6e Waardlanden Jaarmagazine 2023.pdf

Jaarmagazine 2023 Samen op weg naar een schone omgeving en afvalvrije toekomst

1

Voorwoord In dit jaarmagazine blikken we terug op een bijzonder jaar vol uitdagingen, hoogtepunten, maar helaas ook met moeilijke momenten en verdriet. We hebben het jaar verdrietig afgesloten door het plotselinge verlies van twee dierbare collega’s: Cor de Keijzer en Wout Keinemans. Het was onwerkelijk om in slechts vijf weken tijd afscheid te moeten nemen van collega’s die ruim 30 jaar bij onze organisatie hebben gewerkt. Hun overlijden heeft ons allemaal diep geraakt en herinnert ons aan het belang van verbondenheid en onderlinge steun binnen onze organisatie.

Veranderingen en uitdagingen In de afgelopen vier jaar hebben we samen met de vier gemeenten grote stappen gezet om het afvalen grondstoffenbeleid te verbeteren en te verduurzamen. Waarbij we onze organisatie hebben aangepast aan het nieuwe beleid en de veranderingen.

Daar is met iedereen, zelfs in weekenden en op feestdagen, hard aan gewerkt. De invoering van het nieuwe beleid, de veranderingen, de uitdagingen en de reacties van inwoners hierop vragen veel van alle medewerkers. De laatste stap was de invoering van het recycletarief per 1 januari 2024 in de gemeenten Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam en Molenlanden. Met deze laatste stap gaan we als organisatie een nieuwe fase in.

Mooie momenten Het jaar was niet alleen gevuld met uitdagingen. We hebben ook momenten van vreugde en trots gekend. Zo hebben we ons 12,5-jarig jubileum gevierd en onze AfvalHelden in het zonnetje gezet. We gingen keer op keer in gesprek met inwoners, organiseerden activiteiten en wedstrijden om recycling en hergebruik op scholen onder de aandacht te brengen en we hebben, met de inzet van onze medewerkers,

Sinterklaas verwelkomd in de brandschone binnenstad van Gorinchem. Deze successen zijn het resultaat van de gezamenlijke inzet van al onze medewerkers, klanten, partners en relaties, waarvoor we dankbaar zijn.

Veranderingen en uitdagingen blijven Elke dag dragen we met toewijding bij aan een schone en mooie regio. Terwijl we terugblikken op wat we in 2023 allemaal hebben bereikt, realiseren we ons dat de uitdagingen blijven bestaan en dat er nog veel werk te doen is. Maar met vertrouwen in elkaar en onze gezamenlijke inzet, kijken we uit naar een nieuw jaar waarin we ons opnieuw met veel energie zullen inzetten voor een schone omgeving en afvalvrije toekomst. Jürgen Rau Directeur

2

Inhoud

Van de voorzitter

Dienstverlening 2023

Interview: Verandering milieustraten

Kerngegevens 2023

Interview: Milieucoaches motiveren

Tijdlijn

Interview: Toezichthouders in actie

3

INTERVIEWS

TIJDLIJN

INHOUD

Van de voorzitter Arco Bikker

Alle seinen op groen om restafval terug te dringen In de afgelopen vier jaar hebben de gemeenten samen met Waardlanden grote stappen gezet om het afval- en grondstoffenbeleid te verbeteren en te verduurzamen. Het was een uitdagend traject. Dingen liepen soms anders dan voorzien en inwoners moesten wennen aan de veranderingen. De laatste stap is gezet met de invoering van het recycletarief vanaf 1 januari 2024 in de gemeenten Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam en Molenlanden. ‘Al deze veranderingen zijn erop gericht om de hoeveelheid restafval terug te brengen,’ vertelt Arco Bikker, wethouder van Molenlanden en sinds februari 2024 de nieuwe bestuursvoorzitter van Waardlanden. ‘Hoe minder restafval, hoe minder we moeten verbranden. Als we alles wat we weg-

gooien goed scheiden, houden we waardevolle grondstoffen over die opnieuw gebruikt kunnen worden. Dat is hard nodig met de schaarste die er nu al wereldwijd is.’

Voordelen milieupas Het invoeren van het recycletarief en het gebruik van de milieupassen heeft volgens Bikker veel voordelen. ‘Het systeem is eerlijker geworden nu we met de milieupassen werken. Voorheen kon iedereen zijn afval bij het restafval gooien. Het maakte niet uit of je veel of weinig restafval had, de kosten waren voor iedereen gelijk. In het nieuwe systeem betaal je, naast een vast tarief, voor het aantal keer dat je restafval aanbiedt. Hoe minder restafval, hoe minder je betaalt. Dat stimuleert om beter te gaan scheiden.’

4

INTERVIEWS

Een ander voordeel is de forse afname van het afvaltoerisme. ‘Toen we nog een open systeem hadden, brachten mensen en bedrijven uit omliggende gemeenten veel restafval naar onze gemeenten. Zowel in de verzamelcontainers als bij de milieustraten. Dat is nu niet meer mogelijk.’

Overgangsperiode Voor de komende tijd is het belangrijk om de effecten van deze nieuwe maatregelen goed te monitoren. ‘We willen een nette dienst leveren aan onze inwoners, die qua kosten onder controle is’, aldus Bikker. Hij noemt de tijd waarin we nu leven een transitieperiode, waarin mensen zich steeds meer bewust worden van onze consumerende samenleving. ‘Als iets kapot is of we zijn erop uitgekeken, doen we het weg en kopen we iets nieuws. De generatie van mijn ouders kocht meubels die

TIJDLIJN

INHOUD

een leven lang meegingen. Producten hebben een veel kortere levensduur en worden weggegooid, omdat er geen onderdelen meer te krijgen zijn of er niemand is om het te repareren. Ik denk dat deze zaken snel gaan veranderen. Net zoals het nu al normaal is om tweedehands spullen te kopen in een kringloopwinkel, terwijl je je daar vroeger voor zou schamen.’

Vol lof! Bikker spreekt zijn lof uit voor de medewerkers van Waardlanden. ‘Als uitvoerende partij hebben zij best veel kritiek over zich heen gekregen. Toch zetten ze zich met hart en ziel in voor hun werk. Ik hoop dat we als bestuur eraan kunnen bijdragen dat de samenleving weer positief naar Waardlanden kijkt, zodat de medewerkers trots kunnen zijn op hun organisatie. Dat verdienen ze echt!’

Het bestuur van Waardlanden bestaat uit vier wethouders, van de vier gemeenten waar Waardlanden actief is. Het bestuur van Waardlanden is gevormd door (op de foto van links naar rechts): Vice-voorzitter/portefeuillehouder Uitvoering - Mark de Boer (Gorinchem), portefeuillehouder Financiën/ICT/overige bedrijfsvoering - Ton van Maanen (Vijfheerenlanden), voorzitter - Arco Bikker (Molenlanden), portefeuillehouder Personeelszaken - Jan Nederveen (Hardinxveld-Giessendam).

Op weg naar minder restafval Het ingevoerde afval- en grondstoffenbeleid richt zich

Restafval wordt verbrand en kan niet worden herge-

Minder restafval begint bij minder kopen, waardoor je

op het terugdringen van de hoeveelheid restafval. We

bruikt. Om zo weinig mogelijk restafval over te houden,

minder hoeft weg te gooien. Repareer, verkoop of geef

streven naar maximaal 100 kilo per persoon in 2025.

is het belangrijk om alle overige grondstoffen goed te

spullen een tweede leven door het weg te geven of naar

Dat is ruim 50% minder restafval ten opzichte van

scheiden. Ze worden hergebruikt om nieuwe producten

een kringloopwinkel te brengen. Zo maken we samen

eerdere jaren.

mee te maken.

de overgang naar een duurzame, circulaire economie.

5

INTERVIEWS

TIJDLIJN

INHOUD

Dienstverlening 2023 Inwoners en huishoudens

2021

2022

2023

Gorinchem

37.410 inwoners / 16.754 huishoudens

37.632 inwoners / 16.906 huishoudens 38.506 inwoners / 18.038 huishoudens

Hardinxveld-Giessendam

18.413 inwoners / 7.327 huishoudens

18.511 inwoners / 7.400 huishoudens 18.678 inwoners / 7.406 huishoudens

Molenlanden

44.130 inwoners / 17.062 huishoudens

44.644 inwoners / 17.269 huishoudens 45.143 inwoners / 17.522 huishoudens

Vijfheerenlanden

57.829 inwoners / 23.639 huishoudens

58.788 inwoners / 23.736 huishoudens 60.184 inwoners / 24.197 huishoudens

Vijfheerenlanden

Afvalinzameling Bijplaatsingen weghalen

Molenlanden

Gladheidbestrijding Kringloopplein Milieustraat Onderhoud wagenpark

Gorinchem

Onkruidbeheersing Prullenbakken legen

Hardinxveld-Giessendam

Straatreiniging

6

INTERVIEWS

TIJDLIJN

INHOUD

Kerngegevens 2023 Inzameling en milieustraten

Beheer openbare ruimte

2021

2022

2023

2021

2022

2023

92.784

83.256

84.882

Veeguren

7.287

7.449

6.792

Restafval (kg/Inwoner)

221

208

186

Onderhoud aantal verzamelcontainers

1.531

1.591

2.000

Afval inclusief grondstof (kg/inwoner)

589

522

522

Gladheidbestrijding (uren)

1.198

777

691

Huishoudelijk Afval (ton)

Afvalscheiding (%)

37,50

39,40

35,70

Gestrooid zout in Gorinchem (ton)

350

325

140

Grofvuilmeldingen

11.310

10.714

10.226

Zout in consignatie

218

220

250

Bezoekers milieustraten

241.503

215.276

244.461

Uitgereikte zwerfafvalgrijpers*

2.055

1.308

640

2021

2022

2023

79

83

86

Rendement duurzame investering

Wagenpark

2021

2022

2023

Zonne-energie opgewekt (Kwh)

200.698

220.742

213.321

Voertuigen en machines

GTL Fuel liter diesel verbruikt (reguliere diesel vermeden)

480.515

482.855

421.609

Investering voertuigen (€)

562.078

1.091.526

1.276.021

Investering machines en apparaten (€)

610.789

6.022.252

631.408

Gereden km met elektrische auto’s (benzine/diesel vermeden)

9.123

11.341

40.000

Bespaarde liters kraanwater door gebruik regenwater

318.600

338.600

280.296

* Zwerfafvalgrijpers ontvangen we bij eenmalige acties graag retour

7

INTERVIEWS

TIJDLIJN

INHOUD

2021

2022

2023

Waardlanden-app gebruikers

21.993

30.465

42.500

Facebook volgers

1.476

1.812

2.114

Instagram volgers

-

318

499

LinkedIn volgers

-

215

327

Afvalvrije scholen

70

70

75

32 scholen, 154 lessen, 4.239 leerlingen

21 scholen, 200 lessen, 4.249 leerlingen

68 scholen, 390 lessen, 9.600 leerlingen

-

-

50 x

Kerngegevens 2023 Personeel

Communicatie & educatie

2021

2022

2023

88 (83,5 fte)

103 (97,76 fte)

113 (106,77 fte)

Gemiddelde leeftijd binnendienst

47

48

47

Gemiddelde leeftijd buitendienst

50,5

49

49

Medewerkers

Medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt

6 met garantie- 7 met garantie- 6 met garantiebaan, 2 van baan, 2 van baan, 2 van AVRES (WSW) AVRES (WSW) AVRES (WSW)

Verzuimpercentage

9,30

9,03

5,83

Educatie Milieucoaches on tour

7.620 kg 5.272 kg 22.782 ingezamelde E-waste Race apparaten, 3 reparaties

Financiën

Textielwedstrijd 2021

2022

2023

Omzet in € 1.000

20.721

22.010

26.815

Eigen vermogen in € 1.000

1.274

1.920

1.655

Bedrijfsresultaat in € 1.000

233

647

149

In de formele jaarrekening en het bijhorende jaarverslag vindt u een uitgebreide toelichting op het financiële resultaat van 2023. U vindt deze documenten op onze website.

-

-

5.212 kg

NAAR DE WEBSITE

8

TIJDLIJN

JANUARI

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Kerstbomen recyclen Met een beloning van 50 cent per boom brengen inwoners – vooral enthousiaste kinderen – meer dan 7.100 kerstbomen naar de verschillende inzamelpunten en milieustraten. Sommigen halen zoveel bomen op dat ze auto’s met aanhangwagens gebruiken. Het resultaat is een recordaantal van 7.177 ingeleverde bomen, 11,2% meer dan in 2022. De ingezamelde kerstbomen krijgen een tweede leven als biomassa of groencompost. In gemeente Vijfheerenlanden dienen de snippers als stalbedekking voor het vee van een boer. Waarmee de lokale kringloop op een mooie manier wordt gesloten.

Nieuwe aanpak tegen afvalovertredingen Vanaf dit jaar neemt Waardlanden de handhaving van afvalovertredingen op zich. Dit is een verandering in het beleid. Gemeenten deden dit voorheen zelf, maar met weinig succes. De ambitie van het bestuur is duidelijk: bijplaatsingen moeten serieus worden aangepakt. Hiervoor is een handhavingsstrategie met spoedeisende bestuursdwang vastgesteld, geïnspireerd op succesvolle voorbeelden in Nederland. Waardlanden neemt hiervoor vier toezichthouders aan, die zich bezig houden met afval dat ergens wordt gedumpt of neergezet bij verzamelcontainers.

Subsidie voor milieustraten 2.0 De gemeenten willen de milieustraten stap voor stap veranderen in circulaire ambachtscentra, waar reparatiewerkplaats, kringloopwinkel en milieustraat samenkomen. De Rijksoverheid ondersteunt met maximaal € 50.000 per jaar. Gorinchem, Molenlanden en Vijfheerenlanden krijgen groen licht: een educatieruimte op het Ecopark in Groot-Ammers, een ontwerp voor een nieuwe milieustraat in Leerdam, en in Gorinchem versterken we de samenwerking met De Gezel en de Kringloopwinkel Gorinchem. Belangrijke stappen naar duurzaamheid en samenwerking om lokale ambachtscentra te realiseren.

9

TIJDLIJN

FEBRUARI

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Handige stickers op nieuwe gft-containers bij hoogbouw Vanaf 1 januari 2024 zijn gemeenten verplicht groente-, fruit- en tuinafval en etensresten (gft) apart in te zamelen. De gemeenten voldoen op tijd aan deze nieuwe regels. De meeste inwoners hebben een gft-container bij hun woning. En in de zomer van 2022 plaatsten we nieuwe gft-verzamelcontainers bij flats en appartementen. Daarop zijn nu stickers met symbolen geplakt om aan te geven wat er bij het gft hoort. Goed gft scheiden is belangrijk omdat het gerecycled wordt tot compost en groengas. Gft bij het restafval wordt verbrand en gaat verloren. Een QR-code op de stickers verwijst naar extra scheidingstips bij twijfel.

Ecopark stralend middelpunt van interesse Diverse afvalcollega’s, waaronder wethouders en ambtenaren van gemeente Stichtse Vecht met vertegenwoordigers van lokale kringloopwinkels en afvalverwerkers Avalex en HVC bezoeken het Ecopark in Groot-Ammers. De vertegenwoordigers van de gemeente zijn

nieuwsgierig naar de functies binnen het compacte gebouw. Avalex wil specifiek inzichten opdoen voor hun Diftar-plannen en leren van samenwerkingsverbanden met lokale partners, terwijl HVC inspiratie zoekt om de komende jaren meerdere milieustraten te vervangen.

HVO100 draagt bij aan duurzame inzameling Al onze dieselvoertuigen zijn overgeschakeld naar HVO100, een milieuvriendelijke dieselvariant gemaakt van gerecycled plantaardig en dierlijk restafval, zoals oliën en vetten. Deze brandstof vermindert niet alleen de CO₂-uitstoot, maar bevordert ook de luchtkwaliteit. Deze overstap markeert een belangrijke mijlpaal in de vergroening van ons wagenpark en draagt bij aan een duurzame afval- en grondstoffeninzameling.

10

TIJDLIJN

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Week van de Circulaire Economie: gratis spullen en duurzame tips In de Week van de Circulaire Economie geven kringloopwinkels in de regio gratis spullen weg die anders op de afvalberg dreigen te belanden. Of het nu een kopje zonder oortje is of een puzzel met ontbrekende stukjes, deze spullen krijgen een tweede leven. Bezoekers verlaten de kring-

MAART

loop tevreden met hun gratis vondsten. Ook krijgen ze van onze aanwezige milieucoaches tips en het antwoord op vragen over restafval voorkomen en grondstoffen beter scheiden. Zo zorgen we samen voor gedragsverandering: tweedehands moet de eerste keuze zijn.

Agressietraining voor een veilige werkomgeving Onze medewerkers lopen risico op agressie en geweld tijdens hun werk in de openbare ruimte. Met de veranderingen, zoals betalen voor grofvuil bij milieustraten en opruimkosten voor bijplaatsingen, is er meer risico op discussies met inwoners. Omdat veilig werken voorop staat,

zijn agressietrainingen verplicht voor alle buitendienst- en sommige binnendienstmedewerkers. De trainingen zijn een belangrijk onderdeel van het vitaliteitsprogramma. Het helpt medewerkers situaties te kalmeren en voorkomen, en persoonlijke grenzen te stellen.

Pmd-inzameling aangepast in de vroegere gemeente Vianen We vernieuwen de inzameling van plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankkartons (pmd) in de vroegere gemeente Vianen. De bekende pmd-zakken en bovengrondse pmd-containers zijn verdwe-

nen. Inwoners van laagbouw hebben net als in de rest van de regio een pmd-container thuis. Bij hoogbouw kunnen bewoners pmd en restafval samen weggooien in de nieuwe verzamelcontainers voor restafval.

11

TIJDLIJN

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Nieuwe asbakken voor peukvrije straten In Gorinchem zijn nieuwe asbakken geplaatst om peuken op straat te verminderen. En we zien resultaat! ‘Die nieuwe asbakken helpen écht, met minder peuken rond prullenbakken. We legen ze bijna elke dag en vaak zitten ze dan alweer minstens halfvol’, vertelt collega John Barten.

Zakasbakken voor horeca Strategisch geplaatst bij horeca en drukke pleinen, maken ze het voor rokers makkelijker om peuken weg te gooien. Horecaondernemers krijgen ook zakasbakken om uit te delen aan rokende bezoekers. Dus: peuk in je zak, thuis in de bak!

Proef met slimme afvalbak Mr. Fill heeft een belangrijke missie: geen zwerfafval, minder CO₂ en geld besparen op afvalinzameling. Het is een slimme afvalbak op zonne-energie met een speciale ingebouwde pers en een slimme sensor. We doen hiermee een proef in de vier gemeenten.

Duimpje omhoog voor onze AfvalHelden Van 6 tot en met 12 maart vieren we de Week van de AfvalHelden. In het hele land worden de bijna 30.000 professionals in de afvalbranche in het zonnetje gezet. Bij ons start de week met een feest ter ere van ons 12,5-jarig jubileum. Later in de week genieten we van een AfvalHelden-lunch in de kantine, die is versierd met kleurplaten van kinderen uit de regio. We organiseren verschillende activiteiten voor onze medewerkers en nodigen inwoners uit hun waardering te tonen. In onze aftermovie blikken we terug op deze prachtige week.

12

INTERVIEWS

VERANDERING MILIEUSTRATEN

MILIEUCOACHES MOTIVEREN

Invoering milieupas brengt verandering bij milieustraten

TOEZICHTHOUDERS IN ACTIE

TIJDLIJN

INHOUD

Sinds december 2023 is het verplicht de milieupas mee te nemen bij een bezoek aan de milieustraten. Voor de ruim twintig medewerkers op de diverse locaties betekende dit een uitbreiding van hun werkzaamheden. Zo moeten ze voortaan de hoeveelheid afval aan de poort inschatten voor de berekening van eventuele kosten. En leggen ze met engelengeduld, steeds weer opnieuw, het hoe en waarom van goede afvalscheiding uit aan de bezoekers. ‘Als team hebben we ons in 2023 goed voorbereid op deze wijzigingen,’ vertelt teamleider Rolf de Kok. ‘Om het aantal kuub afval dat mensen brengen in te schatten, hebben we geoefend aan de poort. Ook hebben we duidelijke afspraken gemaakt over hoe we omgaan met mensen die geen milieupas bij zich hebben. Zonder milieupas geen toegang tot de milieustraat. Het is belangrijk dat we daar allemaal dezelfde lijn volgen.’

Topdrukte in december

André Spaan geeft uitleg aan de poort bij de milieustraat.

De maand december werd gebruikt om inwoners te laten wennen om de pas mee te nemen. Vanaf 1 januari 2024 is het verplicht om na drie bezoeken voor bepaalde afvalstromen te betalen. ‘Dat hebben we geweten!’ vertelt André Spaan, werkzaam op de milieustraat in Gorinchem en plaatsvervangend beheerder van het Ecopark in Groot-Ammers. ‘Het liep storm op alle locaties. Iedereen kwam aan het einde van het jaar snel nog even zijn afval kosteloos brengen. We hebben die maand dubbel zoveel werk gehad. Daarbij moesten we ook nog veel uitleg

13

INTERVIEWS

VERANDERING MILIEUSTRATEN

Teamleider milieustraten, Rolf de Kok

MILIEUCOACHES MOTIVEREN

TOEZICHTHOUDERS IN ACTIE

TIJDLIJN

INHOUD

Wat te doen met ‘grofvuil’? Vaak worden spullen weg gedaan, omdat mensen erop uitgekeken zijn, niet omdat ze kapot zijn. Om te voorkomen dat spullen onterecht bij het grofvuil belanden, kun je de volgende stappen doorlopen: 1. Is het nog goed en bruikbaar? Verkoop het, geef het weg of breng het naar de kringloop voor een tweede leven. 2. Is het wel kapot? Repareer het, of laat het repareren in een werkplaats of bij een repaircafé. Of laat het meenemen door de leverancier die jouw nieuwe product levert. 3. Kun je er echt niets meer mee? Haal de kapotte spullen dan thuis uit elkaar en lever de verschillende onderdelen gescheiden in bij de milieustraat. Deze grondstoffen kunnen dan opnieuw gebruikt worden. Grofvuil is een verzamelnaam voor spullen die niet als grondstof te recyclen zijn en niet bij het restafval mogen of passen. Zet grofvuil nooit zonder afspraak op straat of naast een verzamelcontainer. Je betaalt hoge opruimkosten voor deze overtreding.

geven aan de poort over de nieuwe werkwijze. En deelden we folders uit met uitleg, tarieven en tips.’

Circulaire ambachtscentra geven afval waarde

Slim aanbieden

Bij het Kringloopplein Nieuw-Lekkerland en het Ecopark

kringloopwinkels, repaircafés en andere sociale instel-

Veel grondstoffen mogen inwoners gratis inleveren bij de milieustraten. Voor maar een klein aantal grondstoffen en restafval moet, vanaf het vierde bezoek aan de milieustraat, worden betaald. ‘Het is dan slim om per keer wat meer van dit afval te verzamelen’, legt André uit. ‘Soms komen mensen iets kleins wegbrengen. Gewoon omdat ze dat altijd zo gewend waren en het leuk vinden een praatje te maken met ons. Voor dat praatje blijven ze altijd welkom, maar het is nu qua kosten gewoon slimmer wat meer grofvuil tegelijk te brengen. De meeste bezoekers waarderen het als we hen dat vertellen.’

Groot-Ammers werken we succesvol samen met lokale

lingen samenwerken om huisraad hoogwaardig te ver-

partners om herbruikbare goederen een tweede leven

werken. Studies naar de toekomst van de milieustraten

te geven. Zo hebben vakmensen in de werkplaats bij

in Gorinchem, Leerdam en Vianen zijn gestart.

het Ecopark 150 meubelstukken gerestaureerd, die in de online shop van De Gezel of lokale kringloopstichtingen

In Groot-Ammers verwelkomden we kringloopwinkel

zijn verkocht. GAiN kringloop, partner van het Kringloop-

Dorcas en in Leerdam startte een samenwerkingsproject

plein, zag een stijging in de verkoop. Zij organiseerden

tussen Opnieuw & Co en zorgorganisatie ASVZ.

ook noodtransporten naar Oost-Europese landen om herbruikbare spullen een nieuwe bestemming te geven.

Het project “Een nieuw leven voor een oude fiets” is ook dit jaar succesvol. Onze partners BOM, De Gezel,

Onze visie “Een andere kijk op afvalbrengstations”

SitY Academy en Opnieuw & Co Leerdam hebben weer

schetst een circulair netwerk waarin milieustraten,

tientallen fietsen gerepareerd.

14

INTERVIEWS

VERANDERING MILIEUSTRATEN

Voorlichting geven André vindt zijn werk leuker geworden sinds de invoering van de pas. ‘Voorheen wezen we mensen vooral in welke container ze hun afval konden gooien. Nu proberen we hen ook uit te leggen dat ze bijvoorbeeld een oude tafel beter uit elkaar kunnen halen. Het hout kan dan in de houtbak en de ijzeren poten bij het oud-ijzer. Dat zijn waardevolle grondstoffen die hergebruikt kunnen worden. Doen ze dat niet, dan is de hele tafel restafval en betaal je ervoor. Goed scheiden is echt beter voor het milieu en voor je portemonnee!’

MILIEUCOACHES MOTIVEREN

TOEZICHTHOUDERS IN ACTIE

TIJDLIJN

INHOUD

Nieuw: gratis babyluiers inleveren Inwoners kunnen gebruikte babyluiers gratis inleveren

De speciale zakken voor het inleveren van wegwerplui-

bij de milieustraat. Wegwerpluiers die bij het restafval

ers zijn gratis verkrijgbaar bij de milieustraat en op ver-

terechtkomen, eindigen in de verbrandingsoven. Dat is

schillende locaties in de gemeenten.

belastend voor het milieu. Als je ze apart inzamelt, kan

Moderne wasbare luiers zijn een betere oplossing voor het

een deel van de luier verwerkt worden tot grondstof om

milieuprobleem. Op een klein wegwerpinlegvelletje na,

nieuwe producten van te maken, zoals kunststof onder-

dat geuren opneemt, kan de rest van het comfortabele

delen voor auto's. Apart inleveren vermindert boven-

luierbroekje steeds opnieuw gebruikt worden. Bijkomend

dien de individuele kosten voor restafval.

voordeel: kindjes worden veel eerder zindelijk.

Inwoners kunnen gratis een aanhangwagen reserveren bij de milieustraat en deze twee uur lang gebruiken om spullen naar de milieustraat te brengen. Reserveren kan op waardlanden.nl/zelfregelen

15

TIJDLIJN

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Jenaplanschool Gorkum is 74e afvalvrije school

APRIL

De Jenaplanschool Gorkum is de 74ste afvalvrije school in onze regio. Directeur van de Jenaplanschool Gorkum Kiki van Steenis en Waardlandendirecteur Hans van den Brule tekenen de samenwerkingsovereenkomst van het project. Zo’n 80% van alle regionale basisscholen in onze regio is nu afvalvrij.

Inwoners Boven-Hardinxveld krijgen als eerste milieupas We sturen aan alle inwoners van Hardinxveld-Giessendam een brief over de veranderingen rond de afvalinzameling. Daarna krijgen inwoners van Boven-Hardinxveld als eerste een milieupas met uitleg. Hierna sluiten we alle verzamelcontainers voor restafval in de buurt af. Die zijn alleen nog te openen met de milieupas. Overige inwoners

van Hardinxveld-Giessendam ontvangen de pas een week later, gevolgd door sluiting van de restafvalcontainers daar. Dit is een belangrijke verandering om afvaltoerisme tegen te gaan. Alle verzamelcontainers voor pmd verdwijnen. Inwoners van hoogbouw kunnen met de milieupas ook de nieuwe gft-containers openen.

Ton van Maanen is nieuw bestuurslid Wethouder Teus Meijdam beheert niet langer de portefeuille Afval & Grondstoffen voor gemeente Vijfheerenlanden. Wethouder Ton van Maanen neemt deze portefeuille over en is daarmee het nieuwe bestuurslid van Waardlanden.

16

TIJDLIJN

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Rehobothschool wint E-waste Race Samen met de gemeenten organiseren we de E-waste Race. Tien basisscholen strijden om de inzameling van de meeste kapotte elektronische apparaten, die hergebruikt of gerecycled kunnen worden. Met ruim zesduizend ingezamelde apparaten en drie reparaties wint de Rehobothschool uit Hardinxveld-Giessendam een bezoek aan Nemo Science Museum in

Amsterdam. Onze educatiemedewerker Ozan Cimen en wethouder Arjan Meerkerk overhandigen de prijs.

Bewustzijn vergroten Deelname aan de E-waste Race vergroot het bewustzijn bij kinderen en hun omgeving over het belang van recycling en hergebruik.

Betere dienstverlening door slimme verandering bij klantcontactcentrum Om de dienstverlening bij de invoering van milieupassen soepel te laten verlopen, zijn we ook gestart met veranderingen bij het klantcontactcentrum (KCC). Zo introduceren we een groot scherm, waarop KCC-medewerkers belangrijke informatie kunnen zien, zoals het aantal wachtende bellers en de gemiddelde wachttijd. Deze verbeteringen zorgen dat we kunnen inspelen op piekmomenten, zoals de uitgifte van milieupassen. De inzichten worden wekelijks gerapporteerd voor verdere optimalisatie.

17

TIJDLIJN

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Start campagne “Lekker Opgeruimd”

MEI

Het nieuwe bestuur heeft besloten extra in te zetten op communicatie. De campagne “Lekker Opgeruimd” maakt inwoners bewust van nut en noodzaak om restafval te voorkomen en nog beter te scheiden voor een duurzame samenleving en de rol die zij daar zelf bij kunnen spelen. Zo bereiden we inwoners voor op de introductie van het recycletarief op 1 januari 2024. We willen uiteindelijk de hoeveelheid restafval terugbrengen naar maximaal 100 kilogram per inwoner per jaar in 2025. Een daling van 132 kilogram ten opzichte van 2020. We trappen de campagne af met posters op driehoekborden, in bushokjes en displays die verwijzen naar de campagnepagina waardlanden.nl/lekkeropgeruimd

Inwoners Gorinchem krijgen Milieupas Na Hardinxveld-Giessendam sturen we alle inwoners van Gorinchem een brief over de veranderingen rond de afvalinzameling. Daarna krijgen zij een milieupas met uitleg, gevolgd door sluiting van de verzamelcontainers voor restafval.

Educatieruimte voor circulaire lessen Op het Ecopark in Groot-Ammers is de educatieruimte gereed. Hier krijgen scholen en groepen leerzame lessen over grondstoffen scheiden. Activiteiten zoals ‘elektronische apparatenbingo’ en ‘zwerfafval aan de waslijn’ maken de lessen interactief. Partner De Gezel heeft de meubels gemaakt van afgedankte materialen, zoals barkrukken van oude fietsbanden en tafels van oud hout. Zelfs het serviesgoed in de keuken draagt bij aan de circulaire boodschap. Dat is gekocht bij de kringloop.

18

TIJDLIJN

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Veel vragen, meer bijplaatsingen en storingen Inwoners hebben veel vragen over de veranderingen en bellen ons klantcontactcentrum vaker. De meeste telefoontjes gaan over milieupassen, gedumpt grofvuil, bijplaatsingen of aanvraag van een extra gftof pmd-container. Onze milieucoaches zijn actief in wijken om inwoners voorlichting te geven. Zo zijn ze bijvoorbeeld op bezoek geweest bij bewoners van de Jupiterflat in Hardinxveld om een luisterend oor te bieden en vragen te beantwoorden.

Zoals verwacht zijn er meer bijplaatsingen. Maar ook voordat de containers werden afgesloten waren er vooral in de binnenstad van Gorinchem, in Gorinchem-West en in Leerdam enorm veel bijplaatsingen. De onderhoudsploeg verhelpt zo’n 25 storingen per dag. Deze storingen komen voornamelijk door vuile magneten en beschadigingen omdat inwoners containers met te veel kracht proberen te openen.

Aanleg inspectieput volgens regels van RDW Om onze voertuigen te keuren, leggen we in de werkplaats een inspectieput aan. Die is nodig vanwege strenge regels van de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW). De put is verstelbaar en heeft diverse voorzieningen, zoals een opvangbak voor olie en brandstof. Ook kunnen we de put sluiten met een stevig rolluik. Met de inspectieput behouden we onze bevoegdheid voor voertuigkeuringen, ook voor voertuigen van gemeente Gorinchem.

19

TIJDLIJN

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

JUNI

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Kleintjes in actie tegen zwerfafval Het thema “Afval” staat centraal bij het PeuterCafé van de LimonadeBrigade in Gorinchem. Peuters rapen Buiten de Waterpoort zwerfafval met grijpstokken en handschoentjes. Ze leren dat afval in de prullenbak hoort. Sommige kinderen krijgen er geen genoeg van en mogen de grijpstok mee naar huis nemen. Onder het genot van koffie of thee praten ouders en verzorgers met onze milieucoach over restafval voorkomen en goed scheiden.

Invoering milieupassen in Vijfheerenlanden vertraagd In april zijn in Hardinxveld-Giessendam de milieupassen ingevoerd, gevolgd door Gorinchem in mei. Door aanhoudende drukte, het aantal tijdelijk toegenomen bijplaatsingen en storingen aan de containers heeft het bestuur besloten de invoering van milieupassen in Vijfheerenlanden te verplaatsen naar eind oktober. Zo ontstaat tijd om knelpunten op te lossen en de technische aspecten van containers te verbeteren. In Molenlanden gaat de invoering volgens planning door in september.

Koel bedankje van wethouder De Boer Wethouder Mark de Boer trakteert ons op een ijsje als waardering voor onze inzet – zelfs tijdens weekenden en feestdagen. Hoewel er veel extra opruimwerk in Gorinchem is door bijplaatsingen bij verzamelcontainers na de invoering van de milieupas, zijn we trots op ons harde werk voor een schone omgeving.

20

TIJDLIJN

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Technasium-talenten zetten circulaire materialen in beweging

Een geslaagde bijeenkomst voor zwerfafvalpakkers

Leerlingen van het Technasium van het Fortes Lyceum in Gorinchem voltooien een circulair project. Dit jaar is onze opdracht een ontwerp van gerecyclede materialen dat een kettingreactie in gang zet. Tijdens het Fortes Festival tonen ze het resultaat aan onze milieucoach. De uitdagende opdracht blijkt leerzaam. Eerder hebben de leerlingen al een rondleiding over het Ecopark gehad voor inspiratie en uitleg over circulaire materialen bij De Gezel.

We organiseren een speciale bijeenkomst met zwerfafvalpakkers. We gaan in gesprek met 26 vrijwilligers over mogelijkheden om zwerfafval weg te gooien nu de containers worden afgesloten. Een positieve bijeenkomst waarin we belangrijke vragen van zwerfafvalpakkers beantwoorden.

21

INTERVIEWS

VERANDERING MILIEUSTRATEN

MILIEUCOACHES MOTIVEREN

TOEZICHTHOUDERS IN ACTIE

TIJDLIJN

INHOUD

Milieucoaches motiveren inwoners hun afval nog beter te scheiden Met inwoners in gesprek gaan, hun vragen over afvalscheiding beantwoorden en hen uitleggen waarom bepaalde beslissingen genomen zijn. Dát is in een notendop het werk dat milieucoach Ingrid Lopulalan elke dag opnieuw met veel plezier en toewijding doet. Samen met haar collega Nelleke Gouw en educatiemedewerker Ozan Cimen vormt ze het educatieteam van Waardlanden. Veel van die gesprekken gingen in 2023 over het ‘waarom van die milieupas’. Inwoners van alle vier de gemeenten kregen de milieupas dit jaar uitge-

reikt. Met deze pas kunnen ze voortaan de verzamelcontainers voor restafval openen. ‘Dat was voor veel mensen best even wennen’, vertelt Ingrid. ‘We zagen in het begin dan ook regelmatig dat afval naast de containers werd gezet. Simpelweg omdat mensen hun pas waren vergeten, kwijt waren of nooit hadden ontvangen. Daar hebben we veel aandacht aan besteed en de klachten serieus genomen. Zo kwam er een speciaal keycord waar je de milieupas aan kan hangen. Die delen we gratis uit, overal waar we komen. Na de zomer zijn we ruim 50 keer met onze ‘milieucoach-on-tour’ op verschillen-

de locaties geweest, op eigen initiatief, maar ook op aanvraag van inwoners en verenigingen. Zoals bij wijkbijeenkomsten, op markten, bij overleggen met bewonersgroepen en andere gelegenheden.’

Het hoe en waarom uitleggen De milieupas is sinds december ook nodig voor een bezoek aan de milieustraat. Daar was soms weerstand tegen. ‘Collega Nelleke en ik waren in de beginperiode regelmatig bij milieustraten aanwezig om bezoekers uitleg te geven. Daar ondersteunden we ook onze collega’s mee die daar werken.’

22

INTERVIEWS

VERANDERING MILIEUSTRATEN

Waardlanden en de gemeenten hebben op veel manieren over de veranderingen gecommuniceerd, bijvoorbeeld met inwonersbrieven en folders. Ook op de website staan alle veranderingen uitgebreid uitgelegd. Toch merken Ingrid en haar collega dat een grote groep mensen de post niet leest en niet online gaat om informatie te zoeken. ‘Ze hebben liever iemand tegenover zich om hun ervaringen mee te delen en hun vragen aan te stellen. Wij voeren

MILIEUCOACHES MOTIVEREN

TOEZICHTHOUDERS IN ACTIE

die gesprekken met liefde en plezier. We proberen mensen te helpen en enthousiast te krijgen. Mensen hoeven het niet met ons eens te zijn. Ik leg alleen uit waarom bepaalde beslissingen genomen zijn. En het leuke is dat je dan toch vaak begrip ziet ontstaan.’

Betrokkenheid vergroten Naast de nieuwe milieupas zijn er nog tal van andere onderwerpen die de aandacht vragen van de milieu-

TIJDLIJN

INHOUD

coaches. Zo ondersteunen ze de groeiende groep vrijwillige zwerfafvalpakkers met goed materiaal. Ook vestigen ze de aandacht op wasbare babyluiers in plaats van de vervuilende wegwerpexemplaren. En ze starten in 2024 in Gorinchem met verschillende tolken een deur-aan-deur actie in een multiculturele wijk. ‘Door mensen op een persoonlijke manier goed te informeren, proberen we de betrokkenheid bij minder afval en afvalscheiding te vegroten.’

Lekker Opgeruimd In mei 2023 startte Waardlanden, samen met de gemeenten, de campagne “Lekker Opgeruimd”. Met deze campagne willen we bereiken dat inwoners grondstoffen thuis nóg beter scheiden, zodat er minder restafval overblijft. In veel gemeenten is dat ook nog eens goed voor je portemonnee. Hoe minder restafval je wegbrengt, hoe minder je betaalt. Op de website van Waardlanden is een campagnepagina “Lekker Opgeruimd” te vinden. Daar staan allemaal handige tips, blogs en video’s over hoe je goed je afval kan scheiden

. Er is een leuke quiz

om te bepalen welk type afvalscheider je bent. Zo kan je, op maat, tips krijgen die passen bij jouw type. In huis-aan-huisbladen en op sociale media is regelmatig aandacht voor deze campagne. Daar werd ook de scheidingswijzer gepubliceerd, om uit te knippen en thuis op te hangen. Heel handig om bij twijfel Op de foto van links naar rechts het team Educatie: milieucoach Nelleke Gouw, educatiemedewerker Ozan Cimen en milieucoach Ingrid Lopulalan.

te checken wat je waar weggooit. Ook in 2024 gaan we lekker opgeruimd verder!

23

TIJDLIJN

JULI

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Noodledigingen niet meer gratis

Flinke afname containerstoringen

Het komt zo’n 10 keer per maand voor dat wij inwoners helpen die per ongeluk persoonlijke spullen in een verzamelcontainer hebben weggegooid. Zoals portemonnees, telefoons, sleutels en knuffels. Op verzoek van de inwoner doen we dan een noodlediging van de verzamelcontainer en doorzoeken het afval om de spullen te vinden. Dit vraagt tijd en is kostbaar. Vanaf 1 juli betalen inwoners € 150 per noodlediging.

Gelukkig zijn er steeds minder storingen. ‘We hebben ontdekt dat in veel containers verkeerde ringen zitten, waardoor de magneten storen. De leverancier erkent de fout en vervangt de ringen’, aldus projectmedewerker Kees van Baalen.

Test met containers In Gorinchem is een test gestart met tien hydraulische veren in de kleppen te plaatsen. Die moeten ervoor zorgen dat de kleppen soepeler open- en dichtgaan.

Verbeteren inhoud pmd- en gft-containers Om de kwaliteit van grondstoffen in de pmd- en gft-containers bij laagbouw verder te verbeteren controleren wij vanaf 3 juli de inhoud van containers die tijdens ophaaldagen aan de weg staan. We gebruiken gele en rode aanhangkaarten. Met de gele kaart wijzen we inwoners op afval in de container dat er niet in hoort, de container wordt wel gewoon geleegd. Containers die voor een groot deel gevuld zijn met verkeerd afval, krijgen een rode kaart en worden niet geleegd.

24

TIJDLIJN

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Milieupas inwoners Molenlanden

AUGUSTUS

Alle inwoners van Molenlanden hebben we, na de gemeenten Gorinchem en Hardinxveld-Giessendam, een brief gestuurd over de veranderingen rond de afvalinzameling. Nu krijgen zij een milieupas met uitleg, gevolgd door de sluiting van de verzamelcontainers voor restafval. Net als in de andere gemeenten verdwijnen de verzamelcontainers voor pmd. Bij hoogbouw kunnen inwoners met de pas de nieuwe gft-containers openen. De afsluiting van de containers verloopt soepel en het aantal storingen is lager dan in de andere gemeenten.

Samen schoon on tour Samen met EnjoyCleaningUp organiseren we de opruimactie “Samen schoon on tour” om het nieuwe schooljaar netjes te beginnen. Milieucoach Ingrid Lopulalan, Alex van Eck, vrijwilligers en labrador Bas reizen met een camper door de vier gemeenten om zwerfafval op te ruimen. Kinderen,

Schoon Gorinchem, de campagneleider van GroenLinks en wethouder Arjan Meerkerk helpen mee. Ze vinden het vaakst peuken waarvoor zakasbakken worden uitgedeeld. Zo dragen we samen bij aan een schonere wereld.

25

TIJDLIJN

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Laatste loodjes voor het nieuwe beleid Voor de invoering van het recycletarief moet er nog veel gebeuren. We willen vooral voorkomen dat inwoners overlast ervaren. De afsluiting van de verzamelcontainers zorgt voor veel extra werk bij de teams Materieel, Klantcontactcentrum, Communicatie, Handhaving en Educatie.

Voorbereidingen en uitdagingen Medewerkers van de milieustraten moeten oefenen met betalingen en systemen moeten goed werken. Chauffeurs moeten ledigingen correct registreren en er zijn meer kwaliteitscontroles om vervuiling te verminderen. Beleidsmedewerkers moeten afspraken met kringloopwinkels en ideële instellingen afronden. SEPTEMBER

Geen toekomst voor onkruidbeheersing Gorinchem Vanaf 1 januari 2024 stoppen we met onkruidbeheersing voor gemeente Gorinchem om budgettaire en operationele redenen. In drukke tijden missen we personeel, terwijl het team in

rustige periodes met te veel is. We blijven vegen en prullenbakken legen. Voor de betrokken medewerkers zoeken we een oplossing.

Illegale lachgascilinders: een explosief probleem Sinds 1 september 2023 hebben alle milieustraten in Nederland een noodmaatregel genomen en accepteren ze gratis lachgascilinders, ondanks het Opiumwetverbod dat geldt sinds 1 januari 2023. Deze gevaarlijke cilinders veroorzaken namelijk explosies in inzamelwagens en verbrandingsinstallaties, met ernstige schade en veiligheidsrisico’s tot gevolg. Veilig in-

leveren is dus belangrijk om ongelukken en schade te voorkomen. Daarom roept de branche op tot samenwerking op www.veiliginleveren.nl. Benieuwd wat er gebeurt met een lachgascilinder bij de afvalverbranding? Bekijk een filmpje op Youtube van de AEB (de afvalverbranding van Amsterdam)

26

TIJDLIJN

KWARTAAL 1

World Cleanup Day 2023 In onze regio steken diverse bedrijven, organisaties, scholen en zwerfafvalpakkers de handen weer uit de mouwen tijdens World Cleanup Day. Educatiemedewerker Ozan Cimen helpt bij de opruimactie op middelbare school Calvijn in Hardinxveld-Giessendam, waar 112 brugklassers samen 30 volle vuilniszakken verzamelen. Samen maken we de wereld een stukje mooier.

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Eerste gft-keukenemmertjes uitgedeeld Bewoners van hoogbouw- en laagbouwwoningen zonder gftcontainer konden van juli tot september een emmertje aanvragen. Dit handige hulpmiddel maakt het makkelijk om gft in de keuken te verzamelen en om de inhoud daarna eenvoudig weg te gooien in de verzamelcontainer voor gft in de buurt. Avres bezorgt de 3.734 gft-keukenemmertjes. In Boven-Hardinxveld overhandigt Arjan, medewerker van Avres, het eerste keukenemmertje.

27

INTERVIEWS

VERANDERING MILIEUSTRATEN

MILIEUCOACHES MOTIVEREN

TOEZICHTHOUDERS IN ACTIE

TIJDLIJN

INHOUD

Sinds maart 2023 heeft Waardlanden een team van toezichthouders in dienst. Dit zijn medewerkers die zich bezig houden met afval dat ergens wordt gedumpt of neergezet bij verzamelcontainers. Door het afval te bekijken kunnen zij meestal achterhalen van wie het is. Na een periode van intensief toezicht, informeren en waarschuwen wordt vanaf juni 2023 spoedeisende bestuursdwang toegepast. Dit betekent dat de opruimkosten van € 206,50 voortaan voor rekening van de overtreder zijn.

Toezichthouders in actie tegen bijplaatsen van afval Afvaldumping, storing of volle container? Meld het! Waardlanden bedient een groot gebied. We kunnen niet overal tegelijk aanwezig zijn. Het is prettig als inwoners een melding doen als er ergens afval is gedumpt. Of wanneer een verzamelcontainer vol is of in storing staat. Zo kunnen we snel actie nemen en de overlast tot een minimum beperken. Inwoners kunnen een melding doen bij Waardlanden, op onze website

of app. Of op de website van hun eigen

gemeente. Als bij de melding het containernummer staat, dan kunnen we het probleem nog sneller oplossen en bijplaatsingen voorkomen. Het containernummer staat linksboven op de verzamelcontainer.

Toezichthouder Anita heeft een druk jaar achter de rug. ‘In 2023 werd de milieupas ingevoerd en gingen, in fases, de verzamelcontainers voor restafval op slot. Je weet dan dat je telkens een piek aan bijplaatsingen krijgt omdat mensen eraan moeten wennen dat ze hun pas meenemen naar de verzamelcontainer. Veel inwoners doen dat nu netjes, zeker in de kleinere dorpen. In enkele stadswijken kan ik soms mijn ogen niet geloven als ik zie wat mensen daar allemaal op straat gooien.’

Snelle actie voorkomt overlast De toezichthouders zijn veel in de wijken aanwezig. Ze nemen meteen actie als er een melding komt over afvalzakken die naast de containers staan of grofvuil dat in de openbare ruimte is neergezet. ‘Bij aankomst maken we eerst foto’s en gaan dan het afval onderzoeken. Heel vaak vinden we daarin aanwijzingen van wie het is. We ruimen daarna de afvalzakken meteen op, zodat buurtbewoners er geen last van hebben. Het gaat stinken, het kan onveilige situaties opleveren en gevaarlijk zijn voor de gezondheid.

28

INTERVIEWS

VERANDERING MILIEUSTRATEN

In de praktijk ziet Anita dat er ook inwoners zijn die geen milieupas hebben. Ze bewonen bijvoorbeeld een deel van een voormalig winkelpand, dat door vastgoedbeheerders wordt verhuurd aan verschillende mensen. Terwijl er maar één milieupas is voor dat adres. Ze onderhoudt daarover contact met de gemeenten. ‘We hebben meegemaakt dat er opeens wel 60 zakken naast een verzamelcontainer stonden. Dan denk je: wat gebeurt hier!? Bleek dus dat mensen helemaal geen milieupas hadden en dachten: “het wordt toch wel opgeruimd”.’ Het is vaak een vieze klus om afvalzakken te inspecteren. Anita en haar collega’s werken dan ook met goede beschermingsmiddelen en zijn ingeënt om besmetting te voorkomen. ‘Dat vieze werk is maar een deel van onze baan. We werken als team fijn samen. Het contact met de bewoners in de wijken motiveert me. We proberen altijd op een vriendelijke manier het ”hoe en waarom” uit te leggen van ons werk. Dan kijken inwoners opeens heel anders tegen ons aan en krijg ik soms een compliment voor wat we doen.’

MILIEUCOACHES MOTIVEREN

TOEZICHTHOUDERS IN ACTIE

TIJDLIJN

INHOUD

‘Een mooi schoon werkgebied’ Chauffeur Sander Thieme leegt met zijn kraanwagen

Als er 1 of 2 zakken naast een container staan, is dat

verzamelcontainers in Leerdam en omgeving. ‘Mijn

voor sommige mensen een vrijbrief om hun afval er ook

werk wordt flink vertraagd als er zakken naast de con-

maar naast te zetten. Zo werkt het natuurlijk niet. Zelfs

tainers staan. De plaat rondom de container moet leeg

als een container echt vol is of een storing heeft, mag

zijn voordat ik kan hijsen. Losse zakken moet ik eerst aan

dat niet. Dan is er op korte afstand altijd wel een andere

de kant schuiven. Ik neem ze niet meer mee, maar geef

container waar je terecht kan. Ik wil mijn werkgebied

met onze app een seintje aan de toezichthouders. Die

graag mooi en schoon houden en doe er alles aan om

komen langs voor inspectie van de zakken en ruimen

de containers op tijd te legen. Dan komen mensen niet

ze daarna op.

in de verleiding de zak ernaast te zetten.’

Grofvuil bijplaatsingen In Gorinchem worden dumpingen en bijplaatsingen van grofvuil namens gemeente Gorinchem door Waardlanden opgehaald. De gemeenten Molenlanden, Hardinxveld-Giessendam en Vijfheerenlanden halen zelf het grofvuil op. ‘Zodra wij ergens illegaal grofvuil zien staan, geven we dat meteen door aan de betreffende gemeente.’

29

TIJDLIJN

OKTOBER

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Leerlingen bezoeken Waardlanden

Geslaagde proef zomerse opblaasartikelen

Educatiemedewerker Ozan Cimen en beleidsmedewerker Iris Keasberry ontvangen VWO5-leerlingen van het Fortes Lyceum, Gomarus Scholengemeenschap, Lyceum Oudehoven en Gymnasium Camphusianum voor een bezoek aan Waardlanden. Tijdens de rondleiding leren ze over afvalstromen, afval scheiden, grondstoffen inzamelen en het belang van een circulaire economie en een schonere wereld.

Van juli tot en met september konden inwoners op 19 afvalvrije scholen in Vijfheerenlanden én bij alle milieustraten zomerse opblaasartikelen apart inleveren. Hiermee is 1.500 kilo aan opblaasartikelen gered uit het restafval. Dit materiaal is naar een verwerker afgevoerd voor recycling, waardoor het kan worden hergebruikt voor nieuwe materialen.

Wethouder Polatli bezoekt team BOR Wethouder Fatih Polatli van gemeente Gorinchem is op werkbezoek bij team Beheer Openbare Ruimte. Ze praten over de stad schoonhouden en prullenbakken legen en de samenwerking met de gemeente.

Achter het stuur De wethouder neemt zelf ook nog plaats achter het stuur van de veegwagen en veegt de markt schoon onder begeleiding van veegmachinist Henk Vermeulen.

30

TIJDLIJN

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Samen aan de slag in de Gildenwijk De Gildenwijk in Gorinchem ziet er na een grote opruimactie weer fantastisch uit. Medewerkers van Poort6, gemeente Gorinchem, COA en Avres, wijkagenten, stratenmakers, achtstegroepers van basisschool De Poorter, het team Beheer Openbare Ruimte en educatiemedewerker Ozan Cimen werken samen. In totaal verzamelen zij 15 zakken zwerfafval, zuigen talloze peuken op, brengen 35 winkelkarren terug naar winkeliers én er worden 50 fietswrakken verwijderd.

NOVEMBER

Strijd tegen peuken en kauwgom op straat In de strijd tegen filters en sigaretten op straat herhalen we op sociale media de campagne “Hey Viespeuk! Peuken op de grond, dat kan echt niet meer.” Samen met de gemeenten en zwerfafvalpakkers werken we hard aan een afvalvrije en schone regio.

Speciale asbakken In Gorinchem hebben we asbakken aan afvalbakken bevestigd en we plaatsen uitdrukplaatjes bij prullenbakken in Hardinxveld-Giessendam en Molenlanden. Op zeven locaties in Hardinxveld-Giessendam plaatsen we ook speciale bakken voor peuken en kauwgom. Deze duobuddy’s bevestigen we aan lantaarnpalen.

31

TIJDLIJN

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Groot onderhoud aan kleedruimtes

Binnenstad Gorinchem blinkend na sinterklaasintocht Team Beheer Openbare Ruimte heeft de binnenstad schoongemaakt voor de landelijke intocht van Sinterklaas. Ze vegen bladeren, ruimen zwerfafval op en plaatsen evenementencontainers. Na de intocht, waar ondanks de regen 15.000 bezoekers op afkomen, ruimt het team de stad op. Met 22 collega’s en verschillende voertuigen is de binnenstad binnen 4 uur weer helemaal schoon.

Sinterklaasspeelgoedruil

Medewerkers moeten hun bedrijfskleding op de werkplek kunnen opbergen in een locker, zodat ze in eigen kleding naar huis kunnen. Door personeelsuitbreiding is er een tekort aan lockers. Ook zijn de verouderde douches een risico voor legionellabesmetting. Daarom renoveren we de kleedruimtes en vergroten we het aantal lockers van 58 naar 76. De nieuwe lockers krijgen elektronische sloten. Ook komt er een droogkast om natte bedrijfskleding te drogen. Douches hebben nu sensoren om legionellabesmetting te voorkomen.

Waarom nieuw speelgoed kopen als er thuis al genoeg ligt? In HardinxveldGiessendam organiseren we samen met Bibliotheek AanZet een Sinterklaas-speelgoedruil. Milieucoach Nelleke Gouw: ‘Een speelgoedruil is een slimme manier om het sinterklaasfeest voordelig en duurzaam te vieren. Het bespaart niet alleen veel geld, tijd en inkoopstress, het vermindert ook onnodig afval, verpakkingsmateriaal, zoals karton en piepschuim, en gebruik van grondstoffen. Speelgoed ruilen is dus goed voor het milieu.’

32

TIJDLIJN

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Johannes Calvijnschool is de winnaar van de Textielwedstrijd in Vijfheerenlanden Met 5.212 kilo ingezameld textiel wint de Johannes Calvijnschool uit Leerdam de Textielwedstrijd 2023 in Vijfheerenlanden. Samen met drie andere scholen redden ze 7.473 kilo textiel uit het restafval. Opnieuw & Co geeft elke deelnemende school € 0,20 per kilo textiel. De winnaar ontvangt een verdubbelde opbrengst voor leuke activiteiten of een goed (duurzaam) doel. De opbrengst is voor de helft gedoneerd aan humanitai-

re hulp voor het conflict in het Israël en Gaza. De andere helft is verdeeld over de groepen voor een excursie, aanschaf van iets voor in de klas of een traktatie. Doel van de Textielwedstrijd is leerlingen op een leuke manier te leren over de impact van de kledingindustrie op het milieu en het belang van grondstoffen sparen door kleding te hergebruiken en te recyclen.

DECEMBER

Directeur Hans van den Brule vertrekt bij Waardlanden De afgelopen vier jaar zijn onder leiding van directeur Hans van den Brule grote stappen gezet om het afval- en grondstoffenbeleid van de gemeenten te verbeteren en te verduurzamen. Nu de invoering van het nieuwe beleid bijna is afgerond, gaat Waardlanden van een ontwikkelfase naar een beheers-

fase. De nieuwe fase vraagt om andere accenten in de aansturing. Een logisch moment voor Hans van den Brule om afscheid te nemen als directeur. Jürgen Rau neemt vanaf 8 januari 2024 het stokje van hem over. Tot die tijd neemt adjunctdirecteur Ans Smits tijdelijk de leiding op zich.

33

TIJDLIJN

KWARTAAL 1

KWARTAAL 2

KWARTAAL 3

KWARTAAL 4

INTERVIEWS

INHOUD

Met de milieupas naar de milieustraat Alle inwoners hebben vanaf 1 december een milieupas nodig voor toegang tot de milieustraten. In 2024 kunnen de inwoners van Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam en Molenlanden drie keer per jaar gratis grof tuinafval, puin, schoon hout, geïmpregneerd hout, gips/cellenbeton, bitumen (dakleer) en grof huishoudelijk afval brengen. Bij het vierde bezoek moeten zij hiervoor betalen. Alle andere afval- en grondstoffen kunnen

zij gratis blijven brengen. De drie gemeenten voeren deze tarieven in om de kosten beheersbaar te houden en eerlijker te verdelen. Het zorgt ervoor dat de ‘vervuiler betaalt’. De inwoners van de vroegere gemeente Lingewaal zijn ook welkom met de AVRI-pas, maar zij betalen in 2024 al bij het eerste bezoek voor de betaalde afvalstromen. Inwoners van Vijfheerenlanden hoeven niet apart te betalen.

Leerzame avond in Suleyman Celebi Moskee Kerstbomen leveren weer 50 cent op Na de feestdagen kunnen inwoners hun kerstbomen inleveren voor een beloning van 50 cent per stuk. De bomen kunnen op 5 en 6 januari worden ingeleverd bij centrale inzamelpunten en bij de milieustraten tussen 27 december en 13 januari. Extra locaties zijn toegevoegd voor meer gemak voor inwoners. Scholen worden betrokken om de jongste inwoners te motiveren zo veel mogelijk kerstbomen te verzamelen voor een leuk zakcentje. Samen houden we zo de buurt schoon én geven we kerstbomen een tweede leven als compost of bodembedekking.

Educatiemedewerker Ozan Cimen is in de Suleyman Celebi Moskee in Gorinchem. Op verzoek van de vrouwenbeweging van de moskee geeft Ozan in het Nederlands en Turks les over afval voorkomen en het belang van afval en grondstoffen goed scheiden.

Met ongeveer dertig vrouwen is het een boeiende avond waarin veel vragen worden gesteld over afval scheiden en het nieuwe afvalen grondstoffenbeleid. Het is belangrijk om in gesprek te blijven met inwoners, zodat voor iedereen de veranderingen duidelijk zijn.

34

Dit is een uitgave van Waardlanden, april 2024 Redactie Annemarie de Joode en Brenda de Beer (Waardlanden) Tekst Annemarie de Joode, Brenda de Beer (Waardlanden) en Dianne Huijskens (Tekstbureau Huijskens) Vormgeving Richard van Zijll de Jong (Studio de Marcas) Fotografie interviews Paul van Baardwijk (Studio Retouched) Overige beeldmateriaal Henk Ganzeboom (Kobalt fotografie) en archief Waardlanden Waardlanden Postbus 555, 4200 AN Gorinchem 0183 68 11 11 info@waardlanden.nl www.waardlanden.nl Volg ons ook via: © Waardlanden 2024 Ondanks de zorg en aandacht die Waardlanden besteedt aan deze uitgave kan informatie onvolledig of onjuist zijn. Aan de inhoud van deze uitgave kunnen geen rechten worden ontleend. Waardlanden kan niet aansprakelijk worden gesteld voor geleden schade als gevolg van gebruik van deze uitgave.

35