83 Raadsinformatienota Stand van zaken Hersteloperatie Kinderopvangtoeslag.pdf

RAADSINFORMATIENOTA

College van burgemeester en wethouders Vergadering van: 24 februari 2026 Gemeente Hardinxveld-Giessendam Zaaknummer: 2026-0009377 Inhoud Betreft: Stand van zaken Hersteloperatie Kinderopvangtoeslag Inleiding Sinds september 2020 ondersteunen gemeenten, op verzoek van het rijk, de ouders die zijn getroffen door de problemen met de kinderopvangtoeslag. De landelijke Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT)1 compenseert ouders financieel, maar biedt geen aanvullende hulp of ondersteuning. Gemeenten zijn daarom verantwoordelijk voor de zogenaamde brede ondersteuning2 aan alle (mogelijk) gedupeerde inwoners die zich aanmelden. De brede ondersteuning richt zich op vijf leefgebieden: huisvesting, schulden, inkomen, zorg en gezin. Het doel van de brede ondersteuning is om inwoners te helpen hun leven weer op de rit te krijgen en een nieuwe start mogelijk te maken. De ondersteuning is vrijblijvend en altijd maatwerk. Binnen de Drechtsteden wordt deze ondersteuning uitgevoerd door het Hulpteam Toeslagen Drechtsteden (onderdeel van de Sociale Dienst Drechtsteden). De uitvoering gebeurt in opdracht van de Drechtstedengemeenten, waaronder Hardinxveld‑Giessendam, op basis van een dienstverleningsovereenkomst. De kosten worden volledig vergoed door het rijk via een SPUKregeling.

In deze raadsinformatienota wordt de actuele stand van zaken weergegeven van de brede ondersteuning door het hulpteam. Ook worden kort enkele relevante landelijke ontwikkelingen met betrekking tot de Hersteloperatie Kinderopvangtoeslag beschreven. Kernboodschap In januari 2025 verschenen de uitkomsten van de Commissie-Van Dam in het rapport Minder beloven, meer doen. In dit rapport zijn diverse knelpunten gesignaleerd die spelen in de hersteloperatie van de toeslagenaffaire. Met betrekking tot de brede ondersteuning die de gemeenten uitvoeren is gesignaleerd dat er tussen de gemeenten (te) veel verschillen zijn in aanpak. Daarom wordt gestuurd op harmonisering van de brede ondersteuning. Wet aanpassing termijnen hersteloperatie toeslagen Per 1 januari 2025 is de Wet aanpassing termijnen hersteloperatie toeslagen (Wht) in werking getreden. Dit betekent dat er vaste termijnen gelden voor de brede ondersteuning door gemeenten aan gedupeerden.

Voor inwoners betekent dit: - Binnen acht weken na het eerste gesprek is een plan van aanpak opgesteld en vastgelegd - Binnen zes maanden na het eerste gesprek volgt een besluit over het verstrekken van noodzakelijke materiële voorzieningen en hulpverlening - Binnen twee jaar na het eerste gesprek is het plan van aanpak uitgevoerd eventueel vindt er, indien er nog een hulpvraag is, overdracht plaats naar reguliere hulp- en dienstverlening Beleidsregels Brede ondersteuning Een van de maatregelen om de brede ondersteuning door gemeenten te harmoniseren is het instellen van beleidsregels. De VNG heeft hiertoe model beleidsregels opgesteld is samenwerking met vertegenwoordigers van de gemeenten. In deze beleidsregels staat wat het doel is van de brede 1 De UHT is onderdeel van Dienst Toeslagen van de Belastingdienst.

2 Voor meer informatie over de brede ondersteuning zie Hersteloperatie kinderopvangtoeslag | VNG

ondersteuning, wat geen onderdeel is van de brede ondersteuning, wie tot de doelgroep behoort, hoe het proces van aanvraag tot toekenning verloopt en welke vormen van voorzieningen kunnen worden toegekend. Het college heeft op 24 februari 2026 de beleidsregels brede ondersteuning vastgesteld voor Hardinxveld-Giessendam. De beleidsregels komen grotendeels overeen met de modelbeleidsregels van de VNG, met uitzondering van enkele tekstuele aanpassingen zodat de uitvoering passend is voor het samenwerkingsverband van de GR Sociaal. Voortgang hersteloperatie Het streven van het kabinet is om de financiële compensatie in 2027 te hebben afgerond. De verwachting is echter dat de brede ondersteuning dan niet is afgerond in verband met de hoeveelheid lopende bezwaarschriften. Voor veel gedupeerden ontstaat er pas ruimte voor brede ondersteuning vanuit de gemeente nadat het financiële herstel van het rijk is afgerond. Dat betekent een wettelijk recht op brede ondersteuning van twee jaar na aanmelding bij de GR Sociaal. De verwachting is daarom dat de brede ondersteuning nog minimaal drie jaar volop geboden moet worden. In het kader hiervan is het noodzakelijk dat de mandatering voor deze dienstverlening onderdeel wordt van de Gemeenschappelijke Regeling. Dit wordt voorbereid en zal in een later stadium aan de orde komen.

Stand van zaken brede ondersteuning in Hardinxveld-Giessendam De GR Sociaal voert de brede ondersteuning uit namens de zeven Drechtstedengemeenten. In de totale caseload van de GR Sociaal zijn ongeveer 1200 inwoners bekend. In Hardinxveld-Giessendam zijn volgens de gegevens van de Belastingdienst 18 ouders als gedupeerd erkend. 24 jongeren uit Hardinxveld-Giessendam hebben recht op de Kindregeling. Deze regeling ziet op een financiële tegemoetkoming vanuit het rijk en aanvullende ondersteuning voor kinderen van gedupeerde ouders. Op dit moment bestaat de caseload3 van de GR Sociaal uit 15 inwoners uit Hardinxveld-Giessendam (cijfers van 5 januari 2026). Dat betekent niet dat deze inwoners actieve ondersteuning ontvangen. Een deel van deze inwoners heeft al ondersteuning ontvangen of heeft geen behoefte (meer) aan ondersteuning. Op dit moment is sprake van 1 lopend traject in het kader van de brede ondersteuning. De afgelopen periode is in de Drechtsteden sprake van een fors verhoogde instroom van aanmeldingen ten opzichte van vorig jaar. Het betreft voor een groot deel jongeren die aankloppen van wie de ouders zijn aangemerkt als gedupeerd, maar die nu meerderjarig zijn en aanspraak maken op brede ondersteuning. In Hardinxveld‑Giessendam is de verhoogde toestroom op dit moment beperkt, gelet op de huidige caseload van 15 inwoners.

Uit klachten uit het verleden is gebleken dat het voor inwoners uit de Drechtsteden niet altijd duidelijk is geweest wat zij konden verwachten van de brede ondersteuning. Brede ondersteuning is altijd maatwerk, waarbij uitdrukkelijk rekening wordt gehouden met de omstandigheden van het geval. Tegelijkertijd moet het voor inwoners wel altijd uitlegbaar zijn waarom zaken al dan niet worden toegekend. Met het vaststellen van de nieuwe beleidsregels en het uitwerken hiervan in een uitvoeringskader zijn stappen gezet om dit te verhelderen4. Daarnaast was er tussen eind 2024 en begin 2025 sprake van fors personeelsverloop binnen het Hulpteam Toeslagen. Hierdoor zijn niet alle toezeggingen tijdig nagekomen. Inmiddels is het team weer op sterkte en wordt gewerkt om de toezeggingen alsnog na te komen. Op dit moment wordt nog onderzocht om hoeveel trajecten het gaat en wat de omvang en complexiteit is. Ook worden dossiers uit eerdere jaren steekproefsgewijs beoordeeld. Gezien de relatief lage caseload is dit in HardinxveldGiessendam beperkt aan de orde. Betrokken gedupeerden worden proactief benaderd met een aanbod voor een gesprek en brede ondersteuning. 3 Dit zijn inwoners (zowel jongeren als ouders) die zich hebben aangemeld bij de Sociale Dienst Drechtsteden in

het kader van de brede ondersteuning. 4 Voor de vaststelling van de huidige beleidsregels waren er in de Drechtsteden geen beleidsregels voor de brede ondersteuning. Voordien berustte uitvoering op de regels zoals die worden omschreven in de Wet hersteloperatie toeslagen (o.a. Artikel 2.21) en de geldende werkinstructies. In de praktijk is gebleken dat de beschrijvingen in de Wht zorgde voor te veel interpretatieverschillen tussen gemeenten. Daarom zijn bijgaande beleidsregels opgesteld. Deze beleidsregels zullen ook in een uitvoeringskader worden opgenomen die verdergaande handvatten biedt voor de uitvoering.

-2-

Vervolg De komende periode wordt ingezet op de volgende onderdelen om het proces van de brede ondersteuning te verbeteren: •

Versterken van de lokale samenwerking. Momenteel wordt in kaart gebracht waar er kansen zijn om verbinding te maken met lokale organisaties tijdens de looptijd van de brede ondersteuning én wordt gewerkt aan de overdracht naar reguliere dienstverlening bij het aflopen van de brede ondersteuning. Inmiddels is contact gelegd met het Sociaal Team van Hardinxveld-Giessendam om nadere samenwerking af te stemmen, mocht dit nodig blijken.

•

Verbeteren dienstverlening van het Hulpteam Toeslagen door actief input op te halen bij gedupeerde ouders.

•

Extra inzet op het ontwikkelen van passende ondersteuning voor jongeren, gezien de regionale toename in aanmeldingen.

-3-