze betrokken zijn.

13

> vervolg op pagina 14

> vervolg van pagina 13

Integraliteit

Laagdrempelig

Kostenbewust werken

We hebben een brede blik en doen een brede analyse. We kijken samen met de inwoner naar alle leefgebieden en stellen samen een integraal plan van aanpak op. We wegen daarbij verschillende belangen af. Wanneer nodig werken we samen met andere betrokken organisaties.

We zijn dichtbij, vindbaar, zichtbaar en benaderbaar

We organiseren ondersteuning zo effectief en goedkoop mogelijk. Het Sociaal Team benut zo veel mogelijk laagdrempelig lokaal ondersteuningsaanbod (de sociale basis) of de begeleid de inwoner zelf, voorafgaand aan geïndiceerde zorg. Bij het bepalen van de in te zette ondersteuning zijn afwegingen als: ‘wat kost het, wat levert het op en wat kun je van hetzelfde geld doen?’ van belang. Tussentijds evalueren van de doelen hoort daar ook bij.

14

HOOFDSTUK 4

Afbakening taken Het Sociaal Team is voor inwoners die er (tijdelijk) zelf niet uit komen en ook geen oplossing vinden in de beschikbare ondersteuning en voorzieningen in de sociale basis. Het Sociaal Team adviseert, begeleidt en organiseert de (tijdelijke) ondersteuning. Ondersteuning wordt alleen ingezet als de inwoner zelf ook een ondersteuningsbehoefte heeft en kan dus niet opgelegd worden[1]. Het Sociaal Team geeft uitvoering aan een gedeelte van de wettelijke taken die zijn vastgelegd in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), de Jeugdwet en de Participatiewet. De opdracht van het Sociaal Team bestaat uit vraagverheldering, ondersteunen, begeleiden én regie. Deze taken zijn in de dienstverlening onlosmakelijk met elkaar verbonden.

[1] Indien nodig kan het Sociaal Team in gevallen van onveiligheid een drangaanpak hanteren in samenwerking met partners. Doel hiervan is voorkomen dat hulp in gedwongen kader nodig is.

15

Kerntaken

Het doen van een brede vraagverheldering, waarbij de vraag van de inwoner centraal staat, maar de hulpvraag integraal wordt benaderd.

Het opstellen van een ondersteuningsplan.

Het bieden van kortdurende of laag intensieve eigen inzet, passend binnen de aanwezige expertise, om de situatie te verbeteren en/of drempels weg te nemen.

Het betrekken van partners voor passende ondersteuning, waar nodig met het beschikken van (maatwerk)voorzieningen en/of specialistische ondersteuning.

Het voeren van casusregie (en soms procesregie) op de afgesproken ondersteuning, zeker als die ondersteuning uit meerdere interventies bestaat.

Afbakening eigen inzet Eigen inzet vindt plaats als de ondersteuningsvraag binnen de expertise van het Sociaal Team valt en als de inschatting is dat met kortdurende of laag intensieve inzet de situatie verbeterd kan worden, zodanig dat de inwoner zich weer zelf kan redden. 16

HOOFDSTUK 5

Inrichting Sociaal Team één aanmeldpunt ondersteunende functies

brede vraagverheldering

coördinator kwalititeitsmedewerker gedragswetenschapper teamondersteuner

ondersteuning

jeugdigen en gezinnen

volwassenen en ouderen

17

aanvullende expertises wijk-GGD vroegsignalering schulden Sociale Dienst Drechtsteden

> toelichting op pagina 18

Toelichting illustratie van pagina 17 Eén loket voor aanmelding

Er is één aanmeldpunt voor het Sociaal Team. Aanmelding kan via een aanmeldformulier op de website of telefonisch tijdens de openingstijden van het gemeentehuis.

Brede vraagverheldering

De vraagverheldering wordt methodisch uitgevoerd. Methodisch werken bevat een aantal stappen: verzamelen van informatie, vaststellen van krachten, inventariseren van behoeften en problemen op leefgebieden, vraagt indien noodzakelijk schriftelijk toestemming voor onderzoek bij ketenpartners, vaststellen van doelen, vaststellen van en het plannen van activiteiten. Het kan zijn dat na de vraagverheldering geconstateerd wordt dat een enkelvoudige verwijzing naar een andere (voorliggende) voorziening in de sociale basis volstaat

Ondersteuning: cirkel Jeugdigen en gezinnen

Binnen de cirkel 'Jeugdigen en gezinnen' bieden professionals zelf kortdurende ondersteuning bij het opvoeden en opgroeien. Het aspect veiligheid wordt altijd meegewogen. Wanneer ondersteuning vanuit het Sociaal Team niet voldoende is, draagt het Sociaal Team zorg voor de toeleiding naar de gespecialiseerde jeugdhulp. Daarnaast kan er procesregie geboden worden in casuïstiek.

Ondersteuning: cirkel Volwassenen en ouderen

Binnen de cirkel 'volwassenen en ouderen' wordt er ondersteuning geboden op de gebieden: meedoen in de samenleving, mentale en sociale gezondheid, veiligheid, werk en inkomen en zelfstandig wonen. Zo nodig ondersteunt het Sociaal Team de inwoner bij het aanmelden tot een aanvraag voor ondersteuning in de sociale basis, een maatwerkvoorziening onder de Wmo/Participatiewet, hulp van de huisarts/POH of specialistische zorg zoals de GGZ.

Aanvullende expertises

In het Sociaal Team zijn een aantal aanvullende expertises aanwezig met een iets andere opdracht en/of mandaat in vergelijking met de andere professionals in de drie basiscirkels. Zij hebben een specifiekere opdracht. Wijk-GGD: een professional met kennis van de GGZ en psychiatrie, opererend op het snijvlak van veiligheid en zorg. Vroegsignalering schulden: een professional benadert en ondersteunt inwoners met betalingsachterstanden in het kader van de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening. Vanuit de Sociale Dienst Drechtsteden zijn meerdere consulenten, als onderdeel van het Sociaal Team, betrokken in het proces van aanmelden en toeleiden. Via deze consulenten kan op indicatie de volgende ondersteuning worden ingezet: Wmo maatwerkvoorzieningen, ondersteuning bij het participeren, financiële ondersteuning en schuldhulpverlening.

Ondersteunende functies

In het Sociaal Team zijn vier ondersteunende functies aanwezig. Zij bieden veelal praktische en procesmatige ondersteuning aan alle uitvoerend professionals. De gedragswetenschapper is verantwoordelijk voor consultatie en begeleiding in elk geval bij veiligheidscasussen en beschikkingen jeugdvoorzieningen.

18

HOOFDSTUK 6 maatwerkondersteuning

Positionering Sociaal Team Governance binnen de gemeente Het Sociaal Team is onderdeel van de gemeente Hardinxveld-Giessendam en valt bestuurlijk onder de wethouder sociaal domein. Het Sociaal Team is een uitvoerende organisatie die valt onder het beleidsteam Samenleving. De dagelijkse aansturing is in handen van de coördinator van het Sociaal Team.

Sociaal Team binnen het geheel aan sociale voorzieningen In Hardinxveld-Giessendam is een breed pallet aan organisaties te vinden, formeel en informeel, die ondersteuning bieden aan inwoners. Een deel daarvan wordt aangestuurd en/of bekostigd door de gemeente, een groot deel ook niet. De voorzieningen binnen de gehele sociale infrastructuur zouden we als volgt kunnen indelen:

maatwerkondersteuning

basisondersteuning

sociale basis

eigen kracht

SOCIAAL TEAM

19

> vervolg op pagina 20

Toelichting illustratie van pagina 19

Eigen kracht Dat wat je zelf kunt organiseren met je gezin, familie, vrienden, buren.

Sociale basis

Basisondersteuning

Maatwerkondersteuning

Het gewone dagelijkse leven, waaronder kerken, scholen, huisarts, verenigingen, kinderopvang, georganiseerde vrijwilligers, wijkagent, etc. Sociale basisvoorzieningen raken aan alle aspecten van het dagelijkse leven: ontmoeting, onderwijs, opvoeding, werk, gezondheid, wonen, bewegen, cultuur en veiligheid. Deze voorzieningen zijn laagdrempelig en vrij toegankelijk.

Voorzieningen voor inwoners voor wie de sociale basis niet voldoende is en waarbij "achter de voordeur" net iets meer nodig is. Ook deze ondersteuning is vrij toegankelijk. In deze laag opereert het Sociaal Team. Het gaat om zowel individuele als gezinsondersteuning.

Allerlei specialistische zorg en hulpverlening, zoals schuldhulpverlening, pleegzorg, specialistische jeugdhulp, begeleid wonen, thuiszorg, hulpmiddelen, dagbesteding, taxivervoer, therapieën, verslavingszorg, etc. Voor deze ondersteuning is een indicatie of beschikking noodzakelijk

Sociaal Team Het Sociaal Team is zo georganiseerd dat het een spilfunctie heeft binnen de hele sociale infrastructuur. Dit betekent dat het de verschillende vormen van hulp met elkaar verbindt en stevig verbonden is met partijen uit de sociale basis, maar ook met het specialistische veld.

Tussen de sociale basis, de basisondersteuning en de maatwerkondersteuning lopen geen strakke grenzen. Er vindt overal wisselwerking plaats. We doen een tandje erbij als dat nodig is, en we halen dat er weer af zodra dat kan.

20

HOOFDSTUK 7

Monitoring en sturing Monitoring, leren en verantwoorden

Jaarrapportage

Monitoring vindt continu plaats middels eigen registraties. Monitoring bestaat uit tellen en vertellen; dit betekent een combinatie van kwantitatieve en kwalitatieve informatie (aantallen, trends vanuit de data).

De gemonitorde informatie bundelen we eens per jaar in een jaarrapportage voor het College van Burgemeester en Wethouders. De jaarrapportage is voor het college een middel om te sturen op de uitvoering van het Sociaal Team. De rapportage wordt jaarlijks uiterlijk 1 april opgeleverd en heeft betrekking op de diensten van het voorgaande kalenderjaar.

Doelen van de monitoring zijn: Het objectiveren van de resultaten op de inzet van het Sociaal Team: bereiken we met elkaar wat we voor ogen hebben? Terug- en vooruitkijken: wat zien we aan hulpvragen binnenkomen en hoe kan hierop ingespeeld worden in de komende periode? Hoe ontwikkelen de kosten zich? Leren: kwalitatieve en kwantitatieve data biedt houvast bij het maken van keuzes.

De rapportage bevat in ieder geval een weergave van: Stand van zaken op outputniveau aan de hand van indicatoren (o.a. aantal ondersteunde inwoners, instroom, uitstroom, gemiddelde trajectduur, gemiddelde wachttijd, Veilig Thuis casussen); Cliënttevredenheid en tevredenheid samenwerkingspartners Stand van zaken ten aanzien van financiën; Bespreekpunten en andere opvallende zaken.

21

BIJLAGE 1

Relevante ontwikkelingen Het sociaal domein is altijd onderhevig aan maatschappelijke ontwikkelingen, trends en afhankelijk van de landelijke politiek. Hieronder worden een aantal ontwikkelingen geschetst die in deze tijd van invloed zijn op de uitvoering van het Sociaal Team.

Groeiende vraag naar ondersteuning We signaleren de afgelopen jaren een groeiende vraag naar ondersteuning. Dit is een gevolg van de dubbele vergrijzing, de beweging 'langer thuis wonen' en een toename van het aantal inwoners met psychische klachten. De dubbele vergrijzing houdt in dat er meer ouderen zijn om voor te zorgen, plus dat er in verhouding minder werknemers beschikbaar zijn om die zorg op zich te nemen.

Schaarste in middelen, capaciteit en het ontstaan van wachtlijsten De tekorten aan medewerkers in de sector zorg en welzijn blijft alsmaar stijgen. Er ontstaan op steeds meer plekken wachtlijsten: onder andere in de GGZ, de gespecialiseerde jeugdhulp en in de huishoudelijke ondersteuning (Wmo). Ook in het Sociaal Team is de afgelopen jaren een wachtlijst ontstaan. Wachtlijsten zijn te wijten aan factoren zoals een plotselinge toename van de vraag, beperkte beschikbaarheid van professionals en financiële beperkingen. We zien een uitdaging op financieel vlak. Dit hangt enerzijds samen met de groeiende vraag naar ondersteuning, anderzijds stijgen ook de tarieven en kostprijzen van ondersteuning. Dit is voornamelijk weer een gevolg van CAO ontwikkelingen en inflatie. Tegelijkertijd worden we geconfronteerd met steeds krapper wordende rijksbudgetten in het sociaal domein.

22

Landelijke akkoorden: IZA en GALA Het Integraal Zorgakkoord (IZA) heeft een aantal afspraken gemaakt die relevant zijn voor het opereren van toegang tot ondersteuning en lokale teams (zoals het Sociaal Team): 1. Het versterken van de sociale basis; 2. Het verbeteren van de samenwerking tussen sociaal domein, huisartsenzorg en ggz; 3. Het aantal wettelijke en financiële mogelijkheden voor meer domeinoverstijgende samenwerking, vooral die tussen het medische en sociaal domein, waarbij toegang en lokale teams een sleutelrol vervullen. Om de in het IZA omschreven beweging naar de sociale basis te kunnen maken, zal die basis versterkt moeten worden en door de lokale teams worden gekend, benut en versterkt. Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) draagt bij aan de versterking van die basis met ondersteuningstrajecten en middelen.

Hervormingen Jeugd en Het Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming De Hervormingsagenda Jeugd vraagt dat we stevige lokale teams vormen die zelf hulp bieden. Daarbij krijgen de lokale teams de komende jaren ook een grotere rol bij begeleiden en bijstaan van gezinnen en huishoudens die te maken hebben met onveiligheid (zoals huiselijk geweld en kindermishandeling). De uitgangspunten hebben invloed op de samenstelling, organisatie, opdracht en toegang van het Sociaal Team. Het Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming is een gezamenlijk programma om de komende jaren toe te werken naar een stelselwijziging om huidige knelpunten binnen de jeugdbescherming aan te pakken. Kern hierbij is dat het Sociaal Team langdurig betrokken blijft en een gezin niet wordt overgedragen in de veiligheidsketen zoals dit nu gebeurt bij een jeugdbeschermingsmaatregel. 23