50 Raadsinformatienota Evaluatie 2025 en Uitvoeringsplan 2026 Watertakenplan.pdf

RAADSINFORMATIENOTA

College van burgemeester en wethouders Vergadering van: 13 januari 2026 Gemeente Hardinxveld-Giessendam Zaaknummer: 2025-0119815

Inhoud Inleiding Het Watertakenplan 2024-2033 is het beleidsplan voor afval-, hemel-, oppervlakte- en grondwater. In 2025 zijn verschillende taken uitgevoerd volgens het Uitvoeringsplan 2025. Op dit uitvoeringsjaar is een evaluatie gedaan. Voor 2026 is een nieuw uitvoeringsplan gemaakt. De werkzaamheden voor de watertaken worden uitgevoerd door de gemeente zelf, de buitendienst en door derden. Elk jaar wordt het Watertakenplan uitgewerkt in een Uitvoeringsplan. Het Uitvoeringsplan 2026 is vastgesteld door het college van B&W. Kernboodschap De plannen voor 2026 staan beschreven in het 'Uitvoeringsplan 2026'. Hierin staat ook de evaluatie over het planjaar 2025. In 2025 is onder andere de Wielwijk helemaal gereinigd en geïnspecteerd. Vanuit de inspectieronde Westwijk zijn de geconstateerde schades hersteld. De persleiding gemaal Wielwijk is vervangen. Dit zijn een aantal taken die zijn uitgevoerd. Voor de hele beleidsperiode van het Watertakenplan zijn de gebieden benoemd die volgens de levensduur vervangen moeten worden, echter wordt er altijd eerst gekeken of de leidingen nog langer kunnen blijven liggen en of het volgens integraalwerken kan. De watertaken zijn op orde als: het systeem kan wat het moet en doet wat het kan. Daarbij worden de vragen 'doen we de goede dingen' en 'doen we de dingen goed' gesteld.

De werkzaamheden die we uitvoeren zijn in overeenstemming met de aanbestedingsregels. In 2026 staan de volgende werkzaamheden op de planning: herstellen van de riolering in Giessendam-West, voorbereiden van het renoveren van de riolering in de Wielwijk, coaten van gemaal Wielwijk en updaten van het Calamiteitenplan wateroverlast 2016. Consequenties Met de uitvoering van het Gemeentelijk Watertakenplan 2024-2033 worden de watertaken beheerd en onderhouden. Hiermee voldoet de gemeente aan de zorgplichten voor afvalwater, hemelwater, oppervlaktewater en grondwater. Vervolg De beschreven werkzaamheden worden in 2026 uitgevoerd. Na afloop van het jaar wordt dit geëvalueerd en wordt een nieuw uitvoeringsplan voor het daaropvolgende kalenderjaar opgesteld.

Watertakenplan Evaluatie 2025 en Uitvoeringsplan 2026

Definitieve evaluatie 2025 en uitvoeringsplan 2026 Watertakenplan Zaak nr. 2025-0119815

Samenvatting In 2025 is op alle onderdelen voortgang geboekt. De achterstand in reinigen en inspecteren van het vrijverval riool is grotendeels ingelopen (Wielwijk afgerond). Mechanische riolering is planmatig onderhouden. Diverse schades zijn hersteld en besturingen van gemalen (deels) vervangen. Voor 2026 ligt de nadruk op: reinigen en inspecteren in Boven‑Hardinxveld, herstel in Giessendam‑West, moderniseren en alternerend laten werken van gemalen Sluisweg en Langeveer, herzien van de Aansluitverordening (huisaansluitingen) en actualiseren van het Calamiteitenplan 2016. Doorlopend zetten we in op datakwaliteit, risicogestuurd beheer, afhandeling van meldingen, en heldere communicatie. De meerjaren opgave toont dat grootschalige vervanging naar levensduur vooral vanaf 2028 speelt; 2026–2027 kennen extra vervangingen vanwege schade. Financieel blijven we binnen de kaders door risicogestuurd te plannen.

Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Evaluatie 2025 3 Uitvoeringsplan 2026 4 Doorlopend beheer en onderhoud 5 Meerjaren uitvoering

1 Inleiding Het Watertakenplan 2024–2033 geeft invulling aan de zorgplichten voor afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater. Het doel van het Watertakenplan is invulling geven aan de zorgplichten van de Wet milieubeheer en Waterwet voor een periode van 10 jaar. Samen met bewoners, bedrijven, waterschap en andere partners in de watersector zorgen voor afval-, hemel-, grond- en oppervlaktewater. Met hierin oog voor klimaatadaptatie, participatie en duurzaamheid. Dit document bevat een evaluatie van 2025 en het uitvoeringsplan voor 2026, aangevuld met doorlopende beheertaken en een meerjaren uitvoering.

2 Evaluatie 2025 In 2025 zijn diverse werkzaamheden uitgevoerd door gemeente, buitendienst en derden. Een deel van de activiteiten is verschoven naar 2026 vanwege prioritering, planning of afhankelijkheden. De evaluatie is besproken met de portefeuillehouder. Rioolbeheer gaat over - Doen we de goede dingen? Dit gaat over beleid - Kan het systeem wat het moet? Dit gaat over het modelleren van de waterstromingen - Doet het systeem wat het kan? Dit gaat over monitoren - Doen we de dingen goed? Dit gaat over evalueren.

2.1 Gegevens op orde en organisatie • • • • •

Databeheer aangescherpt: leidinggegevens aangepast en aangevuld; revisies en inspectieresultaten structureel ingeladen in het beheerpakket. Meer structuur door aanbesteding/contracteren voor (onderhouds-)werkzaamheden; sneller schakelen en beter plannen. Koppelingen tussen Fixi, McMain en InProces ontbreken technisch; handmatige afstemming blijft nodig. Geen nieuwe aanbestedingen gedaan voor beheer en onderhoud. Krantartikelen omtrent riolering (wat mag wel/niet in het riool) heeft met enige regelmaat in het Kompas gestaan ook zijn er brieven gestuurd naar bedrijven en bewoners over onder andere vetlozingen in het riool.

2.2 Afvalwater – uitvoering • •

• •

• • • •

Wielwijk volledig gereinigd en geïnspecteerd (>6 km); achterstand voor Neder‑Hardinxveld ingelopen; Boven‑Hardinxveld volgt. Rookproeven uitgevoerd aan Parallelweg t.b.v. foutaansluitingen; beperkt resultaat; bewoners met HWA op vacuümput aangeschreven en krijgen herinnering. Ook in het kader van 2.3 Hemelwater en grondwater. Besturing gemalen Emmastraat vervangen; Sluisweg en Langeveer gekoppelde acties en besturing doorgeschoven naar Q1 2026; alternerend werken volgt in samenhang. Persleiding hoofdgemaal Wielwijk (asbest‑cement) deels vervangen/verlegd; traject deels op particulier terrein. De bijna 60 jaar oude leiding kwam goed uit grond, vervanging van de gehele leiding is daarom niet aan de orde. Schades hersteld door De Kuiper Groep (Noordeloos) aan o.a. Schoef, Wolfseind, Van Leijdenstraat en Reepijzer; relining uitgevoerd in Weideveld en Stationsstraat door GMB. Vacuümputten gereinigd/geïnspecteerd door Fa. Jongeneel; drukputten door Technische Dienst (afronding voorzien eind Q1 2026). Huisaansluitingen in particulier en nieuwbouw afgehandeld (ook in het kader van 2.3 Hemelwater en grondwater); zijstraat Kievit omgezet van huisaansluiting naar hoofdriool. De besturing en de pompen van het gemaal Juliana van Stolbergstraat zijn vervangen en kunnen weer 15 jaar mee.

2.3 Hemelwater en grondwater •

Afkoppelen wordt doelmatig meegenomen bij vervanging gemengd stelsel; waar mogelijk aparte HWA‑leiding; participatie bewoners waar passend.

• • •

Hemelwater- en Grondwaterverordening is geborgd onder Omgevingswet; regels in Watertakenplan vastgelegd. Concept evaluatie/update Calamiteitenplan gereed (o.a. contactpersonen, wetenschapsontwikkelingen). Nog nadere afstemming nodig. Vragen over grondwater via InProces beantwoord; verder beperkte activiteiten.

2.4 Oppervlaktewater en civiele componenten • • • •

Baggerwerk A‑watergangen Giessendam‑West (afronding voorzien 2025); duikers gereinigd en beschoeiingen weer gesteld. Herstel beschoeiingen en duiker bij trainingsveld van de sportvereniging Vriendenschaar; damwanden Knobbelzwaan/Blauwe Reiger aangepakt. Waterschap voerde stresstest waterkwaliteit uit; gemeente leverde input en liep mee met veldbezoeken. In 2026 nog vervolg hierop met mogelijk te nemen maatregelen. Cabomba‑bestrijding in Buiten en Binnen Giessen herhaald (via waterschap; gemeente lift mee).

2.5 Vervanging, communicatie, contracten en financiën • • • • •

Vervangingsgebied Giessendam‑West (Schapedrift, Koetshuis, Hallehuis, Schouw en Weegpad) voorbereid; uitvoering naar 2026 (Q3/Q4, afhankelijk van weer). Havenstraat gereinigd/inspectie goed; her-inspectie over 5 jaar i.v.m. levensduur. Communicatie: artikelen in lokale media over riolering en verstoppingsgedrag; wordt gecontinueerd. Contracten: klein onderhoud De Kuiper Groep; kolken reinigen VanderValk+DeGroot; leidingreiniging/inspectie Jansen Rioolreiniging. Financieel accent in 2025 op reinigen/inspecteren (inhaalslag) en vervanging/verlegging persleiding hoofdgemaal Wielwijk.

3 Uitvoeringsplan 2026 De werkzaamheden bestaan uit een aantal doorgeschoven activiteiten uit 2025 en nieuwe activiteiten. De inhoud en scope blijven gelijk aan het oorspronkelijke plan. Het doorschuiven van activiteiten het te maken met prioriteiten en veroorzaken geen belemmeringen voor het watersysteem en het waterstelsel.

3.1 Taken 2026 • • • • • • • • • • •

• • • • •

Reinigen en inspecteren: zuidwesthoek Boven‑Hardinxveld (~3,5 km) + circa 7 km aanvullende trajecten vrijverval riool. Reinigen en inspecteren van druk‑ en vacuümriolering (mechanisch stelsel). Herstel grote schadegebieden Giessendam‑West (‘saté‑riolering’). Herzien en vaststellen Aansluitverordening (legesafhankelijkheden blijven gemeentelijk). Actualiseren Calamiteitenplan wateroverlast; draaiboeken en contactlijsten bijwerken. Gemalen: Sluisweg nieuwe besturing; Sluisweg en Langeveer alternerend; Emmastraat besturingsupdate borgen; Wielwijk ontvangstkelder coaten. Periodiek reinigen prioritaire straten (o.a. Loodreep, Tonneband, Rijnstraat). Ophangen en benutten regenmeters (monitoring). Opsporen van foutaansluitingen in vrijverval- en mechanisch riool. Onderzoeken: POC‑norm en persleiding Binnendams → Wielwijk. Projecten: Giessendam‑West fase 1 (Schapedrift, Schouw, Koetshuis, Hallehuis, Weegpad); relinen duiker A15; deelreparatie Pieter de Hooghstraat t.h.v. Albert Cuyperstraat/Gerard Doustraat; Spindermolen gemengd → gescheiden. Project Wielwijk noord starten met voorbereiden, integrale aanpak vereist. Beschoeiingen: Van Nederveenpad en de Brooshoofdstraat zijn aan vervanging toe door schade Databeheer op orde: revisies inladen, fouten herstellen, SaaS‑migratie besturingen voorbereiden; zakelijke rechten controleren; archiveren inspectiedata.

Nieuwbouw: ’t Oog (bedrijventerrein/woningen); plannen waterschap boezemgemaal nabij Kolffgemaal volgen. Vervanging i.v.m. met levensduur (60 jaar) is niet aan de orde voor dit jaar.

3.2 Globale planning 2026 (per kwartaal) Activiteit

Q1

Q2

Reinigen/inspectie Boven‑Hardinxveld (~3,5 km)

●

●

Reinigen/inspectie druk- en vacuüm

●

●

Herstel Giessendam‑West (schade)

Q3

Q4

●

●

●

●

Aansluitverordening herzien/vaststellen

●

●

Calamiteitenplan actualiseren

●

●

●

Alternerend Sluisweg & Langeveer

●

Coaten ontvangstkelder Wielwijk

●

Periodiek reinigen (Loodreep/Tonneband/Rijnstraat)

●

Relinen duiker A15

●

Deelreparatie Pieter de Hooghstraat e.o.

●

● ●

●

4 Doorlopend beheer en onderhoud Doorlopende taken blijven de basis onder het watertakenbeheer. De risicogestuurde aanpak zorgt voor doelmatige inzet van middelen en sluit aan op meldingen en areaalconditie. • • • • • • • •

Databeheer en actualisatie beheerpakket; revisies inladen; fouten corrigeren; archiveren (fysiek en digitaal). Meldingen bewoners (Fixi, McMain, InProces) afhandelen en borgen. Periodiek reinigen/inspecteren en herstel bij schade; prioritering op hoofdstelsel/oudere leidingen/risico’s. Huisaansluitingen: aanvragen en uitvoering. Waterberging en onderhoud water‑passerende verharding (zuigen en opnieuw invegen). Website riolering actualiseren; communicatie/voorlichting continueren. Besturing gemalen migreren naar SaaS‑omgeving (gefaseerd). Zakelijk‑recht overeenkomsten controleren en actualiseren.

5 Meerjaren uitvoering • • • • •

Theoretische levensduur vrijverval riolering ~60 jaar; vervanging primair op basis van conditie en risico. Meterprijs indicatie vrijverval: ~€2.000/m; bij ombouw gemengd → gescheiden +~€1.000/m. 2026–2027: extra vervanging vanwege schade; vanaf 2028 meer reguliere levensduuropgave (o.a. Peulen‑gebieden). Mechanische riolering: focus op gemalen (Sluisweg, Wielwijk, besturingen) en levensduur verlengend onderhoud. Noodzakelijke afstemming met wegen, groen en RO‑projecten (integrale programmering).

Naar levensduur zouden de riolering in de Peulen-West in 2028 en de riolering Peulen-Oost in 2029, maar de DWA naar HWA en nieuwe DWA aangelegd.