2d. Concept Zienswijze jaarstukken 2025 en begroting 2027 DG&J.pdf

Raadhuisplein 1 Postbus 175 3370 AD Hardinxveld-Giessendam

Gemeenschappelijk Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ t.a.v. het Dagelijks Bestuur Postbus 166 3300 AD DORDRECHT

Onderwerp Zienswijze Jaarstukken 2025 en concept-begroting 2027

T 14 0184 E info@hardinxveld-giessendam.nl www.hardinxveld-giessendam.nl

Ons kenmerk

Uw brief 14 april 2026

Zaak

Bijlage

Datum 2 juli 2026

Geacht bestuur, Op 14 april jl. ontving het college van Hardinxveld-Giessendam de Jaarstukken 2025 en de conceptBegroting 2027 van de Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid (GR DG&J). Wij geven graag onze zienswijze op deze jaarstukken en op de conceptbegroting. Jaarstukken 2025 Algemeen Allereerst willen wij u complimenteren met uw inzet in het afgelopen jaar. Het was een intensieve periode, gekenmerkt door uiteenlopende uitdagingen binnen zowel het publieke gezondheidsdomein als het sociaal domein. Deze uitdagingen hadden niet alleen betrekking op financiën en personele capaciteit, maar werden ook beïnvloed door bredere maatschappelijke ontwikkelingen. De toenemende complexiteit van hulpvragen, de groeiende prestatiedruk en de voortschrijdende individualisering zorgen voor extra belasting. Tegelijkertijd vraagt de uitvoering van plannen die gericht zijn op het doorbreken van deze trends om tijd en inspanning. De onderdelen GGD, LVS en Veilig Thuis sluiten het jaar af met een resultaat van € 2,0 miljoen. U heeft over 2025 een positief jaarrekeningresultaat en vraagt om het als volgt te bestemmen: a. € 1.415.493 uit te keren aan de deelnemende gemeenten. b. € 486.502 te storten in een te vormen bestemmingsreserve ten behoeve van de Covid campagne. c. € 11.647 terug laten vloeien naar de bestemmingsreserve vitaliteit. d.

€ 81.174 terug laten vloeien naar de bestemmingsreserve informatiehuishouding. Het stemt ons tevreden dat het jaarresultaat positief is. Met deze bestemming gaan wij akkoord. GGD U voorziet extra kosten voor de Covid-campagne vanwege de verwachte lagere vergoeding per vaccinatieprik komende jaren, maar ook de geografische spreiding en de sluiting van de Papendrechtse-brug. We missen een financiële paragraaf over de inzet van de niet-bestede Rijksmiddelen. We gaan ervan uit dat de nieuwe bestemmingsreserve toereikend zal zijn voor de genoemde activiteiten. Veilig Thuis De jaarrekening van Veilig Thuis 2025 laat zien dat de organisatie hard werkt aan het verbeteren van haar taken. De gemeente waardeert deze inzet, maar ziet dat de werkdruk al lange tijd hoog blijft. Om het werk ook in de toekomst goed te kunnen blijven doen, zijn duidelijke keuzes en gezamenlijke afspraken nodig. Een belangrijk punt is het implementatieplan, waarin staat hoe veranderingen moeten worden doorgevoerd. In de toelichting wordt vooral benadrukt dat gemeenten en partners tijd nodig hadden om dit uit te voeren. De gemeente vindt echter dat dit een gedeelde

verantwoordelijkheid is. Ook de planning en interne processen van Veilig Thuis zelf hebben invloed gehad op de voortgang. Daarom vragen wij om een evenwichtiger beschrijving van het proces. Daarnaast is het belangrijk om realistische verwachtingen te hebben over wat er in 2025 zichtbaar kon veranderen, omdat de tijd voor uitvoering beperkt was. Tot slot scoren sommige indicatoren opnieuw rood, maar er is wel inhoudelijke vooruitgang. De gemeente wil dat deze ontwikkeling duidelijker wordt weergegeven, bijvoorbeeld door cijfers over meerdere jaren te vergelijken, zodat bestuurders beter kunnen zien waar verbetering plaatsvindt en waar nog stappen nodig zijn. Service Organisatie Jeugd (SOJ) Allereerst dank voor uw inzet. In 2025 zag de Service Organisatie Jeugd (SOJ) zich voor meerdere uitdagingen gesteld waaronder het verbeterprogramma Beschikbare- en betaalbare jeugdhulp. Dit heeft geleid tot een lijst van maatregelen die een besparingspotentieel op konden leveren. Aan de hand van die lijst konden gemeenten kiezen welke maatregelen op te nemen zodat de SOJ het besparingspotentieel kon verwerken in de begroting van de SOJ. Het viel de gemeente op dat het overgrote deel van deze maatregelen betrekking had op lokale hervormingen/aanpassingen die al door onze gemeente werden uitgevoerd.

Mogelijk is dit de oorzaak waarom de gemeente de afgelopen jaren ruimschoots onder de door de SOJ voorgestelde begroting weet te blijven. Dit bevestigt ook onze visie dat lokaal beleid het meeste effect heeft op het beschikbaar en betaalbaar houden van jeugdhulp. De gemeente is zich er daarnaast van bewust dat gedegen contractbeheer, advies en informatievoorziening de pijlers zijn waardoor dit mogelijk is en ons lokaal team goed kan functioneren. Ten slotte juicht de gemeente de rechtmatigheidsonderzoeken bij jeugdhulporganisaties toe. De SOJ is hier in 2025 mee gestart en de gemeente voorziet dat dit tot een kwaliteitsverbetering van de jeugdhulpaanbieders zal opleveren in de regio. Conceptbegroting 2027 Algemeen U gaf eerder aan de indexering op de lonen in de definitieve begroting 2027 aan te passen van 5,7% naar 4,2%. Het is goed om te zien dat dit inmiddels in een nieuwe aangereikte conceptbegroting is verwerkt. Wel is het in het vervolg wenselijk om wijzigingen integraal door te voeren en in de periode van het opstellen van zienswijzen de conceptbegroting niet tussentijds te wijzigen. GGD Bijstelling suïcidepreventie Bedankt voor uw inzet om te komen tot een regionaal plan suïcidepreventie samen met gemeenten. Inhoudelijk zien we graag de preventieve inzet van de GGD en gemeenten op het gebied van mentale gezondheid gekoppeld aan het regionale plan suïcidepreventie.

U vraagt om in te stemmen met de neerwaartse bijstelling van de post suïcidepreventie met € 49.143 op basis van de daadwerkelijke Rijksbijdragen en de afroming van 10 procent voor de lokale inzet voor gemeenten. Dit voldoet aan de afspraak van de budget-neutrale implementatie. Wij stemmen hiermee in. Jeugdgezondheidszorg na 2027 Als gemeenten bereiden wij de besluitvorming voor over de uitvoering van het basistakenpakket per 1 januari 2028. Mogelijk heeft dit financiële consequenties. Belangrijk is om hier scherp op te zijn in de begroting 2028 en verder. OGGZ In uw aanbiedingsbrief vraagt u om zienswijze op twee voorgestelde besluiten van het AB die betrekking hebben op de OGGZ. U vraagt voor 2027, zoals in 2026 ook het geval was, incidenteel extra financiering van €149.721 voor de OGGZ, specifiek het Meldpunt Zorg en Overlast (Meldpunt Z&O). Wij kunnen daar mee instemmen. In het kader van de herdefiniëring van de OGGZ-taken is gebleken dat het aantal en de complexiteit van meldingen is toegenomen. Lokaal zien we dit ook terug, daarom investeren we nadrukkelijk in de versterking van onze lokale uitvoering, onder meer door de inzet van de Wijk-GGD en borging van GGZ-expertise in ons Sociaal Team. Door meldingen via het Meldpunt Z&O - in

-2-

samenhang met onze lokale uitvoering - tijdig en integraal op te volgen, kunnen ernstige negatieve gevolgen voor kwetsbare inwoners en hun leefomgeving zo veel mogelijk worden voorkomen. Wij gaan er vanuit dat de OGGZ zich inspant in de doorontwikkeling van het Meldpunt Z&O, waardoor een structurele uitbreiding van fte na 2027 niet langer noodzakelijk zal zijn. Onze gemeente kan inhoudelijk instemmen met het omzetten van de DVO-bedragen naar de inwonerbijdrage voor de taken Procesregie en Wet verplichte GGZ (WvGGZ). Het betreft wettelijke taken met een structureel karakter welke u in een uniform basispakket via de inwonerbijdrage wil opnemen. We constateren dat het financieel kader nog in ontwikkeling is. De nieuwe, door de GGD opgestelde, rekenmodule vormt een belangrijke stap richting transparantie en uniformiteit. De gemeenten hebben de onderliggende documenten inmiddels ontvangen en maken een nadere analyse. Uit de eerste analyse blijkt dat de voorgestelde systematiek tot herverdeeleffecten tussen gemeenten leidt. Als er voor gemeenten financiële consequenties zijn, vraagt dit om een zienswijzeprocedure bij de raden. Wmo-toezicht We lezen dat u met gemeenten werkt aan een gezamenlijk richtinggevend kader voor Wmo-toezicht, gericht op duurzame borging van kwaliteit en rechtmatigheid. Onderdelen van het Wmo-toezicht zijn tevens belegd bij de GR Sociaal.

We vragen u om kritisch met de gemeenten en GR Sociaal te kijken naar de invulling van het Wmo-toezicht. In het kader van efficiency en de huidige beperkte middelen bij gemeenten, rijst de vraag hoe noodzakelijk het nog is om het Wmo-toezicht over twee uitvoeringsorganisaties te verdelen. Veilig Thuis Ook voor 2027 constateren wij dat de druk op Veilig Thuis onverminderd hoog blijft. Wij begrijpen dat de eerder toegekende tijdelijke uitbreiding van 4,5 fte nog steeds noodzakelijk is om de wettelijke taken zorgvuldig te kunnen uitvoeren. De gemeente stelt daarom ook voor om voor 2027 4,5 fte incidenteel te financieren. Tegelijkertijd lezen we in de concept Begroting 2027 dat als het aantal meldingen niet afneemt structurele financiering onontbeerlijk zal zijn. De gemeente begrijpt deze zorg maar vindt het essentieel eerst de uitkomsten van de implementatielijnen en het onderzoek van Qconsult af te wachten om verdere vormen van financiering te bepalen. Veilig Thuis heeft Q-Consult gevraagd om te komen tot een hernieuwd rekenmodel voor de benodigde capaciteit van Veilig Thuis. Q-Consult is een partij die hier veel ervaring mee heeft opgedaan in andere regio’s en op basis daarvan ook een landelijke benchmark bijhoudt. De gemeente begrijpt dat dit meer inzicht zal geven.

Daarbij merkt de gemeente op dat uit rapportages uit 2023 & 2024 van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) blijkt dat landelijk alle Veilig Thuis-organisaties onderbezet zijn en dat geen enkele VT-organisatie al zijn wettelijke termijnen haalt. Er is geen indicatie dat dit op termijn zal wijzigen. Dit roept de vraag ook op of het opplussen van capaciteit de oplossing zal zijn. Om die reden hecht de gemeente zoveel waarde aan de ontwikkeling van de implementatielijnen. Mogelijk kunnen deze leiden tot een efficiëntie- en effectiviteitsslag waardoor het zwaartepunt niet of minder komt te liggen op formatie. Daarnaast spreekt de gemeente de zorg uit dat de opdrachtverstrekking van Q-consult op initiatief van Veilig Thuis tot stand is gekomen. Het Algemeen Bestuur van de DG&J is hierin gekend maar heeft niet expliciet akkoord gegeven. Mogelijk dat dit effect zal hebben in hoeverre de conclusies van het onderzoek van Q-consult regionaal worden gedragen. Leerplicht en voortijdig schoolverlaten Als basis wordt het jaar 2019-2020 als uitgangspunt genomen. De ontwikkeling van forse stijging naar stabilisering en daling in de laatste schooljaren is niet meegenomen. Deze positieve ontwikkeling wordt echter niet benoemd in de toelichting op pagina 21 van de begroting 2027.

Wij vinden het van belang dat deze trend wordt meegenomen in het narratief, omdat dit inzicht geeft in de effectiviteit van het beleid en relevant is voor de onderbouwing van de inzet en middelen. Daarnaast is het van belang dat als de evaluatie van de bestuursopdracht leidt tot een aanpassing van de begroting, dit tijdig met de gemeenten wordt gecommuniceerd. Als laatste vragen wij aandacht voor de nieuwe Wet terugdringen schoolverzuim, die naar verwachting per 1 januari 2027 in werking treedt. Wij worden graag tijdig geïnformeerd als de nieuwe wet gevolgen heeft voor onze wettelijke taak op leerplicht en voortijdig schoolverlaten.

-3-

We vragen aandacht voor het gevraagde bedrag van 2,8 miljoen in de regio voor de inzet van 15,5 fte leerplichtconsulenten. Wij realiseren ons dat er overheadkosten zijn, maar het verschil tussen de daadwerkelijke inzet en het bedrag voor 10 gemeenten is aanzienlijk. Wij vragen u om inzichtelijk te maken hoe de overheadskosten binnen de DG&J zijn opgebouwd. Serviceorganisatie Jeugd De concept begroting 2027 van de SOJ gaat uit van een gemeentelijke bijdrage van € 6,1 miljoen voor de gemeente Hardinxveld-Giessendam. Deze bijdrage stijgt ten opzichte van 2026 voornamelijk door bijgestelde indexeringen over 2026, indexeringen voor 2027 en de uitkomsten van het kostprijsonderzoek. De maandrapportage van de SOJ tot en met maart 2026 laat echter een aanzienlijk lagere prognose voor 2027 zien, te weten: € 5,6 miljoen. Waarbij, zoals wij hebben begrepen, rekening is gehouden met de hierboven aangehaalde indexeringen en de effecten van het kostprijsonderzoek. De afgelopen jaren blijkt structureel dat de werkelijke uitgaven lager uitvallen dan de door SOJ geraamde begroting. Daarnaast heeft de gemeente Hardinxveld-Giessendam zelf maatregelen doorgevoerd die kostenbesparend bleken te zijn.

Dit in ogenschouw nemend en de werkelijke kosten over 2025 van € 5,3 miljoen, stellen wij voor om in de begroting 2027 en volgende jaren uit te gaan van een bijdrage van de gemeente Hardinxveld-Giessendam van € 5,6 miljoen. Wij stemmen in met de voorgestelde verbetermaatregelen op het gebied van contractmanagement. Echter lijkt het ons niet realistisch om de financiële besparingen van het Mockingbird-model al in 2027 in te boeken. De businesscase die het bureau AEF medio 2025 specifiek voor deze ontwikkeling heeft gemaakt, benadrukt dat los van gewenste maatschappelijk ontwikkelingen, het financiële rendement pas na een paar jaar zichtbaar zal zijn. Inhoudelijk staan wel volledig achter deze ontwikkeling en gaan we akkoord met deze verbetermaatregel. Gezien de hoogte van de bijdrage die de gemeente Hardinxveld-Giessendam voorstelt, zien wij er verder vanaf om de besparingsmaatregelingen die door de SOJ zijn voorgesteld verder in de begroting te verwerken. Anders worden deze ombuigingen tweemaal verwerkt in onze lokale begroting. We verzoeken u bovenstaande punten uit onze zienswijze mee te nemen en van een reactie te voorzien. Wij vertrouwen erop u op deze wijze voldoende te hebben geïnformeerd. De gemeenteraad van Hardinxveld-Giessendam, De griffier, De voorzitter,

Marien Jongkind

Dirk Heijkoop

-4-