4 OZHZ - begroting 2024.pdf
Tekst van het document
Ontwerpbegroting 2024 Vastgesteld door het dagelijks bestuur op 12 april 2023
Inhoud I
ALGEMENE DOELSTELLINGEN EN ONTWIKKELINGEN ............................................................................ 3 1.
Inleiding ...................................................................................................................................................... 3
2.
Visie, missie en kernwaarden ..................................................................................................................... 3
3.
Bestuur ....................................................................................................................................................... 3
4.
Planvorming ............................................................................................................................................... 4
5.
Ontwikkelingen ........................................................................................................................................... 6
6.
Financiële uitgangspunten van de begroting 2024 ................................................................................... 13
II
KRITISCHE PRESTATIE-INDICATOREN...................................................................................................... 15 1.
Algemene kentallen .................................................................................................................................. 15
2.
Vergunningen en meldingen ..................................................................................................................... 16
3.
Toezicht en handhaving ........................................................................................................................... 16
III
FINANCIËN .................................................................................................................................................... 18 1.
Algemeen ................................................................................................................................................. 18
2.
Baten ........................................................................................................................................................ 19
3.
Lasten....................................................................................................................................................... 20
4.
Reserves .................................................................................................................................................. 22
IV
PARAGRAFEN ............................................................................................................................................... 24 1.
Inleiding .................................................................................................................................................... 24
2.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................................................. 25
3.
Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................... 29
4.
Financiering .............................................................................................................................................. 31 4.1
Algemene ontwikkelingen .................................................................................................................... 31
4.2
Risicobeheer ........................................................................................................................................ 31
4.3
Renterisicobeheer ................................................................................................................................ 31
4.4
Kasgeldlimiet ........................................................................................................................................ 31
4.5
Renterisico norm .................................................................................................................................. 32
4.6
Relatiebeheer ....................................................................................................................................... 32
4.7
Leningenportefeuille ............................................................................................................................. 32
4.8
Schatkistbankieren ............................................................................................................................... 32
5.
Bedrijfsvoering .......................................................................................................................................... 34 5.1
Personeel & Organisatie ...................................................................................................................... 34
1 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
V
5.2
Data ambitie ......................................................................................................................................... 36
5.3
Communicatie ...................................................................................................................................... 38
5.4
Huisvesting .......................................................................................................................................... 39
5.5
Interne beheersing ............................................................................................................................... 39
BIJLAGEN ...................................................................................................................................................... 42 Bijlage 1
Omzet 2023 en 2024 ....................................................................................................................... 42
Bijlage 2
Informatie voor verbonden partijen .................................................................................................. 44
Bijlage 3
Balans meerjarig .............................................................................................................................. 45
Bijlage 4
Begroting 2024 Structureel en incidenteel ....................................................................................... 47
2 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
I ALGEMENE DOELSTELLINGEN EN ONTWIKKELINGEN 1.
Inleiding
De Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) bestaat sinds 2011. De gemeenten in Zuid-Holland Zuid en de provincie Zuid-Holland bundelen sindsdien hun krachten bij de uitvoering van omgevingstaken. Het gaat om de vergunningen, toezicht en handhaving én de inhoudelijke expertise die nodig is om deze taken goed uit te kunnen voeren en gemeenten en provincie te kunnen adviseren bij hun ambities en plannen in de leefomgeving. OZHZ werkt continu het verder verbeteren van de kwaliteit van zijn dienstverlening. Extra aandacht is er voor de relatie met de bestuurlijke en ambtelijke opdrachtgevers en de professionaliteit van de bedrijfsvoering.
2.
Visie, missie en kernwaarden
“De Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid draagt bij aan een veilige, gezonde, duurzame en leefbare omgeving.” “OZHZ voert omgevingstaken uit voor de provincie Zuid-Holland en de gemeenten in Zuid-Holland Zuid. OZHZ verleent vergunningen, houdt toezicht, handhaaft waar nodig en handelt klachten af. Specialisten op het gebied van lucht, geluid, bodem en externe veiligheid ondersteunen bij het opstellen van ruimtelijke plannen. Ook houdt OZHZ toezicht op natuurgebieden in de provincie. OZHZ voert deze taken efficiënt en met kennis van het gebied uit en draagt daarmee bij aan een veilige, gezonde, duurzame en leefbare omgeving." “OZHZ creëert samen met de gemeenten en de provincie een veilige, gezonde, duurzame en economische vitale leefomgeving voor inwoners en bedrijven. De medewerkers van OZHZ doen dat op een transparante, oplossingsgerichte, efficiënte wijze, met kennis van het gebied. De focus ligt daarbij op het leveren van een concrete bijdrage aan maatschappelijk gewenste ontwikkelingen. OZHZ biedt daarvoor een professionele werkomgeving, geeft ruimte aan de eigen ontwikkeling en stimuleert integraal denken en handelen."
3.
Bestuur
OZHZ is een gemeenschappelijke regeling. De bestuurlijke verantwoordelijkheid voor het beheer van de dienst en de algemene kwaliteit van werken ligt bij het dagelijks bestuur (DB). De gemeenten en de provincie zijn individueel opdrachtgever van OZHZ en zijn ook elk voor zich bestuurlijk verantwoordelijk voor het uitvoeringsbeleid van de taken die OZHZ voor hen uitvoert. Het opdrachtgeverschap voor regionale taken en programma’s en de zorg voor een uniform uitvoeringsbeleid ligt bij het algemeen bestuur (AB). Naast het DB en AB heeft OZHZ een auditcommissie. Deze bestaat uit 3 leden van het AB, die geen DB-leden zijn. Deze commissie adviseert het AB over financiële zaken en bedrijfsvoeringaspecten, in het bijzonder over de gang van zaken rond beleid en de financiële zaken die ermee samenhangen (planning en controlcyclus). De auditcommissie richt zich op alle activiteiten die van belang zijn voor een adequate beheersing van OZHZ op het
3 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
gebied van rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid ten aanzien van de kaderstellende en controlerende verantwoordelijkheid van het AB. De directeur van OZHZ legt over het functioneren van de dienst verantwoording af aan het DB. Bij de voorbereiding van de vergaderingen van DB en AB adviseren twee adviesgroepen de directie:
• •
4.
Vanuit de collectieve opdrachtgeversrol: de Adviesgroep Opdrachtgevers (AGO). Vanuit de eigenaarsrol: de Adviesgroep Eigenaren (AGE).
Planvorming
Het AB is zowel collectief eigenaar als collectief opdrachtgever. OZHZ werkt met vier vormen van plannen.
4 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
1.
Individuele jaarprogramma's gemeenten en provincie
De opdrachten voor OZHZ (wat) staan in de individuele jaarprogramma’s per gemeente en provincie. 2.
Ontwikkelaanpak 2022 - 2025
OZHZ en zijn opdrachtgevers zien daarnaast in de maatschappelijke opgaven van de gemeenten en provincie in de komende periode belangrijke kansen en uitdagingen. Deze opgaven zijn van zo'n omvang en belang dat gekozen is voor een programmatische, doelgerichte aanpak. Voor 2022 tot en met 2025 heeft OZHZ meerdere programmalijnen, die aansluiten op wat de regio het hardst nodig heeft, wat op rijksniveau speelt en die passen in de huidige collegeprogramma's. Deze aanpak kent met ingang van 2023 4 programma's: •
Werken met de Omgevingswet.
•
Toekomstgerichte gebiedsontwikkeling.
•
Samen meer grip op milieuschade.
•
Beter benutten van data.
De programma's geven een vervolg aan het Regieplan 2019 - 2021. De ontwikkelaanpak werkt met jaarschijven. Dit maakt een meerjarige aanpak mogelijk. We behouden daarmee ook flexibiliteit (en dus ook budgetruimte) om in te spelen op actuele opgaven. 3.
Nota Uitvoering
De wijze waarop de dienst inhoudelijk de taken uitvoert (hoe) is primair vastgelegd in het uitvoeringsbeleid van de gemeenten en provincie. In 2018 stelde elke gemeente hiervoor de Nota VTH-beleid gemeentelijke taken ZuidHolland Zuid 2018 – 2022 vast voor in elk geval de taken die OZHZ voor de gemeente uitvoert. In een aantal gevallen gebeurde dit ook voor de omgevingstaken die de gemeente zelf uitvoert. Voor provinciale taken werkt OZHZ aan de hand van de (tot 1 januari 2024 verlengde) provinciale Nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving 2018-2021. Alle gemeenten en de provincie passen bovendien de Landelijke Handhavingstrategie toe voor de taken die OZHZ voor hen uitvoert. Genoemde beleidsdocumenten zullen in de loop van 2023 worden geactualiseerd met het oog op inwerkingtreding van de Omgevingswet. Vanwege de overgang van bodemtaken van provincie naar gemeenten zal een regionaal uitvoeringsniveau voor deze taken worden opgesteld. Het bestuur van OZHZ is zelf niet bevoegd om uitvoeringsbeleid vast te stellen voor de uitvoering van de VTHtaken. De Nota Uitvoering vat samen met welke beleidskaders van gemeenten en provincie OZHZ de opgedragen VTH-taken uitvoert. OZHZ actualiseert de Nota Uitvoering in 2024. 4.
Nota Bedrijfsvoering
De Nota Bedrijfsvoering geeft de meerjarige kaders voor de bedrijfsvoering. Op grond van deze kaders kan OZHZ de organisatie verder inrichten. Daarmee wordt een effectieve en efficiënte uitvoering van de taken structureel geborgd. Anderzijds maken de kaders het mogelijk om adequaat in te spelen op de uitdagingen van de toekomst. Tot slot biedt de nota duidelijkheid over de afspraken die OZHZ individueel kan maken met de opdrachtgevers. De nota is in 2021 geactualiseerd en bestuurlijk vastgesteld voor de periode 2022-2026. In de loop van 2023 zal OZHZ een voorstel tot aanpassing van het financieringsmodel voorleggen aan het bestuur.
5 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
5.
Ontwikkelingen
Maatschappelijke en economische ontwikkelingen hebben een groot effect op de fysieke leefomgeving. Zij zijn een belangrijk ingrediënt voor de keuzes en afwegingen bij gemeenten en provincie. Denk aan opgaven en ambities over woningbouw, klimaat, stikstof, energie en veiligheid. Deze zorgen voor een grote druk op de fysieke leefomgeving. OZHZ faciliteert zijn opdrachtgevers bij hun afwegingen in de fysieke leefomgeving Gemeenten en provincie moeten de verschillende belangen zorgvuldig afwegen. Met expertise op het gebied van lucht, geluid, bodem, externe veiligheid en duurzaamheid is OZHZ de aangewezen partij om bij deze afwegingen te faciliteren. De rapporten van de Commissie Van Aartsen, de Algemene Rekenkamer en (op provinciaal niveau) Twynstra Gudde benadrukken het belang van een robuuste en bestuurlijk goed verankerde omgevingsdienst. Het Rijk stelt hiervoor in 2023 tijdelijk extra middelen beschikbaar. Er is nog geen zicht op of deze middelen ook na 2023 beschikbaar worden gesteld. Nieuwe rolverdeling tussen overheid, inwoners en ondernemers Nieuwe wet- en regelgeving leidt tot een andere rolverdeling tussen overheid, inwoners en ondernemers. Belangrijk voorbeeld is de Omgevingswet. OZHZ bereidt zich samen met de gemeenten, provincie en andere partners voor op de inwerkingtreding van deze wet per 1 januari 2024.
Op dat moment verschuift ook het bevoegde gezag voor een groot deel van de bodemtaken van provincie naar gemeenten. Met de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (de Wkb) gaat de markt een deel van het bouwtoezicht uitvoeren maar blijft de overheid verantwoordelijk voor het totale systeem van toezicht. Ook het toezicht op de energiebesparing krijgt een belangrijke impuls door een sterkere wettelijke verankering en subsidie van het Rijk. Tot slot vraagt de Wet open overheid om meer transparantie door het digitaal beschikbaar stellen van onder meer vergunningen en handhavingsbeschikkingen. Fundamentele herziening van de bedrijfsvoering van OZHZ Net als gemeenten en provincie staat OZHZ voor grote bestuurlijke en maatschappelijke opgaven. Het werk wordt complexer en er vindt een verdere digitalisering plaats van processen. De financieel economische omstandigheden zijn daarbij verre van ideaal. De hoge inflatie en grote krapte op de arbeidsmarkt leggen een grote druk op onze bedrijfsvoering, en daarmee op de opgaven waarvoor OZHZ ook in 2024 aan de lat staat. OZHZ start daarom een fundamentele herziening op de bedrijfsvoering. In de loop van 2023 agendeert de directie voorstellen hiertoe in het bestuur. Wat zijn de ontwikkelingen en opgaven waar we voor staan? Als belangrijkste ontwikkelingen en opgaven kunnen worden genoemd: a)
De kwaliteitsimpuls voor vergunningverlening, toezicht en handhaving.
b)
De Omgevingswet.
6 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
c)
Overdracht van bodemtaken van provincie naar gemeenten.
d)
De uitvoering van VTH-taken rondom de Zeer Zorgwekkende Stoffen.
e)
De uitvoering van de Energie-agenda.
f)
De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.
g)
De stikstofproblematiek
h)
Uitdagingen in de bedrijfsvoering van OZHZ.
OZHZ stuurde de gemeenten en provincie in maart 2023 al een uitwerking van deze ontwikkelingen en opgaven. Deze Voorjaarsbrief bevatte zowel een regiobrede uitwerking als (waar mogelijk of van toepassing) een uitwerking per individuele opdrachtgever. Ad a) De kwaliteitsimpuls voor vergunningverlening, toezicht en handhaving De kwaliteit van de VTH-taken door omgevingsdiensten vraagt een extra impuls. Dit blijkt uit onderzoeken van de commissie Van Aartsen (verbeteringen totale VTH-systeem), de Algemene Rekenkamer (kwaliteit van de data), de Strategische Milieukamer (Dreigingsbeeld milieucriminaliteit) en de provincie Zuid-Holland (verkenning maatschappelijke ontwikkelingen en opgaven van gemeenten en provincie; het rapport van Twynstra Gudde). OZHZ werkt samen met andere omgevingsdiensten binnen en buiten Zuid-Holland en ketenpartners aan de verdere ontwikkeling. Het traject in Zuid-Holland is in 2022 gestart en door de besturen van de 5 omgevingsdiensten geaccordeerd. De directeuren hebben besloten om een gezamenlijke aanpak te ontwikkelen voor drie hoofdthema’s: de opbouw van kennis en deskundigheid, arbeidsmarktcommunicatie en werving en het versterken van de digitale informatievoorziening in de keten.
De uitvoering van deze opdracht gebeurt parallel aan de landelijke ontwikkelingen in het kader van het Interbestuurlijk Programma (IBP) Versterking VTH die zoveel mogelijk worden meegenomen bij de uitvoering van de opdracht. De projecten waaraan OZHZ deelneemt worden grotendeels ook gefinancierd vanuit de landelijke SPUK-subsidie die aan het IBP verbonden is. Het IBP bestaat uit 6 pijlers die zich richten op de robuuste financiering van omgevingsdiensten, verbetering van de bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving, informatie-uitwisseling en datakwaliteit, kennisinfrastructuur en arbeidsmarkt, onafhankelijke uitvoering van toezicht en handhaving, en monitoring van de kwaliteit van het milieutoezicht. OZHZ speelt met de Ontwikkelaanpak 2022 – 2025 al in op de ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving en de benodigde kwaliteitsimpuls. De Ontwikkelaanpak stelt OZHZ ook in staat nieuwe producten te ontwikkelen vooruitlopend op nieuwe wetgeving of maatschappelijke ontwikkelingen waarmee gemeenten en provincie te maken krijgen. De Ontwikkelaanpak omvat de volgende meerjarige programmalijnen: Samen meer grip op milieuschade OZHZ versterkt de VTH-aanpak door samenwerking, data-analyse en het vergroten van kennis. OZHZ heeft met name de specifieke grond- en afvalbedrijven in de regio in beeld en werkt aan een verder inzicht in regio-overschrijdende ketens en netwerken.
De aanpak richt zich op het versterken van de samenwerking, het uitwisselen van informatie met ketenpartners en het verder ontwikkelen van kennis en vaardigheden van medewerkers.
7 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
Toekomstgerichte gebiedsontwikkeling OZHZ helpt bij klimaat-, energie- en circulaire vraagstukken. OZHZ ondersteunt gemeenten en provincie bij hun ambities en investeert in deskundigheid, netwerkrelaties en de datakwaliteit. Het werken met de Omgevingswet OZHZ bereidt zich, samen met gemeenten, provincie en ketenpartners, voor op de Omgevingswet. Het beter benutten van data OZHZ verhoogt de kwaliteit van het dagelijkse werk. De aanpak richt zich op de datakwaliteit, geoinformatie, het robotiseren van processen en de datavaardigheid van medewerkers. OZHZ investeert in technieken die op de markt komen om effectief en efficiënt te blijven samenwerken. Ad b) De Omgevingswet De Omgevingswet treedt per 1 januari 2024 in werking. De Omgevingswet vraagt om een integrale benadering van omgevingsplannen en vergunningen, waarbij aspecten als geluid, lucht, bodem, circulariteit, energie en natuur worden betrokken. OZHZ levert deze disciplines en voert de integrale advisering uit. OZHZ werkt daarbij nauw samen met de Veiligheidsregio en de dienst Gezondheid en Jeugd. Met het programma Omgevingswet bereidt OZHZ de implementatie voor. Het gaat om het aanpassen van systemen en processen, het maken van afspraken met de opdrachtgevers, het ontwikkelen van verdiepende kennis en het opdoen van eerste pilot ervaringen. In 2023 treffen wij de laatste voorbereidingen.
Het gaat onder meer om pilots met omgevingstafels en het maken van en definitieve werkafspraken in het jaarprogramma 2024, inclusief financiële vertaling. Een aantal inhoudelijke onderwerpen vraagt om nadere uitwerking. Het gaat om de rol van gemeenten in de natuurwetgeving, de verplichting om geluidbrondata aan te leveren, lichthinder en het monitoren van luchtkwaliteit in aandachtsgebieden. De financiële effecten zijn relatief gering. Hierover gaat OZHZ met de opdrachtgevers in gesprek bij het opstellen van het jaarprogramma. Ad c) De overgang van bodemtaken van provincie naar gemeenten Onder de Omgevingswet gaat het bevoegd gezag voor bodemsaneringstaken grotendeels over van de provincie naar de gemeenten. De lopende saneringen, nazorgtrajecten en grondwater blijven onder het bevoegd gezag van de provincie vallen. De omvang van de bijbehorende rijksmiddelen is nog onzeker. Er komen vooralsnog geen extra middelen in het gemeentefonds voor de apparaatskosten. Het Rijk gaat de kosten monitoren. Vanwege deze overgang voert OZHZ in 2023 en 2024 pilots uit om ervaring op te doen bij het uitvoeren van deze taken volgens een risicogerichte benadering: het zogeheten Regionaal UitvoeringsNiveau (RUN) voor bodemtaken. Op grond van het definitieve RUN-bodem stelt OZHZ in 2024 een definitieve raming op van de benodigde middelen.
Deze krijgt een vertaling in de individuele jaarprogramma's van de gemeenten en in de begroting 2025. Tot het moment van de overgang van het bevoegde gezag blijven de budgetten bij de provincie Zuid-Holland.
8 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
De huidige bodemkwaliteitskaart en het lokale bodembeleid (Bodembeheernota 2010) zijn meer dan 10 jaar oud. De Omgevingswet, grenswaarden voor PFAS, de advieswaarden voor lood, de Wet Basis Registratie Ondergrond en het RUN-Bodem geven aanleiding om het lokale beleid te vernieuwen. Dit krijgt uitwerking in een bodembeheernota voor elke deelnemer. De gemeente Dordrecht is bereid hierin het voortouw te nemen. Ad d) De uitvoering van VTH-taken rondom de Zeer Zorgwekkende Stoffen Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) zijn voor mens en milieu gevaarlijke stoffen. Negatieve effecten kunnen zich zowel op korte als op lange termijn voordoen. Voor ZZS is daarom terecht veel maatschappelijke aandacht. Denk bijvoorbeeld aan PFOA-lozingen van Chemours of - buiten ons beheersgebied - de (lucht)emissies van het bedrijf Tata Steel. Veel stoffen en bronnen maken ZZS tot een ingewikkeld vraagstuk. Dit neemt niet weg dat bedrijven moeten inventariseren welke ZZS zij gebruiken. Deze inventarisatie vraagt vervolgens om actie van het bedrijf om emissie naar het milieu te voorkomen. OZHZ investeert op het thema ZZS. Zo zijn de (milieu)vergunningen van grotere afvalverwerkers op het thema ZZS aangepast. Ook beoordeelt OZHZ de door deze bedrijven uitgevoerde inventarisaties en voorgestelde maatregelen. OZHZ zet de komende tijd in op een aantal prioritaire branches.
Daarnaast worden softwareapplicaties getest waarmee efficiënt informatie over ZZS kan worden ontsloten. OZHZ past deze inzet zoveel mogelijk in binnen de geraamde jaarprogramma's van de opdrachtgevers. Het Bestuurlijk Omgevingsberaad geeft daarnaast de ZZS een prominente plek in het Impulsprogramma Omgevingsveiligheid. Ad e) De uitvoering van de Energie-agenda De energiebesparingsplicht houdt in dat bedrijven en instellingen alle energiebesparende maatregelen moeten uitvoeren met een terugverdientijd van vijf jaar of minder. Via de informatieplicht rapporteren zij over de genomen energiebesparende maatregelen. De gemeentelijke besparingsdoelen liggen vast in de Regionale Energiestrategieën (RES'en). De gemeenten en provincies zijn het bevoegde gezag, en daarmee ook belast met het toezicht en de handhaving van deze verplichtingen. Sinds 2021 voert OZHZ deze taken uit voor alle opdrachtgevers in een collectieve aanpak: de E-agenda. De E-agenda bestaat uit toezicht op de verplichtingen voor bedrijven tot energiebesparing én het stimuleren van bedrijven tot actie in de energietransitie. De aanpak is een slimme combinatie van zowel toezicht als het stimuleren om zo efficiënt mogelijk naar de energiedoelen toe te werken.
Per 1 juli 2023 wordt het toezicht en de handhaving op de energiebesparings- en informatieplicht opgenomen in het verplichte basistakenpakket van de omgevingsdiensten. Het toezicht op energiebesparing is daarmee een structurele taak geworden. OZHZ is daarom in gesprek met de opdrachtgevers om de financiering van deze taak ook structureel te maken. Financiering op incidentele basis maakt ons afhankelijk van externe inhuurkrachten. Dit maakt de inzet kwetsbaar en kostbaarder. Per 2023 komt daar voor enkele opdrachtgevers ook de uitvoering van het toezicht en handhaving op energielabel C voor kantoorgebouwen bij, een verplichting op grond van de bouwregelgeving. Om de energiebesparingsdoelstelling kracht bij te zetten stelt het rijk € 56 mln. beschikbaar in een SPUKsubsidie, voor additioneel toezicht op energiebesparing. De subsidie is niet voor huidige werkzaamheden en mag
9 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
geen huidige budgetten vervangen. Voor OZHZ gaat het om € 270.000 per jaar in 2023 en 2024 en € 210.000 per jaar in 2025 en 2026. Aan de subsidie zijn diverse voorwaarden gesteld, waaronder het aannemen van minimaal 1 vaste fte. Ook is vastgelegd dat 70% van het budget moet worden besteed aan toezicht. De overige 30% mag worden besteed aan opleiding, overhead en stimulering. OZHZ zal de huidige E-agenda herijken en uitbreiden, omdat de energiebesparingsplicht per 1 januari 2023 is uitgebreid en aangescherpt en er meer bedrijven onder gaan vallen die OZHZ gaat controleren op dit aspect. De subsidie is daarom vooral bestemd om de controles op deze extra bedrijven te financieren. Ad f) De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Gelijktijdig met de Omgevingswet treedt naar verwachting in 2024 de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking. In de eerste jaren gaat het alleen om relatief eenvoudige bouwwerken (gevolgklasse 1). Doel van de wet is het verbeteren van de bouwkwaliteit en het versnellen van procedures, door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Door de Wkb verandert de rol van gemeenten tijdens het bouwproces. Er komt meer nadruk te liggen op toezicht en minder op het toetsen van aanvragen. Het bevoegd gezag verleent nog vergunning voor de ruimtelijke aspecten.
Voor de bouwtechnische aspecten ontvangt het bevoegd gezag een melding van de initiatiefnemer. Gezien de prioriteitsstelling in de huidige vergunningverlening is er vooralsnog (gevolgklasse 1) een beperkt effect op de tijdsbesteding van OZHZ. Het werk bij toezicht neemt als gevolg van de Wkb toe omdat OZHZ nu ook voor bouwprojecten waar wij onder het huidige beleid geen toezicht houden nu wel meldingen ontvangen die verwerkt moeten worden. Naar verwachting leidt de Wkb tot lagere legesinkomsten voor de gemeenten. Dit is ook afhankelijk van de inhoud van de legesverordening. Hier tegenover staat dat er wel leges geheven mogen worden op aanvragen voor milieuvergunningen. Het financiële effect van de Wkb hangt samen met de beleidskeuzes die de gemeente maakt over de uitvoering van de Wkb en de inrichting van uw legesverordening. Op basis van de uitgangspunten van de wet en de inrichting van het stelsel, neemt de inzet vanuit OZHZ toe. Het exacte effect op de kengetallen monitort OZHZ na inwerkingtreding van de Wkb in de praktijk. Op basis daarvan stelt OZHZ de raming voor 2025 op. Ad g) De stikstofproblematiek In Nederland komt er te veel stikstof in het water en de bodem terecht. Dit is schadelijk voor de natuur, water- en bodemkwaliteit en gezondheid van de mens. Daarom moet de stikstofuitstoot omlaag.
De overheid neemt hiervoor maatregelen in de landbouw, industrie, bouw, verkeer en vervoer, en investeert in natuurherstel. Het kabinet heeft in het coalitieakkoord afgesproken dat in 2030 1 74% van de stikstofgevoelige natuur in Natura2000-gebieden de zogeheten ‘kritische depositiewaarden’ (KDW) niet meer overschrijdt. Boven deze grens is er namelijk een risico dat de kwaliteit van leefgebieden van dieren en planten beschadigt. Met als gevolg dat er dieren plantensoorten verdwijnen en ecosystemen ontregeld raken. Daarnaast werken het Rijk, de provincies en andere betrokkenen samen aan een gebiedsgerichte aanpak om de natuur te herstellen.
1 Deze paragraaf wordt geactualiseerd indien het politieke debat daartoe aanleiding geeft.
10 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
Sinds het vervallen van het Programma Aanpak Stikstof (PAS) richt een werkgroep zich op de gevolgen van de stikstofuitspraken en -beleidsontwikkelingen voor de werkzaamheden van OZHZ. Dat betreft dan vooral de vergunningverlening in het kader van de Wabo. Voor de groene handhaving zijn er andere procedures en overleggen en werkt OZHZ nauw samen met de Omgevingsdienst Haaglanden vanwege de vergunningverlenende taak in het kader van de Wet natuurbescherming. Het thema stikstof raakt de grotere opgaven van gemeenten, zoals woningbouw en economische ontwikkelingen. OZHZ adviseert de gemeenten door middel van nieuwsberichten over de actualiteiten op het gebied van stikstof. Ad h) Uitdagingen in de bedrijfsvoering De bestuurlijke en maatschappelijke ontwikkelingen vragen verandering van taakinvulling, rol, cultuur en processen. Meest in het oog springend zijn de al eerdere genoemde onderwerpen Omgevingswet, energiebesparingsplicht en de verbetering van het VTH-stelsel. OZHZ bereidt zich voor op deze veranderingen met specifieke programma's en projecten. Daarnaast neemt de reguliere taakuitvoering toe, met name door de woningbouwopgave. Door de toenemende complexiteit van het werk, nieuwe taken en specifieke opgaven van deelnemers groeit de organisatie. Op dit moment bedraagt de formatie circa 270 fte.
De toename van het werkaanbod in aantal, omvang en complexiteit gaat gepaard met een grote krapte op de arbeidsmarkt. OZHZ ziet landelijk het aanbod aan ervaren personeel afnemen. Dit speelt inmiddels op alle fronten: van bouwkundig personeel (vergunningverleners, constructeurs, toezichthouders), milieuspecialisten (bijvoorbeeld voor externe veiligheid, lucht en geluid) tot adviseurs op het gebied van bedrijfsvoering. Marktpartijen en andere overheden benaderen medewerkers van OZHZ en bieden zeer hoge salarissen. De huidige arbeidsmarkt leidt direct tot krapte op de inhuurmarkt en hoge tarieven. De normale inhuur buffer bij vacatures komt daarbij onder druk te staan. OZHZ is daarom zeer actief in het werven van nieuwe medewerkers. Mede dankzij een uitgekiende wervingscampagne en specifieke opleidingsprogramma's zijn in 2022 ongeveer 40 medewerkers ingestroomd. Waar mogelijk werken we samen met andere omgevingsdiensten, zoals bij de gezamenlijke werving van trainees. Ook in het kader van het genoemde IBP heeft de krappe arbeidsmarkt volop de aandacht. Met deze wervings- en opleidingsinspanningen doet OZHZ er alles aan om al het werk op het afgesproken kwaliteitsniveau en binnen de wettelijke termijnen uit te voeren. Ondanks dat zijn sommige functies kwetsbaar bij uitval, bij vertrek van medewerkers en bij pieken in het werkaanbod.
Er zijn daarom meer fundamentele oplossingen nodig om medewerkers verder te boeien en binden aan de organisatie. Bijvoorbeeld door verruiming van de mogelijkheden tot ontplooiing en groei. Ook het functiewaarderings- en beloningssysteem zijn aan herziening toe. Maatschappelijke ontwikkelingen en wetgeving vragen om steeds meer publieke informatie en inzicht in de besluitvorming van de overheid. Ook de Omgevingswet vereist bijvoorbeeld dat applicaties, processen en documenten duurzaam toegankelijk zijn. OZHZ schoont momenteel de archieven op. In het verlengde werkt OZHZ uit hoe de data-opslag, -toegankelijkheid en -kwaliteit verder zijn te optimaliseren. Met het genoemde programma Beter benutten van data richt OZHZ zich op de databehoefte van de toekomst. Het programma omvat zowel de basiskwaliteit, efficiency van dataprocessen, als de ontwikkeling van nieuwe dataproducten. Samenvattend hebben de economische, bestuurlijke en maatschappelijke ontwikkelingen een grote impact op de bedrijfsvoering van OZHZ. De organisatie bereidt zich daarom voor op nieuwe taken, het werk wordt complexer
11 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
en er vindt een verdere digitalisering plaats van processen. Het aantrekken, boeien en binden van goede medewerkers is essentieel, in een zeer krappe arbeidsmarkt. Dit vereist een veel grotere inzet van menskracht en middelen dan voorheen. OZHZ start daarom een fundamentele herziening op de bedrijfsvoering om effectief in te spelen op deze ontwikkelingen. Dit heeft mogelijk effect op de belangrijkste uitgangspunten van de Nota Bedrijfsvoering en de hieruit volgende indicatoren zoals de productiviteit, de overhead, de flexibele capaciteit en de tariefstructuur. OZHZ doet in de loop van 2023 voorstellen tot aanpassing van het financieringsmodel.
12 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
6.
Financiële uitgangspunten van de begroting 2024
De gemeenten en gemeenschappelijke regelingen in de regio Zuid-Holland Zuid werken met eenduidige kaders voor de begroting. Daarnaast stelt de provincie Zuid-Holland (PZH) jaarlijks de provinciale (financiële) uitgangspunten op en aandachtspunten voor de meerjarenbegroting. Op grond van de regionale en provinciale kaders beslist het AB elk jaar in november over de kaders of richtlijnen voor de begroting van het jaar t+2 van OZHZ. Begrotingsrichtlijnen 2024 Het AB stelde op 30 november 2022 de kaders / richtlijnen voor de begroting 2024 vast. Deze zijn de basis voor de voorliggende begroting. Het besluit van het AB was als volgt. 1.
"Het AB stelde de inhoudelijke onderwerpen voor de begrotingsrichtlijnen 2024 vast. Deze zijn verwerkt in de voorjaarsbrief die OZHZ in maart 2023 stuurde naar de gemeenten en provincie. De daarin opgenomen onderwerpen betreffen onder andere de Omgevingswet, de overdracht van bodemtaken, het omgaan met Zeer Zorgwekkende Stoffen, de Energieagenda en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.
2.
Het AB stelde de indexering als volgt vast: a)
De budgetten wettelijke taken (jaarprogramma’s), inwonerbijdrage en tarieven 2024 worden geïndexeerd met - cumulatief - 8,56%. Dit percentage wordt in de ontwerpbegroting 2024, die in april 2023 voor zienswijze aan de raden en PS wordt aangeboden, naar boven of naar beneden bijgesteld indien de loon- en prijsontwikkelingen daartoe aanleiding geven. 2
b)
Indien opdrachtgevers hun jaarprogramma niet of met een lager percentage indexeren, wordt dit beschouwd als een volumetaakstelling waarop de frictiebepaling van de bijdrageverordening OZHZ van toepassing is.
c)
De lasten van de begroting 2024 worden geïndexeerd met de loon- (3,9%) en prijsindex (2,4%) over 2024 en de structurele effecten over 2022 en 2023 met de loon- (4,3%) en prijsindex (7%). Het uurtarief 2024 voor de deelnemers komt daarmee uit op € 105,17.
d)
Het uurtarief 2023 voor de deelnemers blijft ongewijzigd ten opzichte van de begrotingsrichtlijnen 2023 (€ 96,88).
e)
Het hieruit volgende tekort in 2023 (€ 1,3 mln.) wordt gedekt uit een bijdrage van de deelnemers en/of een beroep op het weerstandsvermogen van OZHZ.
f)
De structurele effecten van de hogere loon- en prijsontwikkelingen over 2022 en 2023 worden wel doorberekend in het tarief dat wordt gehanteerd voor bijdragen aan projecten/uitvoeren van opdrachten voor derden. Het uurtarief voor 2023 komt voor dit onderdeel uit op € 101,82.
3.
Het AB besloot dat OZHZ in 2023, gekoppeld aan de uitkomsten van BURAP I, een voorstel zal doen over de financiering van het incidentele exploitatietekort over 2023, met inbegrip van de wijze van aanvulling van het weerstandsvermogen indien wordt besloten dat aan te wenden ter financiering van het exploitatietekort.
2 De bijstelling waarover in onderdeel 2a van het AB-besluit wordt gesproken is verwerkt in de voorliggende ontwerpbegroting
2024.
13 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
4.
Het AB nam tot slot kennis van de opdracht van het DB aan OZHZ om te onderzoeken welke maatregelen met structureel effect over 2023 en latere jaren OZHZ kan nemen binnen de exploitatie."
Meest recente inzicht Inmiddels beschikt OZHZ over een actueel inzicht. De CAO over 2023 valt hoger uit dan begroot. De loonstijging van OZHZ bedraagt gemiddeld 7,4%. Daarnaast ontvangt iedere medewerker een hogere thuiswerkvergoeding en een extra verlofdag. Op dit moment is de inschatting dat het tarief 2023 leidt tot een tekort van 5,9%. Daar staat deels een stijging van de omzet tegenover. Per saldo leidt dit tot een verwacht nadeel van € 1,0 mln. in 2023. Het financieel resultaat 2022 bedraagt € 117.000. Daarnaast is het weerstandsvermogen groter van omvang, dan nodig om de risico's af te dekken (€ 420.000). Volgens de regionale spelregels kunnen wij de overmaat op het weerstandsvermogen en het financiële resultaat inzetten om het negatieve resultaat van 2023 op te vangen. OZHZ zal dit voorstellen aan het algemeen bestuur bij het vaststellen van de jaarstukken 2022. De financiële opgave 2023 bedraagt daarmee € 0,5 mln. De budgetten voor de wettelijke taken (jaarprogramma’s), inwonerbijdrage en tarieven 2024 en de lasten zijn op basis van de meest recente inzichten geïndexeerd met de loon- (3,9%) en prijsindex (2,4%) over 2024 en de structurele effecten over 2022 en 2023 met betrekking tot de loon- (5,4%) en prijsindex (7%).
Op basis van de verhouding tussen de loon- en materiele kosten (70:30) betekent dit een indexering met een gewogen gemiddelde van - cumulatief – 9,3% voor 2024. Het uurtarief 2024 voor de deelnemers komt daarmee uit op € 105,92.
14 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
II
KRITISCHE PRESTATIE-INDICATOREN
1.
Algemene kentallen
Het AB heeft in de bijdrageverordening de kaders voor financiën en kwaliteit opgenomen. In de algemene prestatie indicatoren is de naleving van deze verordening opgenomen. Naast het rapporteren van (financiële) gegevens als zodanig, is ook het tijdig bespreken en tussentijds informeren en communiceren met de opdrachtgevers een belangrijke algemene prestatie indicator. Met de deelnemers zijn prestatieafspraken gemaakt. OZHZ moet deze afspraken binnen een bandbreedte van 90% - 110% realiseren. Essentieel voor het behalen van de omzetdoelstelling is de productiviteit van de medewerkers. Voor een sluitende exploitatie van OZHZ is het noodzakelijk dat de productieve medewerkers voor gemiddeld 1.388 uur per FTE productief zijn. De gemiddelde productiviteit is gedaald van 1.410 naar 1.388 uur per FTE. Oorzaak hiervan is de harmonisatie van het bovenwettelijk verlof per 1 januari 2023 (1 extra vrije dag vanaf 2023) en het Principeakkoord cao's voor de gemeentelijke sector (1 extra vrije dag in 2023 en 1 extra vrije dag vanaf 2024). De omzet van OZHZ is per taakveld in verschillende mate variabel. Voor de wettelijke (VTH) taken geldt dat budgetten binnen zekere marges mogen fluctueren. Voor de adviestaken geldt dat er tot dusver geen sprake is van enige verplichting voor gemeenten om opdrachten bij OZHZ neer te leggen.
Tegen deze achtergrond hanteert OZHZ de doelstelling van een gemiddelde flexibele schil van 10%. Het aandeel overhead (ondersteuning en management) wordt begrensd op 27,3% van de totale formatie, inclusief de capaciteit van de flexibele schil met overheadtaken. Zie hierover de Nota Bedrijfsvoering van OZHZ. Gezien diverse ontwikkelingen acht OZHZ het noodzakelijk om opnieuw naar de onderliggende parameters te kijken die van belang zijn voor de formatieberekening in de begroting (norm ziekteverzuim, improductieve uren i.v.m. inwerken, extra verlof t.g.v. de CAO waarop in de Begroting 2024 reeds wordt geanticipeerd, etc.). In de 2e helft van 2023 zal aan het bestuur een nieuw financieringsmodel worden voorgelegd. Speerpunt
Prestatie indicator
Taakuitvoering vindt plaats binnen de door het AB gestelde
Taakuitvoering van OZHZ voldoet aan de VTH-
kaders voor financiën en kwaliteit (bijdrageverordening)
kwaliteitseisen. Producten en prestaties worden gerealiseerd binnen een bandbreedte van 90-110% van het jaarprogramma. Volumeafspraken voor de uitvoering van de wettelijke en additionele wettelijke taken voldoen aan de afgesproken bandbreedten.
Opdrachtgevers worden actief geïnformeerd.
2 maal per jaar voortgangs- en 1 maal per jaar jaarrapportages volgens planning in jaarprogramma.
Periodiek overleg met de opdrachtgever
1 maal per maand vindt gesprek met de gedeputeerde plaats. 2 maal per jaar met wethouders. 1 maal per 4 maanden ambtelijk MARAP-overleg.
15 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
Productiviteit
Het aantal productieve uren per FTE bedraagt 1.388 uur.
Flexibele schil
Het aandeel uren inhuur ten opzichte van het totaal aantal uren is gemiddeld 10%.
Aandeel overhead
Het aandeel uren overhead ten opzichte van het totaal aantal uren is genormeerd op 27,3%.
Ziekteverzuim
2.
OZHZ hanteert een norm van 5% voor ziekteverzuim.
Vergunningen en meldingen
Vergunningaanvragen moeten binnen wettelijke termijnen worden afgehandeld en meldingen moeten beoordeeld worden op juistheid en volledigheid. De door de inwoners en bedrijven ingediende documenten worden getoetst en leiden bij volledigheid en juistheid tot een bevestigingsbrief of een beschikking. Speerpunt
Prestatie indicator
Tijdige vergunningverlening
Reguliere procedure: 99% van de reguliere vergunningen wordt binnen de wettelijke termijn verleend. Uitgebreide procedure: 95% van de uitgebreide vergunningen wordt binnen de wettelijke termijn verleend. Bij wettelijke termijn moet gedacht worden aan de mogelijkheden die de wet biedt, dus inclusief mogelijke verlenging. Bij inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt bezien of deze KPI aanpassing behoeft.
Risicobeheersing
99% van de in mandaat genomen besluiten blijft in stand in bezwaar, beroep of hoger beroep.
Dienstbaarheid
Klanttevredenheid: Het gemiddelde van het klanttevredenheidsonderzoek is minimaal een 7.
3.
Toezicht en handhaving
OZHZ voert in opdracht van gemeenten en provincie toezichts- en handhavingstaken uit. Hierbij hanteert OZHZ de landelijke handhavingstrategie die alle gemeenten en de provincie als onderdeel van hun uitvoeringsbeleid hebben vastgesteld. Kritische prestatie-indicatoren in deze zijn de toezichtdichtheid (TD) en naleving (NA). Deze zijn als volgt omschreven: •
TD is het percentage uitgevoerde preventieve controles in een verslagperiode ten opzichte van het aantal geplande controles in het jaarprogramma.
•
NA is het aantal uitgevoerde initiële periodieke milieucontroles zonder overtredingen ten opzichte van het aantal uitgevoerde initiële periodieke milieucontroles aan het einde van een verslagperiode.
16 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
Speerpunt Betrouwbaarheid provincie
Prestatie indicator Provincie Grijs: TD grijs = 100% NA grijs >= pm Provincie Groen: TD groen = 100% NA groen >= pm
Betrouwbaarheid gemeenten
Gemeenten RUN: TD milieu = 100% NA milieu >= 50%
Betrouwbaarheid gemeenten RUN WABO BREED (Alblasserdam, Dordrecht)
Gemeenten integraal toezicht: TD integraal = 100% NA- integraal >=50% Gemeenten bouw en sloop: Werkzaamheden worden uitgevoerd voor de gemeenten Alblasserdam en Dordrecht, Voor de bouw- en sloopfase is geen KPI TD vastgesteld. Afhankelijk van het soort bouwof sloopplan geeft het beleid aan of toezicht noodzakelijk is. NA bouwfase >= 70% NA sloopfase >= 70%
Risicobeheersing
4.
80% van de in mandaat genomen besluiten blijft in stand in bezwaar, beroep of hoger beroep.
Beoordeling en beschikkingen bodem
OZHZ levert expertise op het gebied van geluid, lucht, bodem en externe veiligheid aan de gemeenten en provincie voor het ontwikkelen, inrichten en beheren van een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. Om de kwaliteit van de producten, waarvoor geen wettelijke termijn bestaat en ook een toets bij de rechter niet van toepassing is, te beoordelen is een klanttevredenheidsonderzoek (KTO) de beste aanpak. OZHZ voert regulier klanttevredenheidsonderzoek uit met behulp van projectevaluaties voor de adviestaken. Voor de beoordelingen en beschikkingen bodem voert OZHZ periodiek een klanttevredenheidsonderzoek uit, omdat bij deze taak sprake is van een relatief kleine klantenkring. OZHZ rapporteert hierover alleen in de jaarstukken en niet in de tussentijdse rapportages. Beoordeling en beschikking bodem Tijdigheid
Minimaal 90% van de producten wordt afgerond binnen de termijn.
Risicobeheersing
99% van de in mandaat genomen besluiten blijft in stand in bezwaar, beroep of hoger beroep.
Dienstbaarheid
Klanttevredenheid: Het gemiddelde van het KTO is minimaal een 7.
17 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
III FINANCIËN 1.
Algemeen
De ontwerpbegroting 2024 is gebaseerd op de door het AB vastgestelde begrotingsrichtlijnen 2024 (zie I, paragraaf 6). Onderstaande tabel geeft het meerjarige begrotingsbeeld. Begroting 2023-2027 Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid
Realisatie 2022
Primaire begroting 2023
Aangepaste begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Baten Inwonerbijdrage
2.212.133
2.253.058
2.253.059
2.462.593
2.462.593
2.462.593
2.462.593
Wettelijke taken
24.330.138
22.258.695
26.038.474
25.481.142
25.554.623
25.619.704
25.693.186
Offerte- en subsidietaken
2.452.665
2.252.460
3.414.992
2.443.638
2.443.638
2.339.162
2.339.162
Overige baten
21.224
-
20.420
21.124
21.124
21.124
21.124
Overige bijzondere posten
70.674
-
-
-
-
-
Totaal baten
-
29.086.834
26.764.213
31.726.945
30.408.497
30.481.979
30.442.585
30.516.066
24.562.671
21.688.654
26.443.982
24.763.041
24.782.265
24.766.567
24.912.182
410.205
488.148
436.933
538.814
588.814
565.314
492.814
1.699.691
1.725.289
1.720.542
1.862.100
1.862.100
1.862.100
1.862.100
Lasten Personeelskosten Kapitaallasten Ondersteuning SCD Huisvesting
252.786
508.527
673.860
690.033
690.033
690.033
690.033
Overige bedrijfskosten
1.633.472
1.237.237
1.588.279
1.409.843
1.409.843
1.409.843
1.409.843
Additionele productkosten
1.160.548
1.105.180
1.987.641
968.272
997.272
997.272
997.272
106.521
133.765
164.256
176.395
151.652
151.456
151.821
-
-
-
-
-
-
Onvoorzien Overige bijzondere posten Totaal lasten
-
29.825.894
26.886.800
33.015.494
30.408.497
30.481.979
30.442.585
30.516.066
Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten
-739.060
-122.587
-1.288.549
0
-0
-0
0
Onttrekkingen aan reserves
856.100
122.587
423.156
-
-
-
-
Toevoegingen aan reserves
-
-
117.040
-
-
-
-
Gerealiseerd resultaat
117.040
0
-982.433
0
-0
-0
0
Waarvan algemeen dekkingsmiddel
2.212.133
2.253.058
2.253.059
2.462.593
2.462.593
2.462.593
2.462.593
De begroting is meerjarig in evenwicht. Opvallend is de hoge incidentele omzet in 2023 ten opzichte van het meerjarige beeld. Daarbij gaat het met name om conjunctuurgevoelige bouwbudgetten, nieuwe wettelijke taken in het kader van het toezicht op energiebesparing, bodemtaken en externe SPUK-subsidies. OZHZ is met diverse opdrachtgevers in gesprek over het structureel financieel borgen van nieuwe wettelijke taken.
18 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
2.
Baten
Inwonerbijdrage (€ 2,46 mln.) De inwonerbijdrage is een lumpsumbudget, te zien als een algemeen dekkingsmiddel. De inwonerbijdrage heeft een omvang van € 2,2 mln. Vanuit de inwonerbijdrage worden gedekt: •
Kosten voor instandhouding van het bestuur en bedrijfsvoering van de dienst (€ 1,45 mln.).
•
De taken en werkzaamheden van inspecteurs, vergunningverleners en adviseurs, die indirect ten goede komen aan alle opdrachtgevers en producten, zoals relatiebeheer, kwaliteitszorg en rapportages, etc. (€ 0,81 mln.).
•
De regionale uitvoering van de wachtdienst (€ 0,21 mln).
Wettelijke taken (€ 25,5 mln.) De wettelijke taken Milieu omvatten producten en prestaties, die per kwartaal op voorschotbasis bij de opdrachtgevers (gemeenten en provincie) in rekening worden gebracht. Het regionaal uitvoeringsniveau (RUN) vormt daarbij het bestuurlijke vastgestelde kader. Jaarlijks vindt nacalculatie plaats aan de hand van de geleverde prestaties. De wettelijke taken Bouw- en Woningtoezicht worden eveneens op voorschotbasis bij de opdrachtgevers in rekening gebracht. Het betreft de PZH en de gemeenten Alblasserdam, Dordrecht en Molenlanden 4. De omzetraming is gebaseerd op de meerjarige doorwerking van de primaire jaarprogramma's, aangevuld met aanvullende taken die structureel bij OZHZ belegd worden bij de totstandkoming van de definitieve jaarprogramma's. Hierbij gaat het om taken zoals extra middelen voor vergunningverlening, toezicht bouwfase, eagenda. Bijlage 1 bevat het overzicht van de jaarprogramma's per opdrachtgever. De begroting 2024 gaat uit van de structurele afspraken van het jaarprogramma over de taakuitvoering en financiën. In 2023 is sprake van een hoge incidentele omzet (€ 2,8 mln.). Deze heeft voornamelijk betrekking op bouwtaken, bodemtaken en de e-agenda (deels, voorzover incidenteel). Onzeker is het effect van de overgang van de taken van de bodemtaken van provincie naar gemeenten.
Vooralsnog wordt uitgegaan van een budget neutrale overheveling per 1 januari 2024. Voor nadere informatie wordt verwezen naar deel I, paragraaf 5. Ontwikkelingen. Offerte en subsidietaken (€ 2,4 mln.) Opdrachtgevers verstrekken op basis van een offerte of programma een opdracht voor een specifiek advies of onderzoek. Afrekening vindt plaats op basis van gerealiseerde kosten of een vaste opdrachtsom. Daarnaast ontvangt OZHZ subsidiebijdragen of kan er sprake zijn van detachering van personeel. In de raming is ook rekening gehouden met BRIKS 5-taken die worden uitgevoerd voor de provincie Zuid-Holland en de DCMR. Uitgangspunt van de structurele raming in 2024 is de realisatie van afgelopen jaren. In 2023 is sprake van een hoge incidentele omzet. Belangrijkste reden zijn SPUK subsidies voor energiebesparing en de kwaliteits verbetering VTH, bodemsaneringen (Spoed en Nazorg) en incidentele offerteafspraken voor de e-agenda en kantorenlabel c. Zoals aangegeven in paragraaf 5 is OZHZ voor dat laatste in gesprek met de opdrachtgevers voor structurele financiering.
4
Het betreft enkel de uitvoering van toezicht bouw.
5
Vergunningverlening en toezicht met betrekking tot bouwen, reclame, inrit, kappen en slopen.
19 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
Overige baten (€ 21.000) Dit betreft renteopbrengsten.
3.
Lasten
Personeelskosten (€ 24,7 mln.) De personeelskosten zijn gebaseerd op de vaste formatie (€ 23,1 mln.) en de flexibele capaciteit (€ 1,6 mln.) van OZHZ. De salarislasten zijn berekend op basis van de werkelijke loonkosten. Daarbij is rekening gehouden met schaalfrictie, individuele rechten, pensionering en de cao-wijziging in 2023. De personeelskosten in 2024 zijn aanzienlijk lager (-/- € 1,3 mln.) dan in 2023. Dit houdt verband met de incidentele omzet in 2023 (extra inhuur), de instroom en opleiding van nieuwe medewerkers in 2023 en een hoger aandeel eigen personeel in 2024. De paragraaf bedrijfsvoering gaat nader in op het capaciteitsbeleid (deel IV). Een gezonde verhouding tussen het structurele en incidentele budget brengt OZHZ beter in staat om een robuuste organisatie op te bouwen rondom de kerntaken. Met de huidige omzetverhouding moet een groot deel van de capaciteit worden ingehuurd. Naast hogere uitvoeringskosten door hoge inhuurtarieven en meer overdrachtsmomenten, belemmert dit de opbouw van lokale kennis. Vanwege de instroom van nieuwe medewerkers is in 2023 sprake van een relatief hoog opleidingsbudget € 300.000. Dekking van de meerkosten (€ 50.000) vindt plaats uit de bestemmingsreserve doorontwikkeling.
Kapitaallasten (€ 538.000) In het kader van het nieuwe werk concept (hybride werken) OZHZ heeft de afgelopen jaren investeringen gepleegd in ICT-voorzieningen en het huidige kantoorpand. Ook is in 2022 een vaartuig vervangen. In 2023 vindt vervanging plaats van de Pandion. De geraamde investering bedraagt circa € 1,7 mln. Bij de overdracht van het materieel van PZH naar OZHZ in 2011, zijn afspraken gemaakt over de financiële dekking van de vervanging van de vloot. De extra kapitaallasten worden gedekt door een extra bijdrage uit het jaarprogramma PZH. De exploitatielasten worden gedekt uit het materieel budget PZH. Per saldo heeft de vervanging van de vloot een neutraal effect op de exploitatie OZHZ. OZHZ verwacht tot slot in 2024 een investering van circa € 100.000 bij de aanbesteding en inrichting van nieuwe software pakketten. Vanwege de extra investeringen in het nieuwe werk concept en de vloot nemen de kapitaallasten toe tot en met 2026. Vanaf 2027 is sprake van een daling omdat dan de initiële investering in het inbouwpakket van het pand is afgeschreven. Ondersteuning SGD (€ 1,86 mln.) Met ingang van 1 januari 2022 voert de Servicegemeente Dordrecht de taken uit die tot dan door het SCD werden uitgevoerd. Voor OZHZ gaat het om taken op het gebied van ICT, personeels- en salarisadministratie, juridische diensten en aanbestedingen.
Eind 2021 hebben OZHZ en de Servicegemeente Dordrecht een nieuwe dienstverleningsovereenkomst gesloten voor een periode 2022 tot en met 2026. De overeenkomst betreft de ICT (€ 1,45 mln.) en overige dienstverlening, zoals inkoop, juridisch kenniscentrum en verzekeringen (€ 414.000). De paragraaf "Bedrijfsvoering" (deel IV) bevat meer achtergrondinformatie.
20 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
Huisvesting (€ 690.000) OZHZ is gevestigd in het pand Post120 in Dordrecht. De huurkosten worden doorbelast door de verhuurder op basis van de getekende huurovereenkomst. De huisvestingskosten zijn opgebouwd uit de kale huurprijs en servicekosten en worden jaarlijks geïndexeerd. Per 2016 heeft OZHZ een huurcontract afgesloten voor de locatie Post 120 te Dordrecht. Het contract is in eerste aanleg aangegaan voor 10 jaar. Eind 2021 heeft tussentijdse verlenging plaatsgevonden van het contract tot en met 2030. De kosten stijgen fors vanaf 2023. Oorzaak is de hoge inflatie, gebaseerd op de Consumenten Prijs Index, en de hoge energielasten. Overige bedrijfskosten (€ 1,4 mln.) De overige bedrijfslasten betreffen onder meer, print- en drukkosten, bedrijfsgezondheidszorg, kwaliteitszorg, externe advieskosten en telefoonkosten. De grootste onderdelen binnen deze begrotingspost zijn de softwarelicenties (€ 614.000), facilitaire kosten (€ 113.000), externe expertise en accountant (€ 176.000), leaseauto's (€ 87.000), verzekeringspremies (€ 82.000), telefonie (€ 72.000) en voorlichting en communicatie (€ 61.000). De softwarekosten in 2023 zijn relatief hoog. Dit hangt samen met de doorontwikkeling van het nieuwe VTH systeem. Het betreft de koppeling met het data warehouse en het genereren van standaard rapportages.
Dekking van de kosten (€ 75.000) vindt plaats uit de bestemmingsreserve Informatie gestuurd Werken. In 2023 is sprake van incidentele kosten (€ 68.000) vanwege de verdere opschoning van het archief. Hiervoor is in het verleden de bestemmingsreserve Archief gevormd. Additionele productkosten (€ 968.000) Binnen deze begrotingspost zijn de additionele productkosten verantwoord voor de taakuitvoering van OZHZ. Daarbij gaat het om kosten die worden gemaakt door OZHZ en vervolgens een op een worden doorbelast aan de opdrachtgevers. Tegenover de additionele productiekosten staat dus een overeenkomstige omzet. Ook het materiële budget van de provincie Zuid-Holland voor het uitvoeren van de provinciale taken is binnen deze begrotingspost verantwoord. Onvoorzien (€ 176.000) De post onvoorzien is onderdeel van het weerstandsvermogen en bedraagt 0,5% van de totale lasten voor reservering. Voor meer informatie wordt verwezen naar de paragraaf weerstandsvermogen (deel IV).
21 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
4. Reserves 4.1 Mutaties reserves 2023-2024 Onderstaand de meerjarige mutaties van de reserves:
Verloop reserves
Beginsaldo
2023
2024
Saldo
Algemene reserve 6 Materieel budget PZH Doorontwikkeling Digitalisering in relatie tot de doorontwikkeling Verlofstuwmeer Ontwikkelaanpak Frictiekosten ontvlechting Archief Werkconcept Onverdeeld resultaat
1.248 185 50 114 110 101 271 68 55 117
117 0 -50 -114 0 -75 0 -68 0 -117
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
1.365 185 0 0 110 26 271 0 55 0
Totaal eigen vermogen
2.319
-307
0
2.012
Bedragen * € 1.000 Algemene reserve De algemene reserve is onderdeel van het weerstandsvermogen. Voor de beleidsuitgangspunten, omvang, en samenstelling van het weerstandsvermogen en de bijbehorende risico’s wordt verwezen naar de paragraaf weerstandsvermogen. De toevoeging in 2023 betreft het resultaat 2022. Materieel budget PZH De reserve is bedoeld voor eventuele complexe dossiers van PZH. Doorontwikkeling De doorontwikkeling dient om OZHZ ook in cultureel opzicht klaar te stomen voor de Omgevingswet. De onttrekking in 2023 betreft extra opleidingskosten in het kader van de instroom van nieuwe medewerkers.
6
De verrekening van het verwachte negatieve resultaat 2023 (-/- € 982.000) is nog niet verwerkt.
22 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
Digitalisering in relatie tot de doorontwikkeling OZHZ streeft naar een volledige digitalisering van de werkprocessen. Dit draagt bij aan de maatschappelijke wens tot een snelle en transparante informatievoorziening en een vlottere afdoening van zaken. De onttrekking in 2023 (€ 114.000) betreft het externe projectteam van de inrichting en doorontwikkeling van het nieuwe VTH-systeem Open Wave. Verlofstuwmeer OZHZ heeft nog te maken met een verlofstuwmeer. Omdat een bovengemiddelde opname van verlof leidt tot vervangende inhuur ontstaat een financieel risico. Hiervoor is een bestemmingsreserve gevormd. Vooralsnog zijn geen onttrekkingen geraamd. Ontwikkelaanpak OZHZ en zijn opdrachtgevers zien in de maatschappelijke opgaven van de gemeenten en provincie in de komende periode belangrijke kansen en uitdagingen. De ontwikkelaanpak (voorheen regieplan) biedt een programmatische, doelgerichte, aanpak. De onttrekking heeft betrekking op het koppelen van het datawarehouse met het VTH systeem en het genereren van sturingsrapportages. Beide projecten zijn onderdeel van het programma "Beter Benutten van Data" Frictiekosten ontvlechting De reserve is bedoeld voor improductiviteit ten gevolge van het inwerken van nieuwe medewerkers en het bevorderen van uitstroom of doorstroom naar andere functies. Beiden zijn nodig om de formatie kwalitatief en kwantitatief op orde te brengen.
Voor 2023 zijn deze kosten verwerkt in het begrotingsbeeld; voor 2024 kan nog niet exact berekend worden welk bedrag uit deze reserve nodig zal zijn om hierin te voorzien. Bestemmingsreserve Archief De Regionale Archivaris bemerkt dat er achterstand is ontstaan in het beheer van oude archieven. De opdracht is uitbesteed aan een externe partij. In 2022 is de achterstand voor een belangrijk deel ingelopen. De onttrekking in 2023 betreft het vervolg. Onverdeeld resultaat Het financieel resultaat 2022 bedraagt € 117.000. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de algemene reserve ter versterking van het weerstandsvermogen.
23 Ontwerpbe groti ng 20 24. Vastgesteld doo r het DB op 1 2 april 2 023
IV PARAGRAFEN 1.
Inleiding
In het Besluit Begroting en Verantwoording staat dat in de Programmabegroting in elk geval de navolgende paragrafen opgenomen moeten zijn: 1.
Lokale heffingen.
2.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
3.
Onderhoud kapitaalgoederen.
4.
Financiering.
5.
Bedrijfsvoering.
6.
Verbonden partijen.
7.
Grondbeleid.
De paragrafen Lokale heffingen, Verbonden partijen en Grondbeleid zijn niet op OZHZ van toepassing, omdat OZHZ niet wordt gefinancierd door heffingen, niet participeert in verbonden partijen en geen gronden in bezit heeft. Bijlage 2 bevat informatie voor de paragraaf verbonden partijen van de deelnemers. De overige paragrafen zijn hieronder toegelicht.